BYTOM ROZMAITY

Ukryty skarb, zrabowane złoto, dzieła sztuki, a może dokumenty katowickiego Gestapo. O tym, jakie tajemnice skrywa podziemny chodnik w Szybie Południowym byłej kopalni „Miechowice”, opowiada Maciej Bartków, pasjonat historii, twórca portalu „Tajemniczy Bytom” oraz autor książek historycznych.

Podziemne przejścia, tunele i schrony przeciwlotnicze - w Bytomiu takich obiektów jest kilkadziesiąt i wciąż odkrywane są nowe. Kiedy i jak powstawały? Które z nich można bezpiecznie zwiedzać? O podziemnym świecie z czasów II wojny światowej i rekonstrukcjach walk z tamtego okresu na terenie miasta opowiada miłośnik architektury militarnej, nauczyciel historii, prezes Stowarzyszenia na rzecz Zabytków Fortyfikacji "Profortalicium"

Srebrną Górę w Bytomiu porasta bujna roślinność Rezerwatu Segiet. Lasu bukowego o takiej topografii nie znajdziemy w żadnym innym miejscu w Polsce. Liczba szybów na tym obszarze pokazuje, że mógł on być kolebką górniczą w regionie. O tym, dlaczego Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach wraz sąsiadującymi obiektami, także w Bytomiu, zostały wpisane na listę UNESCO mówi Zbigniew Pawlak, prezes Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej, współautor wniosku o wpis podziemi i naziemnych obiektów pogórniczych na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

W Bytomiu zachowały się przykłady architektury związanej z dynamicznym rozwojem przemysłu na Górnym Śląsku, tzw. osiedla patronackie. Przykładami takiej architektury są Kolonia Zgorzelec i Nowa Kolonia Robotnicza w Bobrku. O tym, że warto walczyć o postindustrialne dziedzictwo Śląska jednocześnie przyciągając turystów do Bytomia opowiada Małgorzata Krakowiak - dziennikarka, wiceprezeska Stowarzyszenia Fabryka Inicjatyw Lokalnych, pomysłodawczyni i redaktorka nietypowych przewodników turystycznych nt. Bytomia "Rozbark-Nikiszowiec. Na wspólnym szlaku"

Taniec jest gatunkiem sztuki przekraczającym bariery i mury, dociera do odbiorcy w przestrzeniach nieoczywistych takich jak Elektrociepłownia Szombierki czy dawna parowozownia kolei wąskotorowych na Rozbarku. O splataniu architektury i sztuki za pośrednictwem tańca opowiada Sylwia Hefczyńska-Lewandowska, tancerka, choreografka, wykładowczyni polskiej techniki tańca współczesnego na bytomskim Wydziale Teatru Tańca krakowskiej Akademii Sztuk Teatralnych im. S. Wyspiańskiego.

Przełom wieku XIX i XX to niebywały rozwój Bytomia, kiedy w kilkadziesiąt lat wielokrotnie wzrosła liczba mieszkańców, a miasto dorównało do europejskich standardów i było nazywane Małym Wiedniem. O tym, kto rządził Bytomiem przez 36 lat, bytomskiej secesji i wspomnieniach z dzieciństwa opowiada Piotr Obrączka, literaturoznawca, filolog polski, Honorowy Obywatel Bytomia, autor wielu książek, między innymi: „Bytomskie tematy”, „Między Bytomiem a Opolem”, „O nadburmistrzu Brüningu i inne szkice”.

Po II wonie światowej Kresowiacy zostali wysiedleni ze swojej ziemi i wywiezieni na zachód, między innymi do Bytomia. Czy z pociągów jadących z Kresów w Bytomiu wysiadły tylko batiary? O wpływie Kresowiaków na rozwój klubu Polonia Bytom i sukcesy Opery Śląskiej, o tym, kto odkrył Piwnice Gorywodów i nakręcił znakomite filmy dokumentalne o mieście mówi Ryszard Gerliński, urodzony we Lwowie, członek Kabaretu Paka Rycha, niezrównany w odtwarzaniu klimatu Lwowa, jego tradycji i kultury.

Bytom jest rodzinnym miastem artystki, która tutaj wraz z bratem Mateuszem Kołakowskim ukończyła szkołę muzyczną. Śpiew jest tym, co kocha robić najbardziej, nie wszyscy jednak wiedzą, że artystka gra również na wiolonczeli. O szkolnych zmaganiach z instrumentem, wielkim sercu do Śląska, sile tego regionu i jego zielonej naturze opowiada Katarzyna Moś, piosenkarka, kompozytorka, wielka miłośniczka zwierząt, działająca na rzecz ochrony przyrody.

W dawnym budynku Zakładów Przemysłu Odzieżowego Bytom dziś jest nowoczesny biurowiec, w którego wnętrzach już od wejścia można poczuć klimat galerii sztuki. To jeden z udanych przykładów adaptacji poprzemysłowych budynków do nowych celów. O tym, jak wprowadza się sztukę w progi fabryki i o dziedzictwie postindustrialnym Bytomia mówi Olgierd Lizoń, biznesmem, właściciel budynku Bytom Square, filantrop.

Surowe obiekty poprzemysłowe i atrakcyjne tereny zielone. Wspólnym mianownikiem tych dwóch światów jest sztuka. A sztuka to mozaiki tworzone od 15 lat przez pracownię Stalowe Anioły. Z tym gatunkiem sztuki wyszli na ulice Bytomia. O traktowaniu mozaiki jako sposobu na przybliżenie rzemiosła artystycznego zwykłemu przechodniowi opowiada Magdalena Tomal-Wichrowska - założycielka galerii i pracowni Stalowe Anioły, współtwórczyni Festiwalu Sztuki Wysokiej w Bytomiu.