Bęc Radio

Jeden z najbardziej spektakularnych obiektów handlowych Śródmieścia oddany został do użytku w 1909 r. Był przykładem architektury, która miała nie tylko unowocześniać miejski pejzaż, ale też wspierać nowe modele ekonomiczne, porządkować i cywilizować chaotyczny żywioł miejski. Odbudowana po zniszczeniach wojennych, w PRL-u cieszyła się ogromną popularnością wśród warszawiaków. Po 1989 r. stopniowo podupadała, by w stulecie swojego powstania niemal całkowicie zniknąć w wyniku decyzji ówczesnego właściciela o wyburzeniu znaczącej części obiektu. Dziś Hala Koszyki jest przykładem przywrócenia do życia zabytku ważnego dla tożsamości miasta. Nowa Hala jest raczej interpretacją niż kopią oryginału. To, co było najcenniejsze w pierwotnym projekcie, łączy się tu z nowoczesną architekturą i z miejskością opartą na konsumpcji, niedostępną ekonomicznie wcześniejszym bywalcom popularnych Koszyków. Jak to się stało? Posłuchajcie!

W odcinku wypowiadają się:

Magda Buxhoeveden – mieszkanka Śródmieścia;

Hanna Cieplińska – mieszkanka Warszawy, zapis wspomnienia z Archiwum Historii Mówionej;

Genowefa Jasny – mieszkanka Warszawy, zapis wspomnienia z Archiwum Historii Mówionej;

Justyna Kościńska – Stowarzyszenie Miasto Jest Nasze, wydział Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego;

Michał Krasucki – historyk sztuki, Stołeczny Konserwator Zabytków;Jerzy S. Majewski – historyk sztuki, varsavianista;

Irena Mroziuk – mieszkanka Warszawy, zapis wspomnienia z Archiwum Historii Mówionej;

Anna Pruszyńska – mieszkanka Śródmieścia, architektka

Jerzy Szczepanik Dzikowski – architekt, wspólnik w pracowni JEMS Architekci, współautor projektu Hali Koszyki;

Mateusz Świętorzecki – architekt, współautor projektu Hali Koszyki;

Scenariusz, wywiady, montaż, fieldrecording: Krzysztof Kalinowski, Bogna Świątkowska (Bęc Zmiana).

Sygnał muzyczny serii: Nowa Romantyka.

-----------------

Cykl podkastów WARSZAWA. ARCHITEKTURA, SPOŁECZNOŚĆ powstaje we współpracy Domu Spotkań z Historią, instytucji doświadczona w popularyzacji historii Warszawy, z Fundacją Bęc Zmiana, zajmującą się nowatorską dokumentacją współczesnej architektury.

Tematem kolejnych odcinków są najbardziej znaczące warszawskie realizacje architektoniczno-przestrzenne, które zmieniły krajobraz stolicy po 1989 r. i wpłynęły na styl życia mieszkańców. Podcasty opisują obiekty znane, nominowane do Nagrody Architektonicznej Prezydenta m.st. Warszawy, zarówno z perspektywy współczesnej, jak i historycznej. Rozmowy z twórcami i użytkownikami budynków wzbogaca kontekst varsavianistyczny — opowiedziany nie tylko przez historyków, ale też głosami świadków historii, zapisanymi przez Archiwum Historii Mówionej w DSH (współdzielonym z Ośrodkiem Karta największym zasobem historii mówionej w Polsce).

Zbudowane w 1945 r. w ramach powojennej pomocy dla Warszawy drewniane Osiedle Jazdów jest dziś niezwykle cennym obszarem eksperymentu społeczno-przestrzennego. Położone w sercu miasta, ukryte w zieleni, jest przykładem innej niż betonowa logiki miasta. Ochronione przed likwidacją i przekazaniem pod zabudowę dzięki protestom mieszkańców, stało się centrum kreatywności społecznej. Dziś, w ramach Otwartego Jazdowa, realizowane są tu ogólnodostępne działania społeczne, kulturalne, edukacyjne, artystyczne. Podtrzymywana jest także wiedza o architektonicznych walorach osiedla, które – co ważne – było pierwszym wybudowanym po wojnie osiedlem mieszkaniowym. Domki fińskie są cennym zabytkiem Warszawy, a jednocześnie aktywną przestrzenią bujnego życia społecznego i przyrodniczego. A jak to się stało? Posłuchajcie!

