Cyberhelden

Ronald wil vermiste wandelaars opsporen door hun wifi van thuis na te bootsen. Met een Raspberry Pi onder een drone. Marco heeft het beheer van zijn thuisnetwerk inmiddels aan AI overgedragen en test Artex OP ZIJN EIGEN SOFTWARE. En Jelle bouwt een onderwijstool waarin studenten een cyberinlichtingenteam spelen. Die trekken vervolgens met Claude het antwoordblad eruit en krijgen vooral complimenten.

Het Cybersecuritybeeld Nederland 2026 is uit. Aanvallers worden sneller beter dan wij, AI helpt een handje en steeds meer apparaten zijn bruikbaar voor een aanval. Veel komt vaste luisteraars bekend voor. Gelukkig ligt er ook een actieprogramma. We gaan verkennen of we kunnen scannen. En een AI-wasstraat onderzoeken. We proberen genuanceerd te blijven.

We leggen het programma naast de lopende cybersecuritystrategie en de voortgangsrapportage. Waarom wordt iets aangekondigd dat volgens het andere document al geregeld is? Wat heeft een slager aan een waarschuwing over zijn kwetsbare koeling als hij niet weet wie dat moet oplossen? En wat gaat er eigenlijk door die AI-wasstraat? Ronald vindt dat eerst nadenken best mag, maar wil uiteindelijk ook weten wie iets gaat dóén. We komen uit bij bescherming die niet afhankelijk is van iedere gebruiker.

Dat kan ook klein beginnen. Cyberhelden luisteraar Jeroen Mulder van Wilje online hoorde Marco over ARTEX en testte er zijn eigen diensten mee. Vijftien dollar aan tokens leverde bruikbare bevindingen op. Ronald vraagt of een gewone scanner die niet ook had moeten vinden. Een pentest van tweeduizend euro is een flinke uitgave. Voor vijftien dollar zelf bruikbare kwetsbaarheden vinden en de test kunnen herhalen? Dat is wel heel aantrekkelijk.

Een andere luisteraar twijfelt tussen verpleegkunde en cybersecurity. Heeft die laatste studie nog zin met al die AI? We bespreken bijblijven, zelf experimenteren en werk kiezen waar je energie van krijgt. Binnen een paar minuten hebben we het over robots die billen wassen. Dit was mogelijk onze laatste carrièrevraag.

De ChristenUnie wil een phishingfilter dat standaard aanstaat bij internetproviders. Ronald ziet daar wel wat in, mits je het kunt uitzetten en de overheid er niet steeds andere websites bij gaat zetten. Ondertussen laten Sam Curry en Shubham Shah zien hoe je via de systemen achter een auto-app auto's kunt openen. En bij Al Jazeera kwam spyware binnen via gerichte advertenties. Niet op verdachte linkjes klikken? Hier hoefde niemand ergens op te klikken.

Tot slot Turla, de Russische hackersgroep die Marco weer enthousiast krijgt na Jelle's saaie ambtelijke stuk. ESET beschrijft hoe hun Cereal-toolset zich in Microsoft Exchange nestelt, daar opdrachten ontvangt en interessante mail apart zet. In Roemenië ging het onder meer om berichten van en naar NAVO- en EU-adressen. De mailserver doet zijn gewone werk, de aanvaller leest mee.

Bronnen en terugluisteren:

•⁠ ⁠CSBN 2026: https://www.nctv.nl/documenten/2026/11/06/cybersecuritybeeld-nederland-2026

•⁠ ⁠Actieprogramma: https://www.nctv.nl/documenten/2026/11/06/actieprogramma-toekomstbestendige-digitale-weerbaarheid

•⁠ ⁠Voortgang cybersecuritystrategie: https://www.nctv.nl/documenten/2026/11/06/voortgangsrapportage-2026-nederlandse-cybersecuritystrategie

•⁠ ⁠Phishingfilter, NCSC: https://www.ncsc.nl/nieuws/ruim-twee-miljoen-bezoeken-aan-kwaadaardige-websites-voorkomen-in-pilot

•⁠ ⁠Auto's openen, Shubham Shah en Sam Curry: https://shubs.io/unlocking-any-car-from-x-brand-in-most-of-the-world/

•⁠ ⁠Al Jazeera, Citizen Lab: https://citizenlab.ca/research/how-discover-tech-turned-targeted-ads-into-a-pipeline-for-spyware/

•⁠ ⁠Turla / Cereal, ESET: https://www.welivesecurity.com/en/eset-research/exchange-for-breakfast-turlas-cereal-tricks-are-not-for-kids/

•⁠ ⁠Aflevering 91, ARTEX: https://cyberhelden.nl/afleveringen/cyberhelden-91-bankrovers-overal-bankrovers

•⁠ ⁠Wilje online, https://wiljeonline.nl

Jelle heeft vakantie en staat tuinverlichting te solderen. Die was waterdicht, tot er water bij kwam. Ronald slaapt op het dak van zijn auto en Marco laat AI zijn eigen server hacken. Maar worden we zelf nog ergens beter in als we al het denkwerk uitbesteden? Jelle begint zich zorgen te maken. Ronald is vooral blij dat hij niet meer drie dagen aan een driverprobleem kwijt is.

