คนที่ช่วยเหลือตนเองได้นี้จัดว่าเป็นคนที่พึ่งตนเองได้ มีตนเป็นที่พึ่งของตนเอง คนเช่นนี้ย่อมจะไม่ลำบากใจ ไม่ว่าจะอยู่ที่ใด ไม่ว่าจะพบสถานการณ์เช่นไร เพราะไม่เคยคิดที่จะพึ่งใครตลอดไป ทั้งเมื่อไม่ได้รับความช่วยเหลือจากใคร ก็ไม่เจ็บใจหรือน้อยใจ ไม่เหมือนกับคนที่คอยแต่จะพึ่งคนอื่น เมื่อไม่ได้รับความช่วยเหลือตามที่ต้องการ ก็มักจะเสียใจหรือน้อยใจคนที่ไม่ให้ความช่วยเลือ

ดังนั้น คนเราจึงต้องพึ่งตนเองให้ได้ แต่การจะพึ่งตนเองได้ดีนั้น จำต้องฝึกฝนทำอะไรด้วยตนเอง ทำให้เป็นเข้าไว้ ศึกษาเข้าไว้ เรียนรู้เข้าไว้ เมื่อโอกาสมาถึงก็จะสามารถทำอะไรได้ด้วยตนเอง และเมื่อเกิดความจำเป็นหรือคับขันขึ้นมา ก็จะสามารถแก้ปัญหาต่างๆ ของตัวเองได้ทันที โดยไม่ต้องรอให้คนอื่นมาช่วยเหลือก่อน

พึ่งตนเองได้เป็นดีที่สุด และสบายใจไม่ลำบากใจในเรื่องต่างๆ

จากหนังสือ ธรรมสารทีปนี

รวบรวมจากหนังสือ บทธรรมนำชีวิต โดย พระมหาโพธิวงศาจารย์ ทองดี สุรเตโช ผู้อ่าน nhws

…แต่หากบุคคลได้สิ่งใดมีสิ่งใดก็ไม่หลงระเริงเสพสุขจนลืมประพฤติธรรมความดี ไม่พลาดที่จะนำพาชีวิตของตนให้พรั่งพร้อมด้วยความดีงามในระดับต่างๆ ตามกำลังสามารถ และอาศัยสัมปชัญญะวิจารณญาณแห่งตนน้อมนำลาภยศ ตำแหน่งฐานะ หรือสิ่งที่ตนได้และสิ่งที่ตนมีนั้นมาเป็นเครื่องมือมาเป็นสะพานให้ตนได้ก้าวไปสู่การสร้างสรรค์ประโยชน์เกื้อกูลและความสุขให้แก่ผู้อื่นเพราะมีโอกาสและพลังมากกว่าผู้อื่น ดังนี้ย่อมได้ชื่อว่าเป็นผู้ไม่หลง เมื่อเป็น ผู้ไม่หลง ก็ได้ชื่อเป็นผู้สมบูรณ์ด้วยอัปปมาทะนั่นเอง

จากบทเทศนา อัปปมัตตกถา ๘ มีนาคม ๒๕๔๘

การที่บุคคลมาคิดได้ถึงวัย ยศศักดิ์ ตำแหน่ง ฐานะ เป็นต้นของตนแล้วได้สติขึ้นมา แล้วมุ่งประพฤติดีปฏิบัติชอบ มุ่งทำมุ่งบำเพ็ญสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ตนเองและประโยชน์แก่คนอื่นให้มากยิ่งขึ้น เรียกได้ว่าเป็น คนไม่ลืมที่จะทำความดี

และหากสามารถได้สติละทิ้งนิสัย ความประพฤติ การกระทำ ตลอดถึงการพูดจาและความคิดที่ก้าวร้าวรุนแรง ที่มุ่งเกียรติ มุ่งยศ มุ่งลาภผลและชื่อเสียง โดยก่อความเดือดร้อนให้แก่ตนเองและผู้อื่น ก่อเวรก่อกรรมให้แก่ตัวเองโดยเผลอสติลืมตัวไปได้ ก็เรียกได้ว่าเป็น คนไม่ลืมที่จะละความชั่ว

จากบทเทศนา อัปปมัตตกถา ๘ มีนาคม ๒๕๔๘

…(ความมั่นคงอยู่ในคำสัตว์คำจริง) ยังจะเป็นเหตุให้เป็นคนมีวาจาสิทธิ์ คือพูดคำใดออกไปแม้ว่าจะเป็นเพียงคำพูดสั้นๆ ก็จะมีน้ำหนักชักนำให้น่าเชื่อถือและน่าปฏิบัติตาม มีคนเกรงขามเชื่อฟังตั้งอยู่ในโอวาท ผู้มีวาจาสิทธิ์เพราะมั่นคงอยู่ในคำสัตย์คำจริงนั้นสามารถอ้างสิ่งที่มีจริงเป็นจริงมาเป็นสักขีพยานแล้วพาตนให้รอดพ้นจากภัยพิบัติและอันตรายต่างๆ และสามารถประสิทธิ์ประสาทสิริสวัสดิ์พิพัฒนชัยมงคลและศุภผลอันน่าปรารถนาให้สำเร็จแก่ผู้อื่นได้

