Bolesne uprzedzenia lub wyobrażenia związane z folklorem – to najpowszechniejsze i najbardziej zakorzenione skojarzenia związane ze społecznością romską. Tylko że te uproszczenia realnie wpływają na życie ludzi, którzy zamiast swobodnie rozwijać się towarzysko czy zawodowo, permanentnie obawiają się niezręcznych pytań i oskarżeń. Pytanie nasuwa się samo: jacy w takim razie są przedstawiciele społeczności romskiej? Nie ma na to jednoznacznej odpowiedzi, podobnie jak w przypadku każdej innej grupy społecznej – zróżnicowanej, pełnej charakterów, osobowości i życiowych doświadczeń. Budowanie porozumienia i zrozumienia to cel Fundacji „W stronę Dialogu”, która działa na rzecz społeczności romskiej w Polsce. O związanych z tym wyzwaniach, także osobistych, opowiedziała w "Drogowskazach" jej prezeska, antropolożka dr Joanna Talewicz. Do wysłuchania rozmowy zaprasza Aleksandra Galant.

Utytułowany polski podróżnik Mariusz Majewski spędził w Makali – niesłychanie ciężkim więzieniu w Demokratycznej Republice Konga w Afryce, prawie sto dni. Polak cudem przetrwał w niezwykle ciężkich warunkach (brak wody, głód, choroby, bezprawie, brutalna przemoc), w których każdy dzień był wyczerpującą walką o przetrwanie. Niesłusznie oskarżonemu o szpiegostwo podróżnikowi z Polski, groziła kara śmierci, którą w ostatniej chwili zmieniono na dożywocie (co w afrykańskim więzieniu de facto i tak byłoby wyrokiem śmierci, tyle, że rozłożonym na raty). Mariusza udało się uwolnić z kongijskiego więzienia dzięki pomocy setek ludzi, z polskimi władzami na czele (w uwolnienie Mariusza zaangażował się prezydent Andrzej Duda oraz MSZ). Podróżnik do końca życia będzie jednak pamiętał piekło jakiego doświadczył w centralnej Afryce. Jakie wnioski wyciągnął z tej bolesnej, życiowej lekcji? Co było dla niego najgorsze w niewoli? Gośćmi Michała Poklękowskiego, w tej edycji Drogowskazów, są Jarosław Kocemba i Mariusz Majewski, autorzy nowej na rynku wydawniczym książki wydawnictwa Harde, pt. „Kongijskie piekło. Polak w afrykańskim więzieniu”.

Ochrona danych osobowych – to hasło kojarzy nam się przede wszystkim z długimi formułkami i nudnymi szkoleniami. Z tego powodu nie poświęcamy im mało uwagi, co... może skończyć się katastrofą. Dane osobowe machinalnie udostępniamy akceptując losowe zgody w trakcie zakupów przez internet, poznając ludzi na aplikacjach randkowych, a nawet, korzystając z “zamkniętych” grup szkolnych przeznaczonych dla uczniów i uczennic. Dane osobowe nazywane są “współczesnym złotem” nie bez powodu: powiększają bazy marketingowe, ułatwiają wyłudzenia i kradzieże, pozwalają na obserwację naszych zwyczajów. W jaki sposób są wykorzystywane i dlaczego warto chronić je bardziej, opowiedziała w Drogowskazach Karolina Praszek- Gołębiewska, specjalistka ds. Ochrony danych osobowych z Kancelarii Bezpieczeństwa. Do wysłuchania rozmowy zaprasza Aleksandra Galant.

