دویچه وله فارسی | همه گزارش‌ها

با گذشت حدود دو هفته از آغاز جنگ، در تهران هنوز نشانه‌ای از تمایل به تسلیم دیده نمی‌شود. چه عواملی باعث شده که با وجود فشارهای داخلی و حملات سنگین خارجی، حکومت همچنان بر موضع خود بماند. گفت‌وگو با دو کارشناس.حدود دو هفته از آغاز حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران می‌گذرد، اما در تهران هنوز نشانه‌ای از تمایل به تسلیم دیده نمی‌شود. این وضعیت برای بسیاری عجیب است؛ کشوری خرد شده زیر فشار نظامی و اقتصادی سنگین، اما حاکمیتی که همچنان از "مقاومت" سخن می‌گوید.

در واقع برای جمهوری اسلامی، بحران همیشه صرفاً تهدید نبوده؛ گاه آن را همچون فرصتی برای بقا و بازسازی قدرت می‌دیده است. از نخستین سال‌های پس از انقلاب، رهبران این نظام بارها تأکید کرده‌اند که شرایط اضطراری و فضای تقابل خارجی می‌تواند انسجام داخلی ایجاد کند و مخالفان را به حاشیه براند. حتی روح‌الله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی نیز جنگ را "نعمت" می‌دانست؛ نعمتی که باعث تثبیت نظام تازه‌ تأسیس ولایت فقیه در ایران شد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله

به همین دلیل، بسیاری از ناظران معتقدند منطق سیاسی جمهوری اسلامی با منطق حکومت‌های معمولی تفاوت دارد. در حالی که بسیاری از حکومت‌ها در برابر فشار نظامی برای جلوگیری از فروپاشی به سمت مصالحه می‌روند، در تهران، گاه خودِ بحران به ابزاری برای دوام نظام تبدیل شده است.

از این زاویه، شاید تعجب‌آور نباشد که حتی اکنون نیز نشانه‌ای جدی از آمادگی برای تسلیم دیده نمی‌شود. برای ساختاری که بارها در دل بحران‌ها بازتولید شده، عقب‌نشینی کامل می‌تواند پرهزینه‌تر از ادامه مقاومت به نظر برسد.

مصطفی دانشگر، تحلیلگر سیاسی، به دویچه وله فارسی می‌گوید که هدف جمهوری اسلامی "مقاومت برای انجام مذاکره محدود" است. به باور او، حکومت تا وقتی که علیرغم صدمات وارده، کشته شدن غیرنظامیان و از بین رفتن زیرساخت‌ها بتواند وضعیت را تحمل کند، ادامه خواهد داد و با انتخاب مجتبی خامنه‌ای نیز نمی‌توان نشانه‌ای از اینکه بخواهند وارد یک مذاکره جدی شوند، پیدا کرد.

او می‌افزاید: «جمهوری اسلامی هنوز همان هدفی را پیگیری می‌کند که رهبر کشته شده‌اش، علی خامنه‌ای، ترسیم کرده بود و آن هم عبارت است از مقاومت و نشستن بر سر میز مذاکره غیر مستقیم با آمریکا و تحمیل چنین وضعیتی به این کشور و رسیدن به یک توافق محدود به برنامه هسته‌ای که موارد ذکر شده در برجام را به نوعی تکرار کند و وارد مسائل دیگر مثل حل و فصل مناقشه با آمریکا و ترک و تخاصم نشوند. همینطور روابط با آمریکا عادی نشود، اسرائیل هم به رسمیت شناخته نشود و نیروهای نیابتی‌شان را هم نگه دارند. مقاومت کردن برای رسیدن به چنین چیزی هدف جمهوری اسلامی از این جنگ و به قول خودشان عقب راندن آمریکاست.»

این تحلیلگر سیاسی ساکن آمریکا همچنین معتقد است که هدف جمهوری اسلامی از منطقه‌ای کردن جنگ و ادامه آن تعریف مجدد معادله بازدارندگی است تا بتواند آسمانش را پس بگیرد و ایالات متحده و اسرائیل را پشت مرزهای پیش از جنگ ۱۲ روزه برگرداند. او می‌گوید: «می‌دانیم بعد از جنگ ۱۲ روزه به لحاظ بازدارندگی موازنه قوا برهم خورد؛ آسمان ایران باز بود و اسرائیل به اصطلاح "فعال مایشاء" بود و در جریان این جنگ نیز طی روزهای گذشته هر کاری می‌خواسته انجام داده است.»

مصطفی دانشگر رسیدن جمهوری اسلامی به اهدافش را ممکن نمی‌داند. به گفته او بازی و معادلات بازی در منطقه و در جهان تغییر بنیادین کرده و جمهوری اسلامی حاضر نیست این تغییر را بپذیرد. او در همین راستا با اشاره به اسناد مختلف در آمریکا و اسرائیل در مورد امنیت دو کشور و همچنین نگاه کشورهای منطقه بعد از موشک‌پرانی‌های کور به خاک کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و حتی ترکیه و آذربایجان، می‌گوید جمهوری اسلامی از هر زمان دیگری به تحقق این هدف دورتر است.

تعریف جمهوری اسلامی از "پیروزی"

در گفتمان رسمی جمهوری اسلامی تعریف پیروزی معمولا بیشتر ایدئولوژیک و روایتی است؛ تا وقتی نظام بتواند بگوید «در برابر دشمن عقب‌نشینی نکردیم»، در روایت رسمی آن پیروزی محسوب می‌شود.

مصطفی دانشگر نیز بر این باور است که انتخاب مجتبی خامنه‌ای تصویر واضح‌تری از موازنه قوا درون بلوک قدرت جمهوری اسلامی ارائه کرد و نشان داد که سپاه پاسداران دست بالا را دارد و نیروهای میانه‌رو از قدرت کمتری برخوردارند و دست پایین را دارند.

بیشتر بخوانید: نخستین پیام مجتبی خامنه‌ای؛ رهبری که صدا و تصویر ندارد

این تحلیلگر سیاسی سپاه پاسداران را امت‌گرا، بنیادگرا و آخرالزمانی می‌داند و می‌گوید نگاه آنان به این جنگ به عنوان نبرد آخری است که پیش‌درآمد و مقدمه ظهور امام دوازدهم است و در آن عقب راندن دشمن شرط ضروری و اساسی است. او این نگاه را اینگونه تشریح می‌کند: «همینکه بتوانند علیرغم این حملات سنگین، فشار و اعتراضات داخلی بقای جمهوری اسلامی را تضمین کنند و به قول خودشان از این پیچ و گردنه تاریخی سالم بیرون بیایند، برای آنها پیروزی به شمار می‌آید. کما اینکه برای حزب‌الله لبنان تعریفشان از پیروزی این است که همچنان سرپاست و می‌تواند موشک‌پرانی کند. کاری به این ندارند که چقدر از زرادخانه‌اش را از دست داده، جایگاه سیاسی و موقعیت و حیثیت و اعتبار اجتماعی‌اش در لبنان چقدر به هم خورده، چقدر خسارات مادی و زیرساختی به لبنان وارد شده، چه نیروهایی را از دست داده است. اینها برایشان مهم نیست.»

به گفته مصطفی دانشگر حتی در صورت باقی نماندن این طیف نیز، آنان بر اساس ایدئولوژی‌ای که دارند بازهم پیروزند: «می‌گویند ما به "إحدى الحُسنَيَین"، یکی از دو سرانجام و فرجام نیک رسیدیم یعنی شهادت و توانستیم با خون خودمان این پیروزی را محقق کنیم. عبارت معروف پیروزی خون بر شمشیر را حتما شنیده‌اید و این برخاسته از نگاه و جهان‌بینی ایدئولوژیکی است که دارند و به قول خودشان نگاهی است که به شهادت دارند.»

