Bęc Radio

Jaki mógłby być pogrzeb przyszłości oraz czym jest – lub mogłaby być – śmierć w życiu ludzi XXI wieku? Do 27 lutego 2022 w galerii Dizajn BWA Wrocław można oglądać wystawę autorską Kuby Marii Mazurkiewicza "Wyobraźnia funeralna. Wobec polskiego prawa pogrzebowego 1959-2021". Jak możemy dowiedzieć się z wystawy od kilku lat przygotowywane są propozycje zmian w obszarze prawa pogrzebowego. Powstały co najmniej trzy projekty nowej ustawy, jednak zakres proponowanych modyfikacji wydaje się jedynie kosmetyczny. Wystawa jest wyjściem poza silnie obecne w polskich zwyczajach skrajne skonwencjonalizowanie obrzędowości, porusza wyobraźnię i proponuje alternatywne spojrzenie na możliwe sposoby pochówku w XXI wieku.

Na prezentację składają się cztery projekty – typy idealne futurystycznych rytuałów pogrzebowych.

Rozmawiała: Zofia Janina Borysiewicz

Kuba Maria Mazurkiewicz – projektant, artysta, organizator przedsięwzięć społecznych i kulturalnych oraz wykładowca. Absolwent Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Dwukrotny stypendysta Ministra Kultury, laureat konkursów i uczestnik wystaw w dziedzinie projektowania graficznego (Dobry Wzór, Polish Graphic Design Awards, Projekt Roku). Współzałożyciel kilku inicjatyw społeczno-artystycznych (np. Pracownia Struktur Mentalnych, zespół wespół). Od 2021 roku prowadzi własną pracownię projektową.

fot. Wzornik alternatywnych znaków śmierci dla zakładów pogrzebowych, wystawa "Wyobraźnia funeralna", Dizajn BWA Wrocław

Rezydencje performatywne w Komunie Warszawa to najciekawszy eksperymentalny, a zarazem nastawiony na konkretne rezultaty, program realizowany w polskich instytucjach kultury skierowany do najmłodszego środowiska twórczego.

Nabór, do którego można się zgłaszać do 10.01.2022, został ogłoszony już po raz czwarty. Tym razem kuratorką programu interdyscyplinarnych wydarzeń realizowanych przez cały rok w Komunie Warszawa jest reżyserka Anna Smolar. Hasłem, wokół którego skupione będą nowe produkcje i rezydencje jest Tough Love / Twarda miłość.

Rozmawiamy o tej i o minionych edycjach z Grzegorzem Laszukiem z Komuny Warszawa, współtwórcą i współpomysłodawcą programu rezydencji.

https://komuna.warszawa.pl/open-call-2022/

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Biennale Malarstwa Bielska Jesień to jeden z najważniejszych konkursów nie tylko dla środowiska malarskiego, ale także dla wszystkich obserwujących świat sztuki i sztukę współczesną kolekcjonujących. Konkurs, odbywający się od 1962 r. w Bielsku-Białej, realizowany przez tamtejsze Biuro Wystaw Artystycznych, jest także najstarszym wciąż organizowanym konkursem malarstwa w Polsce.

Laureatem Grand Prix (30 tys. zł) tegorocznej, 45. edycji Biennale Bielska Jesień został Tomasz Kulka, absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

Rozmawiamy nie tylko z laureatem Grand Prix, ale także z Agatą Smalcerz i Adą Piekarską z Galerii Bielskiej BWA oraz Kamilem Kuskowskim, artystą, kuratorem, pełnomocnikiem ds. studentów, rozwoju kadry, struktury organizacyjnej i szkoły doktorskiej Akademii Sztuki w Szczecinie. W nagraniu pojawiają się także głosy jurorek: Andy Rottenberg oraz Anny Markowskiej.