Bij cryptobeurs Binance verdwijnt zo'n 6,4 miljard dollar. We lopen de aanval door, van een nepdownload en een sollicitatieopdracht tot een interne AI-assistent en een toegangssleutel op een ontwikkelaarslaptop. Hoe kom je vanaf daar bij de systemen die transacties ondertekenen? En waarom kan er vervolgens zoveel geld weg zonder dat iemand op de rem trapt? Volgens de FBI zit Noord-Korea erachter. Ronald houdt inmiddels de bitcoinadressen in de gaten. Zijn eigen geschiedenis met Mt. Gox komt ook nog even langs.

Een luisteraar wil met AI zijn eigen servers testen, maar Claude weigert mee te werken. Marco heeft ARTEX uit aflevering 90 aan de praat gekregen in een afgeschermde oefenomgeving. Het vindt kwetsbaarheden, terwijl hij met een vertaaltool probeert te begrijpen wat er op zijn scherm staat. Zijn volgende proef is een toegestaan bugbountyprogramma.

BlackX verstopt zich in de opstartketen van Windows. Kaspersky trof de malware aan bij diplomatieke doelen in Centraal-Azië. Een volledig bijgewerkte Windows-installatie blijkt niet genoeg. We bespreken waarom oude, vertrouwde opstartsoftware alsnog een ingang kan zijn en wat dat betekent voor de beheerder die honderden laptops moet beschermen.

Ook Polymarket raakt geld kwijt, via JavaScript van een externe leverancier. We waarderen hoe snel het bedrijf daarna uitlegt wat er gebeurde en klanten compenseert. In Oekraïne en Rusland worden ondertussen alarmapps misbruikt voor valse waarschuwingen. Daar kun je heel wat meer mee aanrichten dan alleen laten zien dat je binnen bent.

Ronald neemt een OSINT-speurtocht mee waarbij vliegtuiggeluid verraadt waar een video is opgenomen. En twee miljoen euro voor de gouden tip over Jos Leijdekkers klinkt aantrekkelijk, maar hoe geef je die tip door zonder je eigen identiteit overal in logbestanden achter te laten?

De Franse koelingen uit aflevering 88 hebben inmiddels Nederlandse lotgenoten. Bij zeventien bedrijven werd de temperatuur aangepast. We komen ook terug op de nieuwe inlichtingenwet uit aflevering 82. Gegevens vorderen is één ding, maar wie bouwt en betaalt het beveiligde loket? En bij alle cyberellende haalt Jelle een artikel aan dat de schade naast die van natuurrampen legt. Dat helpt bij het perspectief.

Bronnen en terugluisteren:

•⁠ ⁠AI en denkwerk: https://archive.ph/KBA1i

•⁠ ⁠Cyberaanvallen versus natuurrampen, Tom Johansmeyer: https://warontherocks.com/why-natural-catastrophes-will-always-be-worse-than-cyber-catastrophes/

•⁠ ⁠Binance / Chainalysis: https://www.chainalysis.com/blog/binance-exploit-latest-findings-and-response/

•⁠ ⁠BlackX / Kaspersky: https://securelist.com/uefi-bootkit-blackx/121539/

•⁠ ⁠Polymarket, technische terugblik: https://status.polymarket.com/cmvvek1i90eme14ruga1z6tuj

•⁠ ⁠Alarmapps: https://therecord.media/ukraine-hackers-russia-alert-system

•⁠ ⁠Koelingen: https://nos.nl/artikel/2637734-ook-koelsystemen-in-nederland-aangevallen-bij-17-bedrijven-temperatuur-aangepast

•⁠ ⁠Advies inlichtingenwet: https://www.adviescollegeregeldruk.nl/documenten/2026/10/29/atr-advies-wet-bescherming-nationale-veiligheid-door-de-inlichtingen-en-veiligheidsdiensten-wbnv

•⁠ ⁠Aflevering 82, inlichtingenwet: https://cyberhelden.nl/afleveringen/cyberhelden-82-de-sleepwet-wordt-verbouwd

•⁠ ⁠Aflevering 88, koelingen: https://cyberhelden.nl/afleveringen/cyberhelden-88-ontdooide-franse-frietjes

•⁠ ⁠Aflevering 90, ARTEX: https://cyberhelden.nl/afleveringen/cyberhelden-90-ai-hackers-en-de-limburgse-vlaaimeter

Ronalds hotel wordt om hem heen gesloopt. Tijd om te verhuizen, inclusief alle antennes. Marco probeert ondertussen Siri uit, al ligt zijn halve ziel naar eigen zeggen al bij Anthropic en OpenAI. Jelle zit op de fiets, dus doen ze het met z'n tweeën.

Met ARTEX zet je een ploeg AI-agents aan het hacken. Een planner verdeelt het werk, uitvoerders zoeken ingangen en proberen die uit. De software knipt de klus op in kleine opdrachten en houdt de modellen voor dat ze aan een toegestane beveiligingstest werken. Marco heeft de prompts bekeken, maar wil nog wel weten wat de software met zijn eigen toegangssleutels doet voordat hij ze erin stopt.