این تحلیلگر سیاسی معتقد است که این جنگ برای آنها یک جنگ حساس است که با آن می‌توانند معادلات تازه‌ای را به لحاظ ژئوپولیتیک در منطقه رقم بزنند، آمریکا را عقب برانند و به عنوان یک بازیگر ضدنظم وجود خودشان را به اثبات برسانند و تهدیدشان بر علیه اسرائیل را به واسطه نیروهای نیابتی و برنامه موشکی تثبیت کنند.

او در همین راستا می‌گوید: «به نظرم نگاهشان به این جنگ این است که می‌تواند فرصتی هم برای رفتن به سمت تغییر دکترین بازدارندگی و اقدام برای ساخت سلاح هسته‌ای باشند. نگاهشان به این جنگ با حذف علی خامنه‌ای و روی کار آمدن مجتبی خامنه‌ای این است که بتوانند فتوای علی خامنه‌ای را دور بزنند و با اتکا به فتوایی از مجتبی خامنه‌ای، بازدارندگی هسته‌ای جمهوری اسلامی را کلید بزنند و تعریف بکنند، اما من فکر نمی‌کنم به دلیل عمق نفوذی که وجود دارد چنین چیزی ممکن باشد.»

سناریوی جنگ طولانی

برای برخی وضعیت کنونی با نگاهی به کارنامه جمهوری اسلامی در ادامه جنگ با عراق برای هشت سال در حالی که در مقاطعی فرصت پایان دادن به آن را داشت، کمی نگران‌کننده است. برای جمهوری اسلامی یک جنگ طولانی برابر با فرصتی برای ساخت یک روایت مقاومت است، اما در عمل جنگ مستقیم طولانی با آمریکا یا اسرائیل بسیار پر ریسک خواهد بود.

مصطفی دانشگر چنین سناریویی را غیر محتمل می‌داند: «وضعیت با جنگ ۸ ساله قابل مقایسه نیست. در جنگ هشت ساله در راس فرماندهی کل قوا روح‌الله خمینی را داشتیم که دارای کاریزما بود. وام‌دار سپاه و نهاد نظامی نبود و چه در مورد ادامه جنگ و چه درمورد توقفش با اتکا به کاریزما، جایگاه و موقعیت علی ‌الطلاقی که داشت توانست چه ادامه‌اش و چه بعدا توقفش را کلید بزند. اینجا جمهوری اسلامی فاقد استراتژی‌ خروج است و راهی ندارد.»

به گفته او، اکنون با رهبری مجتبی خامنه‌ای مواجهیم که اگر در قید حیات باشد و بتواند به لحاظ جسمانی، روانی و ذهنی از عهده انجام وظایف رهبری برآید، وام‌دار نهاد نظامی است؛ نهاد نظامی که به گفته دانشگر حتی در جنگ هشت ساله چندان نشانه‌های عقلانیتی در آن دیده نمی‌شد. پاسدارانی که عاشقان و شیفتگان شهادت‌اند و مسئله آنها مانند بلوک روحانیت مسئله بقا و عمل معطوف به بقا بر محور غریزه بقا نیست.

دانشگر می‌افزاید: «آنها جهان و مقطع کنونی را مقطع جنگ آخرالزمانی عاشورایی می‌دانند که باید عاشورایی و کربلایی شوند تا دست اعجاز از آستین غیب بیرون بیاید، امام زمان ظاهر شود و به یاری آنها بشتابد. اینها را واقعا در آموزه‌های ایدئولوژیکشان گفته‌اند. بنابراین این جماعتی که من می‌بینم تا آخرین فشنگ، تا آخرین قطره خون و تا آخرین نفر خواهند جنگید. دست‌کم آمادگی‌اش را به لحاظ ذهنی دارند اما خب اگر خیابان‌ها و نهادها برایشان ناامن شود، خیابان توسط معترضان پس گرفته شود و این کارزار هوایی تا لایروبی این لایه‌های میانی ادامه پیدا کند، می‌توان انتظار داشت با بر هم خوردن موازنه قوای کنونی درون بلوک قدرت، جناح دیگر دست بالا را پیدا کند و خب آنها بتوانند جنگ را پایان دهند.»

به باور این تحلیلگر سیاسی، با رسیدن به آن نقطه دیگر جمهوری اسلامی بلاموضوع می‌شود و با چنین هزینه‌ای تغییر آن بهتر از این است که به گفته او این استخوان لای زخم باقی بماند و یک وضعیت نیم‌بندی تداوم پیدا کند و در بلندمدت باز هم خطر احیای یک جریان تندرو وجود داشته باشد.

چرا مخالفان جنگ به تهران فشار نمی‌آورند؟

در سوی دیگر تحولات جاری، برخی نیروهای سیاسی و موافقان اقدام نظامی که به گفته آنان تنها راهی است که می‌تواند به عبور از حکومتی خشن و سرکوبگر کمک کند، معتقدند انگشت اتهام باید به سوی جمهوری اسلامی باشد.

استدلال این گروه چنین است که باید فشارها متوجه حکومتی باشد که کشور را به جنگ کشانده و حتی با آسیب‌های وارد شده تا کنون حاضر به تسلیم و تن دادن به راه‌حل‌های دیپلماتیک نیست.

مجتبی نجفی، تحلیلگر سیاسی، در همین رابطه به دویچه وله فارسی می‌گوید که مخالفت‌ها با جنگ بیشتر از منظر اخلاقی است. به گفته او در شرایط جنگی "راه ‌حل‌ها به کما می‌روند."

این تحلیلگر سیاسی ساکن پاریس می‌افزاید: «فشارها به جمهوری اسلامی برای تغییر سیاست داخلی و خارجی، بی‌نتیجه مانده و کشور طعمه جنگ شده است. در نتیجه در شرایط جنگی به خصوص در آغاز آن توصیه‌ها بی فایده‌اند. به ویژه اینکه جمهوری اسلامی نظامی دیکتاتوری است و در شرایط غیر جنگی هم صدایی را نمی‌شنود چه برسد به شرایط جنگی. اما مسئله این است که عده‌ای از اپوزیسیون معتقد بودند با حذف هدفمند خامنه‌ای شاهد یک جنگ کارآمد خواهیم شد. حالا که خامنه‌ای حذف شده و این سناریوی سینمایی تخیلی به نتیجه وعده داده شده نرسیده و حملات به زیرساخت‌ها و ستاندن جان بیشتر شهروندان منجر شده، به جای پاسخ، پرسش هم می‌کنند.»

به گفته او، مسئله بخشی از اپوزیسیون در مخالفت با جنگ چند محور داشت؛ اول اینکه جنگ کنترل ناپذیر است. دوم اینکه جنگ می‌تواند به تقویت استبداد و نظامی‌گری هر چه بیشتر جمهوری اسلامی کمک کند. سوم اینکه جنگ می‌تواند به تعداد کشته‌های بیشتر بدون دستاورد منجر شود. و در آخر به گفته او جنگ می‌تواند به سناریوهای بدتری از جمله جنگ داخلی و شاید تغییر نقشه ایران منتهی شود: «اپوزیسیون دعوت کننده در این جنگ نه آمریت داشتند و نه عاملیت. اما در برابر افزایش کشته‌ها و انهدام زیرساخت‌ها مسئولیت اخلاقی دارند.»

