A.I. gewoon (blijf op de hoogte van de ontwikkelingen in kunstmatige intelligentie)

Vorige week maakten OpenAI en Hugging Face bekend dat AI-modellen van OpenAI tijdens een interne test buiten hun testomgeving kwamen en inbraken bij Hugging Face. Het doel van het model: de antwoorden vinden op een examen dat het moest maken.

In deze aflevering loop ik vier vragen langs:

• Klopt het verhaal eigenlijk wel, of is het aangedikt?
• Hoe kon OpenAI denken dat de testomgeving afgesloten was?
• Ging er dan geen alarm af?
• En klopt het dat de verdediging op een Chinees model moest terugvallen?

Geen kwaadaardige AI, maar een reeks aannames die niet klopten — over afscherming, over veiligheidsmaatregelen, en over hoe snel dit gaat.

Let op: het onderzoek van beide bedrijven liep nog ten tijde van de opname. Feiten in deze aflevering zijn de stand van zaken op 23 juli 2026.

Bronnen

• OpenAI, incidentrapport (21 juli 2026): openai.com/index/hugging-face-model-evaluation-security-incident/
• Hugging Face, security disclosure (16 juli 2026): huggingface.co/blog/security-incident-july-2026
• Science Media Centre, expertreacties (22 juli 2026): sciencemediacentre.org/expert-reaction-to-openai-hugging-face-incident/

Het Chinese Kimi K3 laat zien dat de kloof met de Amerikaanse topmodellen op onderdelen kleiner is dan gedacht.

New York legt de vergunningverlening voor de grootste datacenters een jaar stil, terwijl er in Rotterdam juist plannen liggen voor een AI-fabriek.

Verder: uitgevers klagen Google aan, en het debat over de vraag of een AI-model iets kan ervaren. 

In deze aflevering: 

• Een kleinere kloof dan gedacht — Kimi K3, DeepSeek, vertraging bij Google Gemini• Stroom, stenen en stopcontacten — New York, Rotterdam, netinstabiliteit, datacenters in de ruimte

• Praten met machines — natuurlijker spraak-AI, het bewustzijnsdebat

• Wie betaalt de rekening — auteursrecht, AI-modellen die kunnen "vergeten", AI-slop

• Werk en school — AI in sollicitaties, de ICT-opleiding op de schop

 Volg AI Gewoon op Spotify of Apple Podcasts. Een beoordeling helpt enorm. 

AI Gewoon: de belangrijkste AI-verhalen van deze week

Een dwarsdoorsnede van het AI-nieuws van de afgelopen dagen: van nieuwe, krachtige modellen tot de vraag wie er straks nog een baan overhoudt — en waarom je je Instagram-instellingen echt even moet checken.

In deze aflevering:

• OpenAI vol op het gaspedaal — nieuw model GPT-5.6 "Sol", een AI-agent die uren zelfstandig werkt, geruchten over een "super app", en een prijzenoorlog.
• Een kijkje in het brein van de machine — Anthropic ziet voor het eerst hoe Claude "nadenkt".
• Meta en jouw gezicht — de AI-fotofunctie die zonder toestemming beelden maakte (en werd teruggetrokken), plus de EU-tik om het "verslavende ontwerp" van Instagram.
• Werk & onderwijs — het kabinet stuurt jongeren richting AI, welke banen relatief veilig zijn, en waarom LinkedIn vol AI-teksten staat.

• Met beide benen op de grond — robots maken de hype (nog) niet waar, en een "AI-actrice" krijgt haar eigen film.

Volg AI Gewoon op Spotify of Apple Podcasts. Vind je het de moeite waard? Een beoordeling helpt enorm.

Dit is het nieuws van donderdag negen juli tweeduizend zesentwintig. En als er deze week één rode draad is, dan is het wel deze: overal ter wereld wordt er macht, werk en verantwoordelijkheid rondom AI opnieuw verdeeld. Op de werkvloer, in de rechtszaal, op het slagveld en in de handelspolitiek. En de vraag wie daar nog de regie over heeft, die wordt met de dag dringender. Je hoort het in de komende minuten.