Microsoft ziet ARTEX inmiddels bij een China-gelinkte groep. En als verschillende hackers dezelfde AI-tool gebruiken, hoe herken je dan nog wie erachter zit? Aan werktijden heb je weinig als het ding gewoon doorgaat terwijl de aanvaller slaapt. Marco verwacht dat aangepaste prompts en werkwijzen uiteindelijk toch weer verschillen gaan laten zien.

De politie haalt servers van hostingbedrijf Virtualine uit een Limburgs datacenter. Dat bedrijf beloofde criminelen zelfs hun servers te verplaatsen als de politie aanklopte. Ronald wil een Limburgse variant op de Pentagon-pizzameter. Hou de vlaaibestellingen in de gaten en je weet wanneer er een inval aankomt.

Bij bitcoinbedrijf Bitonic kwam een aanvaller via de verwerking van pdf-bestanden bij klantaccounts terecht. Hij ging er met ongeveer 200 euro vandoor. We hebben het over de snelle reactie en het informeren van klanten. Maar waarom kan een pdf-verwerker überhaupt bij inloggegevens? Daar zien we graag die aangekondigde technische uitleg over.

Dan de telefoon van Trumps schoonzoon Jared Kushner. Volgens journalist Matthew Cole kon de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst via een Russische hacker uiteindelijk zelf meekijken op Kushners scherm. Kushner ontkent het en het verhaal is niet onafhankelijk bevestigd. We bespreken hoe je zo'n hacker voor Nederland laat werken en vervolgens meekijkt waar de Russen al binnen zijn.

Onderzoeker James Pavur zette bitcoins klaar voor wie zijn kwetsbare server met PHP2Shell kon hacken. Pentester Killa kwam binnen, maar vond de verkeerde sleutel voor de prijs. De hack was gelukt, alleen moest de organisator de bitcoins alsnog overmaken.

En die certificaatuitgever met het getal 4 als geheime sleutel? eMudhra stopt met websitecertificaten. Bij de OpenAI-afluisterzaak bood het Saudische consulaat aan garant te staan voor de borgtocht. De rechter liet de verdachte vastzitten.

Bronnen:

- Virtualine: https://www.justice.gov/usao-edva/pr/bulletproof-website-domain-seized-international-law-enforcement-operation

- Bitonic: https://bitonic.nl/nl/news/308/beveiligingsincident-bij-bitonic-update

- PHP2Shell / Killa: https://github.com/KillaBoi/StealMyBitcoin-PoC

- eMudhra: https://emudhra.com/en/press-release/emudhra-to-exit-global-ssl-tls-certificate-business

- OpenAI-afluisterzaak: https://www.kqed.org/news/12104786/san-francisco-judge-denies-bail-to-engineer-accused-of-bugging-openai-hq

- Kushner / Matthew Cole: https://www.vanityfair.com/story/jared-kushner-hacked-phone-secret-negotiations

- ARTEX / Microsoft: https://www.microsoft.com/en-us/security/blog/2026/10/21/storm-0940-uses-artex-agentic-ai-connectwise-supply-chain-compromise/

ChatGPT helpt Jelle zijn vaatwasser in te bouwen, maar heeft de keukenplint niet goed ingeschat. Ronald stelt voor om de bedrading naar het display af te tappen en de resterende wastijd naar een telefoon te sturen.

We nemen op terwijl Nederlandse websites uit voorzorg offline staan vanwege PHP2Shell, twee ernstige kwetsbaarheden in software waarop veel websites draaien. Tijdens het gesprek verschijnt de patch en begint Marco meteen te zoeken. We bespreken wat een aanvaller ermee kan, waarom een crash nog geen werkende hack is en wanneer je besluit je dienstverlening stil te leggen.

Jelle leest een gedicht voor. PoeLLM-malware haalt daar vier woorden uit, vertaalt die met een woordenlijst naar getallen en vindt zo het adres van haar commandoserver. De aanvaller kan verhuizen door het gedicht te veranderen. Marco neemt WPSplinter mee: fouten in oude Broadcom-wifisoftware waarmee iemand binnen radiobereik een router kan aanvallen zonder het wifiwachtwoord.

Bij certificaatuitgever eMudhra blijken acht geheime sleutels eenvoudig te raden. Eentje is gewoon het getal 4. Hoe bescherm je internetverbindingen als de partij die certificaten uitgeeft zulke sleutels gebruikt? Claude duikt ook op in een ander cryptografisch verhaal: onderzoekers reconstrueren ermee hoe startwaarden voor veelgebruikte elliptische krommen zijn gemaakt. Dat werpt nieuw licht op de jarenlange verdenking van een ingebouwde achterdeur.

Volgens Brian Krebs onderzoeken Amerikaanse rechercheurs banden tussen ransomware-onderhandelaars en ShinyHunters. Wat als de specialist die namens jouw bedrijf onderhandelt ook voor de afperser werkt? ProPublica beschrijft hoe de regering-Trump haar cyberdienst heimelijk een stemmachine wilde laten hacken. Het plan strandde mede door personeelsbezuinigingen.

