Daily Stoic Việt Nam

Ngày 23 Tháng Hai,

NGHỊCH CẢNH KHÔNG QUAN TÂM ĐẾN CẢM XÚC CỦA CHÚNG TA

***

“Bạn không nên để hoàn cảnh kích động cơn giận của bạn, vì chúng không quan tâm đến cảm xúc của bạn đâu.”

- MARCUS AURELIUS, MEDITATIONS, 7.38;

Phần lớn cuốn sách Meditations của Marcus Aurelius là những câu trích dẫn ngắn và những đoạn văn của các cây viết khác. Thực ra là do Marcus không muốn cố tạo ra một tác phẩm nguyên gốc - mà thay vào đó là ông ấy chỉ đang luyện tập, tự nhắc bản thân mình rằng đây kia vẫn còn nhiều bài học quan trọng, và đôi khi những bài học này là những thứ ông ấy đã từng đọc trước đây.

Trích dẫn trên kia khá là đặc biệt vì nó có nguồn gốc từ một vở kịch của Euripides, vở kịch này ngoài việc có khá nhiều những trích dẫn lẻ tẻ ra thì nó đã bị thất lạc. Những gì chúng ta biết được về vở kịch này là: Bellerophon - người anh hùng, bắt đầu đặt nghi vấn về sự tồn tại của các vị thần. Nhưng trong một đoạn, anh ấy nói: Tại sao lại phiền lòng về những nguyên nhân và thế lực to lớn hơn chúng ta nhiều lần vậy? Tại sao chúng ta lại buồn lòng về chuyện đó? Cuối cùng thì, những sự kiện ngoại cảnh này đâu có phải là những thứ có lòng thương cảm - chúng không thể hồi đáp lại những tiếng thét và lời than khóc của chúng ta - và những vị thần vô tâm cũng vậy thôi.

Đó là những gì ông Marcus đã cố gắng nhắn nhủ với bản thân: Hoàn cảnh không thể quan tâm đến cảm xúc, đến nỗi lo âu hay sự phấn khích của bạn đâu. Hoàn cảnh không quan tâm đến phản ứng của bạn. Hoàn cảnh không phải là con người. Vì vậy đừng có làm như là tức giận hay phấn khích sẽ thay đổi được tình hình. Tình hình cũng không quan tâm đâu.

---------------------

# Góp ý về chất lượng Podcast nếu bạn không hài lòng tại đây

# Đọc thêm nhiều bài viết về Phát triển bản thân tại đây

# Tham gia nhóm Phát triển bản thân của mCoaching tại đây

# Mời mCoaching team một ly cà phê tại đây

Ngày 28 Tháng Hai,

KHI BẠN MẤT KIỂM SOÁT

***

“Linh hồn giống như một bát nước, và những ấn tượng của chúng ta với thế giới ngoài kia giống như tia sáng rơi trên mặt nước. Khi nước gặp khó khăn, có vẻ như chính ánh sáng cũng di chuyển cùng theo, nhưng thực ra ánh sáng không di chuyển. Vì vậy, khi một người mất bình tĩnh, đó không phải là kỹ năng và phẩm hạnh của họ đang có vấn đề, mà là tinh thần của họ và khi tinh thần đó bình tĩnh lại, hãy giải quyết những điều đó.”

- EPICTETUS, DISCOURSES, 3.3.20–22;

Bạn gặp một chút rắc rối. Hoặc có thể bạn gặp rất nhiều rắc rối. 

Thì sao? Điều đó không làm thay đổi triết lý mà bạn biết. Nó không phải là sự lựa chọn hợp lý của bạn đã bỏ rơi bạn vĩnh viễn. Mà là, chính bạn, người đang tạm thời từ bỏ nó. 

Hãy nhớ rằng các công cụ và mục tiêu đào tạo của chúng ta không bị ảnh hưởng bởi sự hỗn loạn của bạn thời điểm này. Hãy dừng lại. Lấy lại bình tĩnh. Nó vẫn đang chờ bạn.

