Sos sèculos dae su de 12 a su de 13 sunt carculados de sos prus importantes pro connòschere s’istòria sarda in s’edade de mesu, mescamente ca sos zuigados de Arborea, de Gaddura, de  Càllari e de Torres fiant istitutziones isvilupadas meda e chi fagheint cambiamentos meda e teniant cuntatos cun totu su mediterràneu e s’Europa. Sas biddas nostras etotu in cussos sèculos connoschent cambiamentos istòricos de importu pro cumprèndere totu su chi at capitadu a pustis. Sende apassionadu de istòria e mescamente de sa manera de faeddare de istòria chi andat de moda in custos annos tenio sa curiosidade de ischire comente fiat sa vida in sas biddas in cussu tempus e pro cussu mi fatzo un’arresonada cun Alessandro Soddu, professore de istòria medievale in s’Universidade de Tàtari chi at istudiadu sos documentos sardos antigos e s’istòria sarda medievale e nos contat de comente fiat sa vida in una bidda sarda in sos sèculos chi tzerriamus edade de mesu, namus pagu prus a mancu dae su 1100 a su 1390, ma fintzas fiant sas figuras prus importantes in sas biddas, comente fiant sas relatziones intre de issos, ite podere teniant sas biddas e sas crèsias in sa vida polìtica de sos   zuigados , cale est s’erentzia de cussos sèculos chi galu s’agatat in sas biddas nostras? Ite lùmenes de logos, traditziones, pràticas fintzas polìticas nos est abbarradu.

Libru #1: Il Tempo dei Giudicati https://www.ilisso.it/prodotti/libri/il-tempo-dei-giudicati-37795

Su mundu de sos prodotos audiovisivos est unu desos prus mannos e de sos chi est creschende de prus in custos annos, mescamente sas series, sa chi dae meda lis tzerriamus telefilm, ca ddoe at unu muntone in prus e ca est una moda siat a ddas castiare ma fintzas a arresonare chin sos amigos o in sos forum in internet de sa trama, de sos personàgios, e gai, totu. A mie puru m’aggradant meda mancari non sia de cuddos chi nd’abbadiat unu muntone, ca sèpero e de milli chi nd’at essidu nd’apo bidu chissai deghe o bìndighi in totu. Tenio sa curiosidade però de connòschere menzus custu mundu e de cumprèndere comente est cambiadu in custos annos. Pro cussu in custa puntada mi fatzo un’arresonada cun Myriam Mereu chi at consighidu su dotoradu de chirca in Istùdios filològicos e literàrios in s’Universidade de Casteddu cun una tesi a pitzu de sa limba faeddada in su tzìnema sardu de oe. Dae su 2023 a su 2025 Myriam est istada assegnista de chirca po s’unidade de chirca casteddaja in s’àmbitu de su progetu “ATLas - Atlante delle televisioni locali” (PRIN 2020). A pustis de àere fatu tres annos de didàtica in linguàgios de sa televisione e de is mèdies noos in s’Universidade de Casteddu, imoi est tutor in su cursu de LM in Giornalismo e Informazione Web in sa matessi universidade e faghet unu cursu de teorias e anàlisi de su tzìnema e de s’audiovisivu in su IED de Casteddu. Est autora e condutora de programmas in s’arràdiu e in sa televisione in sardu, tenet unu podcast chi si narat Seriedda; in su 2024 at pubricau sa monografia sua Le voci dello schermo - Le lingue nel cinema sardo contemporaneo cun s’editori Mimesis.

Libru: Le voci dello schermo. Le lingue nel cinemasardo contemporaneo de Myriam Mereu https://www.mimesisedizioni.it/libro/9791222313542

Libru #2: Complex TV. Teoria e tecnica dello storytelling delle serie tv de JasonMittell https://www.ibs.it/complex-tv-teoria-tecnica-dello-ebook-jason-mittell/e/9788875218539

Libru #3: Long tv. Le serie televisive viste davicino de Daniela Cardini https://www.ibs.it/long-tv-serie-televisive-viste-libro-daniela-cardini/e/9788840019680