Ludzkość coraz szybciej zmierza w kierunku „cywilizacji samotności”. Samotność wśród ludzi, zwłaszcza u boku osoby, która miała być najważniejsza na świecie, nie tylko przynosi poczucie odrzucenia, ale nasila chroniczny lęk. Samotność w związku wynika ze schematów odczuwania, myślenia i zachowań, których źródłem są najczęściej wzorce relacji z dzieciństwa. Światowa Organizacja Zdrowia w 2023 roku uznała samotność za jedno z kluczowych zagrożeń dla zdrowia publicznego w XXI wieku. Według raportu Instytutu „Pokolenia” z 2022 roku, aż 53 procent dorosłych Polek i Polaków cierpi z powodu samotności, a 35 procent osób nie ma nikogo, do kogo mogłaby się zwrócić o pomoc. Z kolei raport CBOS-u wskazuje, że samotność coraz częściej dotyka ludzi młodych. Jak wyjść z samotności i nie pozwolić jej niszczyć naszego zdrowia psychicznego i fizycznego? Gościem Michała Poklękowskiego, w tej edycji Drogowskazów, jest Elżbieta Strzyga, doświadczona hipnoterapeutka z Warszawy, terapeutka par, twórczyni aplikacji Space wspierającej terapię.

Uważamy je za piękne i nie wyobrażamy sobie bez nich życia – ale nie badamy ich regularnie i nie dbamy o ich higienę. Oczy to nie tylko zwierciadło duszy. To przede wszystkim narząd kluczowy dla funkcjonowania człowieka oraz odbicie stanu naszego zdrowia. Zaburzenia widzenia mogą być symptomem nawet kilkuset chorób różnych układów i organów niezwiązanych z widzeniem! Znaczący wpływ na stan oczu mogą mieć proste działania: ograniczenie kontaktu z ekranami, zwłaszcza z bliska i w ciemności, świadome korzystanie z soczewek kontaktowych czy odpowiednio dobrana dieta. Mamy jednak problem z ich wdrożeniem, czego konsekwencją mogą być nie tylko zaburzenia widzenia, ale także choroby – szacuje się, że aż 90% z nich jest nieodwracalnych. Co mówią o nas nasze oczy, w jaki sposób możemy je wspierać i dbać, podpowiadała w Drogowskazach profesor Agnieszka Kamińska, specjalistka chorób oczu i założycielka Szwedzka Clinic. Do wysłuchania rozmowy zaprasza Aleksandra Galant.

Czy w dzisiejszych czasach jeszcze potrafimy celebrować posiłki? Dlaczego tak często wybieramy produkty żywnościowe, które jeszcze sto lat temu nie byłby traktowane jako … jedzenie? Dlaczego kupujemy ultra-przetworzone dania, których składników nawet nie znamy? Dlaczego tak wiele osób objada się, zamiast odżywiać? A to ogromna różnica! Jedzenie jako jedyna przyjemność w życiu, jedyna satysfakcja, to bardzo często sygnał emocjonalnego jedzenia (w reakcji na stres, smutek, samotność czy ekscytację), a nie fizycznego głodu, mający na celu szybkie podniesienie poziomu dopaminy. Choć „smakowanie” życia jest ważne, traktowanie jedzenia jako jedynego źródła radości może prowadzić do nadwagi i problemów psychicznych, gdy staje się mechanizmem obronnym. Gościem Michała Poklękowskiego, w tej edycji Drogowskazów, jest Oksana Volska, edukatorka zdrowia metabolicznego i psycho-dietetycznego. Ekspertka w swojej pracy, patrzy na człowieka całościowo – łącząc ciało, psychikę i styl życia. Szczególnie interesuje się długowiecznością w zdrowiu psychicznym i fizycznym.

Dieta – jeszcze niedawno to słowo jednoznacznie kojarzyło się z restrykcjami i odchudzaniem. Na szczęście dziś coraz częściej myślimy o diecie jako o całościowym sposobie odżywiania, który ma wspierać nasz organizm. Zwłaszcza, że wprowadzanie pozornie niewielkich nawyków, może znacząco poprawić nasze samopoczucie. Winę za wiele przypadłości i dolegliwości coraz częściej i chętniej zrzucamy na „hormony”. Aby je wyregulować warto działać zgodnie z rytmem cyklu (co dotyczy także aktywności fizycznej i codziennego funkcjonowania) i komponować posiłki zwracając uwagę na obecność białka, kwasów omega-3, produktów zawierających żelazo i oczywiście warzyw. W jaki sposób dieta może wspierać i regulować nasze hormony i o jakich prostych zasadach warto pamiętać, mówiła w Drogowskazach Aneta Łańcuchowska, dietetyczka kliniczna z Centrum Medycznego Damiana. Do wysłuchania rozmowy zaprasza Aleksandra Galant.

