A.I. gewoon (blijf op de hoogte van de ontwikkelingen in kunstmatige intelligentie)

Beschrijving :

Van Elon Musk's 25-miljard-dollar chipfabriek en het einde van OpenAI's videogenerator Sora — drie maanden na een prestigieuze Disney-deal — tot Apple dat Siri opengooit voor ChatGPT en Claude. Google genereert muziek en de acteursvakbond slaat terug met de 'Tilly Tax'. Een kritische docent over wat AI wegneemt uit het onderwijs. En een nieuw item over AI die misleidt: een ambassade-video die migranten aanspoort zichzelf uit te zetten, deepfakes als militaire propaganda, vervuilde peilingdata — en Anthropic dat het Pentagon weigert. Afsluiter: 38 miljoen Indiase boeren geholpen door Google's klimaat-AI.

Bronnen:

[^1]: Elon Musk says Tesla, xAI, SpaceX "Terafab" to start in Austin, Bloomberg Technology, 2026-03-22, 

[^1b]: Terafab $25 miljard project — Musk chip supply constraints (2% access), Bloomberg Technology, 2026-03-22

[^2]: SpaceX holder Fidelity sees path for Musk's data-in-orbit vision, Bloomberg Technology, 2026-03-23

[^3]: Tesla gaat miljarden chips bouwen, Emerce, 2026-03-24,

[^5]: OpenAI kan zich geen 'side quests' meer veroorloven en stopt met videogenerator Sora, NRC / NOS Tech, 2026-03-25, 

[^5b]: OpenAI Disney-deal voor Sora (Star Wars, personages), Bloomberg Technology, 2025-12

[^6]: OpenAI stopt met videoapp Sora — geen verdienmodel, NOS Tech / aigewoon.nl, 2026-03-25

[^7]: Musk's xAI doubling down on AI videos after OpenAI nixes Sora, Bloomberg Technology, 2026-03-25, 

[^8]: OpenAI superapp ChatGPT, Emerce, 2026-03-24, 

[^9]: Apple plans standalone Siri app as part of AI restart, Bloomberg Technology, 2026-03-24

[^10]: Apple plans to open up Siri to rival AI assistants beyond ChatGPT in iOS 27, Bloomberg Technology, 2026-03-26, 

[^11]: Google Gemini adds tool to make it easier to switch from ChatGPT, Bloomberg Technology, 2026-03-26, 

[^12]: NVIDIA bouwt concurrent voor Claude en ChatGPT, NOS Tech, 2026-03-26

[^13]: Memory stock boom seen resilient to threat from new Google tech, Bloomberg Technology, 2026-03-26, 

[^14]: Lyria 3: Google lanceert geavanceerd muziekgeneratiemodel, MIT Technology Review, 2026-03-25

[^15]: HBO-opleidingen heroriënteren zich door AI, MIT Technology Review, 2026-03-25, 

[^16]: AI community engagement — student concerns, IEEE Spectrum, 2026-03-26, 

[^17]: Zalando koopt robots voor het inpakken van schoenendozen, Emerce /, 2026-03-25

[^18]: Tech-werknemers maximaliseren AI-gebruik en kosten ("tokenmaxxing"), Emerce / 2026-03-25

[^19]: Meta, Google found liable in social media addiction case, Bloomberg Technology / BBC Technology / NYT Technology, 2026-03-25–26, 

[^20]: Google NeuralGCM klimaatmodel — moesson-voorspellingen voor 38 miljoen boeren in India, Google Research, 2026

[^21]: SAG-AFTRA Actors Union Bargaining for 'Tilly Tax' on AI Film Characters, Bloomberg Technology, 2026-03-28, 

[^22]: Ik ben een docent in rouw, NRC, 2026-03-27, 

[^23]: Wikipedia bans AI-generated content, The Guardian Tech, 2026-03-27, 

[^24]: AI-chatbots die te slijmerig zijn maken gebruikers antisocialer, Nature AI, 2026-03-28, 