مجتبی نجفی با تاکید بر اینکه در شرایط جنگی راه حلی وجود ندارد می‌گوید یک اپوزیسیون خوب و معقول در فقدان "چه باید کردها" باید "چه نباید کردها" را یاد بگیرد. او می‌افزاید: «به عبارتی وقتی شما در چاله هستی خودت را در چاه نمی‌اندازی. افتادن در دام منطق جنگ تبعات سنگینی بر جامعه دارد. با تصورات هالیوودی نمی‌شود امر سیاسی به این پیچیدگی در کانتکست ایران را تحلیل کرد. ضمن اینکه به رهبری اپوزیسیون در حوادث دی ماه نیز انتقادت اساسی وارد است و آنها حتی به یک پرسش هم پاسخ ندادند.»

این تحلیلگر سیاسی بر این باور است که بخشی از اپوزیسیون ایران به علت «ناتوانی در درک مسئله و توان پردازش آن در خدمت استبداد قرار گرفته و در زمین جمهوری اسلامی توپ می‌زند.»

مجتبی نجفی اضافه می‌کند: «به عنوان نمونه توان سازماندهی ندارد و فقط فراخوان دادن و سوار شدن بر موج خشم بلد است، تصورات این اپوزیسیون به مسئله جنگ هالیوودی است و متوجه خطر جنگ در تقویت احتمالی استبداد و تبعات آن بر یکپارچگی سرزمینی نیست، توان سرکوب و سازماندهی جمهوری اسلامی را دست کم می‌گیرد، به عبارتی شناخت نادرستی از ایران دارد.»

چه در پیش است؟

مصطفی دانشگر، تحلیلگر سیاسی، می‌گوید که بعید می‌داند اگر آمریکا بخواهد همه اهدافش را محقق کند، شاهد پایان حملات باشیم. به گفته او، جمهوری اسلامی فکر می‌کند توانسته آمریکایی‌ها را غافلگیر کند بنابراین سرسخت‌تر شده و تا حدودی امید به اینکه این مقاومت در نهایت از تسلیم خفت‌بار جلوگیری کند یا این وضعیت به پایان حیات رژیم جمهوری اسلامی منجر نشود، احیا شده است.

سناریوی محتمل‌تر از نگاه این تحلیلگر سیاسی به ویژه بعد از انتخاب مجتبی خامنه‌ای این است که آمریکا به این جمع‌بندی می‌رسد که همانطور که مذاکره برای تسلیم کردن جمهوری اسلامی اتلاف وقت بود، انتظار برای یک نیروی میانه‌رو درون ساختار که سند تسلیم جمهوری اسلامی را امضا کند، اسرائیل را به رسمیت بشناسد، ترک تخاصم کند و وارد مذاکرات فراگیر شود هم "بیهوده" است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

بنابراین به گفته مصطفی دانشگر، آمریکا باید به این سمت برود که یک سازمان تروریستی مثل سپاه را از بین ببرد، فرماندهان و چهره‌های بخش‌های افراطی را حذف کند، دستگاه سرکوب را فلج کند و مثل دو لبه قیچی کارزار هوایی خارجی به علاوه اعتراضات در خیابان وجود داشته باشد تا کمر جمهوری اسلامی را بشکند.

او محتمل‌ترین سناریو را "ترکیب کارزار هوایی به علاوه خیابان" برای نابودکردن جمهوری اسلامی می‌داند و می‌افزاید: «تصور من این است که بعد از اتمام بمباران زیرساخت‌های موشکی و صنایع نظامی، تمرکز بر روی نهادهای سرکوب بالاتر رود تا زمینه حضور خیابانی فراهم شود.»

از نگاه مصطفی دانشگر، ناامن‌کردن خیابان برای نیروهای ارزشی حزب‌اللهی و ناامن‌کردن نهادها برای کارگزاران جمهوری اسلامی و هدف قرار دادن زیرساخت‌های سیاسی، می‌تواند گزینه‌های دیگری باشد که سناریوهای تغییر رژیم را به عنوان "یک خطرِ نه فقط قریب‌الوقوع بلکه خطر فوری" برجسته می‌کند. او به صحبت‌های مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا و سایر مقامات ارشد آمریکایی اشاره می‌کند و می‌گوید اراده ایالات متحده تغییر نظام و برچیدن نظم سیاسی‌ای است که یک بازیگر ضدنظم است و می‌خواهد نظم جهانی را به چالش بکشد و آنها می‌خواهند چنین نظامی را از بین ببرند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، اعلام کرد آمریکا ممکن است در هفته آینده حملات تازه‌ای علیه جمهوری اسلامی انجام دهد.جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد. بر اساس اعلام دفتر نخست‌وزیری اسرائیل، عملیات نظامی جدید این کشور، "غرش شیران" نام‌گذاری شده است. آمریکا نیز عملیات نظامی خود علیه جمهوری اسلامی را "خشم حماسی" نام‌گذاری کرده است.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در جریان این حملات کشته شد. بنا به اعلام ترامپ و ارتش اسرائیل تا كنون ده‌ها تن از مقام‌های عالیرتبه حکومت ایران نیز کشته شده‌اند.

جمهوری اسلامی در واکنش به حملات مشترک اسرائیل و آمریکا، تا کنون خاک اسرائیل و نیز چند کشور منطقه خلیج فارس از جمله قطر، کویت، عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی و حتی آذربایجان را نیز هدف قرار داده است.

یک هفته پس از اعلام رسمی مرگ خامنه‌ای، مجلس خبرگان رهبری، مجتبی فرزند او را به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی انتخاب کرد.

آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران

بازگرداندن پیکر ۸۴ ملوان ایرانی کشته‌شده در حمله زیردریایی آمریکا

بر اساس گزارش‌ها، پیکر ۸۴ ملوان ایرانی که هفته گذشته در پی حمله یک زیردریایی آمریکایی به یک ناو جنگی ایران در نزدیکی سواحل سریلانکا کشته شدند، قرار است با یک هواپیما و با توقفی در هند به ایران منتقل شود.

ناو جنگی ایران با نام دنا روز ۴ مارس بر اثر اصابت اژدر شلیک‌شده از سوی یک زیردریایی آمریکایی غرق شد. این حادثه زمانی رخ داد که این کشتی پس از شرکت در یک رزمایش دریایی در هند در حال بازگشت بود.

در همین حال دو کشتی دیگر که در همان رزمایش شرکت داشتند به بنادر امن پناه بردند. ناو لاوان در هند پهلو گرفت و ناو بوشهر در سریلانکا لنگر انداخت.

پیامدهای اقتصادی گسترده جنگ ایران برای کشورهای آفریقایی

افزایش شدید قیمت نفت و گاز در پی جنگ علیه جمهوری اسلامی می‌تواند پیامدهای سنگینی برای اقتصاد کشورهای آفریقایی داشته باشد.

جفری آئوری، مدیر انجمن منطقه‌ای نهادهای تنظیم مقررات انرژی در شرق و جنوب آفریقا، گفت در حال حاضر "نوعی نگرانی و اضطراب" در میان دولت‌ها و بازارها شکل گرفته است.

به گفته او، بسیاری از کشورهای آفریقایی ممکن است با کاهش حدود ۰٫۵ درصدی تولید ناخالص داخلی خود مواجه شوند. آئوری هشدار داد اگر جنگ یک ماه یا بیشتر ادامه یابد، این خسارت می‌تواند به دو تا سه درصد از اقتصاد این کشورها برسد.

او گفت افزایش قیمت سوخت تقریباً بر همه بخش‌ها تأثیر خواهد گذاشت، از جمله حمل‌ونقل کالا، هزینه‌های بندری، گردشگری، مواد غذایی، سیستم حمل‌ونقل و فعالیت کارخانه‌ها.