Nagrania i montaż: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

ilustracja: Tomasz Kulka „Game over”

Na początku XX w. około 40 tysięcy kobiet sprzątało, gotowało i prało w setkach mieszkań w Warszawie. Ich praca dotykała najbardziej intymnych aspektów życia wielu pokoleń warszawiaków i warszawianek. Znajdowały się na zapleczu codzienności, a do niedawna pozostawały też na marginesie zainteresowań historyków, którzy – jeśli je zauważali – opisywali co najwyżej jako zbiorowość ujętą w statystykach uzupełniających główne dane. Muzeum Warszawy prezentuje pierwszą wystawę opowiadająca o zapomnianej historii kobiet i roli pracy domowej. Rozmawiamy z kuratorką wystawy Zofią Rojek, która oprowadza nas po ekspozycji, na którą składa się ponad 400 eksponatów. "Niewidoczne. Historia warszawskich służących" można oglądać do marca 2022 r.

https://muzeumwarszawy.pl/wystawa/niewidoczne-historie-warszawskich-sluzacych/

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Zamów książkę: https://sklep.beczmiana.pl/pl/p/Niewidoczne.-Historie-warszawskich-sluzacych/6358

Jedna z najbardziej wpływowych i inspirujących książek dotyczących historii mówionej, ukazuje się po raz pierwszy w Polsce nakładem Centrum Archiwistyki Społecznej. "Głos przeszłości. Wprowadzenie do historii mówionej" po raz pierwszy opublikowany został w latach 70. XX wieku przez brytyjskich historyków, badaczy i praktyków historii mówionej Paula Thompsona i Joannę Bornat. Stawia pytania ponadczasowe, o to co stanowi istotę metody historii mówionej jako źródła wiedzy? Jakie są jej relacje z innymi dyscyplinami? Jak przygotować się do rozmów i w jaki sposób prezentować ich efekty?

O książce i o bogactwie historii mówionej mówią nam Dominik Czapigo, redaktor kwartalnika "Karta" i Adriana Kapała z Centrum Archiwistyki Społecznej.

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Publikacja zawiera przegląd inspirujących projektów wykorzystujących nagrania historii mówionej realizowanych w różnych zakątkach świata.

Zamów książkę: https://sklep.beczmiana.pl/pl/p/PRZEDSPRZEDAZ-Glos-przeszlosci.-Wprowadzenie-do-historii-mowionej/6338

Koneser zmienił Pragę Północ przynajmniej dwa razy: najpierw pod koniec XIX wieku, kiedy powstała tam nowoczesna i imponująca swoją architekturą Warszawska Wytwórnia Wódek Koneser. Potem, w 2017 roku, kiedy po rewitalizacji i gruntownej modernizacji, teren ten wraz z odrestaurowanymi budynkami, nowo utworzonym placem miejskim, został przywrócony miastu i po raz pierwszy w historii otworzył się na Warszawę i stał się przestrzenią publiczną. Na obszarze 5 hektarów działają dziś rozliczne podmioty: kampus Googla, restauracje, sklepy i oczywiście Muzeum Wódki Polskiej Koneser. Powstały budynki mieszkalne o ciekawej architekturze dopasowanej stylistycznie do otoczenia. Powstanie Centrum Praskiego Koneser było niezwykle oczekiwane, ale też bardzo bacznie obserwowane przez mieszkańców Pragi i lokalnych aktywistów. Zastanawiano się do jakiego stopnia nowa inwestycja przywróci, a do jakiego wypchnie ducha starej Pragi. Przyglądano się rozwiązaniom, jakie zostaną przyjęte podczas prac nad historyczną tkanką dawnej fabryki, która – co zawsze wszystkich dziwi – przestała działać w 2007 r. z powodu bankructwa. Jak to się stało? Posłuchajcie!

W odcinku wypowiadają się:

Jacek Grunt-Mejer, pełnomocnik prezydenta m.st. Warszawy ds. rewitalizacji;

Jerzy S. Majewski – historyk sztuki, varsavianista;

Krzysztof Michalski – stowarzyszenie Porozumienie dla Pragi;

Zofia Ossowska – mieszkanka Warszawy, zapis wspomnienia z Archiwum Historii Mówionej;

Grzegorz Stiasny – architekt, krytyk architektury, wiceprezes Stowarzyszenia Architektów Polskich;

Ryszard Szabelak – mieszkaniec Warszawy, zapis wspomnienia z Archiwum Historii Mówionej;

Krzysztof Tyszkiewicz – projektant, członek zarządu spółki BBI Development SA, wiceprezes spółki Juvenes Projekt, odpowiedzialnych za projekt i realizację Centrum Praskiego Koneser.

