In deze aflevering kijken we naar pesten en uitsluiting in teams vanuit een systemisch perspectief. Niet alleen dader en slachtoffer, maar vooral de groep en de toeschouwers die het patroon in stand houden.

Uitsluiting gaat vaak subtiel: niet worden uitgenodigd, genegeerd worden in een vergadering, buiten het informele overleg vallen. Het is een manier waarop een groep grenzen bewaakt en afwijking corrigeert. Wie te direct is, te stil, te kritisch of te nieuw kan daar zomaar in terechtkomen.

Aan de hand van een teamvoorbeeld laten we zien dat het zelden bij één persoon blijft. Vertrekt diegene, dan komt hetzelfde patroon vaak terug bij een ander. Daarmee verschuift de vraag van wie naar wat: welke structuur en welke normen houden dit in stand?

Ook bespreken we de rol van leidinggevenden, inclusief hun eigen aandeel via conflictvermijding of het onbewust omringen met mensen die op henzelf lijken. Systemen kunnen veranderen, maar alleen als patronen zichtbaar en bespreekbaar worden.

In deze aflevering staat de spanning tussen autonomie en samenwerking centraal. Geen tegenpolen, maar twee dimensies die allebei nodig zijn in een gezond team.

Wat gebeurt er als mensen vooral op hun eigen eiland werken, informatie niet delen en besluiten nemen zonder de rest? En wat gebeurt er als het doorslaat naar de andere kant, waar alles overlegd moet worden en besluiten blijven liggen? Een team heeft ritme nodig tussen ruimte nemen en samenkomen, vergelijkbaar met in- en uitademen.

Ook komt aan bod waarom autonomie raakt aan identiteit. Als mensen hun eigen oordeel en stijl niet meer kwijt kunnen, voelt verandering niet alleen praktisch, maar ook persoonlijk. Verder: samenwerken is een vaardigheid die je moet leren, en leidinggevenden hebben de taak om veiligheid en richting te bieden.

In deze aflevering spreken we met Annelies Meijers oversystemisch werk, organisatieontwikkeling en de rol van beeldtaal in begeleiding. We bespreken hoe we leiders en ondernemers ondersteunen in periodes van verandering, verlies en nieuwe fases.
We gaan in op kunst, opstellingen en de inzet van musea, natuur en seizoenen als manieren om beweging en ontwikkeling zichtbaar te maken. Ook bespreken wehoe teams en organisaties door verschillende fasen gaan, en wat dat vraagt van leiderschap, volgen en rituelen bij verandering.
Verder behandelen we systemische dynamieken zoals onuitgesproken loyaliteiten, oude gebeurtenissen en het belang van afscheid en afronding. Tot slot staan we stil bij familiebedrijven en hoe familie, organisatie en vermogen met elkaar verweven zijn.

Wat gebeurt wanneer team of persoon durft kijken naar wat in schaduw ligt?

In deze aflevering spreken we met Chandra de Vries, trainer, teamcoach en relatietherapeut, over werken met licht en donker. We bespreken waarom eigenaarschap altijd bij team zelf blijft, hoe je vertraagt in plaats van pleisters plakt, en waarom lidmaatschap voorafgaat aan leiderschap. Ook komt aan bod hoe je patronen zelf leert zien, waarom je de rivier niet kunt duwen, en hoe tegen de dood aan durven leunen juist voller in het leven doet staan.

In deze aflevering spreken we over het verschil tussen debovenstroom en de onderstroom in teams: wat zichtbaar en meetbaar is aan de ene kant, en wat onuitgesproken mee speelt aan de andere kant.

We bespreken signalen van onderstroom, zoals verborgen spanningen, stiltes, oude conflicten en loyaliteiten, en waarom leidinggevenden die vaak missen.

Verder gaan we in op hoe teams eerdere ervaringen en verlies blijven meedragen, en wat dat betekent voor samenwerking en verandering. We sluiten af met manieren om met onderstroom te werken, zoals eerst waarnemen, het bespreekbaar maken zonder oordeel en verlies expliciet erkenning geven.

Wat maakt dat een team echt samenwerkt? Niet harder werken, maar beter omgaan met spanning, herstel en energie.