Bronnen bij deze aflevering :

- Meta en TikTok schrappen banen in Ierland — Bloomberg Technology, 06-07-2026, https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-07-06/meta-tiktok-jobs-cuts-in-ireland-augur-further-ai-disruption

- Microsoft schrapt banen bij Xbox in AI-reorganisatie — The Guardian, 06-07-2026, https://www.theguardian.com/technology/2026/jul/06/microsoft-cuts-jobs-xbox-overhaul-mass-layoffs

- China laat AI-bedrijven Nvidia H200-chips kopen — Bloomberg Technology, 08-07-2026, https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-07-08/china-to-let-ai-firms-buy-nvidia-h200-chips-information-says

- Israëlisch commandosysteem identificeerde 850.000 doelwitten — The Guardian, 06-07-2026, https://www.theguardian.com/world/2026/jul/06/israel-command-system-identified-850000-targets-gaza-lebanon-war-supplier-elbit-systems

- British Columbia overweegt juridische stappen tegen OpenAI — Bloomberg Technology, 07-07-2026, https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-07-07/bc-eyes-legal-action-against-openai-in-wake-of-mass-shooting

- AI verandert de betekenis van teksten van gebruikers — The Guardian, 06-07-2026, https://www.theguardian.com/technology/2026/jul/06/ai-altering-meaning-of-users-drafts-on-issues-from-abortion-to-climate-study-finds

- Meta lanceert Muse Image met standaard ingeschakelde tag-functie — BBC Technology, 08-07-2026, https://www.bbc.co.uk/news/articles/cp9lee19y1yo

- AI-foundationmodel leert menselijke cellen begrijpen — Nature, 09-07-2026, https://www.nature.com/articles/s41586-026-10689-z

Het échte risico (deel 2 van 2)

In deel 1 bleek het dramatische doemscenario niet te kloppen: er zijn sterke alternatieven, we gebruiken AI nog nauwelijks écht, en de VS wil ons juist binnenhouden. Maar als het zo meevalt — waarom is Brussel dan zo zenuwachtig? In dit tweede deel draait Peter het verhaal om. Want er ís een echt risico, alleen zit het niet bij de modellen. Het zit bij de stekker in de muur: bij stroom, datacenters en chips — en bij afhankelijkheid die de VS bewust als strategie inzet. Met een vergeten Europese satelliet als spiegel, en een verrassend nuchtere uitweg: niet één megadatacenter, maar duizenden kleine kastjes op kantoor.

Luister eerst deel 1 als je dat nog niet hebt gedaan — dit deel bouwt daarop voort.

• Een korte update: het geblokkeerde model Fable 5 is alweer vrijgegeven, en wat de recente uitspraken van Trump daarover zeggen
• De Apple-truc: hoe je het beste model inhuurt zonder zelf miljarden uit te geven — en waarom die vergelijking voor Europa net niet opgaat
• De les van Galileo: waarom Europa ooit een eigen GPS bouwde terwijl het Amerikaanse gewoon werkte
• Het échte knelpunt: stroom, datacenters en chips — van de Nederlandse netcongestie tot het groeiende verzet tegen datacenters in de VS
• Waarom een Nederlands chipbedrijf de Europese AI-kampioen overeind houdt
• Het kastje op kantoor: hoe je vandaag al een sterk AI-model lokaal draait, met je data veilig binnen — en waar de grenzen liggen
• Wat Europa dan wél zou moeten doen: een nuchtere drieslag in plaats van een paniekverhaal
• 
  

Genoemd in deze aflevering (bronnen)

• Fable 5 weer vrijgegeven na intrekking exportcontroles — CNBC & Al Jazeera: https://www.aljazeera.com/economy/2026/7/1/us-lifts-restrictions-on-powerful-ai-models-fable-mythos-anthropic-says
• Trump over AI-regels ("zo min mogelijk") — Bloomberg: https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-07-02/trump-says-he-wants-ai-guardrails-but-as-little-as-possible
• Apple kiest Google Gemini voor Siri — Reuters & CNBC: https://www.cnbc.com/2026/01/12/apple-google-ai-siri-gemini.html
• AI-investeringen big tech (~725 mld in 2026) — Statista & CNBC: https://www.cnbc.com/2026/02/06/google-microsoft-meta-amazon-ai-cash.html
• Europees aandeel cloudmarkt gedaald — Europese Commissie (via analyse): https://www.insideglobaltech.com/2026/06/11/the-eu-cloud-and-ai-development-act-in-depth/
• Netcongestie Nederland (~14.000 bedrijven op wachtlijst) — Netbeheer Nederland & NOS: https://nos.nl/artikel/2600877
• Datacenter bij Vijfhuizen krijgt pas in 2033–2035 stroom — NOS: https://nos.nl/artikel/2612438
• Verzet tegen datacenters in de VS — Tom's Hardware & CNBC: https://www.cnbc.com/2026/05/09/ai-data-center-construction-public-opposition.html
• Energieverbruik AI-datacenters — Stanford HAI AI Index 2026: https://aiindex.stanford.edu
• ASML investeert in Mistral — ASML & Reuters/CNBC: https://www.cnbc.com/2025/09/09/ai-firm-mistral-valued-at-14-billion-as-asml-takes-major-stake.html
• Lokaal AI draaien (DGX Spark) — NVIDIA, Tom's Hardware & LMSYS: https://www.tomshardware.com/pc-components/gpus/nvidia-dgx-spark-review