Sa chirca istòrica e sos istùdios chi sunt essinde a campu in custos annos, ant permitidu de iscopèrrere unu muntone de cosas noas subra calicuna de sas festas prus connotas comente a su St Patrick irlandesu o a su San Fermin de Pamplona. Mescamente, semus imparande chi mancari custas festas tèngiant un’orìgine antiga, ant àpidu addatamentos e càmbios cunforma a su cuntestu polìticu de su logu, ma fintzas cunforma a s’obbietivu e a su sentidu de sa festa etotu. In Ispagna pro nàrrere, belle e in totue, si faghent cada annu isfiladas e rapresentatziones connotas come Fiestas de Moros y Cristianos, inue gente de sas biddas e de sas tzitades ispagnolas si ponet bestimentas e caratzas pro ammentare sas batallas de sa reconchista cristiana de s’ispagna contra a sos mussulmanos chi dureit sèculos e accabbeit in su de bìndighi sèculos cun sos res catòlicos Isabel e Ferdinando. A su chi mi paret a mene non sunt festas connotas meda in foras de s’Ispagna ma, a su chi bio in internet, sunt una bellesa e un’ispàssiu ca mantenent galu una valia siat culturale e siat de comunidade, custu fintzas ca non si prenant de turistas comente càpitat in àteros logos e àteras festas comente a sas chi apo mentovadu. Tenio curiosidade de connòschere menzus custas festas e pro cussu in custa puntada mi fatzo un’arresonada cun Alessio Pani e Stefania Carta, duos sardos chi bivent e trabballant in una bidda serente a Valentzia in Ispagna inue si faghent cada annu custas festas, chi las connoschent bene e sunt amantes de custas traditziones.

Libros:

#1 – Moros y cristianos de Mercé Climent y Payà https://www.casadellibro.com/libro-moros-y-cristianos/9788481312577/2652542?srsltid=AfmBOopvia-r1pBKnlkxcAb5JIjvkaQMmOMDN4xj-SdFxZiKyp4uTkBx

#2 – Significados sociales de las Fiestas de Moros y Cristianos de José Luís Bernabeu Rico https://de.todocoleccion.net/gebrauchte-bucher-literatur/significados-sociales-fiestas-moros-cristianos-jose-l-bernabeu-rico-1981-103-pag~x670234865

#3 – Episodios que comemoran las Fiestas de Moros y Cristianos de José Navarro Payà https://www.valledeelda.com/hemeroteca/hemeroteca-de-elda/40907-episodios-que-conmemoran-las-fiestas-de-moros-y-cristianos.html

#4 – Documentàriu – Moros y Cristianos - https://www.youtube.com/watch?v=aQHkTMiGfwM&pp=ygUjbW9yb3MgeSBjcmlzdGlhbm9zIGFsY295IGRvY3VtZW50YWw%3D

#5 – Su Blog Ite mi contas? https://itemicontas.wordpress.com/

#6 – Su Blog ite mi coghes? https://itemicoghes.wordpress.com/?fbclid=IwY2xjawRn_I1leHRuA2FlbQIxMABzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEe1AHLpzYgnd7pPPBwufsZaOx2buMDDTNzCNf07AG6ek1YWhnxUe3deZlFNss_aem_GeFSA_cD2ktLZio6-RnPng&brid=YWdncwFJUooI785vkx8y-zPvCpb2

#7 – Sa revista – Ite mi contas? https://itemicontas.wordpress.com/sa-revista/

#8 Libru: S’alfabetude sos Hobbit de Stefània Carta e Ilària Carta https://shorturl.at/e8pMQ

#9 Libru: Apapai cun Pìricu Cunìlliu de BeatrixPotter a incuru de Stefània Carta e Alèssio Pani https://shorturl.at/4Z7Ao

#10 Libru: Sònniosde Ierru de Gràtzia Deledda a incuru de Stefània Carta e Alèssio Pani https://shorturl.at/c3bId

#11 Libru: Pìricu Cunìlliu Pilete e àteras Contàssias de Beatrix Potter a incuru de Stefània Cartae Alèssio Pani https://shorturl.at/cqp5U

S’iscritore cecu Frantz Kafka e su libru suo prus importante Sa Metamòrfosi mi sunt semper pàrfidos de cuddos tìtulos chi totu mentovant e ammentant arresonande ma chi in pagos ant letu a beru. Mancari so deo, ma apo semper àpidu puru sa curiosidade de imparare chie fut custu Kafka e ite vida at coladu, mescamente a pusti letu sa bortadura in sardu de Sa Metamòrfosi, pro cussu in custa puntada mi fatzo un’arresonada cun Manuela Mereu, fonnesa, tradutora laureada in limba e leteratura tedesca in Casteddu chi at publicaduunu muntone de bellas bortaduras in sardu e in italianu dae su tedescu e chi issa etotu at giradu in sardu custu chi est unu de sos romanzos prus importantes de su de 20 sèculos. Cun Manuela est a faeddare de s’esperientzia sua leghende e bortande a Kafka in sardu, ma fintzas de àteras cosas totu, mamescamente de sa vida de Kafka, de sos temas chi tratat in sos trabballos suos e de sa balia chi galu oe tenet sa idea custu iscritore.

