Deze Week

Deze week schuift Esther van Fenema aan bij Joram en Jurjen in de studio. Naar aanleiding van de video van politieke partij Denk waarin Tweede Kamerlid Stephan van Baarle zich uitlaat over de verschillende initiatieven van de afgelopen tijd op het gebied van gender, en de reactie van Tim Hofman, ziet Esther een bredere ontwikkeling in de maatschappij. Waar het voor Jurjen overkomt als een lobby, ziet Esther een verharding in de samenleving ontstaan. Wat merkt zij als psychiater van die verharding, welke problematische gevolgen ziet zij ontstaan en hoe zorg je ervoor dat je met elkaar in gesprek blijft?

De stijging van het aantal vrijwilligers in de palliatieve zorg stemt Jurjen hoopvol. Merkt hij als predikant dat mensen meer bezig zijn met de dood? En voldoen we aan de behoefte van de samenleving of stoppen we alle moeilijkheden weg in instituten?

Ook de open brief van BEAM aan kerkleiders, geschreven met en door christelijke jongeren, heeft jong en oud aan het denken gezet. In de brief doen jongeren een beroep op de kerk om thema’s die hen bezighoudt bespreekbaar te maken. De kerk zou te weinig aansluiten op de leefwereld van jongeren. In hoeverre is het belangrijk dat de kerk zich aansluit op deze behoefte of moet de kerk in haar waarden gaan staan? En welke rol speelt zelfontplooiing hierin?

D66 en de VVD hebben deze week een uitbreiding op de bestaande Embryowet ingediend. Deze initiatiefwet maakt het mogelijk om embryo’s te kweken voor wetenschappelijke doeleinden om daarmee onder andere erfelijke ziektes te kunnen voorkomen en IVF-behandelingen te verbeteren.

In de studio zijn de meningen sterk verdeeld over deze initiatiefwet. Waar Joram het een goede ontwikkeling vindt, is Talitha van mening dat beginnend leven niet wetenschappelijk nuttig gebruikt mag worden. ‘In de manier waarop hierover wordt gesproken mist de hele morele invalshoek. […] Ik vind het kwalijk als het eerlijke verhaal niet verteld wordt’, vindt ze. 
Wanneer is iets leven, hoe ver mag de maakbaarheid van het leven gaan en hoe rekbaar is de Embryowet?

Terwijl de stressvolle periode van examens voor veel leerlingen deze week zijn begonnen, wil minister Dijkgraaf de norm van het bindend studieadvies verlagen van 60 studiepunten naar maximaal 30. Dit zou de (prestatie)druk onder studenten moeten verminderen.
In hoeverre durven we nog dingen van elkaar te eisen of is dit de enige druk verminderende knop waar de minister aan kan draaien?

Volgens het Nederlands Dagblad ziet 86 procent van 400 docenten op reformatorische scholen een toenemende gedragsverandering onder hun leerlingen. De reformatorische jongeren zouden vaker rebels gedrag vertonen. 
Komt de opvoeding op gespannen voet te staan met de rest van de wereld? En moeten reformatorische jongeren ook niet gewoon kunnen puberen? 

Deze week bespreken Talitha Muusse, Jurjen ten Brinke en Joram Kaat de herdenkingsdagen en de rol van politiek. Volgens Talitha vermengt politiek zich steeds vaker met nationale (feest)dagen. ‘Kunnen we niet gewoon even stilstaan en 4 mei niet in een modern jasje plaatsen?’, vraagt ze zich af. ‘Voel juist op die dagen een eerlijke geremdheid om niet je politieke statement te maken.’ 
Volgens Jurjen is er een verbreding van de herdenkingsdagen nodig. Op welke manier schiet je niet voorbij aan het doel van de dagen en houd je het actueel onder jongeren?

Naar aanleiding van het verrassende bezoek van president Zelensky en de onthullingen rondom Soul Survivor oprichter Mike Pivalachi, plaatst Joram zijn vraagtekens bij charismatisch leiderschap. In hoeverre hebben we charismatische leiders nodig of is het een recept tot mislukking? Waar Talitha van mening is dat bepaalde leiders na onthullingen die niet door de beugel kunnen hun betrouwbaarheid verliezen, brengt Jurjen daar nuance in. ‘De hele Bijbel is een voorbeeld waar dit samen kan gaan. Kijk bijvoorbeeld naar Petrus die Jezus verloochend en tegelijkertijd een van Zijn grootste volgelingen is’, vertelt hij. ‘Geen aansporing om zelf de fout in te gaan, maar een soort bemoediging dat God kennelijk ook klojo’s gebruikt.’
(Reactie Soul Survivor op het nieuws over Mike Pilavachi: https://dim.mcusercontent.com/cs/e9760b30c8c5d9d162382f2c9/images/77c91c05-954e-e8d4-988a-6edb306e93c6.png?w=564&dpr=2)

