Deze Week

Het excuus van Rutte namens het kabinet over het slavernijverleden heeft Jurjen deze week positief verrast. ‘Vaak is er in de politiek en samenleving niet een oprecht excuus. Hier was geen woord Spaans aan.’ Tegelijkertijd valt hem een snelle verandering in sentiment op. ‘Veel media bewogen mee op de tegenbewegingen van actiegroepen. Ook ik dacht op den duur dit is gek. Vervolgens komt er een goede speech en merk ik dat veel mensen daarin beïnvloed worden.’ Of te wel: kunnen we het heersende sentiment nog onderscheiden van de feiten?

Met Kerst om de hoek kunnen Joram, Cocky en Jurjen er niet omheen: Kerst ongemakken. Cocky vertelt hoe zij dit jaar radicaal anders naar Kerst is gaan kijken. ‘Ik snap dat je het gevoel krijg dat je offers moet brengen met Kerst, maar dat is totaal het tegenovergestelde van wat het zou moeten zijn!’

Jurjen herkent zich niet in de worsteling van mede-predikanten met de zogenoemde chocomel-preekjes. ‘Met een soft praatje komen is zo idioot. Als wij niet meer een rauw verhaal over het leven te brengen hebben in de kerk, ook niet met Kerst, dan moet je niet gek kijken als de kerk leegloopt’, vindt hij.  

Het houdt de gemoederen al even bezig: het excuus van het kabinet voor het slavernijverleden. Deze week is een kort geding verworpen wat door diversen belangengroepen is aangespannen. Volgens Talitha associëren veel mensen dit discussiepunt aan prominente activisten. Volgens haar zou de samenleving zich meer moeten verdiepen in de betekenis van zo’n excuus en het sentiment waar daarachter leeft. ‘We hebben als Nederland een schaamdag nodig’, vindt Cocky. ‘Dat we ons schamen voor de dingen die we in het verleden hebben gedaan en waar we in het nu van kunnen leren.’ 

Online of in kranten kon je er niet omheen: het voetbalsprookje van Marokko. Het WK-succes van Marokko heeft onder Nederlanders zonder migratie achtergrond en bi-culturele Nederlanders voor verbinding gezorgd. Waar Nederlandse Marokkanen zich voor het WK zich als een underdog voelden, zorgde de voetbal prestaties voor hoop en verbroedering. ‘Ik heb huilende vrienden gehad die mij vertelden ‘ik zou willen dat ik niet Marokkaans was’, vertelt Talitha. ‘Puur door de manier waarop ze hier als vuil werden aangekeken. Dat is een deel waaruit dat fanatieke sentiment van support en trots vandaan komt.’
De manier waarop over Marokkanen wordt gesproken raakt Cocky. ‘We moeten stoppen met het eisen van dankbaarheid!’

In de nieuwe EO-podcast ‘Hart tegen hart’ vertellen verschillende stellen hoe zij door het oog van de relatienaald zijn gekropen. Cocky deelt de pijlers en tips voor een gezonde relatie. ‘Hebben we niet een te geromantiseerd beeld van relaties?’, vraag Talitha zich af. 

Op sociale media werd deze week massaal het interview van Denzel Dumfries gedeeld. Joram ziet een nieuwe ontwikkeling in de topsport op zingevings- en mentaal gebied. Tegelijkertijd vraagt hij zich af waarom er in onze cultuur direct veel verwondering voor is. 
‘Alles wat enigszins christelijk was werd direct uitgekotst’, memoreert Cocky. ‘Mensen waren er klaar mee dat ze jarenlang door het christendom betutteld werden. Daar kwam in mijn tijd die aversie tegen het christendom vandaan. Nu zie je dat het geloof als herkenningspunt meer voor verbinding kan zorgen.’

De uitspraak van een rechter over gezinshereniging laat de asieldeal opnieuw wankelen. Volgens Talitha is het een in elkaar geflanste tussenoplossing. ‘Het zijn vier partijen die allemaal iets willen en dus alles bij elkaar plakken als een soort uitruil. En dan krijg je zo’n gedrocht wat teruggefloten wordt.’ Volgens haar mist het aan principiële synthese. ‘Het woord onderhandelen moet uit het raam gegooid worden. Je moet deliberatie voeren.’

