Di hou creol - Podcast over Virgin Islands Dutch Creole

In 1922-1923 bezocht de Nederlandse antropoloog J.P.B. de Josselin de Jong in een gezamenlijke Deens-Nederlandse archeologische expeditie verschillende Caribische eilanden. Heel belangrijk was zijn bezoek aan de US Virgin Islands. Niet alleen vond hij archeologisch materiaal, ook maakte hij kennis met enkele moedertaalsprekers van het Nederlandse Creools. Was deze taal dan toch niet uitgestorven? De teksten die hij verzamelde zijn fonetisch gepubliceerd en dus hebben we nu een schat aan verhalen, verteld door moedertaalsprekers over onderwerpen die dicht bij de cultuur van de Maagdeneilanden liggen en waarvan we bijna kunnen horen hoe de taal écht geklonken heeft.

De dag voor Thanksgiving Day 1922 komt de Lithuania aan in New York. De Josselin de Jong beschrijft deze aankomst met de rol van de immigration officers en de medical officers. Bovendien merken de passagiers nu dat een van hen een crimineel is. Op 30 november, de eerste dag in New York,  gaan Hatt en De Josselin de Jong met de subway naar de Bronx Zoo.

Aanvullende informatie is te vinden op https://diecreoltaal.com/

De oudste teksten in het Virgin Islands Dutch Creole komen uit 1739-1742, maar het oudste boekje waarvan we weten dat het werkelijk is gebruikt binnen Evangelische Broedergemeente op de Deense Antillen, komt uit 1749-1753. Dit Criol Leedekin Boekje voor gebrieck Van de Neger broer gemeente Na St Thomas St Crux Overzet üt de Hoog deutse taal door Broer Samy Isles en George Weber, en een deel mee Assistantie Broer Johannes  staat vol gezangen.
Ik zal informatie over dit boekje geven, maar belangrijker nog: graag laat ik een opname horen van één van de liederen. Gylchris Sprauve, musicoloog en tenor van de US Virgin Islands, heeft er namelijk al een paar gezongen en opgenomen.

Meer informatie of afbeeldingen? Opmerkingen, vragen of tips? Neem dan alstublieft contact op via www.diecreoltaal.com.

In 1922-1923 bezocht de Nederlandse antropoloog J.P.B. de Josselin de Jong in een gezamenlijke Deens-Nederlandse archeologische expeditie verschillende Caribische eilanden. Heel belangrijk was zijn bezoek aan de US Virgin Islands. Niet alleen vond hij archeologisch materiaal, ook maakte hij kennis met enkele moedertaalsprekers van het Nederlandse Creools. Was deze taal dan toch niet uitgestorven? De teksten die hij verzamelde zijn fonetisch gepubliceerd en dus hebben we nu een schat aan verhalen, verteld door moedertaalsprekers over onderwerpen die dicht bij de cultuur van de Maagdeneilanden liggen en waarvan we bijna kunnen horen hoe de taal écht geklonken heeft.

Zijn dagboek zal ik per dag voorlezen en toelichten. We gaan verder met 24 en 26 november 1922. De Josselin de Jong ontmoet de machinist en er is een verstekeling aan boord.

Aanvullende informatie is te vinden op www.diecreoltaal.com.

In de vorige aflevering konden we zien hoe het zat met de omstandigheden waaronder het Virgin Islands Dutch Creole kon ontstaan. Maar uit de periode tot 1736 hebben we geen snipper in deze taal. Wel wordt er in 1736 in een dagboek van een zendeling van de Evangelische Broedergemeente verwezen naar een mogelijke bijbelvertaling naar het 'Carriolsch', maar die was toen nog niet gelukt. Uit 1738 kennen we de oudste brief die door een tot slaaf gemaakte geschreven is, met daarin wat Creoolse kenmerken. De eerste echt Virgin Islands Dutch Creole teksten zijn in 1739 opgetekend en deze zijn in 1742 zelfs in druk verschenen. En zover ik weet, zijn dit zelfs de oudste gedrukte teksten in een Creooltaal.

In 1922-1923 bezocht de Nederlandse antropoloog J.P.B. de Josselin de Jong in een gezamenlijke Deens-Nederlandse archeologische expeditie verschillende Caribische eilanden. Heel belangrijk was zijn bezoek aan de US Virgin Islands. Niet alleen vond hij archeologisch materiaal, ook maakte hij kennis met enkele moedertaalsprekers van het Nederlandse Creools. Was deze taal dan toch niet uitgestorven? De teksten die hij verzamelde zijn fonetisch gepubliceerd en dus hebben we nu een schat aan verhalen, verteld door moedertaalsprekers over onderwerpen die dicht bij de cultuur van de Maagdeneilanden liggen en waarvan we bijna kunnen horen hoe de taal écht geklonken heeft.

