Deze Week

Sjirk Kuijper analyseert samen met Joram en Cocky het nieuws van de afgelopen week.

Met nog een paar dagen op de teller tot de Provinciale Staten- en waterschapsverkiezingen lijken deze volgens Sjirk al gekaapt te zijn door de landelijke kopstukken. Wat ziet hij gebeuren in het politieke landschap? En waardoor tuinen we massaal in de politieke trucjes?

Femicide. Een (vrijwel) onbekend woord wat tot op heden nog weinig gekoppeld wordt aan gewelddadige misdrijven door (ex)partners. Waarom is femicide geen hot topic in ons land, ondanks het feit dat er iedere acht dagen een vrouw wordt vermoord? Welk maatschappelijk probleem wordt hiermee blootgelegd?

In Denemarken maken kerken zich zorgen over de nationale feestdag ‘De grote Gebedsdag’ die geschrapt is om hoge defensie uitgaven te kunnen financieren. Hoe kijken Sjirk en Cocky naar de toekomst van onze christelijke nationale feestdagen in een inmiddels overwegend seculier land?

Lange tijd werd er lacherig gepraat over onze overzeese buren na de Brexit en snelle wisselingen van premiers in korte tijd. Talitha weet een parallel te trekken tussen de Engelse en Nederlandse politiek. Bestaat er een angst voor leiderschapswisseling? En waarom moeten we de chaos van populisten juist omarmen?

De nieuwe website ‘Take it down’ wil de online verspreiding van naaktfoto’s tegengaan. Door middel van anonieme meldingen en een digitale database worden de foto’s van slachtoffers op de aangesloten platforms verwijderd. Volgens Cocky moeten we ons minder focussen op de weerbaarheid en meer op de waardigheid van jongeren. ‘Je grenzen ontdekken hoort er toch ook gewoon bij?’, vraagt Joram zich af. ‘Bekrompen doen is juíst progressief’, vindt Cocky.

In de afgelopen tijd werd men opgeschrikt door de geprojecteerde racistische leuzen op plekken zoals de Erasmusbrug, het Anne Frank huis en het Eindhovense stadhuis. Minachten we de online wereld waarop dit extremistische gedachtegoed al langer suddert? Hebben we voor de online wereld een dikke huid gecreëerd en een flinterdunne huid voor de offline wereld behouden?

Deze week praten Joram, Talitha en Cocky bij over de ophef rondom het herschrijven van Roald Dahl boeken. Sensitivity readers pleiten ervoor om woorden als ‘dik’, ‘lelijk’ en ‘stom’ te vervangen voor minder kwetsende woorden. Schieten we hierin voorbij aan de harde realiteit of moeten we met elkaar zo’n safespace creëren? En zijn we als samenleving overgevoelig geworden? 

Moeten we in het verlengde daarvan niet bezig zijn met de ongevoeligheid richting vrouwen in het publieke debat? Deze week werd minister Kaag tijdens een bezoek aan de Overijsselse plaats Diepenheim ontvangen door betogers met fakkels die diverse leuzen scandeerden. Welk breder sentiment zit hieronder? En waardoor wordt dat gevoed?

Online video’s met de hashtag ADHD gaan viral op TikTok. Jongeren vinden herkenning in de symptomen, maar experts maken zich zorgen dat jongeren elkaar onterecht de GGZ in praten. Aan de ene kant wil de maatschappij zich bevrijden van het traditionele hokjesdenken, tegelijkertijd lijken we graag labels op onszelf te plakken. Waar zijn we naar op zoek? En is deze ontwikkeling iets van alle tijden of neemt dit alsmaar toe?

Jurjen, Cocky en Joram bespreken de historische uitspraak van het gerechtshof. Met de uitspraak komt er een verbod op etnisch profileren door de marechaussee bij grenscontroles. Wat betekent deze uitspraak voor de tendens in de samenleving? En wat zegt deze etnische profilering over onszelf?

Volgens Nieuwsuur hebben onthullingen van grensoverschrijdend gedrag ervoor gezorgd dat werkgevers doorschieten in overtrokken reacties richting beklaagden. Welke gevolgen brengt deze angst met zich mee voor de bedrijfscultuur? Jurjen deelt een dilemma over deze kwestie.

Ook de worshipdienst in de Asbury University in Kentucky, welke inmiddels langer dan een week aan de gang is, wordt besproken. Hoe kunnen we deze revival duiden? En is er sprake van massahysterie of aanbidding in haar puurste vorm?

Deze week schuift Tijs van den Brink aan. Samen met Joram en Cocky staan ze stil bij de tragische aardbeving op de breuklijn tussen Turkije en Syrië. Joram en Tijs analyseren de houding die zij als journalisten aannemen ten opzichte van rampen. In hoeverre hebben zij door de jaren heen een dikke huid opgebouwd? En hoe verhoudt de rol van de journalist als boodschapper van nieuws zich ten opzichte van emoties? ‘Ik kies met terugwerkende kracht of ik iets laat binnenkomen’, vertelt Tijs. ‘Meehuilen is ook een kracht’, vindt Cocky.