1) Sa Metamòrfosi de Franz Kafka, traduidu in sardu dae Manuela Mereu https://www.condaghes.it/scheda/978-88-7356-838-4/sa-metamorfosi/sa

2) Tutti i romanzi, tutti i racconti e i testi pubblicati in vita. Testo tedesco a fronte, de Mauro Nervi https://www.ibs.it/tutti-romanzi-tutti-racconti-testi-libro-franz-kafka/e/9788830118874

3) Come non educare i figli - Lettere sulla famiglia e altre mostruosità de Franz Kafka https://www.lormaeditore.it/libro/9788898038206

4) A Tutto Kafka (fumetos) de Nicolas Mahler https://www.lafeltrinelli.it/a-tutto-kafka-libro-nicolas-mahler/e/9791255510970?srsltid=AfmBOoqO3UyCRzjBgyIC4Pif9-XZtP11tnyCykcvtY_4TIEzmk9VX6VF

Mi paret chi b’at tzertos logos in su mundu chi nemos los nùmenat, chi non connoschimus ca nemos nos los mentovat né in televisione, né in libros e mancu in facebook no est cada die chi cumparint. Antzis iscommito chi si bos naro de mi los ammustrare in una cartina no ischides mancu bene inue sunt, ca si bos naro a pessare a s’Àsia comente continente a conca ite bos benit? Sa Russia, sa Tzina, in giosso s’India, carcunu nch’agatat s’Iran e carcunu mancari fintzas sa Mongòlia, ma nch’at in mesu e totu custu unu bete tretu mannu, miliones de km2, a subra de s’India e de su Pakistan, e suta de sa Rùssia, paret a beru chi non b’apat nudda e imbetzes s’Àsia de mesu o Àsia tzentrale chi siat, serente a tziviltades che a sa russa, sa tzinesa, sa persiana e s’indiana, e est su coladòrgiu de tziviltades mannas antigas de inie etotu. In custa puntada chistiono de custos paisos Tagikistan, Kazakistan, Turkmenistan, Uzbekistan, Kirghizistan… totu paisos chi non connoschimus, e chi a mimi nessi mi vestint curiosidade, gana de los connòschere mègius, de ischire comente sunt e ite limbas chistionant, e ite màndigant ca nemos los nùmenat e sunt mancu ca bi sunt.

Libru #1: Sovietistan de Erika Fatland https://www.ibs.it/sovietistan-viaggio-in-asia-centrale-libro-erika-fatland/e/9788829702824?queryId=b26b9cfd9d5261ea072f92e580cf5d29

Libru #2: In Asia de Tiziano Terzani https://www.tealibri.it/libri/tiziano-terzani-in-asia-9788850266173

email: [email protected]

Sos primos trinta o baranta annos de su noighentos fiant triulados meda pro s’istòria de sa Sardigna, su boccidroxu de Buggerru, su badalogu pro sos prètzios de su pane in Casteddu, sa prima gherra mondiale, e sa cundenna a bint’annos de regime fascista e criminale a pustis de su 1924. Ma est in custos annos etotu chi essint a campu personalidades chi a pustis sunt diventadas connotas in totu su mundu che a Gramsci, chi amus tratadu in sa prima puntada, e Gràtzia Deledda. Àteros de custos sunt connotos mancari feti in Sardigna, pro nàrrere Emilio Lussu, o Antiocru Casula Montanaru e àteros chi como mi che so iscaressende. Àteras personalidades puru pero diant merèssere de èssere connotas prus e mègius e de èssere istudiadas ca imparande cosas subra sa vida issoro imparamus s’istòria de sa Sardigna, pro nàrrere Marianna Bussalai, iscritora, ativista e intelletuale de Orane. In custa puntada mi fatzo un’arresonada cun Giovanna Cottu, ollolaesa, insegnante de inglesu, e autore cun Frantziscu Casula de una biografia de Marianna Bussalai inintro de sa collana Òmines e Fèminas de Gabbale, pubblicada in su 2007 dae Alfa Editrice, pro connòschere sa vida e sas ideas de Marianna Bussalai in cherta de cumprèndere pro ite est importante a l’istudiare.