---------------------

# Góp ý về chất lượng Podcast nếu bạn không hài lòng tại đây

# Đọc thêm nhiều bài viết về Phát triển bản thân tại đây

# Tham gia nhóm Phát triển bản thân của mCoaching tại đây

# Mời mCoaching team một ly cà phê tại đây

Ngày 27 Tháng Hai,

NUÔI DƯỠNG LÃNH ĐẠM Ở NƠI NGƯỜI KHÁC NUÔI DƯỠNG ĐAM MÊ

***

"Trong tất thảy mọi điều, một số là tốt, một số là xấu, và những cái còn lại là lãnh đạm. Cái tốt là những phẩm hạnh và tất cả những gì chia sẻ trong chúng; cái xấu là tật xấu và tất cả những thứ làm cho chúng say mê; sự lãnh đạm nằm giữa phẩm hạnh với tật xấu và bao gồm sự giàu có, sức khỏe, sự sống, cái chết, niềm vui và cả nỗi đau."

- EPICTETUS, DISCOURSES, 2.19.12b–13;

Hãy tưởng tượng sức mạnh kỳ diệu mà bạn có trong cuộc sống và các mối quan hệ khi mà những điều gây rắc rối gây ra cho tất cả mọi người như – gầy như vậy được không, họ có bao nhiêu tiền, họ còn sống được bao lâu, họ sẽ chết như thế nào – đã không còn quan trọng nữa. Điều gì sẽ xảy ra nếu, trong khi người khác thì buồn bã, đố kỵ, kích động, chiếm hữu hoặc tham lam, còn bạn thì khách quan, bình tĩnh và sáng suốt? Bạn có thể hình dung được điều đó không? Tưởng tượng xem, với điều đó, bạn sẽ làm được những gì cho những mối quan hệ của bạn tại nơi làm việc, hoặc cho tình yêu của bạn, hoặc cho những người bạn của bạn.

Seneca là một người cực kỳ giàu có, thậm chí nổi tiếng nữa - nhưng ông là một người khắc kỷ. Ông có rất nhiều vật chất, tuy nhiên, như là một người Khắc Kỷ, ông ta cũng lãnh đạm với vật chất. Ông cũng thích thú chúng trong một khoảng thời gian, nhưng ông cũng chấp nhận rằng, rồi một ngày nào đó chúng sẽ biến mất. Đó là một thái độ tốt hơn so với tuyệt vọng ham muốn có nhiều hơn hoặc sợ hãi mất mát dù chỉ một xu. Lãnh đạm là điều vững chắc nằm ở giữa.

Đừng hiểm lầm đó là sự né tránh hay trốn tránh, mà là không đưa ra khả năng nào có nhiều quyền lực hoặc ưu tiên hơn, điều này là phù hợp. Đây không phải là điều dễ dàng thực hiện, chắc chắn, nhưng nếu bạn có thể làm được việc này, bạn sẽ thoải mái hơn nhiều.

---------------------

# Góp ý về chất lượng Podcast nếu bạn không hài lòng tại đây

# Đọc thêm nhiều bài viết về Phát triển bản thân tại đây

# Tham gia nhóm Phát triển bản thân của mCoaching tại đây

# Mời mCoaching team một ly cà phê tại đây

Ngày 26 Tháng Hai,

CHO RIÊNG BẢN THÂN MÌNH

***

"Người khác đã làm sai với tôi? Hãy để anh ta tự thấy điều đó. Anh ta có khuynh hướng của riêng mình, và những vấn đề riêng của anh ta. Những gì tôi có bây giờ là những gì bản chất chung đã muốn, và những gì tôi nỗ lực để hoàn thành bây giờ là những gì bản chất của tôi muốn."