Scenariusz, wywiady, montaż, fieldrecording: Krzysztof Kalinowski, Bogna Świątkowska (Bęc Zmiana).

Sygnał muzyczny serii: Nowa Romantyka.

-----------------

Cykl podkastów WARSZAWA. ARCHITEKTURA, SPOŁECZNOŚĆ powstaje we współpracy Domu Spotkań z Historią, instytucji doświadczona w popularyzacji historii Warszawy, z Fundacją Bęc Zmiana, zajmującą się nowatorską dokumentacją współczesnej architektury.

Tematem kolejnych odcinków są najbardziej znaczące warszawskie realizacje architektoniczno-przestrzenne, które zmieniły krajobraz stolicy po 1989 r. i wpłynęły na styl życia mieszkańców. Podcasty opisują obiekty znane, nominowane do Nagrody Architektonicznej Prezydenta m.st. Warszawy, zarówno z perspektywy współczesnej, jak i historycznej. Rozmowy z twórcami i użytkownikami budynków wzbogaca kontekst varsavianistyczny — opowiedziany nie tylko przez historyków, ale też głosami świadków historii, zapisanymi przez Archiwum Historii Mówionej w DSH (współdzielonym z Fundacją Karta największym zasobem historii mówionej w Polsce).

Jest świetnym przykładem znakomicie przeprowadzonego kompleksowego remontu w obiekcie zabytkowym. Budynek Warszawskiego Szpitala dla Dzieci przy ulicy Kopernika prezentuje się wspaniale, choć schowany w cieniu sąsiedztwa imponującego gmachu Pałacu Staszica zajmowanego przez Polską Akademię Nauk, bywa niezauważany.

Otwarcie pierwszego warszawskiego szpitala dziecięcego umożliwiły darowizny, składki i bale charytatywne, a odpowiednią kwotę, by wybudować budynek, który do dziś służy najmłodszym mieszkańcom stolicy, zebrano dzięki pomocy zamożnych mieszkańców. Uruchomiony w 1875 r. dysponował 79 miejscami. W czasie II wojny światowej uległ poważnym zniszczeniom, w latach 90. XX wieku omal nie został zlikwidowany. A jednak działa do dziś, jest ważną placówką na warszawskiej mapie opieki zdrowotnej, przyjmuje najmłodszych pacjentów i zachwyca pięknie odrestaurowanymi fasadą i wnętrzami. Jak to się stało? Posłuchajcie!

W odcinku wypowiadają się:

Jerzy Chlistunoff – mieszkaniec Warszawy, zapis wspomnienia z Archiwum Historii Mówionej;

Marlena Happach – Architektka Miasta, dyrektor Biura Planowania Przestrzennego m.st. Warszawy;

Jerzy S. Majewski – historyk sztuki, varsavianista;

Izabela Marcewicz-Jędrysik – dyrektor Warszawskiego Szpitala dla Dzieci;

Marcin Skała – architekt, współwłaściciel pracowni Chmielewski Skała Architekci.

Scenariusz, wywiady, montaż, fieldrecording: Krzysztof Kalinowski, Bogna Świątkowska (Bęc Zmiana).

Sygnał muzyczny serii: Nowa Romantyka.

-----------------

Cykl podkastów WARSZAWA. ARCHITEKTURA, SPOŁECZNOŚĆ powstaje we współpracy Domu Spotkań z Historią, instytucji doświadczona w popularyzacji historii Warszawy, z Fundacją Bęc Zmiana, zajmującą się nowatorską dokumentacją współczesnej architektury.