Libru: Marianna Bussalai https://www.alfaeditrice.it/shop/identita/marianna-bussalai/

https://salimbasarda.net/marianna-bussalai-intelletuale-sardista-de-orane/

https://sc.wikipedia.org/wiki/Marianna_Bussalai

Email: [email protected]

S’ativista e intelletuale americana Angela Davis in su libru suo “Aboliamo le prigioni”, isterret una chistione chi a parre meu est rivolutzionària. Provamus a pessare, narat, de nche serrare sas presones, chi no esistat prus unu cras nen presones e nen presoneris. Primu de totus in su libru contat comente mai in su mundu de oe che semus abituados a dare pro iscontadu chi esistint sas presones, chi est giustu chi bi siant e chi est s’ùnicu modu possìbile pro fàghere iscaddare a mortores, furones, ispacciadores e delincuentes in generale. In custa puntada apo proadu a contare unu pagu s'istòria de comente sunt cambiadas sas presones e su cuntzetu de iscaddu e castigu.

Libru #1 : Aboliamo le prigioni de Angela Davis https://www.ibs.it/aboliamo-prigioni-contro-carcere-discriminazione-libro-angela-davis/e/9788875212018

Libru #2: I Diari di Guantánamo de Mohamedou Ould Slahi https://www.ibs.it/diari-di-guantanamo-ebook-mohamedou-ould-slahi-larry-siems/e/9788858512722

Libru #3: La Conchiglia de Mustafa Khalifa https://www.lafeltrinelli.it/conchiglia-miei-anni-nelle-prigioni-libro-mustafa-khalifa/e/9788869448072

Email: [email protected]

Mancari a mene m’aggradet a bufare una bella tatza de binu in cumpangia mi so abbigiadu chi de su binu, de s’arte de lu fàghere e de lu bèndere e de s’enologia no isco nudda. In Sardigna in sos ùrtimos bìndighi o vinti annos est colada una rivolutzione in sa manera de produire, de bèndere e de contare sa cultura de su binu e ca pesso chi b’apat unu muntone de cosas de imparare in custa puntada mi fatzo un’arresonada cun Bustianu Pugioni, olianesu, laureadu in limbas e comunicatzione in s’universidade de Casteddu, fundadore de Ruju Sardu una cantina chi produit cannonau e nepente. At fundadu s’assòtziu Ànima Sarda, at triballadu comente volontàriu cun Emergency, at fatu mùsica e collaborat puru cun s’assòtziu Sardigna / Palestina. Cun Bustianu comintzamus chistionande de comente si faghet su binu, de ite b’at bisòngiu pro fàghere unu bellu binu e it’est sa cosa prus difìtzile in custa arte, ma fintza de comente su clima e sa terra influint in su tastu de su binu. Chistionamus de su raportu de Bustianu etotu e de sa familia sua cun cust’arte, cun sa bìngia e su prodotu e de s’ importàntzia chi su binu tenet in sa cultura⁠.

Film: Barolo boys https://www.baroloboysthemovie.com/

Libru #1 : Sommelier ma non troppo de Fede e Tinto https://www.ibs.it/sommelier-ma-non-troppo-ebook-fede-tinto/e/9788893160247?queryId=131e971475f6b51929ccab58ace11549

Libru #2: Il Vino della Mia Cantina de Enzo Biondo https://www.editoriasarda.it/scheda.asp?id=978-88-SBS-3075-Z&ver=it

Sa cantina de Bustianu Pugioni https://rujusardu.it/

Email: [email protected]

In custa puntada leamus su testu leteràriu dae unu puntu de vista analìticu, est a nàrrere tzucamus dae unu tema, chi estsu triballu e sos raportos de triballu, in cherta de nde bogare a pìgiu unos cantos esèmpios in sa literadura mondiale e pro cussu est a mi fàghere un’arresonada cun Gianni Loy, professore giubiladu de deretu de su triballu in s’universidade de Casteddu ma fintzas iscritore chi at torradu a lègere romanzos che a sos de Kafka e de Cervantes in cherta de buscare riferimentos a su mundu de su traballu. Cun Gianni chistionamus de comente sa literadura at contadu su triballu, sos diritos de sos trabballadores e su mundu de su trabballu, de comente est cambiadu su trabballu in sa literadura dae sos tempos de Cervantes a Kafka a oe in die, e puru de comente mai l’est bènnida sa gana de los istudiarea custos autores, de su chi at agatadu in sas òperas issoro, e de cales sunt oe sos gèneres leteràrios chi prus s’interessant de su trabballu e de comente est cambiande. 