In de media klinkt: Europa zou reddeloos verloren zijn zonder Amerikaanse AI, en moet daarom razendsnel eigen modellen en megadatacenters bouwen. Maar klopt dat eigenlijk wel? In dit eerste deel van een tweeluik trekt Peter het doemscenario nuchter uit elkaar — met de blokkade van twee Anthropic-modellen én de beperkte uitrol van OpenAI's GPT-5.6 als verse aanleiding. Er zijn sterke Chinese alternatieven, de adoptie van AI is overal nog verrassend ondiep, en het meest tegen-intuïtieve: de Amerikaanse overheid wil ons helemaal niet buitensluiten — die wil ons juist binnenhouden. En toch is Brussel zenuwachtig. Waarom?

• Waarom dit nu speelt: de Amerikaanse blokkade van twee Anthropic-modellen (juni 2026) en de ingeperkte release van OpenAI's GPT-5.6 — twee keer in één maand
• Hoe Brussel reageert: de Cloud and AI Development Act en het plan om de Europese datacentercapaciteit te verdrievoudigen
• De Chinese modellen: hoe klein het gat met de Amerikaanse top inmiddels is, en wat "open-weight" betekent voor je onafhankelijkheid
• Waarom China (en Meta) hun modellen gratis weggeven — en waarom gratis nooit echt gratis is
• De ontnuchtering: hoeveel bedrijven AI écht gebruiken (en waarom Nederland het binnen Europa juist goed doet)
• De twist: het officiële Amerikaanse beleid om AI de wereld in te duwen — en waarom de eigen bedenkers het inmiddels "dood bij aankomst" noemen

Volgende keer in deel 2: Het échte risico, en de les van Galileo: over stroom, datacenters en chips, over een Europese satelliet die bijna niemand meer kent, en over een kastje ter grootte van een broodtrommel dat bij jou op kantoor kan staan.

Genoemd in deze aflevering (bronnen)

• Blokkade Anthropic-modellen — Al Jazeera & CSIS: https://www.aljazeera.com/news/2026/6/14/us-asks-anthropic-to-block-global-access-to-top-ai-models-why-it-matters
• Beperkte uitrol GPT-5.6 — CNBC: https://www.cnbc.com/2026/06/26/openai-limits-new-ai-models-to-trusted-partners-request-us-government.html
• EU Cloud and AI Development Act — Europese Commissie: https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/cloud-and-ai-development-act
• VS–China-kloof — Stanford HAI AI Index 2026: https://aiindex.stanford.edu
• Evaluatie Chinese modellen — NIST/CAISI: https://www.nist.gov/news-events/news/2026/05/caisi-evaluation-deepseek-v4-pro
• Stand van AI-adoptie — McKinsey, State of AI 2025: https://www.mckinsey.com/capabilities/quantumblack/our-insights/the-state-of-ai
• AI-gebruik Europese bedrijven — Eurostat: https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20251211-2
• AI-gebruik per land (VS vs Europa) — Federal Reserve Bank of St. Louis: https://www.stlouisfed.org/on-the-economy/2026/apr/why-does-ai-adoption-differ-so-much-countries
• Amerikaans exportbeleid — America's AI Action Plan (Witte Huis): https://www.whitehouse.gov/wp-content/uploads/2025/07/Americas-AI-Action-Plan.pdf
• "Dood bij aankomst" — AI Policy Bulletin over het AI Exports Program: https://www.aipolicybulletin.org/articles/explainer-the-american-ai-exports-program

7,2 miljoen Nederlanders gebruiken AI dagelijks. Tegelijkertijd daalt het vertrouwen. Hoe zit dat? En wie vertegenwoordigt eigenlijk de helft van de samenleving die meer bezorgd is dan enthousiast?

In deze aflevering duiken we in de publieke opinie over AI — niet de mening van techbedrijven, maar van gewone mensen. En in het nieuws: ontslagen, energie, geopolitiek en de vraag of journalistiek zichzelf nog kan bekostigen.