در عین حال کشورهای آفریقایی ذخایر نفتی بسیار محدودی دارند. بر اساس استاندارد آژانس بین‌المللی انرژی، کشورها باید ذخایری برای حدود ۹۰ روز داشته باشند، اما در بسیاری از کشورهای آفریقایی این ذخایر تنها برای ۱۵ تا ۲۵ روز کافی است.

آئوری از دولت‌های آفریقایی خواست برای مهار پیامدهای اقتصادی، اقداماتی مانند سهمیه‌بندی سوخت و پرداخت یارانه را در نظر بگیرند تا فشار تورم و تضعیف ارزهای ملی کاهش یابد. با این حال او هشدار داد چنین اقداماتی نیز تنها برای چند هفته قابل دوام است.

او در پایان گفت این جنگ باید برای کشورهای آفریقایی یک "زنگ بیدارباش" باشد تا سرمایه‌گذاری بیشتری در منابع انرژی جایگزین انجام دهند و وابستگی خود به نفت را کاهش دهند.

آمریکا برای اطلاعات درباره مجتبی خامنه‌ای تا ۱۰ میلیون دلار پاداش تعیین کرد

وزارت خارجه ایالات متحده اعلام کرده است که در چارچوب برنامه "پاداش برای عدالت" تا سقف ۱۰ میلیون دلار برای ارائه اطلاعات درباره برخی از فرماندهان کلیدی سپاه پاسداران و مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی در نظر گرفته شده است.

اسکندر مومنی، وزیر کشور، اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، اسکندر مومنی، وزیر کشور، اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات، و یحیی رحیم صفوی، مشاور نظامی رهبر سابق جمهوری اسلامی نیز در فهرستی قرار دارند که توسط برنامه یادشده ارائه شده است.

بنا بر پیامی که در شبکه ایکس منتشر شده، از افرادی که اطلاعاتی درباره فرماندهان یا ساختارهای مرتبط با سپاه پاسداران دارند خواسته شده است این اطلاعات را از طریق کانال‌های امن در اختیار مقام‌های آمریکایی قرار دهند.

به گفته برگزارکنندگان این برنامه، هدف از این اقدام جمع‌آوری اطلاعات درباره افرادی است که در هدایت بخش‌های مختلف سپاه پاسداران یا در برنامه‌ریزی و اجرای فعالیت‌هایی که آمریکا آن‌ها را مرتبط با اقدامات تروریستی می‌داند، نقش داشته‌اند.

در این اطلاعیه تأکید شده است کسانی که اطلاعات قابل‌توجهی ارائه دهند ممکن است واجد شرایط دریافت پاداش شوند. همچنین برای ارسال اطلاعات راه‌های ارتباطی مختلف از جمله تماس تلفنی و یک لینک ارتباطی در شبکه "تور" معرفی شده است.

سپاه پاسداران از سوی ایالات متحده در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار گرفته است.

مرتس خواستار ارائه راهبردی برای پایان جنگ با جمهوری اسلامی شد

فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، از ایالات متحده و اسرائیل خواست راهبردی برای پایان دادن به جنگ با جمهوری اسلامی ارائه دهند.

او در یک کنفرانس خبری مشترک در شهر باردوفوس نروژ با حضور یوناس گار استوره و مارک کارنی، نخست‌وزیران نروژ و کانادا، گفت با هر روز ادامه جنگ پرسش‌های بیشتری مطرح می‌شود بی‌آنکه پاسخ روشنی ارائه شود.

مرتس تأکید کرد: «به‌ویژه اکنون بیش از پیش روشن می‌شود که به یک برنامه قانع‌کننده نیاز است. باید راهبردی وجود داشته باشد که نشان دهد این جنگ چگونه باید به پایان برسد.»

او افزود: «ما هیچ علاقه‌ای به یک جنگ بی‌پایان نداریم.»

در عین حال صدراعظم آلمان تأکید کرد دولت این کشور اهداف مهم ایالات متحده و اسرائیل را نیز مشترک می‌داند.

مرتس گفت جمهوری اسلامی نباید اسرائیل و دیگر همسایگان خود را تهدید کند و باید به برنامه هسته‌ای و برنامه موشک‌های بالستیک خود پایان دهد.

او همچنین اضافه کرد که جمهوری اسلامی باید حمایت از اقدامات تروریستی در داخل کشور و در سطح منطقه را متوقف کند.

ترامپ: مردم ایران نهایتاَ از جمهوری اسلامی عبور خواهند کرد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، اعلام کرد آمریکا ممکن است در هفته آینده حملات تازه‌ای علیه جمهوری اسلامی انجام دهد.

او در گفت‌وگو با شبکه رادیویی فاکس‌نیوز گفت: «ما در هفته آینده آن‌ها را بسیار سخت هدف قرار خواهیم داد.»

ترامپ افزود «عبور از مانع جمهوری اسلامی برای مردمی که سلاح ندارند، کار بسیار سختی است... اما این اتفاق خواهد افتاد، شاید نه فوراً، اما احتمالاً در نهایت رخ می‌دهد.»

ترامپ همچنین درباره احتمال اسکورت نفتکش‌هایی که قصد عبور از تنگه هرمز را دارند گفت اگر لازم باشد، آمریکا می‌تواند چنین کاری انجام دهد.

او در برنامه رادیویی "The Brian Kilmeade Show" در فاکس‌نیوز در پاسخ به پرسشی درباره احتمال کمک روسیه به جمهوری اسلامی گفت ولادیمیر پوتین "شاید تا حدی" به ایران کمک کند.

ترامپ افزود همان‌طور که آمریکا از اوکراین حمایت می‌کند، روسیه نیز ممکن است چنین برداشتی داشته باشد و چین نیز احتمالاً دیدگاهی مشابه خواهد داشت.

ترامپ همچنین گفت ایالات متحده در حال حاضر بر تسلط بر اورانیوم غنی‌شده ایران تمرکز ندارد، هرچند ممکن است این موضوع "در مقطعی" مورد توجه قرار گیرد.

به گفته او، تمرکز فعلی آمریکا بر "نابودی کامل موشک‌ها و پهپادهای ایران" است.

در همین حال، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه، در گفت‌وگویی با برنامه "Hannity" به جزئیاتی از نخستین مذاکرات اخیر هسته‌ای میان آمریکا و ایران اشاره کرد.

او گفت مذاکره‌کنندگان ایرانی اعلام کرده‌اند حدود ۴۶۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای حدود ۶۰ درصد در اختیار دارند که می‌تواند طی حدود یک هفته تا ده روز به سطح مورد نیاز برای سلاح هسته‌ای غنی‌سازی شود.

اختلال در ارسال پست بین‌المللی از ایران

بر اساس گزارش ایلنا و به گفته محمد احمدی،مدیرعامل شرکت ملی پست ایران، در پی لغو پروازها و قطع بسیاری از مسیرهای هوایی، ارسال مرسولات پستی از ایران به خارج از کشور در حال حاضر متوقف شده است.

با این حال اعلام شده که خدمات پستی در داخل کشور همچنان در دفاتر فعال ادامه دارد.

احمدی گفت به دلیل اختلال در خطوط هوایی، امکان ارسال مرسولات به خارج از کشور فعلا وجود ندارد.

او همچنین از آسیب دیدن بخشی از زیرساخت‌های پستی در جریان حملات اخیر خبر داد و گفت حدود ۳۵ دفتر پستی در نقاط مختلف کشور دچار خسارت شده‌اند.

به گفته او، برخی از دفاتر که در نزدیکی مراکز نظامی قرار داشتند نیز تخلیه شده و به مکان‌های دیگری منتقل شده‌اند.