Zijn dagboek zal ik per dag voorlezen en toelichten. We gaan verder met 21 en 22 november 1922, de eerste dagen aan boord van de Lithuania.

Aanvullende informatie is te vinden op www.diecreoltaal.com.

In het Virgin Islands Dutch Creole zijn allerlei woorden te herkennen die afkomstig zijn uit het Zeeuwse en/of het West-Vlaamse dialect van het Nederlands. Waar kun je dat aan zien? Om welke woorden en klanken gaat het eigenlijk? Interessanter is misschien nog wel de vraag hoe die dialectvormen in deze creooltaal terecht hebben kunnen komen,
In deze aflevering ga ik in op de dialectvormen én de demografische verklaring ervoor. De aflevering duurt dan ook twee keer zo lang als normaal.
Meer informatie? Kijk dan op www.diecreoltaal.com

Di hou creol - podcast over Virgin Islands Dutch Creole is in principe tweewekelijks. Deze keer moest ik wat vlugger zijn omdat de aflevering over dit onderwerp al beloofd was. 
Op 11 juni verschijnt de volgende aflevering.

In 1922-1923 bezocht de Nederlandse antropoloog J.P.B. de Josselin de Jong in een gezamenlijke Deens-Nederlandse archeologische expeditie verschillende Caribische eilanden. Heel belangrijk was zijn bezoek aan de US Virgin Islands. Niet alleen vond hij archeologisch materiaal, ook maakte hij kennis met enkele moedertaalsprekers van het Nederlandse Creools. Was deze taal dan toch niet uitgestorven? De teksten die hij verzamelde zijn fonetisch gepubliceerd en dus hebben we nu een schat aan verhalen, verteld door moedertaalsprekers over onderwerpen die dicht bij de cultuur van de Maagdeneilanden liggen en waarvan we bijna kunnen horen hoe de taal écht geklonken heeft.

Zijn dagboek zal ik per dag voorlezen en toelichten. We beginnen met de eerste dag, de reis van Amsterdam naar Kopenhagen, 19 november 1922.

Aanvullende informatie is te vinden op www.diecreoltaal.com.

Deze aflevering bestaat uit drie delen. Allereerst besteed ik aandacht aan de brief van Arendt Henderijckx. Hij schreef deze brief in 1672 vanuit St. Eustatius om te melden dat er daar mensen klaarstaan om naar St. Thomas te gaan. Vervolgens lees ik twee teksten voor die met slavernij te maken hebben. De eerste tekst is een afscheidslied uit 1788, de tweede is een fabeltje dat is opgetekend in 1923. Ten slotte noem ik enkele digitale bronnen waarmee de geschiedenis van de bevolking van St. Thomas bestudeerd kan worden.

Tijdens deze eerste aflevering van di hou creol bespreek ik allereerst kort met welke taal we te maken hebben. In grote stappen neem ik de luisteraar mee door de 250 jaar dat deze taal bestaan heeft. Een taalcursus wordt het niet.
Daarnaast besteed ik aandacht aan de naam die sprekers, maar vooral ook onderzoekers, aan deze creooltaal hebben gegeven. Het begint met Carriolsch en het eindigt met Virgin Islands Dutch Creole.
Ten slotte zal ik de website diecreoltaal.com en de belangrijkste bronnen voor een eerste kennismaking met het Virgin Islands Dutch Creole langs laten komen. Via de website vindt u niet alleen teksten over of in het Virgin Islands Dutch Creole, maar ook links naar websites waar gerelateerde, bijvoorbeeld historische, bronnen te vinden zijn.

Aan het begin van de achttiende eeuw ontstond er op de toenmalige Deense Antillen St. Thomas, St. John en St. Croix een contacttaal. Vreemd genoeg was het overgrote deel van de woordenschat niet afkomstig uit het Deens, maar uit het Nederlands. Het Virgin Islands Dutch Creole groeide uit tot een levende creooltaal die ooit naast het Nederlands dé belangrijkste taal van de eilanden werd die we nu US Virgin Islands noemen.

Vanaf de negentiende eeuw dacht men keer op keer dat di hou creol  'de oude creooltaal' echt uitgestorven zou zijn, maar pas in 1987 overleed de laatste spreekster.

Deze podcast is geen cursus, maar een verhaal van deze bijzondere taal in steki pampi senu, letterlijk 'stuk papier meervoud', oftewel in 'snippers' uit de ongeveer 250 jaar dat deze taal heeft bestaan. 

Cefas van Rossem bestudeert al vanaf de jaren '90 het Virgin Islands Dutch Creole. Vrijwel alle teksten in en over deze taal zijn door zijn handen gegaan of onder zijn ogen gekomen. Op dit moment is hij als gastonderzoeker aan het Meertens Instituut betrokken bij het archiveren en onderzoeken van dit creoolse materiaal.


Voor bronnen en contact: https://diecreoltaal.com/