Aşiyan

Aşiyan

By BarışArts
Download on the App Store

Aşiyan episodes

  • Bakmaklar • İsmet Özel

    BAKMAKLAR

    Donyağından yapılmış sabunların
    ürkütüp sindirdiği gözlerim vardı -ağır-

    ağır yani çoraplı ve sürgün doğmanın
    taşınmaz kıldığı.
    Ben şenlikçisiydim pıhtı kanın
    keten helvacılardan, bileycilerden
    rugan çizme giyilen çağlardan geçerdim
    barutun ve susamanın güzelliğiyle
    tek yatmanın akmayan yüzüyle geçerdim.
    Oraya, göğsüme iliklediğim hayvanı ayartmadan
    direnmenin mayasını ellemeye.
    Gün dönerdi, benzi solardı kahkahamın
    kapardım kapımı gevşeyen bir yanımla
    ve her gece yatağımda bir engerek bulmanın
    süregen iğrentisiyle dolardım, sesim
    öylece -Kusmuk Gibi- kalırdı ağzımda.

    Çünkü her yerde bir göğün ufak kaldığı vardı
    —akşama özgü göğsümü açardım
    ey mutlu seri penceresi doğanın—
    her yerde köpeksi koklaşmaların sürüp gittiği vardı
    uyurken bir kadına doyar gibi kanardı ayaklarım

    kanardı ve bir irin seliyle boğulurdum her sabah.
    Oysa babam bilirdi yaşadığını aptes alırdı çünkü
    anlatacak şeyleri vardı, eğilip kalkmaları
    dualar okuması, doğum sancılarıyla bırakıp gitmesi anamı.
    Ah, göğe uzatıyorum bir cumartesiyi
    hayın bir çalgıyı kuşanıyorum göğün huysuz kuşlarıyla
    GÖK! Bir kahkahaya geçirdikçe dişlerimi
    bir tabut kalmıştır akşam olmaya
    bir tabut beklenen bir aydınlıktır
    beklenen bir ses gibi avlularda.
    Anam kirliserin penceresinde doğanın
    uykusu ayaklanır kanı birikir saçlarına
    gözlerine uyuşuk bir hınç siner artık
    ölü bir erkeği almıştır yatağına
    o soğuk ölüyü, o kurutulmuş anıyı
    birdenbire benim ağzıma takılır her şey
    giderim akşama özgü göğsümü açmaya.

    Ben nereye adımı yazsam
    nereyi göstersem parmaklarımla
    orası şapkalar yüklü bir vagondur,
    nerede daralmış görsem bir adamı
    akşamın güzel buğusunda eli-ayağı tutulmuş
    bir çiçeğe uzanırken utandığını görsem
    işte iğrentim yayılıyor derim, işte sırtlanlar soluyor ellerimde
    kuşlar çoktan kapamışlar tarlalarını.
    O zaman bir üzünç aralığında -herkes gibi- başlar korkum.
    Ey irin mutluluğu!
    Ey durmayıp ağrıyan kemiği usumun!
    Uğunursam beni hazdan delirten hayvanın ortasında
    ben koşarken derelerde birikirse çocukluğum,
    piçliğim birikirse sesimin o hıncahınç boşluğunda
    coşkunun en sağlam atıyla geliyorum
    sövgüm büyüyor, ağartıyor günümü.
    TAN! Ölü bir keçiyle saçlarımı taramanın vaktidir
    sarı bir bilincin ötesini ellemek istemenin
    bir üzünç aralığındayız artık TAN!
    savulun, çıplaklığım geliyor ardımdan.

    Özel, İ., "Bakmaklar", Şiir Resitali, İstanbul, TİYO, Aralık 2013, 1. Baskı, s.23-25
    Özel, İ., "Bakmaklar", Erbain, İstanbul, TİYO, Kasım 2017, 12. Baskı, s.51-53
    ⁠The Rocket Builder (Lo Pan!) • Jóhann Jóhannsson
    [Kâr amacı gütmeyen Podcast]

    5 min
  • Yaşatan • İsmet Özel

    YAŞATAN

    Ben halka bakınca gümüş tırnaklı kısraklar
    sırça kirpikli gelinler huylanır.
    Ben halka bakınca terlenirim
    yaslanırım tarlaların gölgesine, tozuna
    kirlenir gülkurusu mendilim.
    Benim rengimle kim yarışabilir
    sancımı kimler alt edebilir ben halka bakınca?
    Ben ki kazdım, küredim, ellerimle boşalttım geceyi
    yıldızları, hüznü ordan fırlatıp attım,
    sonra ordan fırtınalı bir tüzeyle halka bakınca
    yeniden yaralandım dünya ırmaklarından.

    Dünyanın ırmakları dediğim yer
    aydınlık, gülümserlik ve sevda
    Oysa halkın göz çukurları çamurlanmıştır
    kani ılgıt ılgıt akar, kanı kara
    yazlık sinemalarda, üniformalar altında
    banknotların, kıravatların saltanatıyla
    çürütülmektedir halk.
    Gözlerim
    ne güzeldir halka bakınca
    gözlerimde böğürtlendir
    avuçlarımda nar,
    ayaklarını çıplatıp sulardan geçen çocuklar
    sevinçle kıpırdatır yapraklarımı.
    Halkım
    pıçaklanmış bir kadın gibidir
    kaygular içinde yapayalnız
    zehirli çiçeklerin uğultusu
    uzaklaşmaz kulaklardan.