In deze aflevering:

Blok 1 — Publieke opinie Gebruik groeit, vertrouwen daalt — hoe dat eigenlijk logisch is. Gen Z die bewust iPods terugkoopt. MIT-onderzoek dat suggereert dat intensief AI-gebruik ons kritisch denkvermogen aantast. En de G7-top waar de drie grootste AI-labs mee aan tafel zaten, maar vakbonden, NGO's en gewone burgers niet.

Blok 2 — Nieuws week 26 187.000 tech-ontslagen, waarvan AI als reden werd opgegeven — en wat de trackerdata wél en níet kunnen bewijzen. De VS die AI-datacenters een wettelijke fast lane naar het stroomnet geeft. De historische stap waarbij de VS Anthropics meest geavanceerde modellen blokkeert voor buitenlandse gebruikers — en wat dat betekent voor Europese afhankelijkheid. En de langzame uitholling van het journalistieke businessmodel door dezelfde technologie die van journalistiek leeft.

Bronnen:

• Newcom AI Monitor 2026: https://www.emerce.nl/nieuws/72-miljoen-nederlanders-gebruiken-ai-hype-vaste-praktijk
• Stanford HAI AI Index 2026: https://hai.stanford.edu/ai-index/2026-ai-index-report/public-opinion
• MIT-studie kritisch denken: https://www.theguardian.com/us-news/2026/jun/19/chatbots-critical-thinking-skills
• G7 en AI-labs: https://dataconomy.com/2026/06/12/ai-leaders-openai-google-deepmind-anthropic-g7-summit/
• FERC fast lane datacenters: https://techcrunch.com/2026/06/18/ai-data-centers-just-got-a-government-mandated-fast-lane-to-the-grid/
• Anthropic exportcontroles: https://nos.nl/l/2619046
• Reuters Institute journalistiek 2026: https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/journalism-media-and-technology-trends-and-predictions-2026

Week 25 is een drukke week: nieuwe modellen, een prijzenoorlog om de consument, AI die voor je koopt maar ook tegen je gebruikt wordt, fraude op grote schaal, democratische manipulatie via nepbezwaren, een ethische hacker die denkt dat het haar laatste wedstrijd was, en een conflict tussen een AI-bedrijf en de Amerikaanse overheid dat deze week een nieuwe wending krijgt. Plus: oproepen tot een wereldwijde pauze. Peter bespreekt wat er allemaal speelt — en waarom niemand het meer volledig in de hand lijkt te hebben.

https://blog.google/innovation-and-ai/technology/ai/google-ai-updates-april-2026/
https://www.nytimes.com/2026/06/09/technology/anthropic-ai-claude-fable-mythos.html
https://www.anthropic.com/glasswing
https://www.anthropic.com/news/statement-us-government-directive-fable-5-mythos-5
https://www.anthropic.com/news/claude-fable-5-mythos-5
https://support.claude.com/en/articles/15363606-why-claude-switched-models-in-your-conversation-with-fable-5
https://cointelegraph.com/news/researcher-claims-hes-already-jailbroken-anthropics-guardrailed-claude-fable-5
https://www.securityweek.com/anthropic-disputes-fable-5-ai-jailbreak/
https://nl.dataconomy.com/2026/05/25/deepseek-verlaagt-de-prijs-van-v4-pro-met-75/
https://www.ictmagazine.nl/nieuws/openai-overweegt-forse-prijsverlagingen-in-strijd-met-anthropic/
https://finance.yahoo.com/sectors/technology/articles/openai-price-war-anthropic-223103426.html
https://www.nrc.nl/nieuws/2026/06/11/kamer-wil-actie-tegen-tabaksfabrikant-die-via-ai-formulieren-eu-wetgeving-wil-beinvloeden-a4929880
https://tech.yahoo.com/cybersecurity/articles/champion-ethical-hacker-warns-ai-004402631.html
https://techcrunch.com/2026/06/05/nsa-said-to-be-readying-anthropics-mythos-for-use-in-cyber-operations/

In deze aflevering bespreekt Peter Langbroek de belangrijkste AI-ontwikkelingen van de week. Van een historische beursgang tot AI-remixes van Taylor Swift — het is een drukke week in AI-land.

In deze aflevering:

🤖 Anthropic boekt eerste winst — het bedrijf achter Claude staat op het punt zijn eerste winstgevende kwartaal te halen. En sloot daarvoor een rekenkrachtdeal met SpaceX van bijna 45 miljard dollar.

⚖️ Musk verliest, OpenAI wint — de rechtszaak van Elon Musk tegen OpenAI is afgewezen. De weg voor een historische beursgang ligt nu open.