De ophef rondom eerder geschreven verhalen door Pim Lammers als Kinderboekenweekgedicht schrijver ging het panel niet in de koude kleren zitten. Ook de actievoerders van Civitas Christiana achter de petitie tegen Lammers blijven niet onbesproken. Tijs vraagt zich af of we nog het gesprek met elkaar kunnen voeren zonder direct in bepaalde hoeken geplaatst te worden. ‘Het woord pedofiel betekent direct het einde van een gesprek.’ 
‘Er zit een error in onze vrijheid van meningsuiting’, zegt Cocky terwijl ze de groep Civitas Christiana probeert te duiden aan de hand van hersenstructuren.

Een genderneutraal gebed? En een noch mannelijk, noch vrouwelijke God? De Anglicaanse kerk gaat onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om gebeden genderneutraal te laten klinken. Cocky vindt deze verandering niet relevant voor het geloofsleven. ‘Geloven moet genderoverstijgender zijn.’ Tijs plaatst daar zijn vraagtekens bij ‘Als de Bijbel door de grondtekst aanleiding geeft om ook in vrouwelijke termen te spreken ben ik voor.  Maar als het onder maatschappelijke druk gebeurd vind ik dat irritant.’

Deze week prees minister Carola Schouten religieuze instanties zoals kerken en moskeeën voor hun inzet op het gebied van armoedebestrijding naar aanleiding van een nieuw onderzoeksrapport. Jurjen is positief gestemd over de uitspraak van minister Schouten. ‘Ik ben blij dat er eindelijk erkend wordt: wij hebben jullie nodig, we moeten het met elkaar rooien’, vertelt hij. ‘Ik ben voor de scheiding van kerk en staat, maar dat betekent niet dat je niet kunt partneren. Zie hen niet als concurrenten, wees eens niet zo bang!’
Die erkenning van de overheid richting kerken lijkt Joram echter niet voldoende. 

Het vertrek van Dr. Phil later dit jaar, slaat volgens Cocky een gat in een breder gevoelde behoefte. De bekende televisie therapeut heeft de afgelopen 21 jaar in zijn dagelijkse talkshow adviezen gegeven over financiële-, relationele- of verslavingsproblemen. ‘Wij zouden ook een Nederlandse Dr. Phil moeten hebben’, vindt ze. ‘Het praten over zulke thema’s laat ons reflecteren. Daar zijn veel mensen bij gebaat.’
Joram onderschrijft Cocky’s standpunt, terwijl Jurjen er kritische kanttekeningen bij plaatst.

In de aanloop naar de aankomende Provinciale Statenverkiezingen worden diverse campagnemiddelen, waaronder Tiktok, gretig aangegrepen door kamerleden. Toch blijkt uit een rondgang van BNR onder kamerleden dat velen met het gebruik van de app zijn gestopt uit privacy overwegingen.

Tegelijkertijd gaat het smartphone gebruik nog onverminderd door, zowel op werk als op scholen. ‘Er is een hele etalage vol aan bewijs dat Tiktok gif is en het dossier over de negatieve gevolgen van mobieltjes is pagina’s dik. En toch lukt het ons niet om ons gedrag aan te passen?’, vraagt Joram zich af. ‘De overheid heeft kerken nodig voor het werk wat hen niet lukt. Wij hebben hierin de overheid nodig voor wat onszelf niet lukt.’

Uit Amerikaans onderzoek zou blijken dat een kwart van de Nederlanders tussen de 18 en 40 jaar twijfelt aan de Holocaust. Dit veroorzaakte zowel gechoqueerde als kritische reacties; ook in de studio. ‘We hebben tastbaar bewijs, hoe kun je het dan ontkennen?!’, vraagt Cocky zich af. Talitha herkent een sentiment in de samenleving wat te veel wordt onderschat. ‘We falen erin om het Holocaust verhaal te blijven vertellen’, vindt ze. 
Wanneer deze historische gebeurtenis meer naar de achtergrond verdwijnt, verliezen we dan als samenleving ons morele meetlat? ‘Je hebt als samenleving een ‘dit nooit meer’ gevoel nodig om onderscheid te maken tussen wat beschaafd is en wat niet’. 

Door de populariteit van mensen als Andrew Tate, Jordan Peterson en Joël Beukers onder jonge mannen lijken zij een gat te vullen die door progressieven is ontstaan. Heerst er onderhuids te veel verwarring over mannelijkheid en vrouwelijkheid?
‘We zitten in een crisis over mannelijkheid en vrouwelijkheid’, zegt Talitha. ‘Is het niet logisch sommige mensen zich nu juist verankeren in een sterke mannelijke of vrouwelijke identiteit en op zoek gaan naar wat écht mannelijk of vrouwelijk is, omdat de rest zich allemaal naar een fluïde vorm aan het bewegen is?’
‘Maar waarom moet alles dan zó mannelijk?’, vraagt Cocky zich af.

Daten of zoeken naar een relatie binnen je eigen bubbel lastig? Het Instagram-account ‘Refomemes’ biedt de oplossing: op Valentijnsdag organiseren zij een blind date avond. In hoeverre is dit een veilig manier van daten of staat het de persoonlijke ontwikkeling in de weg?

