Aldan

Løgtingsvalið í desember 2022 var tað fimta við einum valdømi. Men hvat er úrslitið? Hevur skipanin rokkið sínum endamáli, og hvat vilja vit við okkara valskipan?

Teir spurningarnir vóru settir í Gulu Smiðju í Runavík mikukvøldið 24. januar.

Í 2007 samtykti Løgtingið at fara frá sjey til eitt valdømi. Grundgevingarnar vóru serliga, at veganetið í Føroyum hevði knýtt meginpartin av landinum saman, at fleiri uppgávur vóru lagdar til kommunurnar at umsita, at skipanin við sjey valdømum hevði við sær eitt demokratiskt undirskot, og at kvinnur vóru undirumboðaðar við sjey valdømum.

Skipanin við einum valdømi er síðan lastað fyri, at kloyvingin, sjálvsøknið og demokratiska undirskotið í føroyskum politikki er størri enn fyrr, samstundis sum lokalfeløgini eru viknaði munandi.

Skráin var hendan:

• Torbjørn Jacobsen, borgarstjóri og fyrrverandi landsstýrismaður, innleiddi

• Sólvit Nolsø tók saman um orðaskiftið um eina valdømi í 2007

• Emil L. Jacobsen legði við støði í høvuðsuppgávu fram um fyrstu fimm løgtingsvalini eftir eina valdømi

• Umboð fyri Valúrslit.fo løgdu fram um rák og atkvøðuflytingar eftir løgtingsvalið í 2008

• Orðaskiftið var um okkara valskipan. Bjørt Samuelsen, løgtingsforkvinna, Anna Falkenberg, fólkatingskvinna, Bjarni Djurholm, fyrrverandi politikari, og Beinta Løwe, eygleiðari, luttóku.

Sólvit E. Nolsø og Uni Holm Johannesen skipaðu fyri

Ein heilur seinnapartur var settur av til eina sending, sum snúi seg um Ísrael og til minnis um krystalnáttina

KRYSTALNÁTTIN: Náttina millum 9. og 10. novembur 1938 herjaðu nasistar í týsklandi gjøgnum jødiskar býarpartar har tey knústu útivið 7500 handlar, brendu niður 267 sýnagogur og drupu nærum 100 jødar. Fleiri 1000 onnur vóru illa viðfarin og millum 25 og 30.000 jødiskir menn vóru tiknir og beindir í konsentratiónslegur. Neistin, sum festi í gløðandi jødahatri, var at tann bara 17. ára gamli jødiski Herschel Grynszpan t. 7 novembur skeyt ein diplomat á týsku ambassaduni í París sum aftursvar til at foreldur hansara vóru burturflutt saman við 17.000 øðrum jødum í kríatúrsvognum til polska markið, har tey vóru slept leys undir ræðuligum korum. Tá hesin andaðist 9. novembur eksploderaði haturin við krystall-náttini og eftirfylgjandi jødatýningini um alt evropa undir 2. heimsbardaga.

Rás 2 mintist hendingina hósdagin 9. novembur, har vit allan seinnapartin settu sjóneykuna á søguna og støðuna í dag – eftir 7. oktobur 2023. Eisini var prátað um sambandi millum Føroyar og Ísrael eins og vit frættu úr Ísrael og tosaðu við ísraelar bæði í og uttanfyri Føroyar.