    Gözlerim
    neden güzeldir halka bakınca
    beni neden küflemez o çökertilmiş anlam
    her daim karnımda tıkılı duran şafak
    dünyalar biriktirir halk adına?
    Çünkü bana göbek bağımdan işliyor toprak
    hançeri ellerinde neşter kılan
    arkadaşlarım var dağlarda.
    Kara yerden kırmızı gelincikler biterken
    leylekler kirlenirken bin bereket uğruna
    şeffaf, bakire kızlar pencerelerden
    kaçırılmak için el ederken delikanlılara
    o zaman benim gözlerim işte
    kavi bir mavzer olur halka.

    Kanıma kızgın demirler sokulur
    ben halka bakınca
    kömür kokusunda yüzlerim kabarır
    kalbim uyanır gres lekelerinden
    gök gürülder köleler kıpırdanır
    uykumun rengi yayılır dünyaya
    uykum çünkü uçarı, çünkü hovarda
    şafakların öncesidir,
    sazaklar içinde bir çocuğu emzirir
    çaputlara sarılmış çürüksüz çocuğu
    ben halka bakınca.

    Yaşamak güzeldir
    gözlerim daha güzel
    gözlerim daha güzel halka bakınca
    ve sürülmüş toprağı
    yaratkan beyni
    işleyen elleri huylandıran bakışlarım
    yani insan türünün var kılan hız

    yani hatta tarlalarda
    döl yataklarında bile oyalanmayan
    savaşın, sevdanın rengi
    her güzellik bu rengin ardındadır
    yaşamak bir başına bu rengi geçebilmez
    "ölümden korkup da sonunu sayan
    ölür gider yar koynuna giremez."

    Özel, İ., "Yaşatan", Erbain, İstanbul, TİYO, Kasım 2017, 12. Baskı, s.133-137
    Elegía al Che Guevara • Quilapayún
    [Kâr amacı gütmeyen Podcast]

    5 min
  • Altıncı Bab: İns-ü Cin • İsmet Özel [Bir Yusuf Masalı]

    BİR YUSUF MASALI

    Cinlerin

    Hüsnü Yusuf’u kaçırmaları
    Elbet el altından bir desiseydi
    Bir insanı
    Yusuf’u yabancısı olduğu bir ufka taşıdılar.
    Yine de cinlerin insan ufkunu
    İnsanlık ortamını yıkmaya yanaştıkları söylenemez.
    Fakat ne yaptı buna mukabil insanlar?
    Cinlere sezdirmeden kimi bölgelerini onların
    Çaldılar önce
    Şimdi de denemek istiyorlar
    Cinlerin cinliğini ihlâl etmeyi.

    Yusuf’un babası, erki hep göze batan bey

    “Bak oğlum” diyor “Buraya kadar geldik”
    “Seni görmek, sana dokunmak fırsatına erdik”
    “Bizden bir oğul kaçırıldı, can yakan bir şeydi bu”
    “Bu yanık can”
    “Nasıl avutsun babası kaçırılmış çocuğu?”
    “Yok mudur bir yolu ki”
    “Cinlere sor bakalım”
    “Oğlunla ve Şivekâr’ınla”
    “Yeni bir hayat kurasın?”

    Bu teklifi meydan okuma saydı cinler

    Dediler “Baban o kadar kendine güveniyorsa eğer”
    “Biz seni ins ü cin sınırına getirip oturtalım”
    “Döktürsün senin başından üste baban”
    “Kurşun bir kubbe”
    “Kubbeyi biz yıkamazsak”
    “Artık hep insan kalırsın”
    “Ama bizim darbelerimizden bu kubbe yıkılırsa”
    “Tutsak saymayız seni avımızsın”.

    İnsan cine meydan okuduktan sonra

    Her şey cinlerin sıraladığı işlerle başladı
    Kızguran, Sarlanan, Gökleren
    Daha yedi yaşında
    Ayartarak
    Kaçırdıkları Yusuf’u
    Gerisin geri getirip
    Ter ü taze bir baba olduğu çıplaklığıyla
    Sınıra bıraktılar.
    Burası
    Cinlik ve insanlık sınırıydı

    O anda

    Cinler Hüsnü Yusuf’u bırakır bırakmaz
    Beyin emrinde binlerce nefer
    Hatunun mahiyetinde yüzlerce kadın
    Dökülecek kubbenin harcını
    Hızla yere çaktıkları
    İskeleye sıvadı.
    Yusuf şimdi
    Cinlerin ona öğrettiği yerdedir
    Etrafını şu an kaplamakta olan oysa
    İnsan işi anlaşılmaz alaşım.

    Bitti mi?

    Diye sordu yukarıdan cinler.
    Şimdiye kadar
    Yusuf’un bile görmediği
    Devasa kanatlı, pençesi azman
    Birer kuş kıyafetindeydiler

    Süre dolunca bir ağızdan

    Haydi gelin gelecekseniz
    Diye haykırdı onca nefer
    Onca kadın alçak sesle yine de bir ağızdan
    Boyunuz devrilsin deyip ilendi.
    Cinler kanatlarını kaldırıp
    Vurdular dev kubbeye
    Her vuruşta etraf
    Zangırdadı, gümbürdedi
    Hem vuruyor, hem çığlık atıyorlardı:
    “Yusuuuf! Çık da bir kaşık kanını içelim”

    Cinler hesabına göre bu kubbe

    Sayılı darbelerden sonra çökmeliydi
    Fakat kubbenin direnci tahminleri aştı
    Öyleyse daha sert kanat darbeleri indirilmeli
    Âvâzı yükseltmeli
    “Yusuuuf!” “Yusuuuf!” “ Yusuuuf!”
    “Çık da bir kaşık kanını içelim”
    Cinler çok kanat vuruyor
    Çok ağır

    Direniyor kubbe.