Leeglopende kerken halen geld op om te overleven, kopte het ND afgelopen week. Nederland is geen gelovig land meer en de kosten van kerken stijgen. Hoe kijkt presentator en voorganger zijn Amsterdam Jurjen ten Brinke daar tegen aan? Want wat missen we als de kerk echt verdwijnt? 

Een groeiende groep Nederlanders wil zich niet meer met het nieuws bezighouden. Het is somber of mist context. In december schreef de NOS: “Voor wie het nieuws volgt en begaan is met mensen die lijden, was 2022 een deprimerend jaar". Opvallend, vind Jurjen. En hoe kijkt journalist en ex-hoofdredacteur van het ND Sjirk Kuijper daar tegen aan? Is het een taak van de media om naast het negatieve, ook het positieve nieuws bewust te brengen? 

Steeds meer jongeren kampen met suïcidale gedachten, en ook na corona zijn de cijfers niet gedaald. Het is onder jongeren zelfs doodsoorzaak nummer 1. Daar schrok Cocky Drost van. Een preventieprogramma op scholen ontbrak. Tot nu, want stichting 113 start met de aanpak STORM, waar docenten op scholen getraind worden om signalen van depressie te herkennen. 

Heb jij zelf hulp nodig? Dan kun je contact opnemen met Stichting 113 Zelfmoordpreventie via 0800 0113 (24/7 bereikbaar) en 113.nl. Je kunt anoniem bellen en chatten.

Vorige week maakte ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers bekend dat hij de politiek gaat verlaten. Zijn opvolger werd afgelopen dinsdag gekozen in Mirjam Bikker. Vorige week zaten Sjirk, Jurjen en Cocky ook met elkaar aan tafel en bleek dat ze allemaal op de hoogte waren van het vertrek van Gert-Jan Segers. Hoe kijken ze aan tegen zo’n embargo? En wat verwachten ze van de nieuwe fractievoorzitter Mirjam Bikker? 

De Stichting Ideële Reclame (SIRE) heeft deze week de mediacampagne Verlies elkaar niet als polarisatie dichtbij komt’ gelanceerd, om Nederlanders tips te geven hoe je het beste om kunt gaan met polarisatie.
Sjirk heeft moeite met deze campagne. ‘Het leidt ertoe dat ongelijke opvattingen geneutraliseerd worden. Je kunt niet alles wegrelativeren. Je moet elkaar niet zoeken vanuit het idee dat bij elke tweepolige discussie de waarheid in het midden ligt. Want er liggen standpunten ver van de waarheid’, legt hij uit. 

‘Ik heb niet het gevoel dat de waarheid in het geding is, maar het eerder gaat om vooroordelen over en weer’, reageert Jurjen. Volgens hem is het probleem dat er niet meer naar elkaar geluisterd wordt en je jezelf wel degelijk vol overtuiging in een kleurrijk midden kunt bevinden. Daarop deelt Sjirk een oud christelijk principe. 

Deze week viel de uitzending van ‘De Slimste Mens’ bij Sjirk verkeerd. ‘Waar is het geschiedenis onderwijs gebleven?’, vraagt hij zich af. ‘Soms is dat ene feitje een ankerpunt van een totaal besef van onze nationale geschiedenis en regionale diversiteit.’

‘Ik begrijp wel dat je sommige feitjes soms vergeet’, reageert Cocky.

Daarnaast bespreken Jurjen, Cocky en Sjirk het proces wat zich in Griekenland afspeelt tussen de Griekse justitie en 24 vrijwilligers.  
‘Ik blijf het zó gek vinden dat vrijwilligers die mensen uit het water redden, nu voor de rechter staan omdat zij mogelijk mensensmokkelaars zouden zijn’, reageert Jurjen. 
‘Het uitdagen van hulp moet ontmoedigd worden’, vindt Sjirk. ‘Griekenland daagt hiermee ook de rest van de wereld uit.’

Met z’n allen blikken Jurjen, Talitha, Joram en Cocky terug op het afgelopen jaar. Welk nieuws heeft voor hen het jaar 2022 gekleurd? En wat valt daarin het meest op?

De grensoverschrijdende verhalen welke aan het licht zijn gekomen worden besproken, wat resulteert in een gesprek over integriteit. ‘Kunnen we nog wel een volwassen en volwaardig gesprek voeren met elkaar zonder dat iemands integriteit of motief direct in twijfel wordt getrokken?’, vraagt Jurjen zich af. 

Daarnaast worden de verschillende protesten van het jaar besproken en staan ze stil bij de oorlog tussen Oekraïne en Rusland. ‘Ik voel mij meer een wereldburger dan Nederlander’, bekent Jurjen. ‘Dat helpt mij om te focussen op de wereldproblematiek, wat ook doorwerkt in het hier en nu’. Talitha zag de uitbraak van de oorlog als ‘ons Koude Oorlog-moment’.

Met elkaar eindigen ze de terugblik op hoopvolle noot, zeker na het heuglijke nieuws wat Talitha deelt.