Het Analistennetwerk Nationale Veiligheid waarschuwt in de Rijksbrede Risicoanalyse 2026 voor meer digitale druk door staten, afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers en crises die tegelijk capaciteit opeisen. Hoeveel zeggenschap houd je na aankoop van een systeem? En wie helpt je nog als iedereen tegelijk problemen heeft? We bespreken de conclusies, maar zijn ook kritisch: krijgt de snelheid van AI voldoende aandacht, hoe actueel is zo'n rapport bij publicatie en welke keuzes moet een bestuurder er vervolgens mee maken? Reservevoorzieningen kosten geld. Alles op maximale efficiëntie inrichten heeft ook een prijs.

Opgenomen op 21 oktober 2026. Aanvulling bij PHP2Shell: volgens het officiële PHP-advies is alleen updaten een volledige oplossing. De besproken configuratiewijziging blokkeert niet alle aanvalspaden.

Bronnen:

- PHP: beveiligingsadvies en updates: https://www.php.net/archive/2026.php

- Black Lotus Labs over PoeLLM: https://www.lumen.com/blog/en-us/canto-incognito-tracking-the-poellm-malware

- Quentin Kaiser over WPSplinter: https://qkaiser.github.io/broadcom-wps/

- Scott Helme over eMudhra: https://scotthelme.co.uk/eight-bits-of-trust-emudhras-ca-keys-cracked-in-milliseconds/

- Anthropic over de cryptografische startwaarden: https://www.anthropic.com/research/ecdsa-curve-origins

- Krebs over ShinyHunters en onderhandelaars: https://krebsonsecurity.com/2026/10/feds-suspect-ransom-negotiator-ran-shinyhunters-extortion-site/

- ProPublica over de stemmachines: https://www.propublica.org/article/cisa-election-security-donald-trump

- Rijksbrede Risicoanalyse 2026: https://www.nctv.nl/documenten/2026/10/16/rijksbrede-risicoanalyse-nationale-veiligheid-2026

- Themarapport Cyberdreigingen 2026: https://www.nctv.nl/documenten/2026/10/16/themarapport-cyberdreigingen-2026

Ronald is terug uit de bush bush en doet zijn eigen stem weer. Zijn off-grid caravan moet alleen nog permanent in de cloud. Marco bouwt een concertenzoeker en Jelle gooit zijn voorbereide nieuwtje weg: hij snapt er zelf nog steeds niks van.

Bij Albert Heijn gaan systemen uit, kloppen prijskaartjes niet en blijven schappen leeg. Hoe communiceer je daarover? En waarom raakt een incident zoveel verschillende onderdelen? Jelle ging zelf boodschappen doen. De pumpkin-spice-havermelk was een probleem. Maar meteen twijfelen aan de Nederlandse voedselvoorziening? Dat vinden we wel wat veel mediahype.

Een aanvaller gebruikt AI om Zuid-Koreaanse financiële instellingen te hacken, maar laat zijn eigen AI-gesprekken open op internet staan. Inclusief het verzoek om een cv als securityonderzoeker te schrijven, met persoonsgegevens erbij. CrowdStrike leest mee. Fijn voor de onderzoekers. We bespreken ook het nieuwe forensische spoor dat al die AI-gesprekken opleveren.

Dan Ledger-wallets met een extra printplaatje en een eigen simkaart. Je koopt zo'n apparaat om je cryptosleutels veilig te bewaren, maar de extra module leest de herstelwoorden mee op de verbinding naar het scherm en stuurt ze naar buiten. Hoe krijgt iemand dat spul bij een officiële verkoper in de voorraad? Ronald wil vooral weten waar die simkaart eerder verbinding heeft gemaakt.

Bij OpenAI wordt een afluisterapparaat gevonden achter een televisie, verstopt in wc-papier. Volgens de aanklacht liet een medewerker bij de voorbereiding ook chatbotgesprekken achter. Dat brengt Ronald terug bij de televisie die hij bij Algemene Zaken de gang op reed voordat er over staatsgeheimen werd vergaderd. Tot ergernis van Rutte.

Ook je nieuwe telefoon kan al voor iemand anders werken. Bitdefender vond Midnight Mimosa in de meegeleverde systeemsoftware van Android-toestellen. De malware installeert apps, verdient aan nepkliks en bevat software om je internetverbinding als tussenstation te gebruiken. Wat moet een gewone koper daartegen beginnen? Het merk staat op de doos, maar wie controleert de software van alle onderaannemers? Ronald ziet vooral een nieuw excuus voor verdacht verkeer: dat was ik niet, dat was mijn telefoon.

In Frankrijk gaat het ondertussen mis met de koelinstallaties van supermarkten. Temperaturen worden aangepast en voedsel bederft. We bespreken een verborgen toegangscode op basis van de datum en zoeken tijdens de opname op Shodan naar koelcontrollers. Marco vindt een paneel met worstwaren en temperaturen. Ronald vermoedt een honeypot. De vraag blijft: waarom moet de buitenwereld aan je vriezer kunnen draaien?

En voor wie legaal wil hacken: DIGIT zoekt een offensive security specialist. Op 26 oktober is er een informatieavond in Driebergen.

