"قرار" هم به نوعی معنی وعده ی دیدار می دهد و هم به نوعی معنی جایگیری. این قسمت اختصاص دارد به دیدار ما و خارجی ها در کشورمان. خارجی هایی که برای خودشان و بعضا برای ما مدرسه ساختند. برای پسرانمان و مهم تر برای دخترانمان. همین مدارس به جایگیری سیستم آموزشی جدید که از سرخط دارالفنون شروع شده بود کمک بسیار زیادی کرد.

"سر خط" را اگر بدون کسره ی وسط بخوانیم معنی سرمشق می دهد، و اگر سرِ خط بخوانیم معنی ایستگاه اول می دهد. دارالفنون و مدارس میرزاحسن رشدید هر دو آغاز و سر مشق بسیاری از اتفاقات در سیستم آموزشی و کالبد مدارس پس از خود بودند.

"تلنگر" در واژه نامه به معنی ضربه ای است که با انگشت میانه به بدن کسی یا چیزی بزنند. جنگ های ایران و روسیه در قفقاز، مقابله با ارتش پیشرفته روسیه و از دست دادن مقدار قابل توجهی از خاک کشور شاید تلنگری بود تا بفهمیم چقدر از قافله ی علم عقب افتاده ایم. در این قسمت از سیستم آموزشی و معماری مدارس سنتی خواهیم گفت تا مقدمه ای باشد برای دارالفنون در قسمت بعد.