Episode_04_Sajha_Pahal_2079-01-07

नेकपा माओवादी केन्द्रमा आवद्ध हुनुभएका सिन्धुलीका बिरु लामा यसपटक कमलामाई नगरपालिका वडा नम्बर ८ को वडा अध्यक्ष पदको उम्मेद्वार बन्ने तयारी गर्दै हुनुहुन्छ ।

उहाँलाई पार्टीले टिकट दिने कुरामा शङ्का छैन । तर खर्चको विषयमा भने चिन्ता छ । ‘विपक्षी उम्मेद्वारले पाँच लाख रुपैयाँ लिएर चुनावी मैदानमा आउँछ भने मैले पनि त्यही हाराहारीमा खर्च गर्नुपर्छ । योचाहिँ गलत हो ।’ तामाङले भन्नुभयो ।

अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई शारीरिक हिसाबले प्रचारप्रसारदेखि अरु व्यवस्थापनका काममा तुलनात्मक रूपमा समस्या हुन्छ । पार्टीले टिकट दिने विषयमै अर्को तनाव त्यसमा पनि आर्थिक भार थपिँदा झनै समस्या हुने अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको भनाइ छ ।

जोहना प्रसाद थारु बाँकेको कोहलपुर नगरपालिका वडा नम्बर १२ बाट वडा सदस्य पदका लागि नेकपा एमालेको तर्फबाट सिफारिसमा पर्नुभएको छ ।

निर्वाचनमा विजयी भए आफूले गर्ने कामबारे उहाँले योजना पनि बनाइसक्नुभएको छ ।

अपाङ्गता भएका व्यक्ति स्वयं अघि बढिरहेका छन् भने उनीहरूलाई धेरै सङ्ख्यामा जिताउने गरी राजनीतिक दल अन्तगर्तको भ्रातृ सङ्गठनहरूले पनि दवाव दिइरहेका छन् ।

नेकपा एमालेको भ्रातृ सङ्गठन राष्ट्रिय अपाङ्गता सङ्गठन नेपालका उपाध्यक्ष कृष्ण गौतम क्षमता भएका अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई बढीभन्दा बढी उम्मेद्वार बनाउन पार्टी नेतृत्वसँग छलफल गरिरहेको बताउनुहुन्छ ।

२०७४ को स्थानीय तह निर्वाचनमा १ जना प्रमुख, २ जना उपप्रमुख, ४ जना वडा अध्यक्ष, १३ जना सदस्यमा अपाङ्गता भएका व्यक्ति निर्वाचित भएका थिए ।

नेपाली काँग्रेसमा देशभर ६ हजारभन्दा बढी अपाङ्गता भएका व्यक्ति क्रियाशील सदस्य छन् ।

यसपटकको निर्वाचनमा अपाङ्गता भएका व्यक्तिको सहभागिता बढाउने गरी पार्टीसँग छलफल भइरहेको राष्ट्रिय लोकतान्त्रीक अपाङ्ग सङ्घका सभापति भोजराज श्रेष्ठले बताउनुभयो ।

माओवादी केन्द्रले एउटा स्थानीय तहमा एक जना उम्मेद्वार अपाङ्गता भएका व्यक्ति र प्रमुख, उपप्रमुख, अध्यक्ष, उपाध्यक्ष पदको हकमा प्रत्यक प्रदेशमा एक जना अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई उम्मेद्वार बनाउने तयारी गरिरहेको छ ।

अपाङ्गता सङ्गठन नेपालका अध्यक्ष टीकाराम पराजुली नेकपा माओवादी केन्द्रले अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई सधैँ प्रोत्साहन गरिरहेको दावी गर्नुहुन्छ ।

देशमा वार्षिक करिब ८४ हजार मेट्रिक टन स्याउ खपत हुन्छ ।

नेपालमा उत्पादित स्याउले बजार पाउँदैन, तर चीन, भारत, अमेरिका र इन्डोनेसिया लगायत देशबाट वार्षिक अर्बौँको स्याउ भित्रिन्छ ।