W odcinku wypowiadają się:

Mateusz Potempski — architekt, współgospodarz Otwartej Pracowni, współautor „Przewodnika Architektonicznego Osiedla Jazdów”,

Anna Czaban — kuratorka sztuki, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski,

Andrzej Górz — urodzony i wychowany na Osiedlu Jazdów, inicjator obrony Jazdowa w 2011 roku,

Natalia Kozieł — studentka wzornictwa warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, działa w ogrodzie społecznościowym Motyka i Słońce,

Grzegorz Piątek — historyk architektury, varsavianista,

Jerzy S. Majewski — historyk sztuki, varsavianista,

Wacław Zawadowski — mieszkaniec Warszawy, zapis wspomnienia z Archiwum Historii Mówionej,

Tadeusz Lipszyc — mieszkaniec Warszawy, zapis wspomnienia z Archiwum Historii Mówionej,

Magdalena Jarzębińska — Ambasada Finlandii,

Aleksandra Gryc — architektka,

Adrianna Kućmierz — działa w Otwartej Pracowni na Jazdowie,

Basia Płonczyńska — architektka,

Marysia Baczewska — opiekunka domku Otwartej Pracowni na Jazdowie.

Scenariusz, wywiady, montaż, fieldrecording: Krzysztof Kalinowski, Bogna Świątkowska (Bęc Zmiana).

Sygnał muzyczny serii: Nowa Romantyka.

-----------------

Cykl podkastów WARSZAWA. ARCHITEKTURA, SPOŁECZNOŚĆ powstaje we współpracy Domu Spotkań z Historią, instytucji doświadczona w popularyzacji historii Warszawy, z Fundacją Bęc Zmiana, zajmującą się nowatorską dokumentacją współczesnej architektury.

Tematem kolejnych odcinków są najbardziej znaczące warszawskie realizacje architektoniczno-przestrzenne, które zmieniły krajobraz stolicy po 1989 r. i wpłynęły na styl życia mieszkańców. Podcasty opisują obiekty znane, nominowane do Nagrody Architektonicznej Prezydenta m.st. Warszawy, zarówno z perspektywy współczesnej, jak i historycznej. Rozmowy z twórcami i użytkownikami budynków wzbogaca kontekst varsavianistyczny — opowiedziany nie tylko przez historyków, ale też głosami świadków historii, zapisanymi przez Archiwum Historii Mówionej w DSH (współdzielonym z Fundacją Karta największym zasobem historii mówionej w Polsce).

Popularny i bardzo lubiany gmach Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego znajdujący się na Powiślu jest nie tylko siedzibą wielu instytucji, ale projektem, który swoim zasięgiem objął środowisko uniwersyteckie, mieszkańców Warszawy i turystów. Odmienił Śródmieście stolicy i jest najlepszym przykładem tego, że dobrze zaprojektowany budynek może wprowadzić głębokie, wielopoziomowe zmiany w swoim najbliższym otoczeniu i w sposobie praktykowania miejskości. Jak warszawskie Powiśle z najbiedniejszej dzielnicy stało się jednym z najmodniejszych miejsc? Wyobraźnia architekta Marka Budzyńskiego dała Warszawie oryginalną, budzącą emocję architekturę, po raz pierwszy dach budynku stał się otwartą przestrzenią publiczną i to w dodatku z ogrodem. BUW to budynek, który zbliżył miasto do rzeki, nauczył nas wypoczywać na bulwarach. A jak to się stało? Posłuchajcie!

W odcinku wypowiadają się:

Marek Budzyński — architekt i współautor projektu gmachu biblioteki uniwersyteckiej,

Andrzej Cylejewski – mieszkaniec Warszawy, zapis wspomnienia z Archiwum Historii Mówionej,

Ewa Kobierska-Maciuszko — starszy kustosz dyplomowany w BUW, wcześniej wicedyrektor i dyrektor BUW, obecnie kierowniczka centrum NUKAT w BUW,

Małgorzata Omilanowska — historyczka architektury i sztuki,

Janina Pezak – mieszkanka Warszawy, zapis wspomnienia z Archiwum Historii Mówionej,

Michał Sikorski — architekt urbanista, pracownik Biura Innowacji w Przestrzeni Akademickiej Uniwersytetu Warszawskiego,

Tadeusz Zapałowski — mieszkaniec Warszawy, zapis wspomnienia z Archiwum Historii Mówionej.

Scenariusz, wywiady, montaż, fieldrecording: Krzysztof Kalinowski, Bogna Świątkowska (Bęc Zmiana).

Sygnał muzyczny serii: Nowa Romantyka.

-----------------

Cykl podkastów WARSZAWA. ARCHITEKTURA, SPOŁECZNOŚĆ powstaje we współpracy Domu Spotkań z Historią, instytucji doświadczona w popularyzacji historii Warszawy, z Fundacją Bęc Zmiana, zajmującą się nowatorską dokumentacją współczesnej architektury.