🔍 Google maakt comeback — Gemini heeft ChatGPT ingehaald op bruikbaarheid, zeggen techexperts. En Google kondigt de grootste wijziging aan zijn zoekmachine in 25 jaar aan.

💸 Financiële risico's — AI-datacenterleningen klimmen op Wall Streets lijst van kredietrisico's. En bij SoftBank groeien zorgen over de investering van 60 miljard dollar in OpenAI.

🎵 Spotify + Universal Music — voor het eerst kunnen fans AI-remixes maken van nummers van artiesten als Taylor Swift en Drake. Met toestemming én royalty's voor de artiesten.

🎙️ ElevenLabs daagt Audible uit — AI-stemmen worden zo realistisch dat ze de audioboekmarkt op zijn kop zetten. Goed nieuws voor auteurs, moeilijk nieuws voor stemacteurs.

Vond je deze aflevering interessant? Volg AI Gewoon op Spotify of Apple Podcasts en laat een beoordeling achter. Dat helpt enorm.

aigewoon.nl

Onderwerpen deze week

Het Vaticaan en AI-ethiek Paus Leo I start een nieuwe commissie die zich richt op menselijke waardigheid in AI-ontwikkelingen. Waarom religieuze instellingen nu aan tafel zitten bij fundamentele vragen over AI.

AI op je telefoon Hugging Face brengt Gemma 4 uit — een AI-model dat volledig lokaal op je smartphone kan draaien. Wat betekent dat voor privacy en snelheid?

LinkedIn-profiel en bot-hackers Een grappig trucje: iemand sneuvelt prompt-instructies in zijn profiel in, met als gevolg dat AI-recruitersbots hem in Oudengels aanspreken. Leuk voorbeeld van hoe kwetsbaar AI kan zijn.

Privacy onder de loep Apple en WhatsApp zetten beiden in op het automatisch verwijderen van chat-geschiedenis. Maar beveiligingsexperts waarschuwen: geen geschiedenis = geen verantwoording. Moeilijke afweging.

Apple en OpenAI: Breuk in het gemaak De samenwerking tussen Apple en OpenAI loopt spaak. Reden? OpenAI ziet niet de voordelen die ze hadden gehoopt.

Banenverlies — nu echt Amerikaanse werknemers in klantenservice, administratie en verkoop voelen de klap al twee jaar achter elkaar.

Oudere werknemers: Beter of slechter af? CEO-onderzoek suggereert dat ervaring plots veel waard is. Maar daar moet wel voor worden getraind.

Waarschuwing voor beleidsmakers Regeringen moeten zich nú voorbereiden. Dit gaat groter worden dan de huidige prognoses aangeven.

Nederlands perspectief De VCP waarschuwt: AI verschuift werkdruk en taken. En nee, een trainingsdag hier en daar lost dit niet op.

De echte angst: Autonomie The Guardian beschrijft een tweedeling: werknemers die AI gebruiken, versus werknemers die door AI worden beheerd. Die tweede groep verliest iets ergers dan hun baan.

De SpaceX-deal Anthropic sluit enorme afspraken met SpaceX. Colossus 1 in Memphis beschikt over 220.000 GPU's en 300+ megawatt stroom. Direct gevolg: gebruikslimieten voor Claude Pro verdubbeld.

Claude Managed Agents Claude gaat zelfstandiger werken. Drie grote functies:

• Geheugen: Claude onthoudt dingen over jou tussen sessies
• Multi-agent samenwerking: Meerdere Claudes werken samen
• Outcomes: Jij zegt wat je wilt, Claude voert het uit

Vraag: wie controleert wat er gebeurt?

Geen nieuw model deze keer Opvallend: geen aankondiging van een beterder model. Anthropic zegt: de modellen zijn goed genoeg. Nu gaat het om wat je ermee bouwt.

De kern Musk beschuldigt OpenAI ervan de oorspronkelijke non-profit-missie te hebben verraden. Nu wil hij het bedrijf terug naar zijn roots, en eist 150 miljard dollar.

Drie scenario's

• OpenAI wint (meest waarschijnlijk)
• Een tussenweg: beperkte schadevergoeding
• Musk wint (juridisch gezien onwaarschijnlijk, maar gevolgen zijn rampzalig)

De echte strijd: Eigenaarschap van het verhaal Dit gaat niet alleen om geld of contracten. Het gaat om de vraag: wie mag zeggen dat hij AI naar de wereld bracht? Musk was er bij het begin. Maar Altman en OpenAI werden het gezicht van de revolutie.

AI en werk: Het grote verhaalAnthropic: Code with Claude 2026De rechtszaak: Elon Musk tegen OpenAI