Cins Dergi

Tarık Buğra, bizim için, akıntıya kürek çekmenin, soğuk savaş döneminde ülkemizde de hâkim olan Marksist sanat ortamlarının dayatmalarına “eyvallah” dememenin, dahası, bir ideolojinin yağmurundan kaçarken başka bir ideolojinin dolusuna tutulmamanın, şöhret veya para için kalemini satmamanın resmi gibidir.

Zeid’in eserleri Picasso’nun “Resim yapmak, günlük tutmanın bir diğer yoludur.” sözünü doğrulayacak nitelikte. Her bir eseri ayrı ayrı incelendiğinde onun hayatına ve içinde bulunduğu toplumun kültürüne ilişkin ipuçları verecektir. Her biri ayrı derinlik ve çekiciliktedir. Fakat döneminde yaşayan pek çok kadın sanatçı gibi, o da yeterince anlaşılamamıştı.

Bir zamanlar sadece Anadolu’da değil Balkanlardan Hind Alt kıtasına kadar İslam coğrafyasında Fahreddin er-Râzî, Seyyid Şerif el-Cürcânî, Sadeddin et-Teftazânî, Molla Fenârî gibi düşünürlerin adını duymadan ve görüşlerini bilmeden medreseden mezun olmak imkânsızdı. Son yüzyılda bu isimler önce sıradanlaştı, sonra sırlandı, ardından da sırlandıkları camlar, arkasını hiç göstermeyen ve bakanın sadece kendisini görebildiği aynalara dönüştü.

İnsana ait olan, insanın kendi mizacında yer edinen, topyekûn insani bir his olan o zerre kadar umudu hiçbir mekanizma insanın elinden alamaz.

Soyadlarının aile ve soyun özellikleri, bulundukları yerler, kendilerini öne çıkaran tarihi olaylardan tamamen dışlanarak meselâ "Kaya" gibi bir isme sığıştırılması insanlarda özgüveni eksiltir. Batı'da bugün soyadları tâ Roma dönemine kadar giden insanlar var. Böyle iki bin yıllık bir derinliği hisseden bir insan mı, yoksa anlamsız kelimelerle işaretlenen bir insan mı kendine daha çok güvenir?

Metafizikçi düşünürler kadim çağlardan beri insanın en açık ve en kesin bilgisinin “varlık” bilgisi olduğunu söyleyegelmişlerdir. Öylesine çeşitlidir ki varlık bilgisi! Bütün hallerimiz varlık bilgisinin türevleri veya varlık hallerinin özel birer tahakkuklarıdır. Sadece bu âlemin bir parçası olarak bulunduğumuzu idrak etmek varlık bilgimizin temelini oluşturur. Apaçık olduğu söylenen de bu var oluş idrakidir.

Galata denildiğinde aklına cami gelen var mıdır acaba? Galata denince, benim aklıma birbirine çok yakın, küçük camiler gelir hep… Zamanında bu çevrede yaşayan insanların hayatlarını merak ettiren camiler... Bazısı aynı sokakta karşı karşıya, bazısı kuytuda, bazısı bir sinagogun üç beş adım uzağında…

Fas’ta her şehrin bir rengi var. Rabat’ın rengi ise mavi. Okyanustan gelen esintiyle gözlerimiz maviliğe dalmışken Fas’a özgü nane çaylarımızı yudumlayarak ferahlıyoruz. Başkent Rabat huzur veren esintisiyle uğurluyor bizi.

Çoğunlukla Mısır-Şam bölgesinde hayat sürmüş ve oradan Anadolu’ya gelmiş olan İbnü’l-Arabî, Osmanlı tasavvufunu etkileyen en belirgin şahsiyet olarak belirtilebilir. Osmanlı’nın hayat görüşünün din merkezli olduğu dikkate alındığında bu din düşüncesinin merkezinde ise vahdet-i vücud olduğu görülmektedir.

Liseye başladığında, zaten çocukluğundan beri hevesli olduğu “yazmak” bahsinde artık tercih edilmiş bir istikamet geliştirdi. Edebiyat başat unsur olmasına karşın onun zihnini meşgul eden başka bir sanat dalı daha vardı: tiyatro. Nejin Lisesi’nde pek çok tiyatro oyununda coşkuyla rol aldı.