Bronnen:

- Albert Heijn over het incident: https://nieuws.ah.nl/mediastatement-inzake-it-incident

- CrowdStrike over ARTEX en de AI-logs: https://www.crowdstrike.com/en-us/blog/unknown-threat-actor-uses-artex-to-target-south-korean-finance/

- Kim Zetter over de Ledger-implantaten: https://www.zetter-zeroday.com/who-is-planting-backdoors-in-ledger-crypto-wallets/

- Amerikaanse justitie over OpenAI: https://www.justice.gov/opa/pr/saudi-national-arrested-installing-surreptitious-audio-recording-device-openai

- Bitdefender over Midnight Mimosa: https://www.bitdefender.com/en-us/blog/labs/midnight-mimosa-malware

- CERT-FR over de koelinstallaties: https://www.cert.ssi.gouv.fr/alerte/CERTFR-2026-ALE-012/

- Claroty over de Danfoss-kwetsbaarheden: https://www.claroty.com/team82/research/freeze-the-controller-defrost-the-food-uncovering-vulnerabilities-in-danfoss-refrigeration-controllers

- Vacature en informatieavond DIGIT: https://kombijde.politie.nl/vacature/offensive-security-specialist_1345904.html

Ronald is aan het braaien in de bush bush, dus we hebben hem vervangen door AI. Guus 2.0 doet de intro en laat Marco en Jelle het uitzoeken. Dertig seconden stemgeluid was genoeg voor een behoorlijk realistische stemkloon. Marco vraagt zich af of we rechten op onze eigen stemmen hebben. Handig moment, na tientallen uren podcast online.

Marco kan zijn zelfgebouwde AI bellen tijdens een boswandeling. Terugbellen kon ook, maar dat staat even uit. Hij werd overal voor gebeld. Jelle bouwde zo ongeveer Microsoft Office na, totdat een collega vroeg of dat echt nodig was. Nu worden het onderwijstools en een wargame waarin je eenheden niet meer kunt aansturen als hun communicatie is verstoord. En dat Duitse versleutelde bericht? Zo'n 27 miljard berekeningen verder. Nog steeds niks.

Wisten jullie dat een iPhone zichzelf na 72 uur zonder ontgrendeling herstart, waardoor uitlezen moeilijker wordt? Wij moesten ook even bijlezen. Volgens 404 Media claimt Magnet Forensics die beveiliging met GrayKey Preserve te kunnen omzeilen. Hoe precies, blijft onduidelijk. Amnesty beschrijft hoe de Marokkaanse dienst via het netwerk van Maroc Telecom Pegasus afleverde. Een journalist klikt op een nieuwslink en wordt onderweg naar de aanvaller gestuurd. Daar helpt 'klik niet op verdachte linkjes' dus niet tegen. We komen uit bij QUANTUM INSERT, China's Great Cannon en de combinatie van staatsmacht, telecominfrastructuur en ingekochte spyware.

Ronald stuurt vanuit zijn camper alsnog een onderwerp door. Journalist Julius Fitzke infiltreert via Telegram in een Russische organisatie die mensen werft voor de oorlog in Oekraïne. Recruiters krijgen betaald per getekend contract en lokken kandidaten met geld en mooie beloftes. We blijven hangen bij zijn aanpak: een virtuele agentoperatie met fictieve identiteiten, Python en AI om berichten te analyseren en vertalen. Zelfs voice cloning voor de reconstructie. Gewoon een journalist met een laptopje.

En wie betaalt eigenlijk ons wetenschappelijk onderzoek? Volgens de Britse veiligheidsdienst MI5 financiert CGTRI onderzoek dat de Chinese inlichtingendienst MSS sterker maakt. Denk aan AI, cybersecurity en het verbergen van communicatie. Als wetenschapper moet je geld binnenhalen, en daar ligt een subsidie voor een paar jaar onderzoek. Wie kijkt wie erachter zit? We bespreken de Nederlandse situatie en een paper met deelname van het Centrum Wiskunde & Informatica. Daarin staat naast NWO-financiering een subsidiecode die onderzoeksorganisatie UKCT aan CGTRI koppelt. Wie welk geld kreeg en hoe het resultaat is gebruikt, blijkt daar niet uit. Maar alleen zeggen dat onderzoek fundamenteel en openbaar is, vinden we onvoldoende. Marco vat het samen als supply chain security voor onderzoeksinstellingen: ken de partij achter je financiering.

Trump wil ondertussen van AI naar 'super intelligence'. Wij houden het nog even bij AI. Guus 2.0 probeert ons tot slot Duits te leren. De echte Ronald mag volgende keer gewoon weer terug.