    ...

    Yıkılmadı yatık duran şey

    Kendinden yassılmış olanı hangi kuvvet yıkacak?
    Yıkılmaz çünkü atılım zevki nedir hiç bilmeyen
    Eyyamcı kamuya kaynaştırıyor onu
    Özgünlükten duyduğu nefret
    Donukluktan alıyor direncini
    Bir gün
    Sırf merak yüzünden
    Yerini asla terk etmiyecek
    Sapasağlam çünkü hassas yeri yok
    Çünkü her tarafı aynı miktarda müphem.

    Hüsnü Yusuf masalı

    Onlar

    Cümle el âlem

    Muradına erince bitti.
    Herkes Yusuf’a kavuştuk diye pek seviniyor.

    Yusuf artık cinlerle değil.

    Yine de sormak lazım
    Kavuşmak
    Denir mi
    Hep bir arada bulunmaya?

    Bir arada bulunmanın töresi, yasası var

    İnsanlar bir arada. Neden iki insan yok?
    Nerede Yin?
    Nerede Yang?
    The two and the one?


    Run • Ludovico Einaudi

    [Kâr amacı gütmeyen Podcast]

    9 min
  • Beşinci Bab: Dönüş • İsmet Özel [Bir Yusuf Masalı]

    BİR YUSUF MASALI

    Bütün sevişenlerin zor dakikaları vardır

    Hepsinin o zamanlarda benzeşir davranışları
    Hüsnü Yusuf
    Aldı Şivekârını karşısına
    Ellerini tuttu
    Ayırmadan gözlerinden gözlerini
    Önce derin bir iç geçirdi
    Konuşmaya başladı sonra:

    “İkimiz o bir kalarak en özel yeri”

    “Yaratılmışlar arasında”
    “Ne kadar hakkıyla kazanmış olursak olalım”
    “Ve şimdi çok kimsenin anlamadığı”
    “Yüceliş basamaklarında olsak da”
    “Her yaratılan şeyin zemini”
    “Bizim de zeminimiz”
    “İnsan çoğalacaksa insanlarda çoğalır”
    “Bir dönüş bekliyor seni”

    “Cinlerin bahçesinde”

    “Çocuk doğamaz”

    Hüsnü Yusuf Şivekâr’a neler yapacağını birer birer anlattı.

    Bir kocaman yumak ip vererek ona.
    Gidecekti
    Yumağın bittiği yere kadar hiç durmayacaktı.
    Ne bitmez yumakmış! Kaç gün gitti?
    Sonunda vardığı yer kapkara bir şehirdi.
    Önce
    Gecenin tesiri sandı
    Oysa gerçekten kara
    Gün ışığı altında bile kapkaraydı şehir.
    Evlerin duvarları siyaha boyanmıştı
    Panjurlar ve kepenkler
    Onlar da siyah ve kapalı
    Yollar hep zift karası
    Kaldırımlar kara taş
    Fakat ne geçen var, ne giden
    Bütün perdeleri çekik ve kara
    Bakan kimseler yok pencereden sokaklara.
    Şivekâr
    Karnı burnunda
    Ağır ağır kat etti kara şehri.
    En büyük kapısını buldu şehrin
    En kara kapı da buydu.

    ...

    Bu şehrin beyi Hüsnü Yusuf’un babası

    En büyük kapı bey kapısı
    Gebe kadın büyük, kara kapıyı
    Tam da doğum sancısı tuttuğu sırada çaldı.
    Açan olmadı, içerden bir kıpırtı
    Duyulmadı
    Çaldı Şivekâr bir daha
    Bir daha, bir daha
    Ne ses
    Ne nefes
    Sonunda ona öğretildiği üzere
    “Açın, Hüsnü Yusuf’un başı için açın” dedi.
    İçten ve iç parçalayıcı bir inleyişle
    O zaman kocaman kara kapı
    Açılıvermediyse de tamamen
    Mağrur ve ağırdan aralandı.
    “Doğurmak üzereyim”
    “Bana bir yer gösterin”.

    Şivekâr’ı ineklerin ahırına aldılar

    Çok geçmeden doğurdu
    Hani şu bir avcıdan işittiğine kanan var ya
    Ümidin ve korkunun hakkını vermek için
    Nice iniş nice çıkış yaşayan
    Mezbeleliklerde hırpalandıktan sonra
    Nikâhını harikulâde bir bahçede
    En harikulâde erkekle kıyan kızın
    Oğlu doğdu nihayet.
    Loğusa yalnız kalmasın
    Al basmasın onu diye
    O gece ahıra bir halayık bıraktılar
    Ve o gece bir kuş kondu ahırın penceresine
    Dile geldi, seslendi:
    “-Şivekârım! Şivekârım!”
    İçerden yanıtlandı bu çağrı
    “Lebbeyk! Sultanım!”
    “Ne yapar sultanım?”
    “Boklu çaputlar içinde yatar sultanın”
    “Annem duymadı mı?”
    “Al haneye almadı mı?”
    “Yavrumun yavrusu deyip”
    “Sinesine sarmadı mı?”
    Pır deyip uçtu sorular sonrası kuş.
    Ama olay halayık kızı çok korkuttu
    Koşup anlattı duyduklarını kâhya kadına
    Kâhya kadın işkillendi bu işten:
    “Kaz kümesine alsınlar loğusayı”
    “Oraya benim için de bir yatak koysunlar”.