Tematem kolejnych odcinków są najbardziej znaczące warszawskie realizacje architektoniczno-przestrzenne, które zmieniły krajobraz stolicy po 1989 r. i wpłynęły na styl życia mieszkańców. Podcasty opisują obiekty znane, nominowane do Nagrody Architektonicznej Prezydenta m.st. Warszawy, zarówno z perspektywy współczesnej, jak i historycznej. Rozmowy z twórcami i użytkownikami budynków wzbogaca kontekst varsavianistyczny — opowiedziany nie tylko przez historyków, ale też głosami świadków historii, zapisanymi przez Archiwum Historii Mówionej w DSH (współdzielonym z Fundacją Karta największym zasobem historii mówionej w Polsce).

Dzisiejszy hotel Warszawa to jeden z ikonicznych budynków stolicy. Wzniesiony przez towarzystwo ubezpieczeniowe Prudential, był najwyższym wieżowcem przedwojennej Polski. Zaprojektowany w stylu modernistycznym przez znakomity zespół architektoniczno-konstruktorski, był ozdobą ówczesnego centrum finansowego Warszawy. Mieścił biura i apartamenty. Tuż przed wojną stał się siedzibą pierwszej, eksperymentalnej stacji telewizyjnej.

Prudential w czasie powstania warszawskiego szybko trafił w ręce powstańców, którzy umieścili na nim polską flagę. Mimo ostrego ostrzału – fotografie przedstawiające moment bombardowania budynku stały się symbolem walczącej Warszawy – pozostał niezdobyty.

Po wojnie, odebrany właścicielom na mocy dekretu Bieruta, odbudowany został jako hotel w stylu socrealistycznym, zresztą zgodnie z projektem swojego oryginalnego architekta Marcina Weinfelda. W latach 90. XX wieku mocno podupadł, w 2002 r. został zamknięty, a następnie sprzedany. Zakupiony ostatecznie przez krakowską rodzinę Likusów, doczekał się renowacji i drugiego życia. Wieżowiec zaprojektowany był oryginalnie jako bardzo nowoczesny i tę świetność renowacja przeprowadzona przez nowych właścicieli mu przywróciła. Na szczycie budynku znajduje się luksusowy apartament, hotel może przyjąć 300 osób w 142 pokojach, w restauracji można podziwiać oryginalne fundamenty. Od zewnątrz odzyskał przedwojenną lekkość, wnętrza znów stały się bardzo eleganckie. Jak to się stało? Posłuchajcie!

W odcinku wypowiadają się:

Grażyna Grzybek – architekt, współautorka koncepcji obecnego kształtu Hotelu Warszawa;

Michał Grzybek – architekt, współautor koncepcji obecnego kształtu Hotelu Warszawa;

Jerzy S. Majewski – historyk sztuki, varsavianista;

Ryszard Mączewski – specjalista w dziale ikonografii i fotografii Muzeum Powstania Warszawskiego;

Anna Mizikowska – mieszkanka Warszawy, zapis wspomnienia z Archiwum Historii Mówionej;

Andrzej Ostrowski – mieszkaniec Warszawy, zapis wspomnienia z Archiwum Historii Mówionej;

Ewa P. Porębska – redaktor naczelna miesięcznika „Architektura-murator”;

Anna Świderkówna – mieszkanka Warszawy, zapis wspomnienia z Archiwum Historii Mówionej;

Angelika Ziemianin – menadżerka do spraw sprzedaży w Hotelu Warszawa.

Scenariusz, wywiady, montaż, fieldrecording: Krzysztof Kalinowski, Bogna Świątkowska (Bęc Zmiana).

Sygnał muzyczny serii: Nowa Romantyka.

-----------------

Cykl podkastów WARSZAWA. ARCHITEKTURA, SPOŁECZNOŚĆ powstaje we współpracy Domu Spotkań z Historią, instytucji doświadczona w popularyzacji historii Warszawy, z Fundacją Bęc Zmiana, zajmującą się nowatorską dokumentacją współczesnej architektury.

Tematem kolejnych odcinków są najbardziej znaczące warszawskie realizacje architektoniczno-przestrzenne, które zmieniły krajobraz stolicy po 1989 r. i wpłynęły na styl życia mieszkańców. Podcasty opisują obiekty znane, nominowane do Nagrody Architektonicznej Prezydenta m.st. Warszawy, zarówno z perspektywy współczesnej, jak i historycznej. Rozmowy z twórcami i użytkownikami budynków wzbogaca kontekst varsavianistyczny — opowiedziany nie tylko przez historyków, ale też głosami świadków historii, zapisanymi przez Archiwum Historii Mówionej w DSH (współdzielonym z Fundacją Karta największym zasobem historii mówionej w Polsce).

