ba.zi.goosh | با.زی.گوش

چرا وقتی خطایی می‌کنیم، دلمان می‌خواهد زمین دهان باز کند و در آن ناپدید شویم؟ ما گمان می‌کنیم این حسِ خردکننده محصولِ قضاوت‌های دنیای مدرن و شبکه‌های اجتماعی است؛ اما ریشه‌ی آن در ژرف‌ترین لایه‌های مغزِ بقا قرار دارد.

در اپیزودِ «شرم» از «با.زی‌.گوش»، کنارِ خاکسترِ سردِ آتشِ غار در کنارِ رونا می‌نشینیم تا بفهمیم چطور نگاهِ صامت و سنگینِ قبیله، سیستم عصبی‌مان را منجمد می‌کند.

در این اپیزود می‌شنوید:

• آن شب در غار؛ روایت لحظه‌ای که رونا در تاریکی وسوسه شد و نگاهِ خیره‌ی قبیله، او را در آتشِ درونی‌اش خاکستر کرد.
• بیولوژیِ شرم؛ چرا مغز و بدنِ ما هنگام خطا، مدارِ «دردِ فیزیکی» را روشن می‌کنند و صورت‌مان از خجالت سرخ می‌شود؟
• خروج از تله؛ چطور سیستم عصبی ۵۰ هزار ساله‌مان را از طردشدگیِ مکرر در دنیای دیجیتال نجات دهیم و از شرمِ مزمن رها شویم؟

میزبان: تیم زی

موسیقی:

Raga - Dance of Music - Aakash Gandhi

Signal to Noise - Scott Buckley

Tears in Rain - Scott Buckley

Handpan mystic - PsyAI

The Light's Suspect - Nihilore

Life In Motion - Scott Buckley

پیج اینستاگرام

کانال تلگرام

«با.زی.گوش» جایی برای ترکیب آگاهی و بازیگوشیه؛ جایی که می‌خوایم یاد بگیریم چطور در شلوغی روزمره، خودمون رو گم نکنیم. خوشحالیم که توی این مسیر همراه ما هستید.

میزبان: تیم زی

پیج اینستاگرام زی

کانال تلگرام زی

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

چرا مقایسه کردنِ خودمان با دیگران تا این حد دردناک است؟ ما گمان می‌کنیم این مشکلِ دنیای دیجیتال و اینستاگرام است؛ اما ریشه‌ی آن در مغزِ شکارچیِ باستانیِ ماست.

در اپیزود ۶ «با.زی‌.گوش»، کنارِ رونا و گاروک در دهانه‌ی غار می‌نشینیم تا بفهمیم چرا «سیستمِ رتبه‌بندی» مغز، حتی امروز هم ما را بر اساسِ «فاصله‌مان از آتش» قضاوت می‌کند.

در این اپیزود می‌شنوید:

• سیستم رهگیری رتبه؛ رادارِ ناخودآگاهِ مغز چگونه در هر جمعی جایگاه ما را تعیین می‌کند؟
• بیولوژیِ حسادت؛ هورمون‌ها چطور استرسِ جایگاه و تحقیر را در بدن‌مان می‌سازند؟
• خروج از تله؛ چطور سیستمِ عصبی‌مان را از آتشِ حسرتِ مدرن و مقایسه‌های بی‌پایان حفظ کنیم؟

میزبان: تیم زی

موسیقی:

Raga - Dance of Music - Aakash Gandhi

Signal to Noise - Scott Buckley

Tears in Rain - Scott Buckley

The Long Dark - Scott Buckley

Handpan mystic - PsyAI

The Light's Suspect - Nihilore

Life In Motion - Scott Buckley

پیج اینستاگرام

کانال تلگرام

«با.زی.گوش» جایی برای ترکیب آگاهی و بازیگوشیه؛ جایی که می‌خوایم یاد بگیریم چطور در شلوغی روزمره، خودمون رو گم نکنیم. خوشحالیم که توی این مسیر همراه ما هستید.

میزبان: تیم زی

پیج اینستاگرام زی

کانال تلگرام زی

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

تا حالا شده توی مترو، کافه، یا کامنت‌های توییتر، حس کنی یه نفر صرفاً به‌خاطر طرز لباس پوشیدنش، تیم فوتبالش یا لهجه‌اش «آدمِ تو» نیست؟ یا حتی کمی فراتر: تهدیده؟

ما فکر می‌کنیم خشونت محصول نفرته؛ اما روان‌شناسی تکاملی یه راز تکان‌دهنده‌تر برامون داره: خشونت، گاهی نتیجه «عشق به خودی» است!

