Over welke thema’s gaat het bij de kabinetsformatie en bij de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar? Volgens de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) gaat het in het sociaal domein om zeker drie dingen: bestaanszekerheid herstellen, kansengelijkheid vergroten en een gezond leven mogelijk maken. In deze podcast aandacht voor deze drie topics vanuit perspectief van inwoners van de gemeente Aalten.

In deze aflevering aandacht voor en de tekst van "Ode aan de Achterhoek" van Matthijs Stronks en Rocco Ostermann. Gecomponeerd en uitgevoerd ter gelegenheid van de nieuwe bibliotheek in Aalten. De bieb vervult een belangrijke functie  in de bestrijding van laaggeletterdheid. In Nederland zijn 2,5 miljoen mensen die moeite hebben met lezen, schrijven en rekenen. Dat leidt tot achterstanden en kansenongelijkheid. Daarom moet er steeds meer aandacht komen voor programma's met o.a. leesbevordering, klik en tik (digitale vaardigheden) en cursussen tegen laaggeletterdheid. Dat heeft een bewezen effect.

Als bedrijven een overheidsopdracht uitvoeren moeten ze als tegenprestatie  een bijdrage leveren aan een maatschappelijk doel. In de aanbesteding is vaak als eis opgenomen dat dit 5% van de omzetwaarde moet zijn. Daarmee komen mensen die langs de kant staan aan het werk of krijgen een leer-werk-overeenkomst. Dat heet social return on investment. Alle Achterhoekse gemeenten gebruiken zo hun inkoopkracht om mensen kansen te bieden op de arbeidsmarkt.

De druk op mantelzorgers neemt toe. Het aantal beschikbare mantelzorgers neemt in de toekomst af. Het beroep op zorg en mantelzorg neemt juist toe. Hoe houden we het droog? En welke ondersteuning hebben mantelzorgers eigenlijk nodig? Kunnen en willen ze dat zelf aangeven? Hebben werkgevers een rol? Hoe verdelen we de lasten eerlijk? Wat moet de gemeente doen en wat de mensen zelf?

Van links tot rechts is “de politiek” het erover eens: de uitvoering van beleid moet meer afgestemd worden op de menselijke maat. Iets als een kinderopvang-toeslagen-affaire mag nooit meer voorkomen. Maar wie is daarvoor verantwoordelijk? En hoe moet dat geregeld gaan worden. Het huidige kabinet schuift de op zich goede voornemens door naar het volgende. Zullen de noodzakelijke verbeteringen dan toch weer tussen wal en schip vallen. Zou een “lokale uitvoeringstoets” helpen? Kortom hoe zetten we ook op gemeentelijk niveau “de bedoeling” weer centraal en niet de regeltjes?

In deze podcast gaan we in op de ondersteuning voor voortijdig schoolverlaters in vooral het MBO. Toverwoorden: samenwerking, betrokkenheid, maatwerk. Het project "LerenWerkt"hanteert die werkwijze en werkt zo mee aan kansengelikheid in het onderwijs. 5 jaar VN-verdrag handicap. Het is allemaal zo logisch al wat, maar de praktijk valt vaak tegen. In het openbaar vervoer is toegankelijkheid vaak ver te zoeken. Ook op het treinstation in Aalten. Maar de inclusieve samenleving gaat verder dan alleen fysieke toegankelijkheid. Iedereen verdient gelijke kansen.

Gesprekstafels met inwoners over het sociaal domein is een mooi voorbeeld van burgerparticipatie-in-coronatijd. Welke lessen nemen we mee? Kunnen we het instrument gesprekstafel vaker in stellen. Bijvoorbeeld bij een nieuwe opzet van schulddienstverlening. Schulden zijn vaak de oorzaak van problemen op meerdere levensgebieden.  Daarom moet de schulddienstverlening meer centraal in de gemeente georganiseerd worden. Samen met de wmo-, de reintegratie-, de ouderen consulent  en het maatschappelijk werk. Korte lijntjes en gezamenlijke oplossingen. Een mooi voorbeeld daarvan: Welzijn op recept: soms kunnen je levensomstandigheden letterlijk ziekmakend zijn en daar helpt een pilletje vaak niet voor. Maar vaak wel een andere “interventie”. Bijvoorbeeld bewegen, sporten, verenigingsactiviteiten, sociale basis.

Een toekomstverkenning voor de WMO. We zullen het lastige gesprek moeten voeren met inwoners wat wel en niet kan. Wat kan de sociale basis, wat moet de overheid en wat hoort bij het gewone leven? Deltaplan voor bestaanszekerheid moet positie kwetsbaren beschermen. Dat betekent minder regels, beter inkomen, bescherming flexwerkers en zzp-ers, vroeg signalering schulden. Niet gebruik van bijstand moet nader onderzocht worden.

De provincies hebben nauwelijks taken. Dat is raar, want het gaat in het sociaal domein ook om de inwoners van Gelderland. In deze podcast een uitgestoken hand naar de Provincie: werk met ons samen met capaciteit, innovatie, kennis  en financiën op drie gebieden. De leefbaarheid in dorpen en steden. De samenwerking tussen gemeenten en organisaties in de zorg. De beweging van behandeling naar preventie in de gezondheid.

"Macht en tegenmacht" op lokaal niveau. Hoe werkt dat door in het sociaal domein? Hoe moet de verhouding tussen overheid en inwoners zijn?  In deze podcast vertelt wethouder Joop Wikkerink uit Aalten waar hij verbeteringen heeft aangebracht en nog wil brengen in deze verhouding. Het gaat immers om veerkracht, bestaanszekerheid, sterke sociale basis en positieve gezondheid.