Trudno sobie dziś wyobrazić Warszawę bez nadrzecznych bulwarów. Kiedy tylko wiosna daje pierwsze oznaki, kto może jedzie nad Wisłę, żeby pospacerować, pojeździć rowerem, pobiegać lub po prostu posiedzieć na schodkach albo w jednej z modnych i popularnych kawiarni. To dziś bezsprzecznie najpopularniejsze miejsce spotkań, w którym mieszają się wszystkie grupy społeczne, style życia, poglądy i upodobania. To miejsce, w którym możemy zobaczyć z kim dzielimy miasto, zaprezentować się sobie nawzajem i tym, którzy przyjechali tylko na chwilę: pozwiedzać lub popracować.

A jeszcze kilkanaście lat temu miasto było odcięte od rzeki Wisłostradą, mało kto spędzał tu czas. Dzięki decyzji o wpuszczeniu ruchliwej wielopasmowej drogi w podziemny tunel stolica odzyskała wspaniały teren, a odkąd pojawiły się tu popularne instytucje: Centrum Nauki Kopernik, Muzeum Sztuki Nowoczesnej, a przede wszystkim Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego, zaczęła się złota era bulwarów. Jak to się stało? Posłuchajcie!

W odcinku wypowiadają się:

Michał Borkiewicz – animator kultury, przedsiębiorca, aktywista miejski;

Anna Brzezińska-Czerska – ZODIAK Warszawski Pawilon Architektury, współtwórczyni dzielnicy Wisła,

Małgorzata Dembowska – architektka, pracownia WXCA, pomysłodawczyni mostu pieszo–rowerowego przez Wisłę;

Agnieszka Kowalewska – architektka krajobrazu i urbanistka, Miejska Pracownia Planowania Przestrzennego;

Agnieszka Kowalska – dziennikarka;

Kasia Kalinowska – mieszkanka Warszawy;

Marta Król – mieszkanka Krakowa;

Małgorzata Kuciewicz – architektka, grupa projektowa Centrala;

Jerzy S. Majewski – historyk sztuki, varsavianista;

Jan Piotrowski – pełnomocnik prezydenta Warszawy do spraw Wisły, Zarząd Zieleni m.st. Warszawy;

Marek Piwowarski – pełnomocnik prezydenta Warszawy do spraw zagospodarowania brzegów Wisły w latach 2007-2019, Dyrektor Zarządu Zieleni 2016-2019, architekt krajobrazu, marynarz;

Marta Przybył – zespół do spraw edukacji, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie;

Zofia Pokora – mieszkanka Warszawy, zapis wspomnienia z Archiwum Historii Mówionej;

Janina Rożecka – mieszkanka Warszawy, zapis wspomnienia z Archiwum Historii Mówionej;

Tadeusz Zapałowski – mieszkaniec Warszawy, zapis wspomnienia z Archiwum Historii Mówionej;

Scenariusz, wywiady, montaż, fieldrecording: Krzysztof Kalinowski, Bogna Świątkowska (Bęc Zmiana).

Sygnał muzyczny serii: Nowa Romantyka.

-----------------

Cykl podkastów WARSZAWA. ARCHITEKTURA, SPOŁECZNOŚĆ powstaje we współpracy Domu Spotkań z Historią, instytucji doświadczona w popularyzacji historii Warszawy, z Fundacją Bęc Zmiana, zajmującą się nowatorską dokumentacją współczesnej architektury.