- MARCUS AURELIUS, MEDITATIONS, 5.25;

Đôi khi, Abraham Lincoln nổi giận với một cấp dưới, một vị tướng của mình, thậm chí một người bạn. Thay vì trực tiếp chỉ ra lý do từ người đó, Lincoln đã viết một lá thư dài, chỉ rõ tại sao họ sai và những gì Lincoln muốn họ biết. Sau đó Lincoln gấp lá thư lại, đặt nó vào trong ngăn bàn, và không bao giờ gửi nó đi. Rất nhiều lá thư trong số đó chỉ tồn tại một cách tình cờ. Lincoln biết, cũng như các cựu hoàng của thành Rome biết rằng những gì trong lá thư sẽ dễ dàng bị phản ứng ngược trở lại. Thật hấp dẫn để cho họ biết một phần suy nghĩ của bạn.

Nhưng hầu hết bạn luôn kết thúc việc đó với sự hối tiếc. Bạn hầu như luôn mong ước rằng bạn đã không gửi lá thư đó đi. Hãy nghĩ về lần cuối cùng lá thư bay ra khỏi tay cầm của bạn. Kết quả là gì? Có lợi ích gì không?

---------------------

# Góp ý về chất lượng Podcast nếu bạn không hài lòng tại đây

# Đọc thêm nhiều bài viết về Phát triển bản thân tại đây

# Tham gia nhóm Phát triển bản thân của mCoaching tại đây

# Mời mCoaching team một ly cà phê tại đây

"Giữ một danh sách trong đầu bạn trước những người bị đốt cháy bởi sự tức giận và phẫn nộ về một điều gì đó, thậm chí nổi tiếng nhất về thành công, bất hạnh, hành động xấu xa hoặc bất kỳ sự phân biệt đặc biệt nào khác. Sau đó hỏi chính bản thân mình, làm thế nào để tập luyện? Khói và bụi, những thứ đơn giản của câu chuyện thần thoại đang cố gắng để trở thành huyền thoại thực sự..."

- MARCUS AURELIUS, MEDITATIONS, 12.27;

Trong các tác phẩm của Marcus Aurelius, ông liên tục chỉ ra tại sao các vị hoàng đế xuất hiện trước ông hầu như không được nhớ đến dù chỉ vài năm sau đó. Đối với ông, điều này nhắc nhở rằng dù cho các vị hoàng đế có chinh phục được nhiều đến đâu, dù cho các vị hoàng đế có áp đặt ý chí của mình lên toàn thế giới nhiều đến đâu đi chăng nữa, nó cũng giống như việc xây một lâu đài cát vậy - sẽ sớm bị xóa sạch bởi những cơn gió theo thời gian.

Điều tương tự cũng xảy ra với những người bị đẩy lên cao bởi sự ghét bỏ, tức giận, nỗi ám ảnh hay cầu toàn. Marcus thích chỉ ra rằng Alexander Đại Đế - một trong những người đàn ông chủ động và tham vọng nhất từng sống - đã bị chôn vùi cùng khu đất với người đánh xe lừa(con lừa) của mình. Cuối cùng, tất cả chúng ta rồi cũng sẽ trở về với cát bụi và dần trở nên bị lãng quên. Chúng ta nên tận hưởng khoảng thời gian ngắn ngủi khi chúng ta còn ở trên trái đất này - không biến thành nô lệ cho những cảm xúc khiến chúng ta đau khổ và bất mãn.

---------------------

# Góp ý về chất lượng Podcast nếu bạn không hài lòng tại đây

# Đọc thêm nhiều bài viết về Phát triển bản thân tại đây

# Tham gia nhóm Phát triển bản thân của mCoaching tại đây

# Mời mCoaching team một ly cà phê tại đây

"Giữ trong suy nghĩ của bản thân rằng sự tổn hại không phải là một ai đó mang nó đến và văng một cú đánh làm tổn hại bạn, đúng hơn sự tổn hại này đến từ niềm tin của chính bạn về sự lạm dụng. Khi một ai đó xung quanh làm bạn trở nên giận dữ, hãy nhớ rằng chính ý kiến riêng của bạn thúc đẩy sự giận dữ. Trong lúc này, phản ứng đầu tiên của bạn là không để sự tổn hại cuốn bạn đi bởi những ấn tượng xấu, bạn sẽ dễ dàng làm chủ bản thân hơn nếu có khoảng cách và thời."