Libru #1: Eva e Petra de Gianni Loy https://www.domusdejanaseditore.com/catalogo/1414-eva-e-petra-versione-italiano-logudorese.html

Libru #2: El Derecho del Trabajo según SanchoPanza de Gianni Loy https://www.casadellibro.com/libro-el-derecho-del-trabajo-segun-sancho-panza/9788496889378/1248963?srsltid=AfmBOor55pDlFKn2nv0Lq92-3VSfyEx_iA3MpzqlTGWCTX1Bl1H7jS68

Libru# 3: Sa Metamorfosi de Franz Kafka (bortadurain sardu de Manuela Mereu) https://www.condaghes.it/scheda/978-88-7356-838-4/sa-metamorfosi/it

Libru #4: Don Chisciote de sa Màntzia de Miguel deCervantes (bortadura in sardu de Gianni Muroni) https://www.condaghes.it/scheda/978-88-7356-240-5/don-chisciote-de-sa-mantzia/it

Libru #5: Antologia di Spoon River de Edgar LeeMasters https://www.lindau.it/Libri/Antologia-di-Spoon-River

Libru #6: Il Mondo Deve Sapere de Michela Murgia https://www.ibs.it/mondo-deve-sapere-romanzo-tragicomico-libro-michela-murgia/e/9788876381928?srsltid=AfmBOooU_RCmvH5Ihktxe7K9i0Fn5Rxh-80wrxMYVK3YBLe-y2CEycm7

Film #1: Uomini in Marcia https://cinecriticaweb.it/film/uomini-in-marcia/

Film #2: SorryWe Missed You de Ken Loach https://www.mymovies.it/film/2019/sorry-we-missed-you/

email: [email protected]

Una de sas cosas chi mi mancant de prus de sa Sardigna comente pessone disterrada sunt sos nuscos de su buscu in logu nostru e sos colores de su monte. Passigiande in su monte de Santu Vasili, o in Ferruthones, totu giassos a fùrriu de sa bidda de Ollolai, intendo unu muntone de nuscos chi m’abbarrant in sas nàstulas e chi m’ammentant chi so in logu nostru e chi pesso chi sunt unu cantu fondamentale de sas cosas chi intendimus in sa pitzinnia, chi nos abbarrant in s’ànima e chi a pustis a mannos ammentamus. Custos nuscos etotu m’arregordant puru chi sa natura e s’ambiente sunt una richesa e una bellesa de defensare, e oe mi fatzo un’arresonada cun Gianfranco Deledda, botànicu e fundadore de Erbe in Sardegna, chi nos contat su chi ischit de sa flora e de sa biodiversidade sarda, e de sas ervas sardas tìpicas, ite diat chèrrere fàghere pro megiorare custu ambiente e sa biodiversidade in Sardigna, e ite faghet giai como comente mere e fundadore de Erbe in Sardegna pro custu obbietivu. Est un’arresonada divulgativa mescamente pro gente che a mene chi mancari goset de sa bellesa e de sa richesa de su monte, no ischit nudda.

Blog: https://erbeinsardegna.wordpress.com/

Libru #1: Grandi alberi e foreste vetuste dellaSardegna de Ignazio Camarda https://www.ibs.it/grandi-alberi-foreste-vetuste-della-libro-ignazio-camarda/e/9788893611312?srsltid=AfmBOorBxH87eZ8pz_BRMrz6r3fZErCC6Ue5Y20IZfUu24h6qH4o98kC

Libru #2: Piante medicinali in Sardegna de Enrica Campanini https://www.ibs.it/piante-medicinali-in-sardegna-ediz-libro-enrica-campanini/e/9788862020589?srsltid=AfmBOoqDnhwZLDLDFJo5wrVOqsiID6U2IDghb52jDmWfXEgcM-T3X-5x

Email: [email protected]