در این اپیزود از پادکست «با.زی.گوش»، از دشت‌های بی‌آب و چشمه‌های خشکیده‌ای که بقا در گروِ حذف دیگری بود عبور می‌کنیم و به آزمایش معروف «غار دزدان» (Robbers Cave) مظفر شریف سر می‌زنیم. کشف می‌کنیم که مغز انسان چطور در کمتر از چند ثانیه، جهان را به دو دسته‌ی بی‌رحمانه‌ی «ما» (امن، فداکار، دوست‌داشتنی) و «آن‌ها» (تهدید، غیرقابل‌اعتماد، دشمن) خرد می‌کند.

در این اپیزود می‌شنوید:

هورمون اکسی‌توسین؛ چطور داروی عشق و همدلی، همزمان موتور محرکِ تعصب و نفرت از غریبه‌هاست؟

خطای ادراک «همگونی برون‌گروهی» (Out-group Homogeneity Bias)؛ چرا «اونا همه مثل همن»، ولی «ما هرکدوم دنیایی از تفاوتم»؟

آزمایش غار دزدان؛ چه بلایی سر بچه‌های ۱۱ ساله‌ی مؤدب آمد وقتی اسم گروهشان شد «عقاب‌ها» و «مارها»؟

چطور می‌توانیم تبرهای ذهنی‌مان را کنار بگذاریم، بدون اینکه مرزهای محافظتی‌مان فرو بریزد؟

میزبان: تیم زی

موسیقی:

Raga - Dance of Music - Aakash Gandhi

Signal to Noise - Scott Buckley

Tears in Rain - Scott Buckley

The Long Dark - Scott Buckley

Handpan mystic - PsyAI

The Light's Suspect - Nihilore

Life In Motion - Scott Buckley

«با.زی.گوش» جایی برای ترکیب آگاهی و بازیگوشیه؛ جایی که می‌خوایم یاد بگیریم چطور در شلوغی روزمره، خودمون رو گم نکنیم. خوشحالیم که توی این مسیر همراه ما هستید.

میزبان: تیم زی

پیج اینستاگرام زی

کانال تلگرام زی

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

در چهارمین اپیزود از «با.زی.گوش»، به سراغِ بنیادی‌ترین بخش‌های ساختار ذهنمون رفتیم. با حضور مهمان عزیزمون، دکتر نعیمه پورمحمدی (دانشیار فلسفه و پژوهشگر علوم شناختی)، یک تحلیل دقیق و تخصصی از «سوگیری‌های شناختی» (Cognitive Biases) ارائه دادیم.

در این گفتگو، به دنبال پاسخ برای این پرسش‌های بنیادین بودیم:

❓ آیا آنچه ما به عنوان “خطای شناختی” می‌شناسیم، در واقع خطاست، یا یک سازوکارِ بهینه برای بقای گونه‌ی انسان؟

❓ مدلِ «کدگذاری پیش‌بینانه» (Predictive Coding) چطور باعث میشه مغز ما به جای پردازشِ کل داده‌ها، میانبر بزنه؟

❓ چرا ذهنِ ما در برابرِ «ابهام» مقاوم است و چطور این مقاومت، مناسک و باورهای ما رو شکل میده؟

❓ نقشِ «سوگیری‌های خودگرایانه» در ایجاد تعادل روانی چیست و چرا ذهن برای حفظِ بقا، واقعیت رو برای ما بازسازی می‌کنه؟

❓ از منظرِ علوم شناختی، چرا ذهن‌آگاهی (Mindfulness) برخلافِ جریانِ طبیعیِ صرفه‌جویانهِ مغز عمل می‌کنه؟

❓ و آیا ساختار ذهن ما به گونه‌ای‌ست که “دینداری” رو به عنوان یک خروجیِ تکاملی در خودش جای داده؟

جواب تمام این سوالات، در جزئیاتِ این گفت‌وگوی علمی نهفته است. اگر به دنبال درکِ لایه‌های زیرینِ ذهن هستید و می‌خواید بدونید چطور ساختارهای مغزی، رفتارهای روزمره‌مون رو مدیریت می‌کنن، این اپیزود برای شماست.

میزبان: تیم زی

موسیقی:

Raga - Dance of Music - Aakash Gandhi.

Como Vamos_ - Casa Rosa.

clavier-music-calm-classical-piano-291012.