    ...

    Al haneyi görmeliydiniz.

    Daha hüsnü Yusuf doğmadan
    Orayı annesi
    Bir sevinç odası olarak tertiplemişti.
    Her taraf siyaha büründüğü günlerde bile
    Bu oda al hane kaldı
    Ümit ve sevinç
    Temsil etsin istendi.

    ...

    “Şivekârım! Şivekârım!”

    Yine ses yok.
    Yastığa indi, geldi başucuna
    “Şivekârım!” “Şi…” der demez
    Kaptı kuşu uyurmuş gibi yapan.

    Kaçırılmak neyse…

    Ama bunca serencamın sonunda
    Bir kuş olarak yakalanmak
    Ağır geldi Yusuf’a
    Silkinip buluverdi gerçek cesametini
    Birden bire al haneyi
    Güzelliğiyle doldurdu.

    Bey ve hatun

    Babayla anne
    Coşkuyla daldılar içeri
    Sarılmalar, öpüşler…
    Hasretler giderildi.

    İnsan hayatı dediğin ne de meraklı bir şey

    Neden kılıç kabzasındadır kınalı parmak?
    Buraya kadar geldi masal
    Şimdi acep ne olacak?

    ⁠Dream 1⁠ & ⁠Dream 3 • Max Richter

    [Kâr amacı gütmeyen Podcast]

    11 min
  • Dördüncü Bab: Bir Yusuf, Bir Şivekâr • İsmet Özel [Bir Yusuf Masalı]

    BİR YUSUF MASALI

    Şivekâr buldu

    Kendi arayışında bir karşılık bulunduğunu.
    Ya Yusuf?
    Peki, Hüsnü Yusuf bulunmak istiyor muydu?
    Harikulade bir bahçede
    Cinlerin arasında geçmişti günleri
    Öğrenmişti cinlerden yüzlerce hüner
    İnsanlar arasında kalsaydı eğer
    Hükmetmek ve itaat etmekten başka bir alanda
    Yusuf’a rahat vermezdi onlar.
    Gülünç özlemleri insanların
    Sinir bozucu tedirginlikle
    Ve derinlik karşısında gösterdikleri
    Şiddetli ve tamamen mankafa tepki
    Bütün bunlar Hüsnü Yusuf için
    Bezgin bir hayat demekti.

    Kalkıp, çıkıp, uzaklaşıp

    İnsanların dünyasından
    Yusuf’un mahremiyetine kadar uzanan
    Bu pejmürde kız da neyin nesi?
    Önce halinden ona hiçbir şey söylemedi
    Bıraktı
    Konuşsun Şivekâr.
    Aman Allah’ım!
    Şivekâr konuştukça
    Yusuf’un her yanına
    Oklar saplandı sanki.
    Dertli gönül neymiş
    Gönüle dert neden düşermiş
    Nasıl olurmuş göze almak
    Gözlerden ötesini
    Yağmadan, çapuldan, hazıra konmaktan uzak
    Akları, karaları, bütün renkleri esirgeyip
    Esirgenmeyi hak etmek
    Ve dönenmek evrende arındırıcı
    İtimada şayan bir rüzgâr gibi.
    Hayret ki cinler bu kızı kaçırmamış
    Bu fevkalade gönlüyle.

    Şivekâr’ı dinledikten sonra Yusuf

    Ancak anlayabildi kendi başına neler geldiğini.
    Sonra açarken uzun uzun halini kıza
    Sanki ona bir şeyler iade etti.

    Bir Yusuf, bir Şivekâr

    Anlamı yoktu artık ayrı hayatlarının
    Çabuk anladılar ki armağanmış yaşadıkları
    Verilmeyi beklemişler birbirlerine.
    İki insan diyelim isterseniz artık onlara
    Bizler de başvuralım
    Tarihin ve tabiatın
    Güç yetiremediği
    O ifadeye.

    İki insan bir araya gelince

    İki taşın beraberliği gibi olmaz
    Diyelim iki salkım
    Bir çift kuş, yılanlar, kurbağalar, göçmen sürüler
    Yarasa aşiretleri, birbirine açılan tanrısız mağaralar
    Yabancılık
    Yalıtkanlık üretirler ha bire.

    İnsan soyu

    İletkenliğiyle ünlüdür öteki türler arasında
    İki insan
    Başka hiçbir yaratıkta olmayan
    Geçirgen bağın başlatıcısıdır
    Anneler ve babalar
    Oğullar, kızlar, hısımlar
    Komşular, hemşeriler, yurttaşlar
    Hangileri arasından seçilirse seçilsin
    İki insan bir araya gelince
    O geçirgen bağa bir ilmek atar
    Bazen fiyonk olur arada
    Bazen her şey düğümlenir
    Yine de sonuna kadar
    Bu bağın götürdüğü
    Yere kadar gitmez
    İnsanlar
    Dostluğa, kandaşlığa, aşka evet
    Evet ama nereye kadar?