In deze aflevering spreken we met organisatieadviseur Cees van der Zwan over zijn onderzoek naar teamenergie. We bespreken waarom eigenaarschap bij het team zelf hoort, hoe functionele en sociale conditie elkaar versterken, en hoe je met een gevalideerde vragenlijst zichtbaar maakt waar energie stroomt of weglekt.

Aan de hand van zijn ontwikkelmodel met zeven fases, van uitslaande brand tot Olympisch vuur, ontdek je welke rol een leidinggevende speelt en waarom afscheid nemen van het oude soms nodig is voordat er iets nieuws kan ontstaan.

In deze aflevering spreken we over teams die vastlopen en leiders die het gevoel hebben dat ze moeten blijven duwen. We maken onderscheid tussen bovenstroom en onderstroom en bespreken hoe twijfels, frustraties, angsten en loyaliteiteninvloed hebben op samenwerking en energie.
We kijken naar weerstand als informatie en bespreken dat verandering vaak vraagt om minder overtuigen en meer vragen stellen. Ook gaan we in op autonomie, samenwerking, veiligheid en vertrouwen, en op team-signalen zoals niet tot besluiten komen, informele netwerken, hoog verzuim en uitsluiting of pesten.
Tot slot bespreken we waarom verandering moeilijk blijft en waarom training alleen meestal niet genoeg is. We benadrukken dat duurzame verandering vraagt om aandacht voor verlies, ruimte voor rouw en meer zelfregulering in het team.

In deze aflevering spreken we met Dennis de Gruijter overstoïcijnse filosofie als manier van leven en over hoe we omgaan met verlies, pijn en onzekerheid.

We bespreken de kern van het stoïcisme, het onderscheidtussen wat wel en niet binnen onze controle ligt, en hoe onze interpretaties en verwachtingen vaak onze problemen vergroten.

We gaan ook in op zijn werk met professionals, leidinggevenden en teams, waarin we kijken naar missie, verantwoordelijkheid, samenwerking en een realistische blik op de situatie.

Tot slot bespreken we de hernieuwde belangstelling voorstoïcisme, de risico’s van een oppervlakkige variant, en de waarde van deugdethiek, opvoeding en persoonlijke ontwikkeling.

In deze aflevering van De Winst van het Verlies ga ik in gesprek met Siets Bakker – oprichter van Rake Vragen, auteur en denker op het snijvlak van systemisch werk, leiderschap en deze tijd van snelle technologische verandering.

We leven in een wereld waarin we razendsnel oplossingen bedenken. Maar volgens Siets stellen we vaak de verkeerde vragen. We blijven hangen in symptomen, terwijl de echte beweging daaronder ligt.

In dit gesprek verkennen we:

• waarom de juiste vraag stellen spannender is dan het juiste antwoord geven
• hoe systemisch kijken je helpt om onder de oppervlakte te zien
• wat haar essay Human Intelligence ons leert in een tijd van AI
• en waarom echte verandering begint bij vertragen, luisteren en durven niet-weten

Siets neemt je mee in haar reis: van systemisch werk en opstellingen naar het ontwikkelen van een eigen methodiek die inmiddels wereldwijd wordt gebruikt. Maar vooral laat ze zien hoe vragen stellen geen trucje is, maar een manier van zijn.

We spreken ook over leiderschap. Over hoe plannen en strategie nodig zijn – maar ook kunnen verstarren. En over het belang van ruimte maken voor wat zich aandient in het moment.

En zoals altijd in deze podcast, raakt het gesprek ook aan verlies. Aan wat schuurt, pijn doet en ongemakkelijk is. Want juist daar, zegt Siets, ontstaat beweging. En precies daar ligt de winst.

Deze aflevering is voor leiders, begeleiders en iedereen die voelt: het begint niet met antwoorden, maar met beter leren kijken en vragen.

In deze aflevering van 'De Winst van het Verlies' verken ik de verborgen teamdynamieken die de effectiviteit van groepen beïnvloeden. We kijken naar de bovenstroom van doelen en acties, en de onderstroom van emotionele spanningen. Aan de hand van praktijkvoorbeelden bespreek ik hoe lastige teamleden waardevolle inzichten kunnen bieden en hoe bewegingen als opnemen en uitsluiten de groepssynergie beïnvloeden. Ik benadruk het belang van het aanpakken van ongemak en verlies binnen teams om echte verandering te faciliteren. Deze aflevering is een oproep aan leiders om de subtiele dynamieken in hun teams beter te begrijpen.