Cocky vindt de uitkomsten van het onderzoek naar de misstanden in de Franse porno-industrie vreselijk. ‘Porno wordt steeds gewelddadiger, omdat de vraag daarnaar steeds groter wordt door de kicks die mensen willen ervaren.’ Joram ziet dat anders. Volgens hem is de kijker niet verantwoordelijk voor wat er in de industrie gebeurd. 

Deze week bleek dat alleen rijke landen profiteren van de graandeal die tussen Oekraïne, Rusland, Turkije en de Verenigde Naties gesloten is. Deze deal zou de export van graan uit Oekraïne mogelijk moeten maken en de hongersnood in derdewereldlanden moeten bestrijden. Sinds het ingaan van de deal is er 600 miljoen ton graan naar Westerse landen geëxporteerd en slechts een half miljoen ton naar derdewereldlanden. ‘Ik werd daar vanbinnen zó boos en gigantisch verontwaardigd van’, vertelt Jurjen. ‘Dat we in staat zijn om opnieuw de economie en geld boven menswaardigheid te zetten’. Volgens Jurjen is dit een voorbeeld wat laat zien dat geld wederom de wortel is van al het kwaad.
 ‘Is deze deal goed bedoeld en fout gegaan of was dit vanaf dag één al de bedoeling?’, vraagt Joram.

Naar aanleiding van de genezingsdienst waar zo’n tweeduizend mensen op af zijn gekomen, is Cocky zich gaan verdiepen in de Evangelische stichting Frontrunners Ministries. ‘Ik begrijp waarom andere christenen jaloers zijn op deze beweging. Waar andere kerken leeglopen, groeit deze beweging als een malle’, zegt ze. Jurjen begrijpt waar de allergische reactie van sommige christenen vandaan komt. ‘Als theoloog zie ik dat in de theologie van Frontrunners heel veel geknipt en geplakt wordt. Dan trek je een tekst uit zijn context en daar ben ik gevoelig voor’.

Joram is opgegroeid in de charismatische kerk. Hoe kijkt hij terug op die tijd en hoe heeft hij genezingsdiensten ervaren?Uit onderzoek is gebleken dat dit jaar het hoogste ziekteverzuim in twintig jaar is gemeten in Nederland. Zoeken we onze identiteit in de verkeerde dingen? En hoe ontworstelen we onszelf hiervan?

Het Volkskrant artikel over de misstanden bij De Wereld Draait Door roepen herkenbaarheid en een fysieke ongemakkelijkheid bij Talitha Muusse op. Als voormalig Op1-presentatrice herkent ze de prestatiedruk en de heersende redactiecultuur. ‘Iedereen zegt tegen je dat het werk topsport is en de beste plek op Nederlandse televisie’. Volgens Talitha zit er ook een andere kant aan de medaille. ‘Ik voelde me gepest, gediscrimineerd en niet sociaal veilig op die redactie’.

Joram schrok van de realisatie dat hij zich die mediamentaliteit eigen heeft gemaakt door de jaren heen. ‘Het mediawereldje is zo klein. Als jij in de radio- of televisie wereld aan de slag wil, moet je je gewoon schikken aan het systeem. Dat mediasysteem moet uitgeroeid worden!’

Uit opinieonderzoek in opdracht van de SGP blijkt dat de meerderheid van de Nederlanders voor een vergoeding van relatietherapie in het basispakket is. Cocky ziet relatietherapie als een medische noodzaak en pleit ervoor om het toe te voegen aan het basispakket. ‘Dat medische zorg alleen lichamelijk zou zijn is niet meer van deze tijd, onzin!’. 
‘Moeten we ons niet meer focussen op preventie?’, vraagt Joram zich af. ‘Dat betekent toch niet direct relatietherapie in het basispakket?’ 
En wordt hiermee ook de deur van het basispakket opengezet voor andere levensproblemen zoals psychische stoornissen of geldproblematiek?

Met Black Friday deze week en het WK wat in volle gang is, vraagt Joram zich af of onze principes rekbaar zijn geworden. Hebben we een soort vrijpas voor bepaalde evenementen om principes tijdelijk overboord te gooien?
Joram schrikt van wat hij daarin bij zichzelf constateert.