    Bunun bir son kertesi vardır

    Binlerce yıl iki insandan çok azı
    Son kerteyi birlikte tanımıştır.
    Sûra üfürülürken, çan çalınırken, ölü gömülürken
    İki insan tahsil eder zamanı
    En doğrusu son kertede iki insan
    Vakitsiz okunmuş bir ezandır
    Yusuf ile Şivekâr
    Vakitsiz okundular
    Çünkü zaman
    İki insan
    Ya da
    Hiç…

    Gün batımı yaklaşıyor

    Birazdan bahçeye geri gelecek cinler
    Her sabah gün ışıdığı zaman
    Üç cin
    Gökleren, Sarlanan ve Kızguran
    İri kuşlar şekline girip havalanırlar
    Sormaya gelmez gün boyu yaptıkları
    Ama onlar görecek olursa
    Yusuf’un yanında bir insanı
    Hiddetleri neye mal olur
    Bunu Yusuf bilmiyor.

    Güneş battı batacak derken

    Yusuf gönlünün sıcaklığıyla buram buram
    Tütsülenen eşine sevecen bir tokat indiriyor
    Bir elma haline giriyor Şivekâr
    Hani bir zamanlar bir kuru
    Ekmeğimiz vardı ya
    Onun gibi bir kenara koyuyor.

    ...

    “Nedir Yusuf” diyorlar

    “Sen eskiden hiç kendinden”
    “İnsan diye bahsetmezdin?”

    O gece böyle geçer

    Ertesi gün Yusuf ile Şivekâr
    Yine birbirlerine kalır
    Çevre olurlar birbirlerine
    Gün batar
    Elma olur Şivekâr
    Birkaç hafta, sonra ay
    Aylar çoğalır
    Şivekâr gebe kalır
    Elmayı cin gözünden saklamanın imkânı yoktur artık.

    The Uninvited • Christopher Young

    [Kâr amacı gütmeyen Podcast]

    9 min
  • Üçüncü Bab: Şivekâr'ın Yolculuğudur • İsmet Özel [Bir Yusuf Masalı]

    BİR YUSUF MASALI

    Eskiler iz sürerdi.

    Biz muttasıl arıyoruz yeni insanlar.
    Arıyoruz âlemin iç yüzünden zihnimize
    Yansıyan bir tasarımla gerçeği.

    Şivekâr bizden biri

    Yola çıktı yolu bilmeden
    Arıyor bir hedef gözüne kestirmeden
    Aradığı ne sevgili, ne efendi, ne sultan
    Özünü harekete geçiren onun
    Kanını kaynatan candır düpedüz kendi canı.
    Yol canlılıkla mukayyet
    Gitti deriz
    Ölenler için
    Yalnız yaşayanların işidir
    Yola çıkmak, yolu kat etmek.

    Şivekâr olduğuna

    Olmasını istediği için inandığı
    O bir, biricik can için yola koyuldu
    Canını koydu yola
    Öyle bir başka ben
    Bulsun ki
    Ben’i bütün şemaliyle onda bulunsun
    Başkada bir ben yok ise
    Yere çalınsın rüya
    Benle
    Başka yok olsun.

    Eskiler aramaz, iz sürerdi.

    Bilirlerdi Evet’le Hayır arasına Belki
    Sokulduğunda
    Felaket gelir.
    Noksanı fark ederlerdi, çünkü bütünden
    Nelerin koptuğu besbelli.
    Dağılmak eskilerin dilinde
    Ufalanmak anlamına gelirdi
    İz sürerlerdi irileşmek, ulaşmak, toparlanmak için
    Biz yeniler bir an önce dağılsak bari deriz
    Korkarız kaybolmaktan çokluk içinde.

    Şivekâr korkmadı kaybolmaktan

    Daldı çokluğa can havliyle
    Dedi bulsam da Hüsnü Yusuf’u
    Onun gibi kaybolsam keşke.

    Kaç yıl geçirdi Şivekâr arayış içinde?

    Neler yaşadı?
    Biz yeniler yüz kızartan soruları hemen atlarız.
    Saklarız
    Arayan ve arayışın süre gittiği ortamın
    Yek diğerinden ne paylar aldığını.

    Dünyada

    Çözülürse dünyayı
    Issız kılacak bir çelişki vardı
    Bir çekişme vardı dünyada azgınlık fışkırtan
    Taraf olunduğunda.

    Aradı Hüsnü Yusuf`u Şivekâr

    Hep geciktirilmesi gereken o çelişkinin
    Susmayanı sağırlaştıran çekişmenin ortasında.
    Yalnız arayan bilir acımasını
    Aramamak acımamak demektir
    Küçümsenecekse
    Memnuniyet küçümsenmelidir
    Dünyanın dönmekten memnuniyeti
    İnsanların utancı dünyaya dönüşmekten
    İnsanlar
    Onların birer kırba hepsi
    Dış tarafları köseledir
    Hepsi içinde taşır içilecek şeyi
    Utanır ıslanmış köseleden insanlar
    SAHİPSİZ BİR UTANÇ HEPSİ.

    Şivekâr önceleri

    Arayışın ilk aşamasında
    Bu utancı sadece seyretmekteydi.
    Evden ayrılırken bohçasına koyduğu birkaç altın
    Takındığı birkaç parça mücevher
    Bir şehirden başka şehre göçerken
    Dağlar aşıp ormanlardan geçerken
    Sıyrılıp yol bulmayı ona kolaylaştırdı.
    Daha sonra ve fakat
    İnsan dedikleri o sahipsiz utançla
    Yaptığı pazarlık fena tartakladı onu
    İnsanlık utancından
    En külliyetli payı o aldı.