चालु आर्थिक वर्षको आठ महिनामा मात्रै पाँच अर्ब सात करोडको स्याउ आयात भएको छ ।

धानमा आत्मनिर्भर बन्ने सरकारी लक्ष्य छ, तर चालु अर्थिक वर्षमा मात्रै १५ अर्बको धान र २२ अर्ब ७५ करोडको चामल भित्रिएको छ ।

नेपालमा फलेका तरकारी र फलफूले बजार नपाउँदा वार्षिक खर्बौँको विदेशमा फलेका तरकारी नेपाल ल्याउने अवस्था रहेको केन्द्रीय फलफूल तरकारी थोक बजार व्यावसायी सङ्घका अध्यक्ष राजन न्यौपाने बताउनुभयो ।

अत्यावश्यक र आवश्यक मात्रै होइन, विलासी सामग्रीका आयत पनि उत्तिकै बढिररहेको छ ।

गरगहना, बनिबनाउ खालका लुगाफाटो, तयारी खाना, सजावटका सामग्री, सवारीसाधनका पाटपुर्जादेखि सुनचादीसम्मको आयत बढ्दा नेपाली रकम बाहिरिरहेको छ ।

पछिल्लो ८ महिनामा सवारी साधन र यससम्बन्धी पाटपूर्जा आयातमा मात्रै झण्डै ७६ अर्व रुपैयाँ बाहिरिएको छ ।

जुन अघिल्लो आर्थिक वर्षको तुलनामा २१ प्रतिशतले बढी हो ।

दाङ । घोराही उपमहानगरपालिका वडा नम्बर ८ स्यानी गाउँका ५४ वर्षका यमबहादुर चौधरी र उहाँका श्रीमती शोभा चौधरीले गरेको सूर्यमुखी फूलको खेती गाउँ चिनाउने आधार बनेको छ ।

यो दम्पतीले ७ कठ्ठा जमिनमा गरेको सूर्यमुखी फूल खेती हेर्न आउनेहरू अहिले बढिरहेका छन् । दाङका एन्जिला पुरीले चौधरी दम्पतीको सूर्यमुखीको खेतीको चर्चा सुनेका कारण आफू स्यानी गाउँमा आएको बताउनुभयो ।

‘शान्त वातावरणमा फ्रेस हुन पनि पाइने अनि केही प्रेरणा पनि मिल्ने भएर यहाँ आएको हुँ ।’ उहाँले भन्नुभयो, ‘दुईचार फोटो खिचेर र टिकटक बनाएर फर्किँदै छु ।’

घोराही १० नारायनपुरबाट दक्षिणतर्फ लागेपछि पुगिने वडा नम्बर ८ को स्यानी गाउँ सूर्यमुखी फूलका कारण टाढैबाट चिनिन्छ । 

काभ्रे । कोभिड १९ को महामारीका बेला रोशीका गाउँगाउँमा सङ्क्रमित भेटिनेक्रम बढ्दै थियो । कसैको स्वास्थ्य अवस्था गम्भीर,ज्यान जोगाउनुपर्ने त कसैलाई जाँचेर कोरोना भए नभएको पुष्टि गराउनुपर्ने ।

रोकथामका लागि सरकारले पटकपटक जारी गर्ने निषेधाज्ञाका कारण सार्वजनिक सवारी साधन चल्थेनन् । कोरोनाको उपचारका लागि मात्रै होइन, गर्भवती, सुत्केरीको उपचार तथा जाँचका लागि मुस्किल भइरहेको थियो ।

यस्तो अवस्थामा प्रदेश ३०१००२ ज ५१०२ र ५१०३ नम्बरका एम्बुलेन्स रोशी गाउँपालिकामा पुग्दा जतिसुकै गाह्रो भए पनि बाँच्न र बचाउन सकिने आशा जोकोहीलाई हुन्थ्यो ।