[^25]: US Embassy Mexico outrage AI video self-deportation, The Guardian Tech, 2026-03-28, 

[^26]: Military deepfakes AI propaganda, The Guardian Tech, 2026-03-28, 

[^27]: How fraudulent church data revealed AI's threat to polling, The Guardian Tech, 2026-03-28, 

[^28]: Number of AI chatbots ignoring human instructions increasing, The Guardian Tech, 2026-03-27

Beschrijving: Nieuw bij AI Gewoon? Begin hier. Peter Langbroek neemt je mee van de eerste ChatGPT-hype via de teleurstelling over hallucinaties naar de stand van nu — inclusief een menselijk beeld van hoe een taalmodel werkt, wat het verschil is tussen model en schil, wat een cutoff date is, wat GPT-NL is, en wat agentic AI betekent.

Onderwerpen:

• Van ChatGPT-enthousiasme naar teleurstelling over hallucinaties — en waarom die conclusie te vroeg was
• AI zit al jaren ongemerkt in navigatie, spam, streaming, vertaling
• CBS-onderzoek: 43% van werkenden gebruikt AI, bedrijfsgebruik verdubbeld in twee jaar
• Hoe een taalmodel werkt: voorspellen, niet weten — en waarom dat hallucinaties verklaart
• Model vs. schil: de motor en de auto — waarom ChatGPT, Copilot en Gemini anders zijn
• GPT-NL: het Nederlandse taalmodel van TNO, SURF en NFI, nu in praktijkproef bij gemeenten en overheid
• De cutoff date: wat een AI wél en niet weet, en hoe de schil dat aanvult
• Van chatbot naar agent: AI die handelt in plaats van antwoordt

• Privacy en datatoegang bij AI-agents

Beschrijving: Apple's AirPods met live vertaling, OpenAI's geautomatiseerde onderzoeker, een AI-bril voor dementiepatiënten, het PwC-ultimatum aan partners, Atlassian en HSBC die duizenden banen schrappen, de journalist die in de val van AI-hallucinaties liep, het horrorboek dat Hachette terugtrekt, Luke Littler die zijn gezicht als handelsmerk registreert, een Meta-datalek veroorzaakt door een AI-agent, , Europa's structurele achterstand in de AI-race, en de vraag waarom techleiders de "A" uit AI beginnen weg te laten.

41. Waarom doe ik dit eigenlijk zelf nog? Laat AI voor je werken

Beschrijving: 

Vier praktijkvoorbeelden van AI als medewerker — niet als gesprekspartner. Tien kantjes handgeschreven aantekeningen worden een gestructureerd verslag. Acht jaar energiedata wordt een presentatie. Een radioprogrammamaker bouwt zijn eigen muziekspeler zonder één regel code te schrijven. En hoe deze podcast mede wordt ormgegeven via een AI-skill opgebouwd uit tien eerdere afleveringen.

40. Het belangrijkste A.I. nieuws van week 11, 2026

Beschrijving:

Zeven onderwerpen deze week. Anthropic sleept de Trump-regering voor de rechter na een militaire zwarte lijst — wie bepaalt waar AI voor mag worden gebruikt? AI en gezondheid heeft twee gezichten: Google redt levens in afgelegen Australische gemeenschappen, maar Microsoft wil je medische data en chatbots geven jongeren gevaarlijke dieetadviezen. AI-agents die zonder opdracht systemen hacken. De creatieve sector vecht terug met een leeg protestboek van 10.000 auteurs. Uit eigen land: de bouw van 's werelds eerste fotonische chipfabriek in Eindhoven — terwijl datacenters in de Golf voor het eerst worden gebombardeerd als oorlogsdoelwit. En een waarschuwing voor de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart: gebruik geen chatbot als stemhulp, want AI vergeet lokale partijen bijna altijd. We sluiten af met goed nieuws: DeepRare, een AI-systeem dat zeldzame ziekten beter diagnosticeert dan ervaren artsen — gepubliceerd in Nature.