Bronnen:

- GrayKey Preserve / 404 Media: https://www.404media.co/cops-can-bypass-iphone-automatic-inactivity-reboot-graykey/

- Amnesty over Marokkaanse surveillance: https://securitylab.amnesty.org/latest/2026/10/we-start-with-the-verdict-inside-moroccos-surveillance-machine/

- Russische werving, Julius Fitzke en Henk van Ess: https://www.digitaldigging.org/p/inside-the-machine-that-feeds-putins

- MI5-waarschuwing: https://www.mi5.gov.uk/sites/default/files/2026-09/30%20September-%20Espionage%20Alert%20-%20PUBLICATION%20VERSION_0.pdf

- UK-China Transparency: https://ukctransparency.substack.com/p/behind-mi5s-warning-to-british-universities

- Besproken CWI/Tianjin-paper: https://ir.cwi.nl/pub/29009

- Clingendael over CSC-promovendi: https://www.clingendael.org/sites/default/files/2024-03/Report_Dutch_Collaboration_with_CSC_PhD_students_final.pdf

- Amerikaanse AI-rebranding: https://www.whitehouse.gov/wp-content/uploads/2026/09/eo-14434.pdf

Even bespreken hoe de Amerikanen Russische software inkopen zonder goed te kijken wie erachter zit. FBI, Secret Service, grote contracten. Daar vinden we natuurlijk iets van. Tot Ronald tijdens de opname begint te googelen en een Nederlandse leverancier vindt. Jelle opent het webarchief. Marco zoekt overheidscontracten erbij. Dit stond niet in de voorbereiding.

Het gaat om Oxygen Forensics, software waarmee onderzoekers telefoons en andere apparaten kunnen uitlezen en de gegevens doorzoeken. Volgens de Amerikaanse justitie werden Russische eigenaren en ontwikkelaars verborgen achter een Amerikaans bedrijf. De directeur is aangehouden, net als een Russische mede-eigenaar. De verdenking is fraude; daarmee is nog geen spionage bewezen.

Maar hoe zit dat dan bij ons? We vinden Oxygen-trainingen bij DataExpert en zoeken verder naar Nederlandse overheidsklanten. Welke dienst precies welk pakket heeft gekocht, staat er niet bij. Het comfortabele verhaal over Amerikaanse inkopers die beter hadden moeten googelen is inmiddels wel een stuk minder ver van huis.

Verder is het weer vrijdagmiddag bij Citrix. Een vertrouwelijke waarschuwing, beheerders die hun NetScaler moeten uitzetten en nauwelijks informatie om vast te stellen of er al iemand binnen zit. Waarom krijgt maar een beperkte kring die waarschuwing, terwijl de aanvallers het lek al kennen? En waarom moet een controlescript achter een geheimhoudingsverklaring, als je slachtoffers wilt helpen? Marco wil er een extra tunnel voor zetten. Ronald vraagt zich af welk beveiligingskastje we dan weer gaan vertrouwen.

Ook: de arrestatie van een verdachte in het ShinyHunters-onderzoek en waarom je bij een hacker graag binnenkomt voordat zijn laptop dichtklapt. De Europese discussie over het uitfaseren van risicovolle telecomleveranciers. En MacSync, malware die via een nepcryptowallet binnenkomt en opdrachten uit een openbare iCloud-agenda haalt.

We komen ook terug op slimme auto's: Noorse onderzoekers reden er een een berg in om het dataverkeer te onderzoeken, en de AIVD waarschuwt voor de moderne auto als mogelijke spion. Wat gaat er precies naar buiten? Daar zijn we nog niet over uitgepraat.

Ondertussen schildert Marco Warhammer om even van zijn AI's af te zijn, kost een Duits versleuteld bericht uit 1941 Jelle twee nachten slaap en gaat Ronald de natuur in met een caravan vol techniek. Alleen nog even Starlink aansluiten voor het echte buitengevoel.

Bronnen:

- Oxygen Forensics, Amerikaanse justitie: https://www.justice.gov/usao-cdca/pr/tech-ceo-russian-national-arrested-complaint-alleging-they-hid-russian-ownership-and

- Oxygen-trainingen bij DataExpert: https://www.dataexpert.nl/academy/categorieen/oxygen-forensics

- Kaspersky over MacSync: https://securelist.com/macsync-new-version/121383/

- Project Lion Cage, podcast over connected vehicles: https://www.buzzsprout.com/2307085/episodes/17728607-the-hidden-risks-of-connected-vehicles-with-project-lion-cage

- AIVD, De moderne auto als mogelijke spion: https://www.aivd.nl/documenten/2026/09/30/de-moderne-auto-als-mogelijke-spion

De hele dag spullen van anderen stelen, maar boos worden als iemand jouw zero-day pikt. Ook cybercriminelen hebben principes. ShinyHunters neemt de leksite van Cl0p over, en zet op hun eigen site de ransomware note en vraagt geld. En excuses. Het moet wel netjes blijven.

Daar blijft het niet bij: ShinyHunters claimt ook bij de FBI te zijn binnengedrongen, na eerdere ruzie over een waarschuwing van de dienst. Via PeopleSoft, software waarmee organisaties onder meer hun personeelszaken regelen, zouden gevoelige gegevens zijn buitgemaakt. Wat doe je als organisatie die iedereen adviseert niet te betalen (FBI), als mogelijk je eigen medewerkers gevaar lopen? En hoeveel van je infrastructuur wil je eigenlijk beschrijven in een openbaar privacyrapport?

Google heeft ondertussen een andere manier om te weten wat hackers uitspoken: gewoon in de groepschat zitten. Een Mandiant-analist bouwde maandenlang een online identiteit en een relatie met een hacker op. Toen die bij TeamPCP werd uitgenodigd, mocht de analist mee. Zo kon Google meekijken met de groep die softwarepakketten besmette om ontwikkelaars en hun werkgevers binnen te komen.