    Aradı

    Arayış ibresinden gözünü ayırmadı
    Karnı aç
    Üstü başı lime lime
    Artık narin ayakları çiziklerle dolu
    Dirsekleri de yara kabukları
    Gerçi bu kadarı, böylesi
    Başlarken hiç akla gelmezdi
    Lakin hayret!
    Arayana yoksulluk eziyet vermiyor
    Arayanın aramaktan başka derdi yok.

    Vakti bilmek için

    Diyor kendi kendine
    Haber almak sadece bir başlangıçtı
    Aradıkça dirisin
    Aradıkça mecalsiz kaldı kibrin.
    Aradın ve anladın
    Haber almakla yol tüketilmiyor
    Arayış sahicilik vaktine erişsin istiyorsan
    Senin kendin
    Haber olsa gerektir.

    ...

    Aklı zorlayan bir yer o perdenin ötesi.

    Bir bahçe. Gerçekten buraya bahçe mi demeli?
    Ağaç, yaprak, meyve, kuş hepsi tamam
    Tastamam hepsi.
    Sanki biraz önce tamamlanmış gibi.

    ...

    Bir çiçekle meşgul olan kelebekle meşgul olan bir erkek

    Eskiler olsaydı betimleyeceklerdi
    Biz yeniler Alt dudağımızı ısırır
    Ve terleriz
    Şivekâr bizden biri
    Onun dilinden dökülen
    Bizim kelimelerimiz
    Saçma
    Ama başka ne sorulurdu ki?
    “ in misin, cin misin?“
    Cevap verdi Hüsnü Yusuf:
    “ ne inim, ne cinim“
    “ ben de senin gibi bir beni âdemim“

    Mandariinid • Niaz Diasamidze

    [Kâr amacı gütmeyen Podcast]

    11 min
  • İkinci Bab: Yusuf'un Kaçırılışıdır • İsmet Özel [Bir Yusuf Masalı]

    BİR YUSUF MASALI

    Tohumu

    Anasının rahmine
    Bir ilkbahar sabahı düşmüş.
    Baharmış.
    Dışarda rüzgar.
    Dışarda dallarda,bulutlarda
    Toprakta delimsirek çırpınışlar.
    Bir yanda hışır hışır emeniyor börtü böcek
    İrili ufaklı bütün kuşlar
    Suskun buldukları korunakta
    Öte yanda tabiat
    Bir kadınla bir erkeğin yatakta
    Terli telaşıyla yarışa yelteniyor.

    ...

    Şehvet, hüsran, hatıra, mukavemet

    Bunların çarkına kapılanda
    bir güzellik doğuyor
    İnsanlar hep böyle şeylerin yedeğinde buluyor güzelliği
    O sebepten ola ki
    Güzel yine de güzel solarken bile.
    Çünkü her soluş merhamet uyandırıyor
    Çünkü merhametti ona önceden rengi veren de.

    Yasasız ve solup giden

    Bir güzellik değildi Yusuf'un güzelliği
    Yoktu tabiattan ve tarihten tanış olduğumuz
    Hüsnü Yusuf'u yeden hiçbir duygu.
    Hüsnü Yusuf o hüsnü Yusuf'tu ki yanı başına
    Yalnızca en gerekli şey konulmuştu
    Ne duygu, ne ihtiras, ne düşünce,
    Ne mükemmel bir mantık...
    Derinlikti Yusuf'u güzel kılan
    Gerçekte Adem soyuna ait olmayan
    Ve sanki bir yeminle onlara hep bağlı kalan
    Derinlik.
    Derinlikti Yusuf'la varoluşun bağını kuran
    Bu çocuğun yüzünden başka yüzlere yansıyan şey
    O bir engin ezinti, bir terennüm gibi
    Devam
    Diyordu devam etsin devam etse gerek
    Derinlikten cayılmasın
    Kopsun kıyamet.

    ...

    Kaçmalı Yusuf, kaçırılmalı

    Güzellik hazzı mutlaka arıtmalı
    Yoksa ben
    Önce ben, sadece ben, hep ben
    Diyerek nev'i beşer
    Pıtraklı ve pusarık bir tapınakta raks ederken
    Kendinden geçecek
    Hamleler, darbeler, sarılışlarla binlerce yıl
    Neleri çürüttüyse
    Onlarla geçinecek.

    ...

    İşte Yusuf'un güzelliği

    İşte arınmak isteyen haz
    Bir kez ''işte'' denildiyse artık durulmaz
    Bir şey bir şeye dönüşürken
    Eyleme geçilecek
    Ve yakadan düşecek bu bungun kalabalık
    Bir oluş yönünde sıyrılan her ne ise
    Edimle ilenecek çokluğa, katılığa
    Eyleyenler görecek yeganelik ne imiş:
    Nereden sonrası kübra
    Nereden önce sagir
    Kaç, kaçır, doldur ya da dök
    II faut agir.

    Haz cini eylem ciniyle bir araya gelince

    Belki herşey yapılabilirdi
    Evet, her şey
    İyi ve kötü.
    Acaba
    İyi veya kötü şey
    Aynı zamanda yerli yerince ve uygun mu?
    İyi olsun, kötü olsun diye yapmak istenilen
    Rast gelecek mi kendini var eden yöne?
    Bunu anlamak için haz cini Kızguran
    Yönlendirdi Gökleren'i
    Yusuf'u kaçırmaya.
    Güzelliği çalmak için çağrılan
    İkinci cindi bu
    Ödev cini.