بر اساس این گزارش، فعالیت کارکنان پست پس از حملات از سر گرفته شده و جمع‌آوری و توزیع مرسولات در شبکه داخلی ادامه دارد.

طبق گزارش منبع مذکور، در عین حال مقام‌های شرکت پست می‌گویند حجم فعالیت این شبکه به شکل قابل توجهی کاهش یافته است.

به گفته احمدی، از آغاز درگیری‌ها تاکنون حدود چهار میلیون مرسوله در شبکه پستی جابه‌جا شده که حدود ۴۲۰ هزار مورد آن مربوط به تجارت الکترونیک بوده است.

او اضافه کرد در حال حاضر حجم فعالیت‌های پستی به حدود یک‌سوم حالت عادی کاهش یافته است.

به گفته او، این کاهش تحت تأثیر عواملی مانند محدودیت‌های اینترنت بین‌المللی، تعطیلی برخی کسب‌وکارها، جابه‌جایی مردم و توقف فعالیت برخی نهادهای دولتی و شرکت‌های خصوصی رخ داده است.

بیش از ۳۵۰ و فعال اجتماعی و سیاسی ایرانی خواستار توقف فوری جنگ شدند

بیش از ۳۵۰ دانشگاهی، پژوهشگر، روشنفکر و فعال اجتماعی و سیاسی ایرانی در بیانیه‌ای خواستار توقف فوری جنگ شده‌اند.

امضاکنندگان این بیانیه که در بین آن‌ها پرستو فروهر و محسن کدیور نیز حضور دارند، با اشاره به حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی، این اقدامات را "مغایر با اصول شناخته‌شده حقوق بین‌الملل" دانسته و تأکید کرده‌اند که "جنگ نه دموکراسی به همراه می‌آورد و نه امنیت و رفاه برای مردم، بلکه به ویرانی زیرساخت‌ها و افزایش تلفات غیرنظامیان می‌انجامد".

در این بیانیه همچنین از سیاست‌های جمهوری اسلامی از جمله سرکوب داخلی، ماجراجویی‌های منطقه‌ای و تنش با کشورهای دیگر نیز به عنوان "عاملی برای بی‌ثباتی منطقه" یاد شده است.

امضاکنندگان با رد همزمان جنگ و استبداد، بر این نکته تأکید کرده‌اند که تغییرات سیاسی در ایران باید توسط مردم این کشور و نه از طریق مداخله قدرت‌های خارجی صورت گیرد.

آن‌ها از جامعه جهانی، نهادهای بین‌المللی و دولت‌ها خواسته‌اند برای توقف فوری جنگ، جلوگیری از گسترش آن و بازگشت به راه‌حل‌های دیپلماتیک اقدام کنند و حفاظت از جان غیرنظامیان را در اولویت قرار دهند.

نیره توحیدی، فرج سرکوهی، مهرداد درویش‌پور، کاظم علمداری و منصوره شجاعی از دیگر امضاکنندگان این بیانیه هستند.

نماینده سازمان ملل: نزدیک به ۲۲ هزار ساختمان غیرنظامی در ایران آسیب دیده است

نماینده‌ای از سازمان ملل اعلام کرد در جریان جنگ در ایران تاکنون نزدیک به ۲۲ هزار ساختمان غیرنظامی در این کشور آسیب دیده‌اند.

به گفته سالوادور گوتیرس، نماینده سازمان بین‌المللی مهاجرت (IOM) در تهران، از این میان بیش از ۱۷ هزار واحد مسکونی بوده است.

گوتیرس همچنین گفت هزاران خانواده در پی حملات از محل زندگی خود گریخته‌اند و بسیاری از آن‌ها به مناطق شمالی ایران پناه برده‌اند. این اظهارات در بیانیه‌ای از سوی او منتشر شده است.

او تأکید کرد برای جلوگیری از رنج و خسارت بیشتر، کاهش تنش‌ها در این درگیری ضروری است و افزود حفاظت از غیرنظامیان باید "اولویت مطلق" باشد.

تشدید درگیری‌های سایبری همزمان با جنگ میان آمریکا، اسرائیل و جمهوری اسلامی

به گزارش خبرگزاری فرانسه، با آغاز جنگ میان آمریکا، اسرائیل و جمهوری اسلامی، درگیری‌ها در جبهه دیجیتال نیز شدت گرفته است.

از زمان آغاز این جنگ در اواخر فوریه، شمار زیادی از حملات سایبری که گفته می‌شود از سوی گروه‌های وابسته به جمهوری اسلامی انجام شده‌اند، افزایش یافته است. این در حالی است که بازیگران پیشرفته‌تری در این عرصه اغلب در سایه فعالیت می‌کنند.

از پایان فوریه تاکنون، شرکت‌ها، زیرساخت‌ها و حتی دوربین‌های نظارتی هدف حملات سایبری قرار گرفته‌اند.

گروه طرفدار ایران موسوم به "حنظله"اعلام کرده است که ۵۰ هزار ایمیل یک پژوهشگر اسرائیلی متخصص در امور ایران را به دست آورده است. این گروه یک روز پیش از آن نیز مدعی شده بود دو شرکت آمریکایی را هدف حمله سایبری قرار داده است.

پیر-ایو آمیو، مدیر مرکز هشدار سایبری شرکت فرانسوی Orange Cyberdefense، گفت بازگشت فعالیت این گروه چندان غیرمنتظره نیست و افزود فعالیت آشکار "هندالا" از اواخر سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است.

در همین حال، بخش تحقیقاتی Unit 42 در شرکت آمریکایی امنیت سایبری Palo Alto Networks در اوایل مارس اعلام کرد که افزایش حملات از سوی فعالان سایبری خارج از ایران را شناسایی کرده است.

این مرکز روز پنجشنبه، ۱۲ مارس، همچنین نسبت به افزایش خطر حملات موسوم به "وایپر" هشدار داد؛ حملاتی که در آن مهاجمان داده‌های موجود در رایانه‌های هدف را به طور کامل پاک می‌کنند.

به گفته این مرکز، چندین حادثه مرتبط با این حملات سازمان‌هایی در اسرائیل و آمریکا را تحت تأثیر قرار داده است.

هم‌زمان، مدیریت ملی سایبری اسرائیل نیز در روزهای اخیر چندین هشدار امنیتی صادر کرده است؛ از جمله درباره "هک دوربین‌های امنیتی برای اهداف جاسوسی" توسط گروه‌های وابسته به ایران.

ارتباط احتمالی با دولت جمهوری اسلامی

برخی خبرها حاکی از آن است که هنوز مشخص نیست گروه "حنظله" دقیقاً چه ماهیتی دارد. این گروه مدت‌ها به عنوان یک گروه موسوم به "هکتیویست" شناخته می‌شد؛ یعنی مجموعه‌ای مستقل که حملات سایبری با انگیزه سیاسی انجام می‌دهد.

با این حال، مرکز Unit 42 اعلام کرده است که جامعه اطلاعاتی حوزه تهدیدهای سایبری اکنون این گروه را به عنوان یک پوشش هدایت‌شده از سوی وزارت اطلاعات و امنیت ایران ارزیابی می‌کند.

به نوشته برخی منابع، گروه حنظله تنها بخش کوچکی از عملیات گسترده سایبری جمهوری اسلامی به شمار می‌رود.

آدام برگر، تحلیلگر شرکت امنیت سایبری ESET و متخصص در ردیابی گروه‌های موسوم به تهدیدهای پیشرفته پایدار (APT)، گفت جمهوری اسلامی حدود ده گروه فعال در این حوزه دارد که شناخته‌شده‌ترین آن‌ها MuddyWater است.