«با.زی.گوش» جایی برای ترکیب آگاهی و بازیگوشیه؛ جایی که می‌خوایم یاد بگیریم چطور در شلوغی روزمره، خودمون رو گم نکنیم. خوشحالیم که توی این مسیر همراه ما هستید.

میزبان: تیم زی

پیج اینستاگرام زی

کانال تلگرام زی

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

تا حالا شده از لحنِ کوتاهِ یک پیام، مطمئن شی طرف مقابل ناراحته؟

یا وارد یک جمع بشی و قبل از اینکه کسی چیزی بگه، حس کنی «اینجا انگار منو نمی‌خوان»؟

جالب اینجاست که خیلی وقت‌ها هنوز اتفاقی نیفتاده. نه کسی اخم کرده، نه خبری قطعی رسیده، نه خطری واقعاً وجود داشته. ولی مغز ما از قبل، داستان را ساخته؛ با شخصیت‌ها، موسیقی متن و احتمالاً یک پایان‌بندی دراماتیک هم همراهش. مغز جان، تهیه‌کننده‌ی پرکاری‌ست. :)

ما در سومین اپیزود «با.زی.گوش» سراغ یکی از عجیب‌ترین ویژگی‌های ذهن رفتیم: مغزِ پیش‌بینی‌گر.

مغز ما دوربین نیست که جهان را همان‌طور که هست ثبت کند. مغز، مدام با کمک تجربه‌ها، خاطرات، ترس‌ها، انتظارها و نشانه‌های کوچکِ اطراف، در حال حدس زدنِ اتفاق بعدی‌ست؛ یعنی پیش از اینکه واقعیت کامل به ما برسد، نسخه‌ای از آن را برایمان می‌سازد.

اما وقتی گذشته‌مان پر از اضطراب، طردشدن، ابهام یا تجربه‌های دردناک باشد، این پیش‌بینی‌ها چه شکلی می‌شوند؟

چرا گاهی یک نگاه ساده را قضاوت می‌خوانیم، سکوت را ردشدن، و یک احتمال کوچک را فاجعه؟

توی این قسمت، با روایت «بازی‌گو»، می‌ریم سراغ این سؤال که:

چقدر از چیزی که تجربه می‌کنیم، واقعیتِ بیرونه و چقدرش پیش‌بینیِ مغز ما از واقعیت؟

شاید قرار نیست هر فکری را باور کنیم؛ شاید فقط لازم است یک لحظه مکث کنیم و از خودمان بپرسیم:

«این واقعاً اتفاق افتاده، یا مغزم با تکیه به گذشته، زودتر از همه به استقبال آینده رفته؟»

میزبان: تیم زی

موسیقی:

Raga - Dance of Music - Aakash Gandhi

Signal to Noise - Scott Buckley

Tears in Rain - Scott Buckley

The Long Dark - Scott Buckley

Life In Motion - Scott Buckley

و یک خبر جذاب: اپیزود بعدی فقط چهار روز دیگه، یکشنبه ۱۵ شهریور منتشر می‌شه. این‌بار یک مهمان ویژه داریم؛ دانشیار دانشگاه، متخصص فلسفه و پژوهشگر علوم شناختی، تا با هم کارکرد مغز رو از نگاه علوم شناختی دقیق‌تر بررسی کنیم.

«با.زی.گوش» جایی برای ترکیب آگاهی و بازیگوشیه؛ جایی که می‌خوایم یاد بگیریم چطور در شلوغی روزمره، خودمون رو گم نکنیم. خوشحالیم که توی این مسیر همراه ما هستید.

میزبان: تیم زی

پیج اینستاگرام زی

کانال تلگرام زی

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

تا حالا برات پیش اومده؟ فقط یه صدای تقِ کوچیک توی سکوت، یه ایمیل کاری با موضوع مبهم، موعد یه قسط، یا حتی یه پیام نصفه‌نیمه از یه همکار… یهو ضربان قلبت بالا می‌ره، معده‌ت جمع می‌شه و مغزت با سرعت نور شروع می‌کنه به ساختن وحشتناک‌ترین فیلم‌های ترسناک از آینده!

از بیرون شاید همه‌چیز آروم باشه و نشسته باشی توی اتاقت با یه فنجان چای، اما از درون چی؟ انگار وسط یک دشت تاریک گیر افتادی و هر لحظه قراره یه شکارچی از پشت علف‌ها بپره روت.