Tematem kolejnych odcinków są najbardziej znaczące warszawskie realizacje architektoniczno-przestrzenne, które zmieniły krajobraz stolicy po 1989 r. i wpłynęły na styl życia mieszkańców. Podcasty opisują obiekty znane, nominowane do Nagrody Architektonicznej Prezydenta m.st. Warszawy, zarówno z perspektywy współczesnej, jak i historycznej. Rozmowy z twórcami i użytkownikami budynków wzbogaca kontekst varsavianistyczny — opowiedziany nie tylko przez historyków, ale też głosami świadków historii, zapisanymi przez Archiwum Historii Mówionej w DSH (współdzielonym z Fundacją Karta największym zasobem historii mówionej w Polsce).

Był przedmiotem zachwytów i nie mniej gorących sporów i krytyki. Powstał z inicjatywy dewelopera inwestującego w biurowce, który zaproponował warszawiakom i warszawiankom plac w pełni zaprojektowany, nowoczesny, z wieloma funkcjami, z programem wydarzeń zachęcającym do spędzania czasu wolnego i z całodobową ochroną. Na placu posadzono 160 drzew, co było w tamtym czasie gorących dyskusji o zazielenianiu miasta, niemałą sensacją. Orzeźwienie i frajdę dla najmłodszych zapewniały zbiorniki wodne i fontanny. Wszystko to sprawiło, że zaprojektowana przez pracownię Wirtz International Landscape Architects przestrzeń w 2017 r. została wyróżniona głosami mieszkańców w III edycji Nagrody Architektonicznej Prezydenta Warszawy.

Dziś plac Europejski jest w połowie placem budowy – powstaje tu kolejny budynek wznoszony przez właściciela działki. Ale nadal prowokuje do dyskusji o relacjach kapitału z dobrem wspólnym, o jakości przestrzeni publicznej otaczającej budynki komercyjne, o możliwościach łączenia sprzecznych czasem interesów w imię dobra miasta i mieszkańców. Plac Europejski był pierwszym tak spektakularnym działaniem podmiotu komercyjnego na rzecz miasta. Dziś tego rodzaju działania stają się standardem. Jak to się stało? Posłuchajcie!

W odcinku wypowiadają się:

Radosław Górecki – dział komunikacji, Ghelamco Poland;

Patrycja Jastrzębska – Tu było tu stało, prezeska stowarzyszenia Masław, mieszkanka Woli;

Aleksandra Litorowicz – fundacja Puszka, współautorka badania Place Warszawy do odzyskania;

Jan Mencwel – Stowarzyszenie Miasto Jest Nasze, autor książki “Betonoza” poświęconej m.in. rewitalizacji placów;

Jerzy S. Majewski – historyk sztuki, varsavianista;

Marian Traczyk – mieszkaniec Warszawy, zapis wspomnienia z Archiwum Historii Mówionej;

Wojciech Wagner – zastępca dyrektora Biura Architektury i Planowania Przestrzennego m.st. Warszawy;

Stanisława Zgieb – mieszkanka Warszawy, zapis wspomnienia z Archiwum Historii Mówionej;

Scenariusz, wywiady, montaż, fieldrecording: Krzysztof Kalinowski, Bogna Świątkowska (Bęc Zmiana).

Sygnał muzyczny serii: Nowa Romantyka.

-----------------

Cykl podkastów WARSZAWA. ARCHITEKTURA, SPOŁECZNOŚĆ powstaje we współpracy Domu Spotkań z Historią, instytucji doświadczona w popularyzacji historii Warszawy, z Fundacją Bęc Zmiana, zajmującą się nowatorską dokumentacją współczesnej architektury.

Tematem kolejnych odcinków są najbardziej znaczące warszawskie realizacje architektoniczno-przestrzenne, które zmieniły krajobraz stolicy po 1989 r. i wpłynęły na styl życia mieszkańców. Podcasty opisują obiekty znane, nominowane do Nagrody Architektonicznej Prezydenta m.st. Warszawy, zarówno z perspektywy współczesnej, jak i historycznej. Rozmowy z twórcami i użytkownikami budynków wzbogaca kontekst varsavianistyczny — opowiedziany nie tylko przez historyków, ale też głosami świadków historii, zapisanymi przez Archiwum Historii Mówionej w DSH (współdzielonym z Fundacją Karta największym zasobem historii mówionej w Polsce).

Fot. Maciej Krüger, www.placewarszawy.pl