Sjirk Kuijper is niet te spreken over de wijze waarop fractievoorzitter Gert-Jan Segers heeft gereageerd op het gedicht van Koos Geerds. Segers noemt het in zijn column een persoonlijke, poëtische aanklacht tegen hem. ‘Het is geen persoonlijke aanklacht. Je kunt het niet anders lezen dan kritiek op een partij’, vindt Sjirk. ‘Zijn reactie is een ongepaste interpretatie van het gedicht, omdat hij het op zichzelf betrekt.’ Cocky begrijpt de reactie van Segers. ‘Ik vind het niet raar. Wat krijgt hij wel niet allemaal over zich heen?’

Daarnaast wordt het nieuwe record van de 8 miljardste wereldburger besproken, waarbij Joram zich afvraagt wat dat voor zijn toekomst gaat betekenen. ‘Richt je op de gezonde jaren en niet om mensen vervolgens eindeloos in leven te houden’, vindt Sjirk. ‘Europa is nu al het bejaardentehuis van de wereld’.

Ondanks dat Cocky geen voorstander is van het gebruik van een ‘quickfix’, stoort haar de komst van het lachgas verbod per 1 januari. ‘Met zo’n verbod ontneem je iemands autonomie. Mensen moeten hun eigen processen kunnen doorstaan’, vindt ze. Sjirk ziet juist het belang van het ingrijpen van de overheid. ‘De overheid is ons gegeven om de ongebondenheid van de mensen te beteugelen’.

Deze week schuift Tijs van den Brink aan in de studio. 
Hij vertelt over de gesprekken die hij met christenen in Amerika heeft gevoerd voor het televisieprogramma God, Jesus, Trump. ‘We hebben geen dominee of zondagsschool meester gekozen, maar een president en dat doet hij ontzettend goed’, vertelt Tijs. Volgens hem is dat de redenering die onder christelijke trumpisten leeft.
Welke verandering onder christenen in Amerika is hem opgevallen? En welke overeenkomsten zijn er tussen de Amerikaanse en Nederlandse Biblebelt te zien?
 
De reactie van een luisteraar heeft Cocky deze week aan het denken gezet. ‘Als ik denk aan ‘de refo’, dan denk ik aan mensen met enge blikken. Ik ga hen daardoor meteen overschreeuwen, omdat ik met die associatie een angst en allergie voel’, vertelt ze. 
Hoe kun je kritisch blijven, zonder jezelf te verloochenen en anderen daarmee in het harnas te jagen?
 
Daarnaast vraagt Joram zich af hoe trendgevoelig we zijn, nu het graatmagere schoonheidsideaal uit de jaren 2000 terug lijkt te komen op de catwalks.

Zetten we een stap terug in klimaatvriendelijk reizen door de nieuwe dienstregeling en duurdere treinkaartjes van de NS?
En in hoeverre is een respectvol debat mogelijk, zonder filter tegen extreme opvattingen, zoals Elon Musk op Twitter wil bewerkstelligen?
Deze week praten Cocky en Joram je bij over het nieuws van de afgelopen week. 
 
De reacties op een tweet waarin Cocky vraagt om tips om grip op alcohol te krijgen, hebben haar aan het denken gezet. Cocky vraagt zich af waarom we met z’n allen aan het genormaliseerde gif van alcohol zitten. ‘Als jij zegt dat je stopt met roken, vindt iedereen dat fantastisch. Maar als je zegt dat je stopt met drinken, word je haast in een apart hokje gezet waar de ’saaie mensen’ zitten’, zegt ze. ‘Er zijn ook leuke mensen die niet drinken!’
 
Joram begrijpt de daling van het aantal kerkgangers in de Katholieke kerk. Volgens hem ontbreekt het aan inspirerende voorbeelden. ‘De leiders van de kerk zijn geen rolmodellen in de problemen waar ik in het dagelijks leven tegenaanloop. Waarom wordt er in hemelsnaam niet vanaf de kansel gewaarschuwd voor drank en drugs? En waarom wordt alcoholgebruik juist goedgepraat?’ 

