8am Media | پادکست ۸صبح

پیام رهبر طالبان؛ از مجازات علنی زنان تا تهدید فتح جهان

پیام اخیر ملاهبت‌الله، رهبر پنهان گروه طالبان، کوتاه‌‌ترین، صریح‌ترین و جامع‌ترین پیامی بود که از سوی این گروه طی مدت حاکمیت‌شان بر افغانستان به نشر رسید. در این پیام رهبر طالبان بیشتر از هر زمانی، تقابل طالبان با غرب و دموکراسی غربی را آشکار ساخت و هم‌چنان به شکل صریح، از مجازات زنان در محضر عام سخن به میان آورد. آن‌چه در این پیام برجسته بود، استفاده از اصطلاح زمانی "فردا" بود. این‌طور به نظر می‌رسد که طالبان تا کنون با جهان مدارا کرده‌اند و اکنون به این اعتمادبه‌نفس رسیده‌اند که ماهیت اصلی‌شان را آشکار و جهان را به جهاد به هدف گسترش اسلام تهدید کنند.

در این پادکست به پیام اخیر رهبر طالبان و به تاثیر این پیام بر زنده‌گی زنان در افغانستان، سرنوشت اعتراضات زنان، تهدیدهای امنیتی این گروه برای کشورهای منطقه و جهان و این‌که فعالان حقوق بشر و زنان چطور می‌توانند از این پیام برای به رسمیت‌شناسی آپارتاید جنسیتی در دادگاه‌های بین‌المللی استفاده کنند، پرداخته شده است. ۸صبح شما را به شنیدن این پادکست دعوت می‌کند.

دانشگاه‌ در افغانستان؛ غیبت پرسش‌گری و ترویج افراطیت

جامعه‌ مدرن را زاده دانشگاه می‌دانند. یعنی تمدن امروزی بشر محصول محیطی است که در آن از علم، انتظار کشف حقیقت می‌رود تا بازتولید یا چرخیدن بر حقیقتی واحد که زاده‌ نظم آموزشی کلاسیک یا مدرسه‌ای است. در افغانستان اما دانشگاه همواره با شکست نظام‌های سیاسی، از مسیر اصلی آن بیرون و زمینه‌ای شده برای اهداف ویژه‌ ساختارهای سیاسی حاکم. در این میان دو بار حاکمیت طالبان بر افغانستان را شاید بتوان سیاه‌بخت‌ترین دوران تجربه‌ دانشگاه در افغانستان خواند. تلاش مدرسه برای استحاله‌ دانشگاه، سیاستی بود که طالبان در دور اول حاکمیت‌شان اجرا کردند و اکنون که نزدیک به سه سال از حاکمیت دوباره‌ این گروه می‌گذرد، در تلاش‌اند تا دانشگاه‌های افغانستان را تبدیل به مدرسه‌های سنتی و جایی برای تبلیغ ایده‌های ضد دانشگاهی کنند. توزیع سند ماستری برای هزاران ملا که از مدارس سنتی فارغ شده‌اند، گویای تلاش مدرسه برای تصرف کامل دانشگاه است. در این پادکست به مفهوم دانشگاه و سرنوشت آن در افغانستان و به تضاد دانشگاه و مدرسه و عواقب مدرسه‌سازی دانشگاه برای جامعه‌ افغانستان پرداخته شده است. روزنامه ۸صبح شما را به شنیدن آن دعوت می‌کند.

تأثیرات رویارویی ایران و اسراییل بر روابط تهران با طالبان

در پی حمله‌ی ایران بر اسراییل، این نگرانی به میان آمده است که پاسخ نظامی اسراییل یک جنگ تمام‌عیار را در منطقه رقم بزند. هرچند ایران بعد از فرستادن بیش از دوصد موشک و پهپاد به سوی اسراییل گفت که این عملیات پاسخی به حمله اسراییل بر کنسول‌گری این کشور در دمشق بوده و این داستان تا پاسخ دوباره‌ی اسراییل، برای ایران تمام‌شده است؛ اما نگرانی از نوعیت حمله‌ اسراییل و پاسخ دوباره‌ ایران هنوز پابرجاست.