- EPICTETUS, ENCHIRIDION, 20;

Chủ nghĩa Khắc kỷ nhắc nhở chúng ta rằng không có sự kiện đã xảy ra nào là tốt hay xấu cả. Khi một tỉ phú mất 1 triệu đô-la trong cái thị trường đầy biến động này, nó khác với việc tôi và bạn mất 1 triệu đô-la. Việc bạn bị nhận lời chỉ trích từ kẻ thù tồi tệ nhất có khác biệt nhiều so với những lời nói cay nghiệt của người bạn đời hay không? Nếu một ai đó gửi cho bạn một bức thư mang đầy sự giận dữ trong đó nhưng bạn chưa bao giờ nhìn thấy nó, liệu sự tổn thương có thực sự xảy ra? Nói cách khác, những tình huống này đòi hỏi bạn phải tham gia vào bối cảnh và ngay khi đó sự phân loại của bạn về tình huống sẽ trở nên "xấu".

Phản ứng của bạn quyết định liệu sự tổn thương có xảy ra hay không. Nếu bạn cảm thấy bạn đã làm sai và trở nên giận dữ, thì đó chính là cách mà sự tổn thương xuất hiện. Nếu bạn lên tiếng vì bạn cảm thấy bị đối đầu, thì tự nhiên một cuộc đối đầu sẽ xảy ra.

Nhưng nếu bạn kiểm soát bản thân mình, bạn sẽ là người quyết định xem nên dán nhãn một thứ gì đó tốt hay xấu. Trong thực tế, nếu cùng một sự kiện xảy ra ở những thời điểm khác nhau trong cuộc đời, bạn cũng có nhiều phản ứng khác nhau. Vậy tại sao chúng ta không chọn cách không áp dụng những nhãn dán này? Tại sao không chọn cách không phản ứng với nó?

---------------------

# Góp ý về chất lượng Podcast nếu bạn không hài lòng tại đây

# Đọc thêm nhiều bài viết về Phát triển bản thân tại đây

# Tham gia nhóm Phát triển bản thân của mCoaching tại đây

# Mời mCoaching team một ly cà phê tại đây

Ngày 22 Tháng Hai,

CÓ NHỮNG VIỆC KHÔNG NÊN NÓI RA

- PLUTARCH, CATO THE YOUNGER, 4;

Làm thì dễ - chỉ cần bắt tay vào làm. Cái khó là ở chỗ dừng lại, tạm ngưng lại để suy nghĩ: Không, tôi không chắc là tôi cần làm chuyện đó lúc này. Tôi không chắc mình đã sẵn sàng. Khi ông Cato tham gia chính trường, nhiều người kỳ vọng những hành động ghê gớm và trực diện từ ông - những bài phát biểu khuấy đảo, những lời lên án hùng hồn, những phân tích tinh tường. Ông nhận thức được rõ những áp lực này - những áp lực luôn đè lên vai mỗi người trong chúng ta, dù ở bất kì thời đại nào và ông đã chống lại nó. Thoả mãn đám đông (và thoả mãn cái tôi của bản thân chúng ta) thì không có gì khó cả.

Nhưng Cato đã chờ đợi, và chuẩn bị. Ông phân tích từng suy nghĩ của mình, để chắc chắn rằng ông không phản ứng một cách cảm tính, vị kỉ, vô tâm hoặc thiếu chín chắn. Khi ông phát ngôn - là khi mà ông tự tin rằng ngôn từ của mình đáng để người đối diện phải lắng nghe.