Negocjacje z dziećmi opierają się na partnerskim traktowaniu, empatii i wspólnym poszukiwaniu rozwiązań. Kluczem jest słuchanie argumentów, nazywanie emocji dziecka oraz proponowanie ograniczonej liczby wyborów. Celem jest zbudowanie relacji i nauka kompromisów, a nie wygrana rodzica, co najlepiej osiągać przez spokój, jasne zasady, konsekwencję, spisywanie umów i dotrzymywanie słowa. Sztukę negocjowania z dziećmi (w ramach rodziny), da się opanować. W jaki sposób? Gościem Michała Poklękowskiego, w tej edycji Drogowskazów, jest Zbigniew Dzideczek, zawodowy negocjator z wieloletnim doświadczeniem i sukcesami, ojciec pięciorga dzieci i dziadek sześciorga wnucząt. Człowiek, który na co dzień rozwiązuje konflikty biznesowe i międzyludzkie. Ekspert jest autorem książek, w tym nowej na rynku wydawniczym pt. „Negocjator w domu. Dzieci to nie terroryści”. Jak realizować ich cele, na naszych warunkach”.

Wsparcie psychologa i psychoterapeuty staje się rozwiązaniem po które sięgamy coraz częściej – co w dobie kryzysu zdrowia psychicznego, wydaje się być dobrym kierunkiem. Ważne jednak by zadać sobie pytanie co jest naszą motywacją i czy nie ulegamy mainstreamowej presji na to by „być w procesie”, „koncentrować się na „ja”, by analizować i przepracowywać. Granica między ukojeniem jakie może dać prawdziwy proces terapeutyczny a pułapką samorozwoju bywa cienka. Jak jej nie przeoczyć? Sposobów jest wiele, jednym z nich jest poszukiwanie odpowiedzi na pytanie nie o to „co trzeba naprawić” ale „kim naprawdę jestem”. Więcej podpowiedzi można znaleźć w książce „Sobą zajęci. O pułapkach samorozwoju i kultury terapeutycznej”. Jej autorka, Kama Wojtkiewicz, gościła w najnowszym odcinku Drogowskazów. Do wysłuchania rozmowy zaprasza Aleksandra Galant.

W Polsce rośnie liczba dzieci i młodzieży objętych pomocą psychologiczną i psychiatryczną – wynika z danych Narodowego Funduszu Zdrowia. Wzrost liczby młodych pacjentów, którzy potrzebują specjalistycznego wsparcia, wynika nie tylko z pogorszenia kondycji psychicznej dzieci i młodzieży, ale też z większej świadomości społecznej tego problemu. Dzieci nie zawsze potrafią wyrazić słowami to co czują, zrozumieć swoje emocje, czasami się boją lub wstydzą. Wołając o pomoc uciekają w niewłaściwe zachowania, które mają zwrócić uwagę dorosłych na to, co się z nimi dzieje. Bez wsparcia, zrozumienia i pomocy psychologicznej, nie są w stanie poradzić sobie z emocjami i traumami, które przeżywają. Gościem Michała Poklękowskiego, w tej edycji Drogowskazów, jest Piotr Szwędrowski, ekspert zdrowia psychicznego, terapeuta zajęciowy, założyciel Fundacji Rozwoju Młodego Pokolenia, która od kilku lat działa na rzecz wsparcia młodzieży. Piotr jest też inicjatorem kampanii społecznej #SztukaNiesiePomoc - Artyści Dla Młodego Pokolenia.