Botanitopya

Doç. Dr. Sırrı Yüzbaşıoğlu ve Prof. Dr. Ünal Akkemik Validebağ Korusu'nu; ağaçlarını, otsu bitkilerini anlatıyor.

Konuğumuz İÜC Orman Fak. Orman Botaniği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ünal Akkemik ile Türkiye'nin Bütün Ağaç ve Çalıları kitabını konuşuyoruz.

Joris Hoefnagel’i (1542-1601) ve onun Kuzey Avrupa Rönesansı’na özgü flora ve fauna çizimlerini; alegorik minyatürlerini konuşuyoruz.

Yüzyıllardır umudun, direncin, saflığın simgesi olmuş; tüm zorluklara zarafetle direnen kardelen çiçeğini konuşuyoruz.

Yılı bitirirken, "yeniden doğuşu" müjdeleyen, umut ve şifa "aşılayan" çuha çiçeğinden dem vuracağız.

Lale çılgınlığı zamanı, yeni tür" meraklıları için yapılan Hortus Floridus(1614) kitabının çiçekli bahçesinde dolaşıyoruz. İstanbul'un "kırıklı" lalelerinden sultan zambağına bütün gözdeler var Van de Passe'nin gravürlerinde.

Yasaklı bahçeden porsuk ağacının hikayesini anlatıyoruz. Sadece sembolik anlamlarıyla değil, her zerresine yayılmış toksinler açısından da zengin. Tuzaklarını o etkileyici görüntüsünün arkasına ustaca gizlemiştir üstelik. Porsuk ağacı, Porsukgiller (Taxaceae) familyasına ait Taxus cinsinden ibreli bir ağaç türü. Yaygın türünün bilimsel adı Taxus baccata. Taxus adının kökeniyle ilgili farklı teoriler var ama eski Grekçe'de "yay" anlamına gelen toxon sözcüğünden geldiği söyleniyor kimi kaynaklarda.

Güneş sarısıyla parlak turuncu arası renklerde, altın paralar gibi ışık saçan bir çiçek... Aynısefa (Calendula officinalis) çorak topraklarda bile cömertçe çiçek açıyor; göze hoş görünmenin ötesinde birçok derde de deva. Güneybatı Asya, Batı Avrupa ve Akdeniz’e özgü ama ılıman iklimin hüküm sürdüğü hemen her coğrafyada yetişiyor. Aynısefalar çeşitli toprak ve iklime uyum sağladıkları için kolay yetişen bitkilerden.

Botaniğe katkısı olan kadın portrelerden biri: 1600’lerin sonu ve 1700’lerin başından Beaufort Düşesi Mary Somerset’i; melankoli tedavisi için başladığı bahçeciliği bilimsel bir uğraşa nasıl dönüştürdüğünü konuştuk.

Bitkisini değil de meyvesinin tadını ve kokusunu iyi bildiğimiz vanilya orkidesini konuşacağız. Safrandan sonra dünyanın en değerli baharatı, o "tatlı" aromalı vanilyanın her egzotik baharat gibi "acı" bir hikayesi var.