ما توی دومین اپیزود «با.زی.گوش»، رفتیم سراغ همین سیستم هشدار قدیمی: اضطرابِ دشت و سوگیری منفی‌نگری.

چرا مغز ما برای «آرامش» طراحی نشده و فقط به «بقا» فکر می‌کنه؟ چطور اجداد ما با جدی گرفتن کوچک‌ترین خش‌خشِ علف‌ها زنده موندن و این میراث رو به ما دادن؟ و چرا امروز، هر صدای کوچیک یا ابهامی رو با خطر مرگ اشتباه می‌گیریم؟

توی این قسمت، با روایت «بازی‌گو»، برمی‌گردیم به غروب یک دشت باستانی؛ جایی که سیستم جنگ و گریز شکل گرفت تا بفهمیم چرا ذهنمون جاهای خالی رو به‌جای گل و پروانه، با فاجعه پر می‌کنه. و مهم‌تر از همه، چطور با یک نگاه بازیگوش و مهربان، به مغزمون یادآوری کنیم که الان توی اتاقیم و هیچ پلنگی در کار نیست!

میزبان: تیم زی

موسیقی:

Raga - Dance of Music - Aakash Gandhi

Signal to Noise - Scott Buckley

The Long Dark - Scott Buckley

Iamlamprey - Lift Me Through

Lift In Motion - Scott Buckley

(راستی، دفعه بعدی که ذهنت رفت روی حالت دشت و شروع کرد به سناریوسازی، تونستی بهش لبخند بزنی و بگی «چای کنارمونه رفیق، پلنگی نیست»؟ حتماً برامون بنویس چه حسی داشت! ما منتظر شنیدن تجربه‌هاتون هستیم.)

«با.زی.گوش» جایی برای ترکیب آگاهی و بازیگوشیه؛ جایی که می‌خوایم یاد بگیریم چطور در شلوغی روزمره، خودمون رو گم نکنیم. خوشحالیم که توی این مسیر همراه ما هستید.

میزبان: تیم زی

پیج اینستاگرام زی

کانال تلگرام زی

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

تا حالا برات پیش اومده؟ یه پیام سین‌خورده و بی‌جواب، یه قرار دوستانه که تو رو دعوت نکردن، یا یه سکوت عجیب توی یه جمع… از بیرون شاید یه اتفاق کوچیک به نظر بیاد، اما از درون چی؟ انگار یه چیزی توی سینه‌ت تکون می‌خوره. یه گره توی معده، یا یه اضطراب مبهم که نمی‌دونی از کجا اومده.

ما توی اپیزود اول با.زی.گوش رفتیم سراغ همین حس قدیمی: تبعید.

چرا مغز ما، طرد شدن رو با «مرگ» یکی می‌دونه؟ چطور یه سیستم هشدار باستانی توی مغز، زندگی مدرن ما رو مدیریت می‌کنه؟ و چرا وقتی حس می‌کنیم «نادیده گرفته شدیم»، بدن‌مون جوری واکنش نشون میده که انگار واقعا در خطریم؟

توی «با.زی.گوش»، ما فقط از احساسات حرف نمی‌زنیم، می‌خوایم بریم سراغ ریشه‌ها؛ اون جاهایی که توی وجود ما تنیده شدن. توی این قسمت، با روایت «بازی‌گو»، برمی‌گردیم به دشت‌های سرد تاریخ تا بفهمیم چرا «تعلق داشتن» برای بقای ما این‌قدر حیاتی بوده و چطور می‌تونیم امروز، بدون اینکه اسیر غریزه‌های قدیمی بشیم، با این حس‌های انسانی مهربان‌تر برخورد کنیم.

موسیقی:

1)Raga - Dance Of Music - Aakash Gandhi

2)Signal to Noise - Scott Buckley

3)Tears in Rain - Scott Buckley

4)The Long Dark - Scott Buckley

5)Life in Motion - Scott Buckley

(راستی، اگه بعد از شنیدن این قسمت، تمرین «مکث و مشاهده» رو امتحان کردید، حتما برامون بنویسید چه حسی داشت! ما منتظر شنیدن تجربه‌تون هستیم.)

«با.زی.گوش» جایی برای ترکیب آگاهی و بازیگوشیه؛ جایی که می‌خوایم یاد بگیریم چطور در شلوغی روزمره، خودمون رو گم نکنیم. خوشحالیم که توی این مسیر همراه ما هستید.

میزبان: تیم زی

پیج اینستاگرام زی

کانال تلگرام زی

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.