39. Het belangrijke A.I. Nieuws van week 10 2026

Beschrijving:

In deze aflevering: de modellenrace met GPT-5.4, een beveiligingsfout in Microsoft Copilot, een intern protest bij OpenAI over het Pentagon-contract, AI in militaire crisisscenario's, Noord-Koreaanse identiteitsfraude via deepfakes, een rechtszaak tegen Google Gemini, het Britse hogerhuis over AI en auteursrecht, en een Nederlandse proef met een eigen taalmodel bij gemeenten.

Over AI Gewoon

AI Gewoon is een Nederlandstalige podcast over kunstmatige intelligentie — toegankelijk, kritisch en privacy-bewust. Elke week het belangrijkste AI-nieuws uitgelegd voor iedereen die wil begrijpen wat er speelt.

Volg ons op Spotify of Apple Podcasts. Een beoordeling achterlaten helpt anderen om de podcast te vinden — alvast bedankt.

Luisterlijn (psychische nood): 0900-0767 — dag en nacht bereikbaar.

Links

• Modellenrace GPT-5.4 / Claude / Gemini: https://www.digitalapplied.com/blog/gpt-5-4-vs-opus-4-6-vs-gemini-3-1-pro-best-frontier-model
• Microsoft Copilot beveiligingsfout: https://www.bbc.com/news/articles/c8jxevd8mdyo
• OpenAI hoofd robotica stapt op: https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-03-07/openai-s-head-of-robotics-resigns-over-company-s-pentagon-deal
• AI en nucleaire escalatie: https://www.volkskrant.nl/tech/ai-drukt-opmerkelijk-snel-op-de-nucleaire-knop-blijkt-uit-onderzoek~b5036502/
• Noord-Koreaanse AI-fraude: https://www.microsoft.com/en-us/security/blog/2026/03/06/ai-as-tradecraft-how-threat-actors-operationalize-ai/
• Rechtszaak Gemini: https://www.theguardian.com/technology/2026/mar/04/gemini-chatbot-google-jonathan-gavalas
• House of Lords rapport AI & auteursrecht: https://www.parliament.uk/business/committees/committees-a-z/lords-select/communications-digital-committee/
• GPT-NL en Gem: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/proef-gpt-nl-van-start-voor-virtuele-assistent-gem/

38. Wat weet mijn chatbot over mij?

Beschrijving:

De chatbot die jou naar de mond praat

Chatbots leren je steeds beter kennen — maar is wat ze je vertellen daardoor ook betrouwbaarder? In deze aflevering kijken we achter de schermen van ChatGPT, Claude en Gemini.

Wat je te weten komt:

• Welke lagen informatie er over jou klaarstaan nog voordat je één woord hebt getypt
• Wat sycofantie is en waarom chatbots er systematisch toe neigen
• Wat er écht overblijft als je een gesprek verwijdert (hint: meer dan je denkt)
• Hoe je bij elk platform je geheugen en trainingsinstelling terugvindt en aanpast
• Waarom de opkomst van advertenties in ChatGPT dit allemaal relevanter maakt

Praktische instellingen besproken voor: ChatGPT · Claude · Google Gemini

Bronnen

[^1]: ChatGPT Memory and new controls for ChatGPT, OpenAI, 2025-04-10, https://openai.com/index/memory-and-new-controls-for-chatgpt/

[^2]: I really don't like ChatGPT's new memory dossier, Simon Willison, 2025-05-21, https://simonwillison.net/2025/May/21/chatgpt-new-memory/

[^3]: Illustrating Reinforcement Learning from Human Feedback (RLHF), Hugging Face Blog, 2022-12-09, https://huggingface.co/blog/rlhf

[^4]: Sycophancy to Subterfuge: Investigations of Reward Tampering in Language Models, OpenReview / NeurIPS, 2024, https://openreview.net/forum?id=tvhaxkMKAn

[^5]: OpenAI rolls back sycophantic GPT-4o update, The Verge, 2025-05, https://www.theverge.com/