آن‌چه به دنبال این رویارویی نظامی اتفاق می‌افتد، تغییر مناسبات قدرت در منطقه و یارگیری‌های دیپلماتیک و نظامی جدید خواهد بود که بر رابطه ایران با طالبان نیز تاثیر می‌گذارد. معاون سفارت ایران در کابل، در روزهای اخیر و پس از حمله‌ ایران بر اسراییل، در دیدار با مولوی عبدالکبیر، معاون سیاسی نخست‌وزیر طالبان، گفت که مخالفان طالبان اجازه‌ فعالیت سیاسی در ایران را ندارند. این گفته‌ها ظاهراُ اولین موضع‌گیری مستقیم ایران در مورد مخالفان سیاسی طالبان در خاک این کشور بود. در ایکس‌اسپیس این هفته‌ روزنامه‌ی ۸صبح، به پیامد‌های این رویارویی نظامی و تأثیرات آن بر رابطه‌ ایران و طالبان می‌پردازیم. تاثیر این رابطه بر گروه‌های سیاسی و نظامی مخالف طالبان چه خواهد بود و آیا نزدیکی ایران و طالبان، سیاست غرب در مقابل طالبان را نیز وارد فاز جدیدی خواهد کرد؟ این پرسش‌ها در صحبت‌های مهمانان این پادکست پاسخ داده شده است. ۸صبح شما را به شنیدن آن فرا می‌خواند.

ګډ غم او درد څنګه د یو مشترک سیاسي روایت په ایجاد کې مرسته کولی شي؟

د ملت جوړونې لپاره یو مشترک روایت ته ولې اړتیا ده؟ او آیا موږ د یو ملت په حیث مشترک دردونه لرو؟

دا پوښتنې شاید ډېری جذابی او جالب ښکاره نشي، ولې ډیري بنسټیزي دي. ملتونه په مشترکو افسانو او روایتونو را جوړیږی او دا روایتونه د تاریخي پېښو په مرسته شکل نیسي. ځیني ټولنپوهان د مشترکو دردونو او امیدونو شتون په ملت سازي کې مهم بولي او انګېري هغه ملتونه چې مشترک تاریخي دردونه یې نه دي تجربه کړي نشی کولی مشترک ارمانونه ولري. ددې او ورته پوښتنو د ځواب لپاره هشت صبح ورځپاڼه تاسو د دې مهم پاډکاسټ اوریدلو ته رابولي.

Trying To Be Reasonable

Lynne is joined by Amin Karim, who has been involved in politics in Afghanistan all his adult life. Since the collapse of the republic in 2021, he has been spending his time in Kabul on humanitarian work, and trying to convince the Taliban leadership to create an inclusive governance structure acceptable to all Afghan people. His tenacity is admirable.

 Have a listen.

زنان و روایت آینده؛ آیا درد مشترک به درمان مشترک می‌انجامد؟

با گذشت نزدیک به سه سال از حاکمیت گروه طالبان بر افغانستان، هنوز چشم‌انداز مشترکی که بتواند روایت آینده‎ افغانستان را پیش روی مبارزات مردمی در عبور از طالبان بگذارد، روشن نیست. احزاب سنتی که در قالب جبهات نظامی در مقابل طالبان ‎می‌جنگند، بر اسلام میانه تاکید دارند، نسل امروزی و بیشتر اکادمیک، بر حکومت سکولار و برخی هم فدرالیزم را به عنوان راه‌حل بحران افغانستان پیشنهاد می‌کنند.

آن‌چه در این میان همه‎ نسخه‌ها را ناکارآمد کرده، سیاست‌های قومی طالبان است که خطر برجسته شدن تضادهای قومی در مبارزه با این گروه را افزایش داده است؛ خطری که ممکن است مانع شکل‌گیری روایت مشترک برای آینده‎ افغانستان شود. این وسط اما زنان که از شرق تا غرب و از جنوب تا شمال افغانستان، محرومیت یک‌سانی را تجربه می‌کنند، به عنوان امکان نجات‌بخشی دیده می‌شوند که شاید بتوانند به عنوان نقطه‎ وصل تضادهای موجود در افغانستان عمل کنند. در این پادکست به درد مشترک زنان پرداخته شده است؛ به محرومیت یک‌سان آنان از فضای عمومی و به این‌که درد مشترک زنان، چقدر می‌تواند در شکل‌گیری روایت مشترک برای نجات افغانستان کمک کند؟ آیا زنان می‌توانند نقطه‎ وصل تضادهای قومی و گروهی در افغانستان باشند یا مبارزات زنان نیز وارد تضادهای قومی در افغانستان خواهد شد؟ وضعیت مبارزات جنبش زنان طی سه سال گذشته، چی چیزی به ما می‌گوید؟ برای پاسخ به این سوالات، ۸صبح شما را به شنیدن این پادکست دعوت می‌کند.

