Botanitopya

1830'lardan 1880'lere kadar İngiltere'de, neredeyse tüm botanik ve bahçecilik yayınlarında onun işleri çıkar karşımıza. Curtis Botanical Magazine için çizdiği ve taş baskılarını yaptığı 2700'den fazla resim, külliyatının önemli bölümünü oluşturuyor. Curtis Botanical Magazine için 2.700'den fazla bitkiyi resmetmiş ve toplamda 10.000'den fazla illüstrasyonu yayına hazırlamış. Sıklıkla herbaryumdaki kurumuş örneklerden çizim yapıyordur ama onları canlandırma konusunda çok özel bir yeteneği vardır.

Pierre Belon Seyahatnamesi'nin Türkiye coğrafyasıyla ilgili bölümlerini kapsayan sınırlı bir tercümesi, Hazal Yalın çevirisiyle, Kitap Yayınevi tarafından yayımlamış. 16. yüzyıl Fransızcasıyla yazılmış seyahatnamede adı geçen bitkilerin Türkçe karşılıkları da var. Tipik bir Rönesans insanıdır Belon; zooloji, botanik ve klasik Antik Çağ ile ilgilenir.

Şekerkamışı iki noktada kültüre alınıp dünyaya yayılmış; biri Yeni Gine kökenli Saccharum officinarum, diğeri de Tayvan ve Kuzey Çin'deki Saccharum sinense türü... Hayvan yemi olarak kullanılmış önce. İki türün de yayılması Güneydoğu Asya halklarının göçleriyle olmuş. Kamışın özsuyunu çıkarıp kaynatarak kristalize şeker elde etme işlemi antik çağlarda, Hindistan'da keşfedilmişti. İngilizce'deki "sugar" sözcüğü de Sanskritçe "sarkara" sözcüğünden geliyor.

Deve kengeli, meryemana dikeni, süt devedikeni, sütlü kengel, akkız, şevketül meryem, mübarek dikeni gibi adlarla da biliyoruz biz onu. Boyları 30–100 cm arasında değişiyor. Bir ya da iki yıl yaşayabilen bu bitkilerin yaprakları beyaz damarlı ve dikenli. Çiçek başçığındaki tohumlar paraşüte benzer tüylere sahip.

"Modern zamanların Homeros'u" Yaşar Kemal'in yaratıcı anlatılarındaki "doğa ve insanı" Orman Yüksek Mühendisi Cihan Erdönmez ile konuşmamızın ikinci bölümü.

"Modern zamanların Homeros'u" Yaşar Kemal'in yaratıcı anlatılarındaki "doğa ve insanı" Orman Yüksek Mühendisi Cihan Erdönmez ile konuştuk.

Hortus Eystettensis, Latince'de 'Eichstätt'taki Bahçe' demek. Prens-Piskopos Gemmingen, Willibaldsburg kalesini yenilerken bahçeyi de genişleterek tam bir cennet yaratmış. Güller, zambaklar, laleler; bugün yerel ama o zaman egzotik olan 667 tür vardır Hortus'ta. İlk çiçek kitabı (florilegium) olan Hortus Eystettensis, bitki ressamlığı tarihinin mihenk taşlarından biri sayılıyor. Basilius Besler'in kurguladığı ve tüm süreci yönettiği kitapta, her sayfada ortalama üç bitkinin resmedildiği 367 levha var; toplam 1084 tür tasvir edilmiş.

İzlenimci ressam Claude Monet'nin kendi elleriyle yarattığı ve "en büyük şaheserim" dediği Giverny'deki cennet bahçesinde geziniyoruz. Bugün müze olarak korunan bahçe, her yıl binlerce ziyaretçinin akınına uğruyor.

Biri, yağ damıtılan o çok değerli Damask gülü; diğeriyse Çin'in en güzel güllerinden Fortune's Double Yellow.

İskoç botanikçi R. Fortune, Çin'in çay tekelini kırmak isteyen İngiltere adına binlerce çay bitkisi ve tohumunu gizlice kaçırmış, üretim sırlarını öğrenmişti. Çay, 1800'lerde sudan sonra dünyanın en popüler içeceğiydi- ki bugün de öyle... Çay tutkusunun yarattığı yüksek pazar talebini karşılamak isteyen İngiltere, Fortune sayesinde Çin tekelini sabote edip çayı dünyaya açar ve bu da Çin ekonomisinin darmadağın olmasına neden olur.