    Hüsnü Yusuf kaçırılacak çünkü
    Bunun bir çünküsü var
    Her nesnenin kendine özgü
    Bir yeri var evrende
    Hazzın çünküsü yoktur
    Eylemin de
    Haz ve eylem
    Bilinmez nerede eğleşecekler
    Oysa yalnız nesneler değil duygular düşünceler
    Ararlar ve bilmek isterler benzerleri arasındaki yerlerini
    Bu yer bir yer olmaklığı yüzünden
    Ödevini gösteriyor her nesneye
    Giderek
    Her nesne ödeviyle
    Kaybediyor nesne niteliğini
    Ödevini yerine getiren ''o şey'' oluyor.

    Böylelikle ormanların kimliğinden söz açıyorlar
    Denizlerin kimliği, çöllerin, buzulların, sıradağların
    Ve kapanmak bilmiyor bir kere açıldımı söz
    Gökleren her tarafa bir şey yetiştiriyor
    Armağan verir gibi,tetiğe basar gibi
    Maden işçilerinin urbalarına kimlik
    Kumarhane kapılarındaki kabadayılara nişan
    Rujunu sürdükten sonra
    Aynada kendini öpermiş gibi yapan
    Sütüm yetseydi de doyurabilseydim, ne var?
    Sana almazsam neyim önümüzdeki yaz
    Ödevin cümleleri birer birer sayılmaz
    Yerine getirmeye bile gerek yok
    Tabiatla düşüyor
    Tarihle
    Yükseliyor durmadan
    Hem ödev
    Hem ödevi üstüne alan.

    Hepsi üç cindir bunların.
    Hazdır, eylemdir, ödevdir
    Yusuf'u kaçıran.
    Yusuf'u insanların dünyasında
    El alemin dipsiz düşkünlüklerine tutundurmayan.

    ⁠Remembrance • Balmorhea

    [Kâr amacı gütmeyen Podcast]

    18 min
  • Birinci Bab: Şivekâr'ın Çıktığıdır • İsmet Özel [Bir Yusuf Masalı]

    BİR YUSUF MASALI

    Ey sökülmüş cep! ey ıslak yorgan! Ey bulduğu her bahaneyle çıngar çıkaran! Yardım et! Yardım et! Bana ilah mahvedecek bir uzuv lazım. Gel çabuk Beni üzüntünün koynunda beklet Orada tohum serpecek kadar Bana zaman tanı. Ve konuş Varsa eğer yazgımızın beş duyusu Yazgı dediğimiz şeyin deveran ediyorsa kanı Söyle ona vazgeçsin beni üstümden esip yönetmekten Bana diş geçirsin de anlasın bakalım hangimiz daha kekre Çarpayım gözüne bir, kulaklarını çınlatayım hele Uzaktan işmar edip durmasın bana Gelsin bana dokunsun Alnının çatında değil belki Ama bir iriminde aklının kalsın kokum.  Benim elbet bir bildiğim var: Hayat saçma sapandır. Üstüme saçmalı tüfeğiyle ateş açtı hayat Yaylım ateş, bombardıman, güldürücü gaz Şairsin! Arkanı dönme! Neyin var fırlat! Hiç yoksa şu inkisarı kağıda geçir, sonuna kadar yaz Nasıl olsa çıkaramazsın saçmayı etinden Hiç deneme Cibril`i düşünmeden Asla yaşayamazsın Seni uçurmazsa yandın Kuşları da uçuran Ey şair! Ey dilenci! Kanatsız, mızmız, sözün köpeği Tiryakilik peşinde geceleri Günün ortasında karmanyolacı. Sana değil Davud`a yaraşıyor sapan Korkun var bölük pörçük Ümidin çatal çatal Baka gör bunların arasından Hangi yer sana ayrılmış Hangi yâre senlik bir şey bırakmış Çalap  Anlat: Bu bir Yusuf masalıdır de Bunu söyle ve fakat Şunu da sor Yusuf’un masalı neden Yusuf’la başlamıyor? Bir varmış bir yokmuşla başlıyor bütün masallar gibi Bir Şivekâr varmış, bir genç kız Yusuf yokmuş, cinler Kaçırmış, yazgı Saklamış onu.  Masalın orasına gelince bir Yusuf gösterilecek Ama önce masalı bir Şivekâr Nasıl başlatıyor Bilmek gerek.  Genç bir kızla, bir bakireyle başlıyor anlatımız. Çünkü bakirelik, o bir baş dönmesidir Başta gelir, başa gelir, başı yerinden eder Eksiksiz olup hiçbir iyelik tertibi gerektirmeyecektir Sorguya açık kim derseniz bakirdir, odur bakire Kapağı hiç açılmadıysa kitap Kaş çattırır insana, korku verir Oysa kitap ki yarıya kadar okunmuş Bakiredir.  Bırakalım başta kalsın. Gençlik Ve kızlık dursun başında efsanemizin. Şivekâr’la Bir genç kızla başlasın anlatımız Ağlatımız O dahi gençlik ve kızlıkla bitecek bittiği an Zaten son erek değil miydi Genç ve kız? Vay anam! Ter ü taze ve domurmakta olan her ne ise Hele bir dalmaya gör onun döngüsüne.  Şivekâr’dı Gezmeye çıkmıştı ikindileyin Evlerinin az ilerisindeki koruda Genç kızlar bunu yapar Her genç kız ruhta birikmiş sözlerin Sürgüsü açılsın diye Hep gezintiye çıkar. Kıştı mevsim. Toprakta kar. Çok tutumlu bir söyleşi gibi berraktı çamların yeşili.  Avcılar göründü uzaktan Şivekâr avcılara görünmek istemedi Sindi en bildik köşesine çamlığının Kendi yerinden dinledi Fend eden, tuzak kuran, ok atan bu milleti. Avcı bunlar Bir kuş vurdu tezelden Aralarından biri. Nasıldı kuş? Neresinden vurulmuştu? Şivekâr göremedi.  Ok değerse bir kuşun ancak kalbine değer Bunu bilmeyecek ne var? Kan düşer. Emilir o kızıl bezek O bembeyaz satıhta. Ossaat “Breh! Hüsnü Yusuf’un yanağı mısın be mübarek!” Deyiverdi bir avcı. Şimdi sezdi Şivekâr saklandığı yerden Avcıların da varmış bir içlisi Bir bilgesi.  Kar ve kan. Ak ve kızıl. Bir yüzün suçsuz zemininde Tutkunun canlandırdığı şey. Siması da iması da Yusuf’un Böyleymiş meğer. Kar üstüne düşen kandı Yamandı Bir avcıdan Şivekâr’a ulaşan haber Müjde değildi. Neden bir yavuzluk Bir durulukla beraberdi? Şivekâr bunu bilmek istedi BİLMEK, BİLMEK, BİLMEK İSTEMİ Kızda çözdü bütün bağlarını kadim âlemin Âlem âlemler oldu, cümle âlem gevşedi Kız için artık gevşekti Pekinlik bohçasının hodbin düğümü Haber deriştirdi kızı Soru Dünyayı karman çorman bıraktı önüne Dünyayı, önce onu delmek Yusuf’a varmak gerekti Desem ki kapı açıldı Yalan olur Ama kilidin kalktığı belli.  Var idiyse bir kuş Kalbinden başka yeri olmayan vurulacak Vuruş değil de vuruluş kilidi kırdıysa Kendi sorgusu yüzünden ayağa kalkıyor insan Arıyor. Yusuf bir ayna mıdır acaba? Çetrefil, kuşku dolu, yadırgı  Ne kadar kendi oldu insan O kadar başka.