Maar hoe word je in zo'n klein clubje vertrouwd zonder mee te hacken? Volgens Google deed de analist dat niet. Wij hebben daar nog wel wat vragen bij. En dan het bekende dilemma: laat je gestolen toegangssleutels intrekken om slachtoffers te beschermen, of blijf je kijken om meer te weten te komen? De Cyber Disruption Unit klinkt in ieder geval als een afdeling waar we best even zouden willen rondlopen.

Ook te koop: online beïnvloeding, inclusief opleiding voor je eigen overheidsmedewerkers. Citizen Lab onderzocht het Israëlische BlackCore en vond materiaal over een campagne voor de Angolese overheid. Een nepnieuwsmedium, verzonnen profielen en trainingen om de berichten bij het juiste publiek te krijgen. Alleen bleek de advertentietool van Meta nogal ingewikkeld. Je kunt informatieoorlogvoering bestellen, maar iemand moet nog steeds snappen waar je moet klikken.

Na Cambridge Analytica dacht Jelle dat deze handel wat was weggeëbd. Blijkt die nog springlevend. We bespreken hoe die kennis zich verspreidt en hoe je zo'n operatie via domeinen en accounts kunt uitpluizen.

Verder een Noord-Koreaanse laptopfarm in Japan en onze eigen technische vooruitgang: Marco wordt twaalfde bij de Nationale Hackers Cup, zonder AI. Jelle vraagt AI om hogere plyoboxen en krijgt een vrouw die schoenendozen stapelt. Ronald print twee kilo filament aan onderdelen die niet passen. Claude noemt het reserveonderdelen. Ronald niet.

Bronnen:

- ShinyHunters versus Cl0p: https://www.bleepingcomputer.com/news/security/shinyhunters-hacks-clop-leak-site-threatens-to-extort-ransomware-gang/

- De FBI-claim en wat nog niet bevestigd is: https://www.bleepingcomputer.com/news/security/shinyhunters-claims-fbi-hack-data-theft-in-peoplesoft-zero-day-breach/

- Google undercover bij TeamPCP: https://www.wired.com/story/an-undercover-google-analyst-infiltrated-a-notorious-supply-chain-hacking-gang/

- Citizen Lab over BlackCore: https://citizenlab.ca/research/blackcores-influence-operations-for-hire/

- Achtergrond Nederland/NAVO: stukken over doelgroepanalyse, opleidingen en project LARAHA (2016): https://open.overheid.nl/documenten/ronl-d7b701a3-aee9-4e99-b6bd-aabe4aaaec20/pdf

Na 25 minuten AI-gebruik drie uur verplicht aandacht voor je partner. Zo kun je tokenlimieten ook bekijken, vindt Ronald. Zelf heeft hij andere technische problemen: de antennes uit de vorige aflevering hielden het maar twee minuten vol op zijn autodak. Toch derde geworden bij de foxhunt. Met een gewoon radiootje.

Voor het hoofdverhaal hoeven we gelukkig niets op het dak te plakken. Die auto zit al vol sensoren. Je mag de kazerne op. Maar je auto ook?

Camera's, microfoons, radar, soms lidar en een internetverbinding: een moderne auto heeft behoorlijk wat mee om de omgeving in kaart te brengen. Handig bij het parkeren. Ook interessant als je wilt weten wat er op een defensieterrein staat of wie bij de R&D-afdeling van ASML naar binnen loopt.

Defensie onderzoekt of slimme auto's van kazernes en uit de omgeving moeten worden geweerd. We bespreken wie bij die sensoren en gegevens kan, wat een gerichte software-update mogelijk maakt en waarom een Europees logo weinig zegt over waar je auto gebouwd wordt. Inclusief de elektrische Mini van BMW en Great Wall Motor. Klinkt als een samenwerking waar we even over moeten praten.

Maar zou een fabrikant zijn hele handel riskeren met een achterdeur? En geldt dit niet net zo goed voor Tesla? Daar zijn we niet in twee zinnen uit. China beperkte zelf al de toegang van Tesla's tot bepaalde overheidslocaties. Ook Polen, het Verenigd Koninkrijk en België komen voorbij. En als Defensie maatregelen neemt, waarom zouden andere ministeries en vitale bedrijven dan achterblijven? Heel naar voor de medewerker die net een nieuwe auto heeft gekocht.

Ondertussen publiceert Anthropic hoe aanvallers Claude inzetten. Malware aanpassen zodra de antivirus aanslaat, gestolen sleutels uit Android-apps vissen en aanvallen draaien op andermans AI-budget. We bespreken wat er verandert als één operator met agents werk kan verzetten waarvoor eerder een team nodig was. En wat een AI-leverancier daardoor allemaal van die operaties meekrijgt. De vraag of wij zelf al in het rapport staan, wordt uiteraard ook gesteld.

Verder: OpenAI claimt een wiskundige doorbraak rond Navier-Stokes, Iraanse aanvallers gebruiken zelfs een MRI-scan als lokmiddel om regimecritici malware te laten installeren, en Chinese typsoftware blijkt een ingang voor een China-gelinkte hackgroep. Je wilt Chinese tekens typen, maar krijgt via een verouderde browser in de themawinkel GRAYRABBIT binnen. Wie wil juist déze gebruikers hebben, en waarom?