In hoeverre laten we ons raken door nieuws uit het buitenland, zoals de gebeurtenissen van deze week in Soedan? In de studio evalueren Jurjen, Joram en Talitha hoe en óf zij zich laten raken door nieuws wat losstaat van alledaagse relletjes. ‘Waar we aandacht aan geven, is waar we actie op ondernemen en beleid op maken. Je ziet een toename bijvoorbeeld in de Tweede Kamer met kamervragen over onzin ophef.’

Dit jaar is het tien jaar geleden dat koning Willem-Alexander zijn moeder opvolgde. Koningsdag markeert deze week zijn 10-jarig jubileum. 

Waar de afgelopen tien jaar positief begon met een vertrouwen van 74 procent in de koning, lijkt zich steeds meer een groeiend onbehagen onder de bevolking te ontwikkelen. De daling naar 46 procent lijkt dat beeld te bevestigen. 

Cocky ziet het belang van het koningshuis in, waar Joram zijn kanttekeningen daarbij plaatst. 
Past de koning als verbinder in deze tijd of is er sprake van een groeiende mis-match? En hoe kun je het dalende vertrouwen nog ombuigen?

Een column in de NRC raakten deze week een pijnpunt van zowel parttimers als fulltimers. 
Waar komt de drang vandaan om eigen keuzes te verdedigen? En bestaat er een obsessie met economisch denken projecteren op ons eigen leven?

Afgelopen week sloeg de AIVD alarm: uit hun jaarverslag blijkt dat ruim honderdduizend Nederlanders in een kwaadaardige elite gelooft en de dreiging van extreemrechts gedachtegoed vanuit alle kanten komt.Moet dit strenger beteugeld worden of schieten we dan voorbij aan het echte gesprek? Zit er een kern van waarheid in complottheorieën? En in hoeverre is empathie grenzeloos?

Ook jongeren zijn kwetsbaar voor extreemrechts gedachtegoed in hun zoektocht naar identiteit. Wat is de keerzijde van oneindige vrijheid?

Een item in het NOS-Journaal waarin sociaal wetenschapper Laurens Buijs duiding gaf over het toenemende homofobe geweld, liet afgelopen week een storm aan kritiek losbarsten. Zijn optreden leidde tot veel onbegrip op sociale media. Cocky begrijpt deze ophef, waar Talitha dit onbegrijpelijk vindt en het ‘extreem sensitief’ noemt. 
In hoeverre moeten wij en media op een heuvel van de geaccepteerde mening blijven of de randen van de discussie opzoeken? En wie bepaalt welke mening wel of niet mag?

Ook de taalgids van het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) deed online de rondte. Het gaat om een opsomming van tips om genderverschillen binnen het onderwijs weg te werken en meer inclusief taalgebruik te stimuleren.  
Gaat deze ontwikkeling voorbij aan emancipatie en schemert er een ideologie doorheen? En wat ligt ten grondslag aan de kritische geluiden over de taalgids?

Afgelopen woensdag Dutch Overshoot Day: de dag waarop Nederlanders de biocapaciteit hebben verbruikt die de aarde in één jaar tijd kan produceren en aan afvalstoffen kan verwerken.  
Hoe bewust zijn we ons van deze Overshoot Day? En hoe kunnen we nog bijdragen aan de oplossing van dit probleem?

Dominees in Hardenberg en mensen uit andere steden die online domeinnamen van de Evangelische kerk Mozaïek in hun gemeente claimen doen dat met diverse beweegredenen. De snelle groei en uitbreiding van de gemeente is niemand ontgaan. Wekt dit een onderlinge competitie tussen kerken op? Hoe kijkt voorganger Jurjen ten Brinke hier tegenaan? En moeten kerken niet een compleet nieuwe richting in slaan?

Deze week publiceerde de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie (RTE) hun jaarverslag van 2022. Daaruit blijkt dat het afgelopen jaar het aantal meldingen van euthanasie met 14 procent is gestegen. Kunnen we als samenleving met lijden omgaan? Of hebben we alles weg georganiseerd in de oneindige medische mogelijkheden? En hoe ver gaat onze zelfregie?
Jurjen en Cocky delen hun ervaringen rondom dit thema en vertellen over de impact van mensen in hun omgeving.