२०७६ सालको फागुनबाट सञ्चालनमा आएका दुवै एम्बुलेन्स खरिदमा भने रोशी गाउँपालिकाका उपाध्यक्ष लक्ष्मी बर्तौलाको मुख्य भूमिका छ ।

कोरोना महामारीका कारण रोकिएको मेलामहोत्सव २ वर्षपछि सुरू हुन थालेको छ । यसबाट कलाकारहरूले काम पाउन थालेका छन्, मेला महोत्सब आयोजना गर्नेहरूको आम्दानी बढेको छ भने दर्शक, स्रोताहरूले आफ्ना मनपरेका कलाकारमार्फत गीत सुनेर मनोरञ्जन लिन पाएका छन् । 

काठमाडौँ । पछिल्लो समयकी व्यस्त गायिका रचना रिमाल हिजोआज स्टुडियोमा मात्रै होइन, मेलामहोत्सवका मञ्चमा पनि देखिन थाल्नु भएको छ । 

गीत गाउनको लागि दिनदिनै अलगअलग जिल्लाबाट निम्तो आइरहन्छ । 

कहिलेकाँही त एकै दिन दुई स्थानमा पुगेर गाएको अनुभव पनि उहाँसँग छ । 

अस्ति १५ औँ सुदूरपश्चिम महोत्सवमा गाउन पुग्नु भएका रिमाल हिजो गण्डकी प्रदेशको दमौलीमा आठौं तनहुँ महोत्सवमा पुग्नुभयो ।  

रिमालको योजना केही दिनमा प्रदेश १ मा आयोजना हुने महोत्सबमा पुग्ने तालिका छ । 

साझा खबर २०७८ चैत्र २ गते बिहान ६ बजे

साझा खबर २०७८ चैत्र २ गते साँझ ७ः३० बजे

साझा खबर २०७८ चैत्र १ गते विहान ६ बजे

तिला गाउँपालिकाको केन्द्रबाट कर्णाली राजमार्गलाई तल छोडेर १ घण्टा उकालो हिँडेपछि पुगिन्छ, जुम्लाको लर्मी गाउँ ।

भिरालो जमिन, खैरो माटो । बोटबिरुवा त्यति देखिँदैन । अग्लाअग्ला भीरको बीचमा छ, तिला गाउँपालिका वडानम्बर २ को लर्मी गाउँ ।

‘माथि लेकलेकमा पानी भइदिए कति राम्रो हुने थियो । त्यहाँबाट ट्याङ्की बनाएर पनि ल्याउन सजिलो हुन्थ्यो ।’ स्थानीयबासी पानीको जोह गर्न सकिने कल्पना यही गाउँमा बसेर गर्छन् ।

पाखोबारीमा उत्पादन राम्रो हुँदैन । वर्षभरि काम गर्‍यो । खान पुग्थ्यो ३ महिना । भूगोलका हिसाबले विकटमा रहेको यो गाउँ उत्पादनका हिसाबले पनि पछि परेको थियो ।

गहुँ, जौँ, मकै, कोदो, सिमी, फापर लगायतका बाली लगाए पनि अपेक्षा गरेअनुसारको उत्पादन हुँदैन ।

तर गाउँमा पाँच वर्ष अगाडि दामा रावतले व्यावसायीक रूपमा थालेको भेडा पालन व्यवसाय अहिले गाउँकै आम्दानीको आधार बनेको छ ।

लर्मी गाउँमा ८० घर परिवारको बसोबास छ । जहाँ करिब पाँच सय नागरिक छन् । गाउँका ५० घरपरिवारले भेडा पालेका छन् ।

हिउँदको यो समयमा गाउँका मानिसहरू ५ महिना अघि काटेको भेडाको उनबाट राडीपाखी बुन्न व्यस्त छन् ।

घरघरमा भेडाको उनबाट कपडा बुन्ने चान (तान) बनाइएको छ ।