Để làm được điều này, cần phải có sự nhận thức. Chúng ta cần phải ngưng một chút và đánh giá bản thân mình một cách chân thực nhất có thể. Bạn làm được chứ?

---------------------

# Góp ý về chất lượng Podcast nếu bạn không hài lòng tại đây

# Đọc thêm nhiều bài viết về Phát triển bản thân tại đây

# Tham gia nhóm Phát triển bản thân của mCoaching tại đây

# Mời mCoaching team một ly cà phê tại đây

Ngày 13 Tháng Hai,

SỰ THỎA MÃN CÓ THỂ TRỞ THÀNH SỰ TRỪNG PHẠT

- EPICTETUS, ENCHIRIDION, 34;

Tự kiểm soát bản thân là một điều khó khăn, không cần thắc mắc. Đó là lý do tại sao một mẹo phổ biến từ chế độ ăn kiêng có thể hữu ích. Một số chế độ ăn kiêng cho phép một ngày “ăn gian” - một ngày mỗi tuần, trong đó những người ăn kiêng có thể ăn bất cứ thứ gì và mọi thứ họ muốn. Thật vậy, họ được khuyến khích viết một danh sách trong tuần về tất cả các loại thực phẩm họ thèm để họ có thể thưởng thức tất cả chúng cùng một lúc (thử nghĩ rằng nếu bạn ăn uống lành mạnh chỉ cần sáu trong bảy ngày, bạn vẫn là người đi trước).

Lúc đầu, điều này nghe có vẻ như là một giấc mơ, nhưng bất cứ ai đã thực sự làm điều này đều biết sự thật rằng: mỗi ngày gian lận là bạn đang dần mang bệnh và tự căm ghét chính mình sau đó. Chẳng mấy chốc, bạn đã sẵn sàng từ bỏ hẳn việc gian lận. Bởi vì bạn không cần đến nó, và bạn chắc chắn là không muốn nó. Nó chẳng khác nào việc một phụ huynh bắt quả tang được con mình đang hút thuốc lá và ép nó phải hút cả gói.

Nó rất quan trọng để kết nối cái gọi là cám dỗ với các hiệu ứng thực tế của nó. Một khi bạn hiểu rằng sự nuông chiều thực sự có thể tồi tệ hơn việc chống lại cám dỗ, sự thôi thúc bắt đầu mất đi sự hấp dẫn của nó. Theo cách này, tự kiểm soát trở thành niềm vui thực sự, và sự cám dỗ trở thành sự hối tiếc.

---------------------

# Góp ý về chất lượng Podcast nếu bạn không hài lòng tại đây

# Đọc thêm nhiều bài viết về Phát triển bản thân tại đây

# Tham gia nhóm Phát triển bản thân của mCoaching tại đây

# Mời mCoaching team một ly cà phê tại đây

Ngày 21 Tháng Hai,

ĐỪNG ƯỚC, ĐỪNG MONG

***

“Hãy nhớ rằng không chỉ ham muốn tiền tài và địa vị làm suy yếu và nô dịch chúng ta, mà cả những ham muốn yên bình, nhàn hạ, du lịch và học hỏi. Bất kể thứ ngoại cảnh đó là gì đi nữa, những giá trị mà chúng ta dành cho nó sẽ khuất phục ta. Nơi bạn đặt trái tim chính là nơi mà trở ngại sẽ hiện diện.”