Bronnen:

- Slimme auto's, Kamerbrief en TNO-onderzoek: https://open.overheid.nl/documenten/8b4abbc1-092d-43a9-83b6-1eb73bc65209/file

- Sensoren en datastromen in auto's: https://fpf.org/wp-content/uploads/2024/09/FPF_connected_vehicl_v2_03_nosidebar-2.pdf

- Reuters over Tesla-beperkingen in China: https://www.euronews.com/next/2021/05/21/uk-tesla-china

- Anthropic, threat report september 2026: https://www.anthropic.com/threat-intelligence-report-september-2026

- OpenAI over Navier-Stokes: https://openai.com/index/navier-stokes-solution/

- NCSC over CHOSEN BRICK: https://www.ncsc.gov.uk/news/iranian-cyber-targeting-of-dissidents-activists-and-journalists

- Gen Threat Labs over Sogou en GRAYRABBIT: https://www.gendigital.com/blog/insights/research/one-click-backdoor-sogou

Aflevering 83 - Wil je dit als Word-document?

Jelle heeft eindelijk scherpe rangonderscheidingstekens voor zijn app. Kostte alleen zijn halve AI-budget maar bespaarde €2500. Marco belt vanuit de auto met zijn eigen AI-agent en Ronald zet vijf antennes op zijn autodak om een verborgen zender te vinden.

De nieuwtjes: een Apple Death Ray die je Mac laat vastlopen, beveiligingssoftware die zelf aanvalsmogelijkheden toevoegt en een recordronde Microsoft-patches. Ronald bespreekt de Amerikaanse waarschuwing dat Chinese AI-bedrijven antwoorden van westerse modellen gebruiken om hun eigen modellen te trainen.

Ook terug naar de concept-inlichtingenwet. Ronald scherpt onze uitleg over bindend toezicht tijdens hackoperaties aan. Jelle leest de reacties van criticasters, TIB en CTIVD. Als het opponentenregime te ruim is, hoe geef je de diensten dan wel ruimte? De tegenstander is na drie maanden doorgaans nog steeds dezelfde.

Marco duikt in de handel in malware-installaties. Je zoekt een Bluetooth-driver of WinDirStat en haalt ondertussen iets heel anders binnen. Unit 42 volgde een pay-per-install-netwerk dat toegang verkoopt aan andere criminelen. Met eigen YouTube-kanalen, bruikbare gametips en downloads waar je beter vanaf kunt blijven. Een beveiligingsscanner krijgt keurig iets anders te zien.

Dan mag Jelle eindelijk over BGP praten. Een aanvaller kaapte de internetroute naar de updateservers van Virtualizor, software waarmee hostingbedrijven virtuele servers beheren. Via die omweg werd malware als update aangeboden, met een geldig HTTPS-certificaat. Een beveiligde verbinding zegt dus nog niet dat je het juiste pakket binnenhaalt. Wie erachter zat, is niet bekend; de leverancier meldt een handvol getroffen installaties.

Ronald sluit af met Anthropic: een AI-model kreeg te horen dat het in een afgesloten oefenomgeving zat, maar kon door een configuratiefout toch het internet op. Het publiceerde een kwaadaardig Python-pakket op PyPI en kwam via buitgemaakte inloggegevens bij een echte database van een beveiligingsbedrijf. Het model bleef ondertussen redeneren dat dit allemaal bij de oefening hoorde.

En ergens vraagt Ronald of we dit als Word-document willen hebben. Onze redactie gebruikt natuurlijk TOTAAL, HELEMAAL GEEN AI.

Bronnen:

- Apple Death Ray (blog met crashdemo): https://auberon.xyz/blog/posts/deathray/

- LevelBlue over Nightmare-Eclipse: https://www.levelblue.com/blogs/spiderlabs-blog/expanding-the-attack-surface-analyzing-nightmare-eclipses-latest-pocs

- ZDI over Microsoft Patch Tuesday: https://www.zerodayinitiative.com/blog/2026/9/8/the-september-2026-security-update-review

- NSA over AI-modeldistillatie: https://www.nsa.gov/Press-Room/Press-Releases-Statements/Press-Release-View/Article/4592113/nsa-and-others-warn-china-based-ai-companies-are-distilling-us-frontier-ai-mode/

- TIB/CTIVD over de Wbnv: https://www.ctivd.nl/actueel/nieuws/2026/09/09/ctivd-en-tib-wetsvoorstel-op-de-inlichtingen-en-veiligheidsdiensten-niet-in-balans-bevoegdheden-uitgebreid-waarborgen-verminderd

- Bert Hubert over de Wbnv: https://berthub.eu/articles/posts/de-wiv-202x/

- Unit 42 over pay-per-install: https://unit42.paloaltonetworks.com/ppi-network-malware-campaign-analysis/

- Virtualizor, incidentverslag: https://www.virtualizor.com/blog/security-incident-bgp-hijacking/

- BGP-hijacking uitgelegd: https://www.cloudflare.com/learning/security/glossary/bgp-hijacking/

- Anthropic, analyse van de cyberincidenten: https://www.anthropic.com/research/alignment-assessment-cybersecurity-incidents