De landbouw in Nederland staat voor een grote opgave. Minder pesticiden en tegelijk genoeg goed en betaalbaar voedsel produceren. Technologie geeft hoop, maar het roept ook vragen op. Over de gezondheid van mens en milieu, over de effectiviteit en over macht. Wie profiteert er van en wat zijn de onbedoelde bijeffecten? Neem spot spraying, waarmee het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen tot 90 procent kan worden gereduceerd.

Pieter de Wolf, praktijkonderzoeker duurzame landbouw bij WUR en André Jurrius, biodynamische akkerbouwer op Ekoboerderij De Lingehof gaan hierover met elkaar aan tafel in gesprek.

Pieter: ‘Ik denk oprecht dat met de kennis die we nu hebben, dat chemie zorgvuldig en op het juiste moment, met zo min mogelijk emissies, volgens de regels ingezet, bijdraagt aan een zo optimaal mogelijk landbouwsysteem.’

André: ‘De boer, in plaats van een magiër in chemie, te transformeren naar een magiër in de natuur. Dat zou heel gaaf zijn.’

Bekijk en luister dit boeiende AAN TAFEL! gesprek!

Nederland kan wel wat liberalisme, progressiviteit en positivisme gebruiken. Vooruitgangsoptimist Irene van der Marel en verbinder Wim Groot Koerkamp gaan AAN TAFEL! in de gelijknamige podcast, waarin wordt ingehaakt op de actualiteit. Is het alom heersende alarmisme terecht?

Het voedingscentrum schrijft een vetarm dieet voor, maar is vet in alle gevallen een boosdoener? In plaats van vet is ons voedsel vergeven van snel verbrandbare koolhydraten en suikers, wat niet alleen verslavend is maar ons bovenal dik en ongezond maakt. We worden weliswaar ouder, maar zijn eerder chronisch ziek.

Burgers maken zich zorgen over de voedselveiligheid van landbouwproducten, maar durf jij in de spiegel te kijken als het gaat om je eigen voedselpatroon?

Nederland kan wel wat liberalisme, progressiviteit en positivisme gebruiken. Vooruitgangsoptimist Irene van der Marel en verbinder Wim Groot Koerkamp gaan AAN TAFEL! in de gelijknamige podcast, waarin wordt ingehaakt op de actualiteit. Is het alom heersende alarmisme terecht?

In de discussie rond de inrichting van Nederland komen de termen ‘landsharing’ en ‘landsparing’ veelvuldig voorbij. Wat wordt er precies mee bedoeld en wat zijn de consequenties voor de natuur en biodiversiteit?

Is de bodem dood in Nederland en zijn er ‘gangbare’ wormen?

Nederland kan wel wat liberalisme, progressiviteit en positivisme gebruiken. Vooruitgangsoptimist Irene van der Marel en verbinder Wim Groot Koerkamp gaan AAN TAFEL! in de gelijknamige podcast, waarin wordt ingehaakt op de actualiteit. Is het alom heersende alarmisme terecht?

Zijn dieren gelijk aan mensen? Deze vraag dringt zich steeds nadrukkelijk op in de westerse samenleving. Antropomorfiseren is het toekennen van menselijke eigenschappen, emoties of bedoelingen aan niet-menselijke wezens of dingen. Dit kunnen dieren zijn, maar ook voorwerpen, planten, natuurverschijnselen of goden.

Is het logisch om onze affectie voor huisdieren een-op-een te kopiëren op landbouwhuisdieren?

Nederland kan wel wat liberalisme, progressiviteit en positivisme gebruiken. Vooruitgangsoptimist Irene van der Marel en verbinder Wim Groot Koerkamp gaan AAN TAFEL! in de gelijknamige podcast, waarin wordt ingehaakt op de actualiteit. Is het alom heersende alarmisme terecht?

In Nederland wordt de kwaliteit en veiligheid van voedsel scherp gecontroleerd. Tegelijk is ons land sterk afhankelijk van import en export en komen er dus ook veel landbouwproducten uit het buitenland op ons bord. Handelsverdragen als Mercosur dragen het risico in zich dat we voedsel consumeren dat onze Nederlandse boeren niet mogen produceren omdat de veiligheidseisen en productietechnieken in het buitenland sterk afwijken.

Ben jij je altijd bewust wat je eet?

Nederland kan wel wat liberalisme, progressiviteit en positivisme gebruiken. Vooruitgangsoptimist Irene van der Marel en verbinder Wim Groot Koerkamp gaan AAN TAFEL! in de gelijknamige podcast, waarin wordt ingehaakt op de actualiteit. Is het alom heersende alarmisme terecht?

Het platteland wordt veelal geassocieerd met landbouw oftewel het produceren van voedsel. Maar het platteland biedt zoveel meer. Denk aan natuur, energiewinning, nieuwe woonvormen, werkgelegenheid, zorg en recreatie. In alle gevallen spelen boeren hierin een belangrijke rol.