به گفته او، جمهوری اسلامی در سال‌های اخیر تجربه قابل توجهی در این زمینه کسب کرده است.

مایکروسافت نیز در گزارش سالانه امنیت سایبری خود که در نوامبر ۲۰۲۵ منتشر شد اعلام کرد فعالیت سایبری گروه‌های وابسته به دولت جمهوری اسلامی همچنان در سطح بالایی ادامه دارد و این فعالیت‌ها صنایع مختلف را هدف قرار می‌دهد.

برگر در این باره گفت جمهوری اسلامی از نظر پیچیدگی عملیات سایبری هنوز در سطح کشورهایی مانند کره شمالی، روسیه و چین نیست، اما منابع قابل توجهی را به جاسوسی سایبری و حملات دیجیتال اختصاص می‌دهد.

تأثیر قطع اینترنت در ایران

طبق گزارش‌ها، در حال حاضر توانایی‌های سایبری جمهوری اسلامی ممکن است به دلیل قطع گسترده اینترنت در داخل کشور که از سوی دولت اعمال شده، تا حدی محدود شده باشد.

هرچند ارتباطات ماهواره‌ای می‌تواند جایگزین موقت باشد، اما کارشناسان می‌گویند چنین ارتباطی برای اجرای عملیات پیچیده سایبری کافی نیست.

آدام برگر در این باره گفت احتمالاً تا زمانی که اتصال کامل اینترنت در ایران برقرار نشود، حملات سایبری بسیار پیچیده مشاهده نخواهد شد.

مرتس: آلمان قصدی برای مشارکت در حفاظت نظامی از کشتی‌ها در تنگه هرمز ندارد

فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، اعلام کرد که در حال حاضر دلیلی برای مشارکت نظامی آلمان در حفاظت از کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز نمی‌بیند.

او در جریان سفری به نروژ گفت: «آلمان بخشی از این جنگ نیست و ما هم نمی‌خواهیم به بخشی از آن تبدیل شویم.»

مرتس در پاسخ به پرسشی درباره احتمال مشارکت آلمان در تأمین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز گفت در شرایط کنونی "از نظر او دلیلی برای اندیشیدن به حفاظت نظامی از مسیرهای دریایی وجود ندارد". او افزود همه تلاش‌های آلمان بر پایان دادن به جنگ متمرکز است.

صدراعظم آلمان همچنین گفت دولت این کشور در همین چارچوب با دولت‌های آمریکا و اسرائیل گفت‌وگو می‌کند. او تأکید کرد: «دقیقا درباره همین موضوع با دولت آمریکا و همچنین با دولت اسرائیل صحبت می‌کنیم.»

در همین حال، یوناس گار استوره، نخست‌وزیر نروژ، نیز اعلام کرد در حال حاضر هیچ برنامه‌ای برای یک عملیات نظامی وجود ندارد.

با این حال، ایده یک مأموریت بین‌المللی برای حفاظت از کشتی‌ها در منطقه از سوی امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، مطرح شده است.

او پس از نشست مجازی سران گروه هفت گفته بود این کشورها در حال بررسی مأموریتی هستند که بر اساس آن کشتی‌های جنگی، نفتکش‌ها و کشتی‌های باری را در مسیر عبور از تنگه هرمز اسکورت کنند.

وزیر دفاع آمریکا: رهبر جدید ایران به شدت زخمی شده است

پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، روز جمعه ۱۳ مارس در یک کنفرانس مطبوعاتی در واشنگتن گفت که معتقد است مجتبی خامنه‌ای، رهبر جدید ایران، زخمی شده است.

او در این نشست خبری گفت: «ما می‌دانیم که این به‌اصطلاح رهبر جدید نه‌چندان عالی‌رتبه زخمی شده و احتمالاً دچار آسیب جدی یا تغییر شکل شده است.»

گفته می‌شود که مجتبی خامنه‌ای از ناحیه صورت مجروح شده است.

هگست در توضیح ادعای خود به اولین بیانیه مجتبی خامنه‌ای پس از انتصابش اشاره کرد که روز پنج‌شنبه منتشر شد.

به گفته هگست این بیانیه توسط یک مجری تلویزیون خوانده شده، هیچ صدا یا ویدئویی از خود خامنه‌ای نشان داده نشده و صرفاً یک بیانیه مکتوب قرائت شده است.

او گفت: «ایران دوربین‌ها و دستگاه‌های ضبط زیادی دارد. پس چرا فقط یک بیانیه مکتوب منتشر شد؟ فکر می‌کنم شما دلیلش را می‌دانید. پدرش مرده است، او می‌ترسد، زخمی است، در حال فرار است و از مشروعیت کافی برخوردار نیست.»

او همچنین افزود که رهبری ایران به زیر زمین رفته و در پناهگاه‌هایی در مناطق غیرنظامی مخفی شده است. به گفته او، اکنون دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا، "کارت‌ها را در دست دارد" و تصمیم‌های اصلی را می‌گیرد.

افزایش حملات آمریکا

پیت هگست اعلام کرد که در روز جمعه ۱۳ مارس بیشترین حجم حملات آمریکا در جریان عملیات نظامی علیه ایران انجام خواهد شد.

وزیر دفاع آمریکا همچنین به موضوع سلاح هسته‌ای اشاره کرد و گفت ایالات متحده "چند گزینه" برای جلوگیری از دستیابی ایران به این سلاح‌ها دارد.

او تأکید کرد: «جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای مأموریت اصلی ماست.«

هگست همچنین اعلام کرد که به یک مقام نظامی دستور داده حمله به یک مدرسه در ایران که بیش از ۱۰۰ کشته بر جا گذاشته را مورد بررسی قرار گیرد.

پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده همچنین نگرانی‌ها درباره ادامه‌ بسته بودن عملی تنگه هرمز به‌دلیل جنگ با رژیم ایران را کم‌اهمیت جلوه داد؛ شرایط کنونی باعث افزایش شدید قیمت نفت شده است.

او در نشست خبری در پنتاگون گفت "ایران از سر استیصال شدید" اقداماتی در تنگه هرمز انجام می‌دهد.

هگست افزود: «ما با این موضوع در حال مقابله هستیم و نیازی نیست درباره آن نگران باشیم.»

افزایش قیمت نفت

قیمت معاملاتی نفت خام تگزاس در صبح جمعه حدود ۹۳دلار برای هر بشکه بود.

این در حالی است که یک روز پیش از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، قیمت هر بشکه حدود ۶۷دلار بود.

پیت هگست همچنین از گزارش‌های رسانه‌ای انتقاد کرد که مدعی شده بودند پیش از حمله به ایران، ارتش آمریکا برنامه‌ای برای بازگشایی تنگه هرمز، مهم‌ترین گلوگاه انتقال نفت در جهان، نداشته است.

او گفت: «البته ایران برای دهه‌ها کشتیرانی در تنگه هرمز را تهدید کرده است. این همیشه کاری است که انجام می‌دهند؛ تلاش می‌کنند تنگه را گروگان بگیرند.»

او در پاسخ به خبرنگاری که پرسید چرا پنتاگون برای بسته شدن مسیر کشتی‌ها برنامه‌ریزی نکرده بود، گفت: «ما برای آن برنامه داشتیم و آن را در نظر گرفته بودیم.»

هگست در پایان افزود: «در نهایت می‌خواهیم این کار را به‌صورت مرحله‌ای انجام دهیم، به شکلی که بیشترین هماهنگی را با اهدافی که می‌خواهیم به آن برسیم داشته باشد.»