Staatssecretaris Van Ooijen wil een rem op de groei in aanvragen bij psychische hulpverleners. Deze “grenzeloze-groei” zou niet meer te betalen en organiseren zijn, waardoor men wordt aangemoedigd om deze hulp bij elkaar te zoeken in plaats van direct bij jeugdzorg. 
Hebben we dit probleem niet zelfgecreëerd? En nu er de afgelopen jaren steeds meer openheid komt voor de mentale gezondheid, gaat dit averechts werken?

De ontwikkelingen van Artificial Intelligence (A.I.) gaan razendsnel. Zó snel dat zelfs duizend techexperts de ontwikkeling van Chat GPT willen pauzeren. Waar de een positief gestemd is over deze technologische ontwikkeling, is een ander dat minder. Ook in de studio delen Talitha, Joram en Cocky verschillende visies hierop. Waar Joram enthousiast is, vindt Cocky het doodenge ontwikkeling.
Hoe ver mag deze technologische ontwikkeling gaan? Is de angst daarvoor terecht? En raken we de regie met A.I. kwijt?

De reacties op het fragment van Rik Peels in de Ongelooflijke Podcast raakte Talitha. Volgens haar is er een gevaarlijke cultuurstrijd ontstaan. ‘Ieder intellectueel debat, waar deskundige vrijuit moeten kunnen spreken en nuance aanbrengen, wordt door kampen opgeëist. Je moet je kleur bekennen en overal moet een politieke agenda achter zitten.’
Zijn we in een fuik van ons eigen wereldbeeld beland? En wat is die grens tussen geweld en vreedzaam protesteren?

Sinds deze week kunnen scholen zich aanmelden voor een programma waarbij zij kinderen uit lage-inkomensgezinnen kunnen ondersteunen met voedselbonnen of ontbijt in het klaslokaal. Volgens Cocky is dit een symptoom bestrijdingsmiddel en gaat het om véél meer dan alleen eten.

Het is de week van de Lentekriebels! 
Het startschot van deze projectweek is Jurjen, Joram en Cocky niet ontgaan. Dit keer staat het thema ‘Wat vind ik fijn?’ in het speciaal- en basisonderwijs centraal. Een week lang krijgen kinderen op deelnemende scholen les over weerbaarheid, relaties en seksualiteit. 
Op het lesmateriaal van expertisecentrum Rutgers is veel kritiek geuit.
Is deze ophef terecht of zijn we te preuts geworden? En is school de juiste plek om zulke onderwerpen met kinderen te bespreken?

Uit een rapport blijkt dat Hillsong Church jaarlijks een rekening van 1 miljoen dollar stuurt naar de christelijke humanitaire hulporganisatie Compassion International. Van dat geld gaat een deel naar de promotie. Jurjen vraagt zich af waarom er bekende mensen ingezet moeten worden om het belang van het doel onder de aandacht te brengen. Of is dat logische marketing?

In de documentaire ‘The mind game’, is de reis die de jonge vluchteling Sajid Khan Nasiri op zijn 14de vanuit Afghanistan maakt te zien. Joram vertelt waarom de film een enorme indruk op hem heeft gemaakt. Waardoor raakt het een ons meer dan andere crises? Is dat een kwestie van perspectief?

De winst van de BBB bij de Provinciale Statenverkiezing is Jurjen, Joram en Cocky niet ontgaan. Ook de politieke leiders van ons land konden er niet omheen. Desondanks blijft een reactie daarop vooralsnog uit. Wanneer komt die politieke reflectie op gang? En welk maatschappelijk sentiment laat de winst van de BBB zien?   

Deze week is het tien jaar geleden dat de huidige paus Franciscus in functie trad. ‘Mij is altijd geleerd dat de Rooms Katholieke kerk ongeveer de antichrist is, maar de paus geeft mij hoop’, vertelt Cocky. Wat is de kracht van de dienende houding waarmee hij zijn functie bekleed? En waarom spreekt veel mensen zijn manier van leiderschap aan?

Uit onderzoek van het Nederlands Dagblad blijkt dat de Coronacrisis voor een leegloop in drie op de vijf kerken heeft gezorg. Hoe zorg je ervoor dat mensen zich nog durven te verbinden en committeren aan een kerk? En in hoeverre geeft de leegloop in kerken een realistisch beeld weer?