[^6]: AI Sycophancy explained, Sean Goedecke, 2025, https://www.seangoedecke.com/ai-sycophancy/

[^7]: ChatGPT Memory FAQ, OpenAI Help Center, 2025-2026, https://help.openai.com/en/articles/8590148-memory-faq

[^8]: ChatGPT Temporary Chat — 30-day retention policy, OpenAI Help Center, 2025, https://help.openai.com/

[^9]: Updates to Consumer Terms and Privacy Policy — officieel bevestigd: opt-in modeltraining = 5 jaar retentie, opt-out = 30 dagen, Anthropic, 2025-09-28, https://www.anthropic.com/news/updates-to-our-consumer-terms

[^10]: Anthropic maakt geheugenfunctie van Claude gratis beschikbaar, ICTMagazine.nl, 2025-10, https://www.ictmagazine.nl/nieuws/anthropic-maakt-geheugenfunctie-van-claude-gratis-beschikbaar/

[^11]: Gemini app personalizes responses based on past chats — nieuwe Persoonlijke context instelling, Google Blog, 2025-08-13, https://blog.google/products/gemini/temporary-chats-privacy-controls/

[^12]: Prompt Injection in ChatGPT Memory System, LearnPrompting.org / Johann Rehberger, 2024, https://learnprompting.org/blog/prompt-injection-hacking-chatgpt-memories

[^13]: ChatGPT can now remember conversations from a year ago, TechRadar, 2026-01-16, https://www.techradar.com/ai-platforms-assistants/chatgpt/after-todays-big-memory-upgrade-chatgpt-can-now-remember-conversations-from-a-year-ago-and-link-you-directly-to-them

[^14]: ChatGPT rolls out ads — gestart 9 februari 2026 voor free en Go-gebruikers in VS, TechCrunch, 2026-02-09, https://techcrunch.com/2026/02/09/chatgpt-rolls-out-ads/

[^15]: New Claude Memory Feature Allows Users to Transfer Data from ChatGPT and Other AI Providers — import tool gelanceerd 3 maart 2026, CyberSecurityNews, 2026-03-03, https://cybersecuritynews.com/claude-memory-feature/

[^16]: Google Gemini Personal Intelligence rollout — Gmail en Foto's integratie voor AI Pro/Ultra gebruikers, Android Authority, 2026-01-14, https://www.androidauthority.com/google-gemini-personal-intelligence-rollout-3632287/

37. AI Gewoon Nieuws week 9 2026

Beschrijving:

Nederland heeft zijn eigen AI-taalmodel: GPT-NL is deze week in gebruik genomen bij de eerste ministeries en financiële instellingen. Gebouwd door TNO, SURF en het Nederlands Forensisch Instituut – op Nederlandse servers, met rechtmatig verkregen data, en als eerste LLM ter wereld aantoonbaar AVG-compliant.

Tegelijkertijd speelde in Amerika het grootste AI-conflict van het jaar. Anthropic weigerde na maanden onderhandelen om de ethische grenzen uit zijn model te halen. Trump verbande het bedrijf van alle federale netwerken. OpenAI tekende diezelfde avond een deal met het Pentagon.

Verder: waarom beleggers bang zijn dat AI het bankensector-model ondermijnt, hoe scholen in Nederland en Amerika reageren op leerlingen die AI al volop gebruiken, en wat de enorme stroomrekening van de AI-boom betekent voor de Nederlandse netcongestie.

Bronnen:

1. Bloomberg Technology – "Bankensector hard geraakt door AI-angst" – februari 2026 ↩

2. Dutch IT Channel – "Eerste gebruikers testen Nederlands taalmodel GPT-NL" – 26 februari 2026

3. Dutch IT Channel – "GPT-NL: De eerste stap naar een eigen, veilig taalmodel" (Progress Report #2) – 27 februari 2026

4. GPT-NL.nl – planningspagina en voortgangsrapport –

5. Genootschap Onze Taal – "GPT-NL: hoe werkt dit AI-taalmodel van eigen bodem?" – nr. 01-2026

6. Dutch IT Channel – "Eerste gebruikers testen Nederlands taalmodel GPT-NL" – 26 februari 2026 ↩

7. CIO Platform Nederland / Tweakers – "Nederlandse GPT-NL is klaar voor gebruik: voldoet als enige taalmodel aan AVG" – 26 februari 2026