Finding Freedom

Lynne is talking to Laura Deitz, an American in London who, since the collapse of the republic government in Afghanistan, has been helping some of the most vulnerable to find a path to safety outside the country. She is one of many volunteers worldwide who have dedicated their time, resources and energy to the difficult, life-saving work of evacuation. So far, she’s helped more than 300 people leave Afghanistan and sees no sign that her work will be done any time soon.

محرومیتم از آموزش هزار‌ روزه شد

قبل از هزار روز ناامیدکننده و نحس به مکتب می‌رفتم و دنبال رویاهایم بودم. صنف نهم بودم و با شور و اشتیاق درس می‌خواندم. دوست داشتم بعد از فراغت مکتب وارد دانشگاه شوم و در رشته کمپیوترساینس درس بخوانم. با وجود این‌که حادثه دلخراش، وحشت‌ناک و فراموش ناشدنی پیش چشمانم اتفاق افتاد و در آن انفجار بیش از ۲۰۰ دانش‌آموز مکتب ما شهید و زخمی شدند، من جان سالم به در بردم و متوقف نشدم. ادامه دادم؛ چون مانعی سد راهم نبود. کوشش می‌کردم به دشمنان علم و دانش نشان بدهم که متوقف کردن ما کار ساده‌ای نیست. با رسیدن به رویاهایم شاید می‌توانستم آن زخم ناسور را از یاد ببرم، اما نگذاشتند.

پراکنده‌گی مخالفان طالبان؛ چالش‌ها و فرصت‌های هم‌بسته‌گی مردمی چیست؟

با گذشت نزدیک به سه سال از سلطه‌ طالبان بر افغانستان هنوز اقوام، جریان‌های سیاسی، احزاب، جبهات نظامی و گروه‌های اعتراضی و مدنی، نتوانسته‌اند زبان مشترکی در مبارزه با این گروه تعریف کنند. با این‌که همه باور دارند که طالبان یک گروه بنیادگرا است و باید از آن عبور کرد، اما آن‌چه در آن توافق نظر نیست، شیوه‌ مبارزه با این گروه و تعیین چشم‌انداز پس از آن است. نبود چشم‌انداز روشن مبنی بر ساختار سیاسی و اقتصادی آینده، باعث شده که هر گروه تنها تصویر خودش را در آینده ببیند. احزاب سنتی در رویای نجات اسلام میانه‌رو هستند؛ نسل جدید و معترض، خواهان حکومت سکولار؛ چپ‌ها رویای جامعه‌ بی‌طبقه را در سر دارند و عده‌ای هم به دنبال تغییر ساختاری قدرت، بحث فدرالیسم را به عنوان نسخه نجات افغانستان پیش می‌کشند.

در این پادکست پراکنده‌گی نیروهای سیاسی مخالف طالبان مورد بحث قرار گرفته است. روزنامه ۸صبح شما را به شنیدن آن دعوت می‌کند.

سیاست یکسان‌سازی طالبان؛ پیامدها و امکان‌های مقاومت مدنی

از حاکمیت گروه طالبان بر افغانستان نزدیک به سه سال می‌گذرد. در این مدت این گروه به شیوه‌های متفاوت تلاش کرده‎ تا سیاست یک‎سان‌سازی اجتماعی، فرهنگی، قومی، زبانی و مذهبی را در افغانستان دنبال کند. هرچند اداره‌‎‌های مختلفی در رژیم طالبان، سیاست یک‎سان‌سازی را به شیوه‌هایی دنبال می‌کنند، اما اداره‎ امر به معروف این گروه، بیش از هر بخشی وارد جزییات شده و حتا شکل‎‌ آرایش موی سر، ریش و پوشش مردم را کنترل می‌کند. بر اساس گزارش‌ها، در برخی نقاط افغانستان کارمندان اداراه‌های طالبان مکلف به پوشیدن کلاه کندهاری نیز استند.

در این پادکست سخنرانان ایکس‌اسپیس ۸صبح درباره این موارد صحبت می‌کنند. ۸صبح شما را به شنیدن این پادکست دعوت می‌کند.