Tematem kolejnych odcinków są najbardziej znaczące warszawskie realizacje architektoniczno-przestrzenne, które zmieniły krajobraz stolicy po 1989 r. i wpłynęły na styl życia mieszkańców. Podcasty opisują obiekty znane, nominowane do Nagrody Architektonicznej Prezydenta m.st. Warszawy, zarówno z perspektywy współczesnej, jak i historycznej. Rozmowy z twórcami i użytkownikami budynków wzbogaca kontekst varsavianistyczny — opowiedziany nie tylko przez historyków, ale też głosami świadków historii, zapisanymi przez Archiwum Historii Mówionej w DSH (współdzielonym z Fundacją Karta największym zasobem historii mówionej w Polsce).

"Kobieca energia twórcza potrafi przybierać przeróżne formy. Wynika z odwiecznej potrzeby dania upustu popędowi kreacji, która staje się siłą napędową świata. Kobieta tworząca, tkająca nitki swoich opowieści jest niczym czarownica zapatrzona w magiczną miksturę" – czytamy w opisie wystawy "Sabat" prezentującej prace kilkunastu artystek, które nawiązują do magicznych praktyk, alchemicznych narracji, nie/codziennych rytuałów, zaklęć, mieszają sztukę metafizyczną z popkulturą. Po wystawie, którą można było oglądać w Galerii Podbrzezie działającej na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie, oprowadza nas jej współkuratorka Magda Lazar.

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Wernisaż wystawy "Sabat", fot. Michał Maliński, dzięki uprzejmości Galerii Podbrzezie, https://galeriapodbrzezie.up.krakow.pl

Poruszająca wystawa "Kto napisze historię łez" prezentowana w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, oddaje głos artystkom, które poprzez osobistą perspektywę, przywracają walce o prawa kobiet do decydowania o sobie i do aborcji wymiar egzystencjalny. Prace zgromadzone na wystawie pochodzą z wielu krajów i posługują się różnorodnymi sposobami materializowania opowieści, a ich celem jest ucieczka od władzy niszczących stereotypów. Tytuł wystawy został zapożyczony z pracy Barbary Kruger "Who Will Write the History of Tears?" z 1987 r. Wystawa pokazuje, że spór o granice wolności jednostki trwa od ponad stulecia i dotyczy wielu miejsc na świecie – na wystawie zobaczyć można prace odwołujące się do doświadczeń kobiet m.in. z Argentyny, Hiszpanii, Irlandii, USA, Portugalii oraz Polski. Wszędzie ścierają się odmienne wizje społeczeństwa i państwa, roli religii i granic wolności człowieka. Kto ma w tej sprawie decydujący głos?

Po wystawie oprowadzają nas jej kuratorzy: Sebastian Cichocki, Magda Lipska, Łukasz Ronduda. Wystawa czynna do 13.02.2022 w Muzeum nad Wisłą: https://artmuseum.pl/pl/wystawy/kto-napisze-historie-lez

Nagranie: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Fot: Artists’ Campaign to Repeal the Eighth Amendment (Kampania Artystek na Rzecz Zniesienia 8. Poprawki), Mia Mullarkey, kadr z pracy wideo Fartuchy Mocy – ACREA – Sprzeciw!, 2018, Dzięki uprzejmości artystki

O Malewiczu, Czarnym kwadracie, odwadze awangard, żywej kulturze momentu rewolucyjnego, architekturze i o tym jak trudno jest zmierzyć co daje lektura książki, rozmawialiśmy z Marcinem Wichą w czasie jego dyżuru w księgarni Bęc Zmiana, w przerwach między składaniem przez autora autografów.

Marcin Wicha (ur. 1972) grafik. Projektował (i projektuje) okładki, plakaty i znaki graficzne. Jego teksty ukazywały się między innymi w „Autoportrecie”, „Literaturze na Świecie” i „Tygodniku Powszechnym”. Przez kilka lat publikował cotygodniowe rysunkowe komentarze w „Tygodniku Powszechnym”. Współpracuje z „Gazetą Wyborczą” i „Charakterami”. Wydał kilka książek dla dzieci. Laureat Paszportu POLITYKI, Zdobywca Nagrody Literackiej "Nike" oraz Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza za książkę "Rzeczy, których nie wyrzuciłem".

Zamów książki Marcina Wichy: https://sklep.beczmiana.pl

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Muzeum Azji i Pacyfiku nie boi się trudnych pytań – a tych ostatnio nie brakuje wobec europejskich "egzotycznych" kolekcji obiektów będących wytworem odległych kultur. Wystawa czasowa „Muzeum? A po co?” stawia pytanie o to, czego w europejskich narracjach muzealnych brakuje, o tworzenie możliwych narracji, w których kultury świata są w dialogu ze sobą, z szerszym kontekstem społecznym i historycznym, a w końcu z tymi, którzy na nie patrzą.