    On the Nature of Daylight • Max Richter
    [Kâr amacı gütmeyen Podcast]

    9 min
  • 3. Requiem • İsmet Özel [Üç Firenk Havası]

    ÜÇ FİRENK HAVASI

    3. Requiem

    Bozkırda yaz akşamları seni seyrederdi
    seni seyrederdi ormanda gürbüz sabah
    ağırkanlı bir güneşle yaşanan kış
    ağır, kanlı bir güneşle yaşanan hasat zamanı
    bekârların kaburgalarına gümleyen karanlık
    isterik kokusu beyaz dantelaların
    seni seyrederdi
    sen diriyken sana bakmak
    başlı ve sonlu bir uğraştı sanki.
    Gövdene imrenirdi ok atmayı bilenler
    gövden aklın gibi engebeli ve dakikti
    sokaklarda kavga çıkardı senin yüzünden
    sen topuğunu gösterirdin ve dövüş başlardı
    ejderlerle çarpışırdı bey çocukları
    müminler müşriklerle savaşırdı.
    Toprak ve yağmur savaşırlardı
    anahtar ve kilit
    birbirlerine girerdi ekmekle bulutlar
    kan ve su
    nadirle zenit.
    Isıtırdın salkımları bağlar bozulunca
    tohumların bilgisine hısımdın
    beyninde yelkenlerini açarak
    serinlerdi kısır kadınlar
    sen diriyken
    sepetlerine çiçek doldurup insanlar
    peşinden gelirlerdi
    serüvenler peşinden yürürdü endazelerin
    mekikler otlakların yörüngesindeydi
    ayıklardı insanların rüyalarını
    yaktıkları tütsü, okudukları yasin.
    Sonra öldün, sonra ıslıkladılar seni
    gösterişsiz tabutunu yuhaladılar
    lahana yaprakları attılar sana
    sonradan görme tombul ortayaşlılar
    semiz, genç burjuvalar seni
    tepeden tırnağa fermuarladı,
    akşam gezmesine çıkan emekliler bile
    duygusuzca silkeledi üzerlerinden
    senin gözlerini.
    Bir soğuk uzay
    parıltısıyla anılıyorsun artık
    kuru bir bilgisayar tıkırtısıyla
    açıyorlar taçyapraklarını ancak
    bir alkol koması sırasında
    senin yorgunluklarını
    hastanelere makbuz yaptılar
    çekingen duruşunu intihara karşı
    kullanıyorlar koğuşlarda
    çünkü çoktan ölüm götürdü seni
    ölüm ölüm
    gündelik sözlerimiz arasında
    geçecek kadar kaba.

    Özel, İ., "Üç Firenk Havası", Erbain, İstanbul, TİYO, Kasım 2017, 12. Baskı, s.206-208
    ⁠Hafez Nazeri • Existence: Life (Rumi Symphony Project)
    [Kâr amacı gütmeyen Podcast]

    4 min

About Aşiyan

From the publisher's feed

adına 'yaşamak' diyoruz

More shows like Aşiyan

Okuyorum Dinliyor Musun? by Mustafa Hazar

Okuyorum Dinliyor Musun?

0 Listeners