- EPICTETUS, DISCOURSES, 4.4.1–2;

Vậy Epictetus có ý muốn nói rằng muốn yên bình, nhàn hạ, du lịch và học hỏi là những điều xấu, phải không? Ơn trời, không phải vậy đâu. Nhưng những ham muốn mãnh liệt này - kể cả bản thân nó không xấu - cũng vẫn ẩn chứa những biến chứng tiềm tàng. Những điều ta ham muốn chính là những điều khiến chúng ta trở nên mong manh và dễ bị tổn thương. Dù cho đó là mong muốn có cợ hội được đi du lịch vòng quanh thế giới, hay là được làm tổng thống trong 5 phút yên bình và kín đáo, thì khi chúng ta dành quá nhiều mong muốn cho một điều gì đó, chúng ta đặt niềm tin vào những hy vọng mong manh, và rồi thất vọng là không thể tránh khỏi. Bởi vì có bàn tay của số phận nhúng vào, chúng ta càng dễ dàng đánh mất bản thân như một cách để đáp lại.

Theo Diogenes, một nhà triết học hoài nghi, từng nói, “Đặc quyền của Chúa, là ông ấy không có bất cứ ham muốn gì, và đặc quyền của những người tiệm cận với thần thánh, là ham muốn rất ít.”

Có ít ham muốn khiến một người trở nên bất bại - vì khi đó chẳng có gì nằm ngoài tầm kiểm soát của bạn cả. Điều này không chỉ đúng cho những ham muốn mà người ta vốn hay coi thường như giàu có hay danh tiếng - những kiểu cuồng vọng mà ta thường thấy trong các vở kịch và truyện ngụ ngôn kinh điển. Ánh đèn xanh mà Gatsby luôn nỗ lực để đạt được, có thể đại diện cho những thứ tươi đẹp như tình yêu hay một mục đích cao cả nào đó (Trong cuốn The Great Gatsby - Người dịch). Nhưng những thứ tươi đẹp như vậy cũng có thể huỷ hoại một người hoàn toàn.

Khi cân nhắc những mục tiêu mà bạn đang nỗ lực vì chúng, hãy hỏi chính mình: Tôi có đang kiểm soát chúng, hay chúng kiểm soát tôi?

---------------------

# Góp ý về chất lượng Podcast nếu bạn không hài lòng tại đây

# Đọc thêm nhiều bài viết về Phát triển bản thân tại đây

# Tham gia nhóm Phát triển bản thân của mCoaching tại đây

# Mời mCoaching team một ly cà phê tại đây

Ngày 20 Tháng Hai,

SỰ PHÔ TRƯƠNG MẠNH MẼ CỦA HAM MUỐN

***

“Những tên cướp, những kẻ biến thái, những kẻ giết người và những bạo chúa - là tấm gương để bạn xem xét những thứ chúng gọi là thú vui!”

- MARCUS AURELIUS, MEDITATIONS, 6.34;

Đánh giá người khác chưa bao giờ là tốt, nhưng đáng để bỏ ra một giây xem xét làm thế nào một cuộc sống lại chỉ được dành để tận hưởng những thú vui. Nhà văn Anne Lamott đùa trong cuốn Bird by Bird: “Có bao giờ bạn tự hỏi Chúa nghĩ gì về tiền? Chỉ cần nhìn vào những người mà ông ấy đưa tiền cho.” Điều tương tự với những thú vui. Nhìn vào những kẻ độc tài và hậu cung của hắn đầy những kẻ tình nhân mưu mô, xảo quyệt. Nhìn xem bữa tiệc của một ngôi sao trẻ chuyển sang chìm đắm trong ma túy một cách nhanh chóng như thế nào và kéo theo sự nghiệp bị đình trệ.

Tự hỏi bản thân: Điều đó có thực sự xứng đáng? Đó có thực sự là niềm vui?

Hãy lưu tâm đến điều đó khi bạn khao khát một thứ gì hoặc suy ngẫm về việc nuông chiều một thói xấu “vô hại”.

---------------------

# Góp ý về chất lượng Podcast nếu bạn không hài lòng tại đây

# Đọc thêm nhiều bài viết về Phát triển bản thân tại đây

# Tham gia nhóm Phát triển bản thân của mCoaching tại đây

# Mời mCoaching team một ly cà phê tại đây