Met secondelijm op zak hielden klimaatactivisten deze week Nederland in zijn ban met acties in het Mauritshuis en tijdens een live uitzending bij Jinek. Volgens Joram zijn het geslaagde acties, maar helpt de agressieve manier niet. ‘Als we ervoor kiezen om alle programma’s te vullen met andere onderwerpen, dan is de realiteit dat we verder escaleren in die klimaatcrisis’, reageert Talitha. Ze vindt het onbegrijpelijk dat mensen achter het klimaatdoel kunnen staan, maar ondertussen niet achter de uitingsvormen van het activisme.
Volgens Cocky helpen de klimaatacties in de bewustwording van het publiek, maar niet zozeer in de urgentie. ‘Ik scheid mijn afval, koop duurzame kleding en beweeg mee in de cadans van de samenleving, wat kan ik dan nog meer doen?’, vraagt ze zich af. 
 
Onderzoekers van I&O Research zien voor het eerst dat de gemiddelde Nederlander duurzamer gedrag vertoont, wat zich onder andere uit in een daling van de CO2-uitstoot. Dit stemt Joram positief. Maar waar komt deze verandering in de instelling van mensen vandaan? En moeten mensen dan aan de hand worden genomen om zulke veranderingen te bewerkstelligen?

Talitha vindt van niet. ‘Als je kijkt naar de grote veranderingen in de mensheid, zoals het vrouwenkiesrecht, zijn deze met flink activisme gepaard gegaan. Als klimaatverandering op dezelfde lijn wordt geschaard, is het bij de hand nemen van mensen niet voldoende’, zegt ze. ‘Het onrecht is er nu en iedere dag dat dit langer duurt is onacceptabel’.
 
Woorden als afschuwelijk, wanstaltig en vreselijk vliegen over de tafel. Ook in de Rooms-Katholieke kerk heeft het boek ‘De band van de liefde’ van Kardinaal Wim Eijk tot oproer geleid. Volgens Cocky slaat het boek de plank volledig mis en roept het direct een strijdlust bij haar op. ‘Het is een soort klinisch leefregelboek. Als het over seks gaat, is dat niet in regels te vatten’. 

Deze week bleek dat de overbelaste jeugdbescherming vastloopt op de complexiteit van vechtscheidingen, waar kinderen de dupe van zijn. Voor Cocky was dat een drijfveer om relatiecoaching in te gaan: het probleem aanpakken bij relaties tussen ouders om daarmee de overbelasting te verminderen. Ze pleit voor een ouderschapsbelofte en het signaleren van scheurtjes in een vroeg stadium van een relatie. ‘Het is de kunst om een scheiding te voorkomen’, zegt ze. 
Maar in hoeverre is het daadwerkelijk mogelijk om dat te voorkomen? En is het in sommige gevallen niet schadelijker om voor de kinderen bij elkaar te blijven?

De ophef over de keuze van voetballer Kökcü om de One Love aanvoerdersband niet te dragen is niemand in de studio ontgaan. Volgens Joram moeten er meer begrip zijn voor de keuze van Kökcü en doet de vorm van een aanvoerdersband tekort aan het statement. ‘Ik stoor me eraan dat alle statements in de voetbalwereld via een armband gemaakt moeten worden. Je kan toch ook gewoon met elkaar praten? Dit is een soort creatieve armoede’. 
In hoeverre mag je nog anders denken of drukken we elkaar in hetzelfde malletje? En is tolerantie niet wederzijds, ondanks afwijkende meningen?

Nu er een Nederlandse delegatie naar het WK in Qatar lijkt te gaan, vindt Talitha het lastig te begrijpen dat we het ene land zoals Rusland wel boycotten en een ander land niet. ‘Het Nederlands elftal had hun morele principe kaart erbij moeten pakken. Je wil toch niet voetballen in een stadion waar bloed aan kleeft?’
De keuze om wel naar Qatar te gaan ziet Joram juist als opkomen voor het Nederlandse volk. ‘Ik vind het wel verstandig eigenlijk’, vertelt hij. Cocky vindt het daarentegen onbegrijpelijk. ‘Al die mensen die voor het WK dood zijn gegaan. Hoe groot is dan de macht van voetbal?’