Rozmawiamy z kuratorką wystawy Barbarą Banasik, która oprowadza nas po wystawie, którą oglądać można w jedynym w Polsce muzeum prezentującym zbiory poświęcone kulturom krajów Azji, Oceanii oraz Australii, od 19.11.2021 do 11.09.2022.

https://www.muzeumazji.pl/

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Fot. Muzeum Azji i Pacyfiku

Tegoroczny Festiwal Myśli Abstrakcyjnej to seria wydarzeń sprawdzających jak bardzo nasz czas nie jest już nasz, jak odzyskać czas naprawdę wolny, jak wydostać się z przymusu produktywności. Oprócz warsztatów, spacerów miejskich, ważnym punktem programu jest wystawa prac-nieprac artystycznych rozsiana w przestrzeni Warszawy pod tytułem wziętym z Bartleby'ego "Wolelibyśmy nie" oraz możliwość włączenia się w chór narzekania. Wszystko między 15 a 21 listopada, pełen program: http://fma.waw.pl

O festiwalu, pracy, zmęczeniu, nudzie i odzyskiwaniu czasu rozmawiamy z Dianą Gaik i Karoliną Śmigiel, współtwórczyniami festiwalu.

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Fot: https://fb.me/e/58kFuwv3T

Iza Rutkowska jest artystką projektującą przestrzenie we współpracy z użytkownikami. Często posługuje się przemawiającą do wyobraźni – bez względu na wiek uczestników – formułą współtworzenia obiektów ze świata zwierząt lub roślin. Jej praktyka przełamuje stereotypy, tworzy zupełnie nowe sytuacje, które pomagają wprowadzić wyobraźnię do przestrzeni miejskiej i społecznej.

W ramach festiwalu Architektury i Designu w hiszpańskim Logroño Iza Rutkowska zrealizowała ogromnego, przeskalowanego konia na biegunach, który konfrontuje się z pomnikami konnymi mężczyzn: konkwistadorów, wojowników, dowódców, królów, upamiętnionych symbolicznie historii ich bitew, wojen, gloryfikujących potęgę liderów walki. Pomnik konny podróżuje przez Europę, a jako model, który można pobrać ze strony artystki, może służyć wszystkim i wszędzie.

http://izarutkowska.com/pomnik-konny/

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Fot. Pomnik konny w Logroño, 2020, http://izarutkowska.com/pomnik-konny/

Filip Kijowski stworzył bibliotekę, która liczy już niemal 1000 książek o tematyce LGBTQ+ przesyłanych przez wydawnictwa z całego świata. Ten najbogatszy zbiór biblioteczny poświęcony tej tematyce to Biblioteka Azyl, efekt rezydencji Filipa Kijowskiego w Galerii Labirynt w Lublinie. Tworząc ją Filip napisał: „Biblioteka Azyl” będzie służyła jako narzędzie edukacyjne dla młodych osób LGBTQ+ mieszkających w Polsce, a w szczególności na terenie województwa lubelskiego. 24 kwietnia 2019 r. sejmik wojewódzki przyjął stanowisko sprzeciwiające się działaniom zorientowanym na „promowanie ideologii ruchów LGBT” w sferze publicznej. Potępiona została edukacja młodzieży na temat mniejszości seksualnych, a tym samym wielu i tak osamotnionych, młodych ludzi zostało narażonych na napiętnowanie i pozostawienie samym sobie. Młodzież, do której pragniemy dotrzeć, na co dzień spotyka się z dyskryminacją, brakiem wsparcia, nierzadko także ze strony najbliższych, a jej dostęp do rzetelnej wiedzy, nieujętej w obowiązkowym programie nauczania, jest bliski zeru. Często, choćby z przyczyn ekonomicznych, młodzi ludzie nie mają swobodnego dostępu do literatury, która mogłaby pomóc im pokonać poczucie wyobcowania, otworzyć na samoakceptację, na życie i doświadczenia. Zatem biblioteka ma stanowić także „azyl”, otwarty dla wszystkich dom gościnny, którego celem będzie dzielenie się wiedzą". Rozmawiamy o tym jak biblioteka działa i tęczowych półeczkach, które dzięki inicjatywie Filipa pojawiły się już w wielu księgarniach w Polsce.

Filip Kijowski – absolwent wydziału "Dance Studies" w Roehampton University w Londynie. Jest choreografem, performerem i queerowym bibliotekarzem. Jest założycielem społecznej Biblioteki Azyl w Lubelskiej Galerii Labirynt. Jego praktyka artystyczna opiera się na interdyscyplinarnym spotkaniu choreografii, tańca i aktywizmu poprzez improwizację i używanie metod NVC (Nonviolent Communication). W choreografii interesuje go ucieleśnienie queerowej rzeczywistości i doświadczeń, poprzez założenie na nie korony piękna i dawanie im widoczności w sferze społecznej.

https://www.instagram.com/biblioteka_azyl/

Rozmawiała Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Fot. Emilia Lipa