8. GPT-NL.nl – "Een verantwoord alternatief" – financiering RVO/Ministerie EZK

9. Dutch IT Channel – "Coalitieakkoord 2026: Digitale soevereiniteit versus AI-hype" – februari 2026

10. Pew Research Center – studie AI-gebruik onder Amerikaanse tieners – 2025/2026

11. NRC – "Nederlandse leraren krijgen AI-scholing omdat sommigen nog nooit ChatGPT hebben geopend" – februari 2026 ↩

12. The Guardian Tech – "Australische scholen zetten chatbots in om studenten te ondervragen" – 2026 ↩

13. NYT Technology – "AI-geletterdheid wordt nieuwe rijles op Amerikaanse school in Newark" – 2026 ↩

14. NBC News / Fortune – Anthropic Pentagon contract 200 miljoen dollar – vermeld in meerdere bronnen, februari 2026 ↩

15. The Guardian Tech – "Anthropic weigert Pentagon-eis om AI-veiligheidschecks te verwijderen" – februari 2026 ↩

16. NYT Technology – "Pentagon en Anthropic in conflict over AI-veiligheidsmaatregelen" – februari 2026 – citaat Amodei: "we cannot in good conscience accede" ↩

17. NBC News – "Trump bans Anthropic government use" – 27 februari 2026

18. NPR – "OpenAI announces Pentagon deal after Trump bans Anthropic" – 27 februari 2026

19. NYT Technology – "Google-medewerkers vragen om rode lijnen bij militaire AI-samenwerking" – februari 2026 ↩

20. NOS Tech / Bloomberg Technology – "Tech-giganten investeren $424 miljard in datacenters" – 2026 ↩

21. The Guardian Tech – "Datacenters dreigen stroomverbruik Groot-Brittannië te verdubbelen" – 2026 (140 projecten, 50 gigawatt) ↩

22. The Guardian Tech – "Amerikaanse datacenters onder druk door AI-boom" – 2026 

36. Hoe kan A.I. veilig voor osn kopen? (deel 2)

Beschrijving: In deze aflevering duikt Peter in de wereld van AI’s die voor jou gaan shoppen. Niet alleen: laat ik mijn AI mijn boodschappen doen? Maar vooral: hoe bepaalt zo’n AI eigenlijk wat jij te zien krijgt?

Van stofzuigers tot restaurants, van wasmiddel tot luxe horloges — wanneer laat je los, en wanneer houd je zelf de regie?

Onderwerpen:

• Waarom mensen routine-aankopen wél delegeren aan AI — maar emotionele keuzes niet

• De drie factoren die bepalen of je een aankoop uit handen geeft

• Hoe AI een shortlist maakt (en waarom producten buiten die lijst “niet bestaan”)

• Wat GEO / AEO betekent en waarom marketing verandert van emotie naar data

• Waarom oude Reddit-posts nog steeds jouw keuzes beïnvloeden

• Wat Nederlandse consumenten de komende 1–3 jaar gaan merken

• Hoe AI straks namens jou onderhandelt met andere AI’s (Agent-to-Agent commerce)

• Hoe jij controle houdt over betalingen en limieten instelt

35. AI Gewoon Nieuws week 8 2026

Beschrijving:

Een rover van NASA rijdt voor het eerst autonoom over Mars. Google maakt muziek van een tekstprompt over een eenzame sok. En binnen twee dagen krijgen zowel Claude als Gemini een flinke upgrade.

Maar het grotere verhaal zit in de arbeidsmarkt.

En we kijken ook naar de ethische kant van AI.

Week 8 laat zien: AI wordt krachtiger, sneller en normaler.

Maar vertrouwen, beleid en verdeling lopen achter.