จากบทเทศนา สัจจวาจากถา ๒๘ กันยายน ๒๕๔๗

… ทรงแนะนำพระสงฆ์ไว้ว่า เมื่อนั่งประชุมหรือชุมนุมกันอยู่ควรพูดจาแต่ถ้อยคำที่เป็นที่รัก สมานความสามัคคี ประกอบด้วยประโยชน์และเป็นธรรมเท่านั้น ไม่ควรพูดเรื่องที่ไม่เป็นสาระหรือเรื่องที่ทำให้คนอื่นเดือดร้อนเสียหาย หากไม่มีเรื่องดีๆ ที่จะพูดกัน ก็ทรงแนะนำให้นั่งนิ่งๆ เสียจะดีกว่า ดังนี้ การระมัดระวังคำพูดนั้นเป็นเกราะป้องกันตัว ซึ่งจะคอยปิดกั้นโทษผิดอันจะติดตามมาทำให้เดือดร้อนในภายหลังได้เป็นอย่างดี

จากบทเทศนา สัจจวาจากถา ๒๘ กันยายน ๒๕๔๗

ถ้าหากเรามามองหาสาเหตุแห่งปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้นที่ตัวเอง โดยเริ่มต้นที่ตัวเองพิจารณาตัวเองก่อน แล้วลองโทษตัวเองดูบ้างว่าที่เป็นเช่นนั้นๆ เพราะตัวเราเองเป็นสาเหตุเพราะตัวเองเป็นผู้ผิดเป็นผู้บกพร่องอย่างใดอย่างหนึ่ง ลองยอมรับความจริงข้อนี้ดูบ้างสักนิด บางทีเราอาจจะพบความสบายใจได้เหมือนกัน

และหากว่าเราเป็นคนรักที่จะดีจริงๆ ก็อาจจะได้บทเรียนที่สำคัญในชีวิต คือใช้ความผิดพลาดความบกพร่องนั้นเป็นบทเรียนเพื่อปรับปรุงตัวเองเสียใหม่ ไม่ให้ประวัติศาสตร์ซ้ำรอยอีก

จากหนังสือ พุทธธรรม ๕ นาที

รวบรวมจากหนังสือ บทธรรมนำชีวิต โดย พระมหาโพธิวงศาจารย์ ทองดี สุรเตโช ผู้อ่าน Tim

การพูดคำสัตย์คำจริงจึงควรดูให้เหมาะให้ควร ให้ถูกกับบุคคล ถูกกับกาลเวลา และถูกกับสถานที่ด้วย จึงจะอำนวยให้สำเร็จประโยชน์ตามที่ปรารถนา หาไม่แล้วอาจทำให้เกิดโทษได้ ด้วยว่าผู้คนในโลกนี้ใช่ว่าจะชื่นชอบคำสัตย์คำจริงไปเสียทุกคนก็หาไม่ ทั้งคำสัตย์คำจริงนั้นจะสามารถพูดกันได้ทุกเวลาทุกสถานที่ก็หาไม่ ดูให้เหมาะให้ควรนั่นแหละเป็นแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดสำหรับเรื่องนี้

จากบทเทศนา สัจจวาจากถา ๒๘ กันยายน ๒๕๔๗

คนเรานั้นอาจทำผิดได้ไม่วันใดก็วันหนึ่ง และอาจผิดได้บ่อยๆ ด้วย และในชั่วชีวิตของแต่ละคนนั้นอาจจะได้ทำความดีกันไว้บ้างไม่มากก็น้อย ดังนั้นหากเราจะมองข้ามความผิดเล็กๆ น้อยๆ ของกันและกันไปเสีย มองหาแต่แง่ดีๆ ของกันและกันก็จะพบได้ และจะทำให้เราเกิดความนิยมนับถือในตัวผู้นั้นได้อย่างสนิทใจ

จากหนังสือ พุทธธรรม ๕ นาที

รวบรวมจากหนังสือ บทธรรมนำชีวิต โดย พระมหาโพธิวงศาจารย์ ทองดี สุรเตโช ผู้อ่าน Tim

… มีคนหลายประเภทที่ไม่ชอบคำสัตย์คำจริง เป็นต้นว่าคนพาลซึ่งปกติมักไม่ชอบรับฟังความคิดเห็นของใคร ไม่ชอบคำแนะนำจากใคร ถือความคิดเห็นตัวเองเป็นสำคัญ เช่นเดียวกันคนที่มีปมด้อยหรือคนที่ทำผิดทำชั่วแล้วปกปิดไว้ ย่อมไม่ชอบให้ใครมาเปิดเผยความจริงของตนแม้จะเป็นเรื่องจริง และคนที่ไม่ชอบหน้ากันเป็นศัตรูกันก็ย่อมไม่ชอบคำพูดที่เป็นคำสัตย์คำจริงของฝ่ายตรงข้ามกับตน

จากบทเทศนา สัจจวาจากถา ๒๘ กันยายน ๒๕๔๗

ปากคนพาล  มีไว้  เพื่อใช้ด่า

ค่อนนินทา  ว่าคน  จนเสียหาย

เหมือนปล่องควัน มีไว้   ไช้ระบาย

พ่นพิษร้าย  กระจายฟุ้ง สู่ฝูงชนฯ

จากหนังสือ ภาษิตนิทัศน์

รวบรวมจากหนังสือ บทธรรมนำชีวิต โดย พระมหาโพธิวงศาจารย์ ทองดี สุรเตโช ผู้อ่าน nhws