انهدام سومین موشک ایرانی در آسمان ترکیه توسط ناتو

وزارت دفاع ترکیه اعلام کرده که ناتو سومین موشک بالستیک ایران را که به سمت این کشور شلیک شده بود، منهدم کرده است.

به گفته این وزارتخانه، موشک اول در چهارم مارس سرنگون شد، موشک دوم در نهم مارس هدف قرار گرفت و موشک سوم هم همین موشک بود که توسط سامانه‌های دفاعی ناتو منهدم شد.

به گفته مقام‌های ترکیه، موشک اول پیش از ورود به حریم هوایی این کشور منهدم شد اما موشک دوم توانست وارد آسمان ترکیه شود.

ترکیه که سومین ارتش بزرگ در ائتلاف نظامی ناتو را داراست به ایران هشدار داده که حملات خود را متوقف کند. با این همه این کشور هنوز درخواست رسمی فعال‌شدن سازوکار دفاع جمعی ناتو را ارائه نکرده است.

وزارت دفاع ترکیه طی بیانیه‌ای هشدار داده که همه اقدامات لازم را در برابر تهدید علیه قلمرو و حریم هوایی خود انجام می‌دهد و برای روشن شدن ابعاد این سوانح با تهران در حال گفت‌وگوست.

ایران تا کنون به این خبر واکنش نشان نداده ولی پیش‌ از این با اشاره به جنگ جاری خود با اسرائيل و آمریکا بارها تأکید کرده بود که به‌عمد ترکیه را هدف قرار نداده است.

سنتکام: چهار خدمه در سقوط هواپیمای سوخت‌رسان آمریکایی در عراق کشته شدند

فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا (سنتکام) از کشته شدن چهار خدمه در سقوط هواپیمای سوخت‌رسان نظامی KC-135 این کشور در آسمان عراق خبر داد.

این هواپیما با شش خدمه، روز پنج‌شنبه ۱۲ مارس، در ساعت دو بعدازظهر به وقت شرق آمریکا دچار سانحه شد.

سنتکام اعلام کرده که عملیات جست‌وجو برای یافتن دو خدمه دیگر این هواپیما همچنان ادامه دارد.

علت این سانحه در دست بررسی است. با این حال مقام‌های نظامی آمریکا می‌گویند که سقوط این هواپیما ناشی از آتش دشمن یا آتش اشتباه نیروهای خودی نبوده است.

به‌رغم این موضوع، یک گروه شبه‌نظامی عراقی تحت حمایت ایران با نام "مقاومت اسلامی در عراق" مدعی شلیک به این هواپیما شده است.

این گروه که ائتلافی است از چند گروه مسلح، در بیانیه‌ای مدعی شده بود که این اقدام را "برای دفاع از حاکمیت و حریم هوایی" عراق انجام داده است.

قطعی اینترنت در ایران وارد چهاردهمین روز شد

"نت بلاکس" که اتصال و دسترسی به اینترنت را در سراسر جهان رصد می‌کند، اعلام کرد که قطعی اینترنت در ایران وارد چهاردهمین روز شده است.

این نهاد جمعه ۱۳ مارس (۲۲ اسفند) با انتشار پستی در شبکه ایکس گفت که پس از از گذشت ۳۱۲ ساعت، اتصال اینترنت در ایران همچنان در سطح یک درصد از حالت عادی است.

در پست نت بلاکس همچنین آمده است: «در حالی که صداهای واقعی خاموش می‌شوند و غیرنظامیان از دسترسی به به‌روزرسانی‌های حیاتی محروم می‌مانند، جریان‌های مداومی از محتوای مورد تایید رژیم جای خالی را پر می‌کند.»

سازمان بهداشت جهانی: بیش از ۱۲۰۰ کشته در ایران و بیش از ۶۰۰ کشته در لبنان

بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهانی از آغاز جنگ در خاورمیانه، نزدیک به ۱۹۰۰ نفر در ایران و لبنان جان خود را از دست داده‌اند.این آماراز سوی دفتر این سازمان در ژنو منتشر شده است.

طبق گزارش این سازمان در ایران حدود ۱۲۵۵ کشته و بیش از ۱۵۱۰۰ نفر نیز زخمی‌ شده‌اند. حدود ۱۰۰ هزار نفر در داخل ایران آواره شده‌اند.

در لبنان نیز حدود ۶۳۴ نفر کشته و بیش از ۱۵۸۶ زخمی شده‌اند. شمار آوارگان لبنانی نیز بیش از ۸۰۰ هزار نفر اعلام شده است. دولت لبنان شمار کشته‌شدگان را ۶۹۰ نفر اعلام کرده است.

مدیر یک موسسه زیست‌محیطی از شناسایی ۳۰۰ رویداد مشکل‌ساز برای محیط زیست در جریان جنگ کنونی در منطقه خبر داده است. او ولی تأکید کرد: «ما همه چیز را نمی‌بینیم. در داده‌هایی که منتشر می‌شود حفره‌های قابل توجهی وجود دارد.»"داگ ویر" مدیر رصدخانهٔ مناقشات و محیط‌زیست است؛ سازمانی که اثرات زیست‌محیطی جنگ‌ها را بررسی می‌کند. او در گفت‌وگویی با دویچه وله درباره پیامدهای زیست‌محیطی جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران توضیحاتی ارائه داد.

به گفته ویر، سازمان او با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و اطلاعات منابع باز تاکنون بیش از ۳۰۰ رویداد را شناسایی کرده که از نظر زیست‌محیطی "مشکل‌ساز" محسوب می‌شوند. او پیامدهای این جنگ را "بسیار نگران‌کننده" توصیف کرد، اما تأکید کرد: «ما همه چیز را نمی‌بینیم. در داده‌هایی که منتشر می‌شود حفره‌های قابل توجهی وجود دارد.»

به گفته ویر تصاویر ماهواره‌ای در حال حاضر محدود هستند و منابع شبکه‌های اجتماعی نیز به دلیل قطع اینترنت در ایران کم هستند.

تیم او با استفاده از ارزیابی از راه دور، نقشه‌ای رنگی از خطرات زیست‌محیطی جنگ تهیه کرده است. در این نقشه میزان خطر بر اساس عواملی مانند محل حمله، نوع حمله، نزدیکی به مناطق مسکونی و عوامل دیگر مشخص شده است.

حمله به تأسیسات نفتی؛ آسیب به هوا، خاک و آب

ویر می‌گوید آسیب به تأسیسات نفتی فقط باعث آلودگی هوا نمی‌شود بلکه خاک را نیز آلوده می‌کند. او تصریح کرد: «وقتی خاک آلوده شود، در نهایت آب هم آلوده خواهد شد.»

او با اشاره به اینکه ایران در حال حاضر با خشکسالی، کمبود آب و مدیریت نادرست منابع آب روبه‌رو است گفت که به همین دلیل آب‌های زیرزمینی ایران بسیار ارزشمندند و باید از آن‌ها محافظت شود، زیرا کشور هم‌اکنون نیز با ناامنی آبی روبه‌روست.

ویر تأیید کرد که تأسیسات شیرین‌سازی آب نیز با مواد انفجاری و پهپادها هدف قرار گرفته‌اند.

در هفته اول جنگ، جمهوری اسلامی از حمله به تأسیسات شیرین‌سازی آب در جزیره قشم خبر داد. بعدتر بحرین اعلام کرد که یک تأسیسات آب شیرین این کشور نیز مورد حمله جمهوری اسلامی قرار گرفته است.

به گفته ویر "حدود ۱۰۰ میلیون نفر در منطقه به آب تولیدشده توسط این تأسیسات وابسته هستند".

همچنین اگر شبکه برق یا نیروگاه‌ها هدف حمله قرار گیرند، این تأسیسات از کار می‌افتند و تأمین آب مختل می‌شود.