Wordt het onderhand niet tijd dat we deze multifunctionaliteit meer gaan waarderen?

Pakhuis De Zwijger was dinsdag 29 oktober 2024 het toneel van een AAN TAFEL! gesprek tussen Alex Datema (Directeur Food & Agri Rabobank Nederland) en John Arink (Caring Farmers). Sara de Boer (Pakhuis De Zwijger) en Wim Groot Koerkamp (AAN TAFEL!) waren de moderators in de rol van respectievelijk ZIEN/de stedeling en TROTS/de plattelander. Deze creatieve opzet leverde een boeiende en constructieve dialoog op.

Volgens Datema en Arink zijn de energie- en voedseltransitie de grootste uitdagingen van deze tijd. De sleutel ligt bij de consument. Arink: ‘Als we deze kunnen motiveren om het gezondste en meest duurzame product te kopen, zal de keten direct reageren.’ Datema: ‘Het heeft geen zin voedselmakers op te leggen hoe ze moeten produceren als er geen vraag is. Boeren zullen altijd datgene leveren waar de markt om vraagt.’

Nederland kan wel wat liberalisme, progressiviteit en positivisme gebruiken. Vooruitgangsoptimist Irene van der Marel en verbinder Wim Groot Koerkamp gaan AAN TAFEL! in de gelijknamige podcast, waarin wordt ingehaakt op de actualiteit. Is het alom heersende alarmisme terecht?

Peter Wennink, Topbestuurder en voormalig CEO van ASML, presenteerde onlangs zijn rapport ‘De route naar toekomstige welvaart’. De reacties op het rapport zijn wisselend. De analyse krijgt bijval, maar de oplossingsrichtingen roepen ook veel vragen op. Zo blijkt Wennink de cijfers van het agrocomplex niet goed in beeld te hebben en wordt met name de veehouderij ‘geslachtofferd’.

Is onteigening van boeren de weg om uit de stikstofimpasse te komen?

Nederland kan wel wat liberalisme, progressiviteit en positivisme gebruiken. Vooruitgangsoptimist Irene van der Marel en verbinder Wim Groot Koerkamp gaan AAN TAFEL! in de gelijknamige podcast, waarin wordt ingehaakt op de actualiteit. Is het alom heersende alarmisme terecht?

Vlak voor het kerstreces kwam het achtste nitraatprogramma ter sprake in de Tweede Kamer. Hierin staat beschreven hoeveel mest boeren mogen aanwenden op hun land. Landbouwminister Wiersma wilde hierin een versoepeling doorvoeren voor gebieden waar de waterkwaliteit op orde is. Daar stak de Kamer echter een stokje voor, de boeren wederom in onzekerheid achterlatend.

Waarom roept dierlijke mest zoveel weerstand op?

Europa viert in 2025 80 jaar vrijheid. Vrijheid die allesbehalve vanzelfsprekend is, getuige een oorlog in Oekraïne en Gaza, een onvoorspelbare Amerikaanse president die kwistig strooit met handelsbeperkingen en oplopende energie- en voedselprijzen. Wat betekent dit voor de voedselzekerheid en natuur in Nederland?

In deze aflevering van AAN TAFEL! x PdZ d.d. 27 mei 2025 gaan Hanneke van Ormondt (directeur Urgenda) en Hermen Vreugdenhil (directeur Agrarisch Collectief Rivierenland) aan de hand van moderators Maria Geuze (Directeur Slow Food Youth Network Nederland) en Wim Groot Koerkamp (founder AAN TAFEL!) in gesprek.

Al snel blijkt dat Hanneke en Hermen elkaar in het midden vinden en dezelfde ambitie delen. Hanneke: ‘Het probleem zit helemaal niet bij de boeren, die willen echt wel veranderen. De politiek en de top van de boerenorganisaties moeten bewegen.’ Hermen ziet een samenwerking wel zitten, aangezien Urgenda erin slaagt buiten de politiek fondsen te werven om meer agrarisch natuurbeheer mogelijk te maken. Zo wordt een selecte groep boeren gedurende 10 jaar door Urgenda geholpen met een bijdrage van 1.000 euro per hectare. Hermen: ‘Wat we nodig hebben is een Deltaprogramma Agrarische Natuur om de omslag te maken. Dat moeten we tien jaar volhouden, zonder politieke bemoeienis.’

Er ontvouwt zich een mooie dialoog AAN TAFEL!, maar ook met volop interactie met alle gasten in de zaal, w.o. het perspectief van de lelieteelt in Nederland. En waarom lukt de landbouwtransitie in Denemarken ogenschijnlijk wel? Het bekijken meer dan waard!