نگرانی درباره "باران سیاه"

ویر درباره پدیده‌ای که پس از حمله هواپیماهای اسرائیلی به مخازن نفت در تهران و برخی نقاط دیگر شکل گرفت و به "باران سیاه" معروف شد نیز توضیح داد.

او گفت در تهران به دلیل وجود رشته‌کوه البرز که شهر را احاطه کرده است، جریان هوا در شهر به سختی حرکت می‌کند و همین مسئله باعث تجمع آلودگی و مه‌دود می‌شود.

ویر وضعیت درشب‌ها را نامساعدتر توصیف کرد و گفت: «شب‌ها این آلودگی به سمت پایین و داخل شهر رانده می‌شود، و حملات نیز در شب انجام شده‌اند.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

به گفته او ترکیب چند روز بمباران، آتش‌سوزی‌های بزرگ نفتی در شهری با ۹ میلیون نفر جمعیت و شرایط جوی خاص باعث شده ذرات آلاینده در هوا جمع شوند. وقتی باران می‌بارد، این ذرات همراه آن پایین می‌آیند و چیزی شبیه باران سیاه ایجاد می‌کنند.

آلودگی نفتی در دریا

ویر آلودگی نفتی در دریا را نیز یادآور تجربه‌هایی دانست که پیش‌تر در جنگ ایران و عراق در دهه ۱۹۸۰ و جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ دیده شده بود.

او گفت خلیج فارس در برابر آلودگی نفتی بسیار آسیب‌پذیر است زیرا:«آب آن کم‌عمق است، نسبتاً بسته است و دارای زیست‌بوم‌های مهمی مانند صخره‌های مرجانی و جنگل‌های مانگرو است.»

او افزود: «وقتی آلودگی وارد خلیج فارس شود، معمولاً خارج نمی‌شود، زیرا جریان‌های آب به گونه‌ای نیستند که آن را بشویند و خارج کنند.»

قوانین حفاظت از محیط زیست در زمان جنگ

ویر گفت قوانینی برای حفاظت از محیط زیست در زمان جنگ وجود دارد، اما مشکل این است که آستانه تعریف آسیب غیرقابل قبول بسیار بالا تعیین شده است.

او توضیح داد که کشورها اغلب حملاتی را که برای اهداف نظامی یا استراتژیک ضروری می‌دانند توجیه می‌کنند. به عنوان مثال ممکن است گفته شود انبارهای نفت برای اقتصاد و ماشین جنگی کشور حیاتی هستند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

به گفته ویر در ۱۰ تا ۱۵ سال گذشته تلاش‌هایی برای تقویت چارچوب‌های حقوقی انجام شده است، اما اجرای این قوانین ضعیف بوده و مسیرهای پاسخگویی بسیار محدود هستند. بنابراین کشورها اغلب حفاظت از محیط زیست را در زمان جنگ نادیده می‌گیرند.

او اشاره کرد که دیوان کیفری بین‌المللی سال گذشته دستورالعمل‌های جدیدی برای در نظر گرفتن محیط زیست در بررسی جنایت‌های جنگی و جنایت علیه بشریت منتشر کرده است.

نکته امیدوارکننده

ویر در پایان گفت در گذشته این تصور وجود داشت که محیط زیست قربانی خاموش جنگ‌هاست و کسی به آن توجه نمی‌کند. اما اکنون به دلیل دسترسی بهتر به داده‌های محیط زیستی و تصاویر ماهواره‌ای، آگاهی عمومی درباره این موضوع افزایش یافته است.

او همچنین گفت خبرنگاران بیشتری از سازمان او درخواست کرده‌اند که جنگ را از زاویه پیامدهای زیست‌محیطی بررسی کند؛ موضوعی که به گفته او در گذشته چندان رایج نبود.

انتشار نخستین پیام مجتبی خامنه‌ای در حالی که مدعی است، "از نحوه انتصابش غافلگیر شده" نه تنها پایانی بر شایعات مربوط به سلامتی او نبود بلکه ابهامات را دوچندان کرد. با حسین رزاق، فعال سیاسی درباره این پیام گفت‌و‌گو کردیم.ساختار قدرت در ایران در حالی یکی از حساس‌ترین و پرمخاطره‌ترین جابه‌جایی‌های تاریخ را تجربه می‌کند که غیبت فیزیکی مجتبی خامنه‌ای پس از اعلام جانشینی، فضایی از تعلیق و ابهام را در سطح بین‌المللی پدید آورده است.

این سکوت که در تضاد کامل با عرف دیپلماتیک و رسانه‌ای جهان قرار دارد، سرانجام با انتشار نخستین پیام کتبی منسوب به او، حالا وارد فاز جدیدی شده است.

فقدان هرگونه تصویر، ویدیو یا حتی پیام صوتی از رهبر جدید جمهوری اسلامی، در حالی که تنها یک متن مکتوب به او نسبت داده شده، باعث شده است ابهام‌ها درباره شرایط واقعی او همچنان باقی بماند.

در چنین شرایطی، این پیام بیش از آنکه تلاشی برای پایان دادن به شایعات باشد، تلاشی برای مدیریت فضای سیاسی و رسانه‌ای پیرامون جانشینی در راس هرم قدرت در ایران ارزیابی شده که همچنان با پرسش‌هایی جدی درباره وضعیت شخصی رهبر جدید و نحوه اعمال قدرت در ساختار جمهوری اسلامی همراه است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

انتخاب مجتبی خامنه‌ای نه در یک فرآیند آرام و تشریفاتی، بلکه در اوج یک بحران موجودیتی رقم خورد. پس از کشته شدن علی خامنه‌ای در نخستین روز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران و ایجاد خلا ناگهانی قدرت در راس هرم نظام، ساختار سیاسی با تهدید فروپاشی لایه‌های وفادار روبه‌رو شد.

در این وضعیت بحرانی، هسته سخت قدرت و در راس آن فرماندهان ارشد سپاه پاسداران، تنها راه تثبیت اوضاع و جلوگیری از تشتت در بدنه نظامی را انتقال سریع قدرت به کسی دیدند که احتمالا بیشترین اشراف را بر نهادهای امنیتی دارد؛ مجتبی خامنه‌ای.

از این رو، فشار سنگین سپاه پاسداران بر مجلس خبرگان برای نهایی کردن سریع این جانشینی، نشان‌دهنده یک "دکترین بقا" است که یکی از اهداف مهمش، بستن راه بر هرگونه شکاف در حاکمیت و ارسال پیام ثبات به نیروهای نیابتی در منطقه بود.

اما دقیقا پس از این اعلام رسمی، "پارادوکس حضور" آغاز شد؛ رهبری برای تثبیت نظام معرفی شد که هیچ سخنرانی و تصویر جدیدی از او در دسترس نیست.

فرضیه "عدم حیات"؛ سناریویی همچنان مطرح

با وجود انتشار نخستین پیام کتبی سومین رهبر جمهوری اسلامی، همچنان "جنجالی‌ترین فرضیه" در این فضای غبارآلود، احتمال "زنده نبودن رهبر جدید" است؛ فرضیه‌ای که در روزهای گذشته در فضای رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی بارها مطرح شده و به دلیل نبود هرگونه تصویر، ویدیو یا پیام صوتی از مجتبی خامنه‌ای، همچنان به عنوان یکی از سناریوهای مورد بحث باقی مانده است.

با این حال، حسین رزاق، کارشناس مسائل سیاسی این فرضیه را رد می‌کند و در تحلیل خود به میزان نفوذ و اشراف اطلاعاتی اسرائیل در ساختارهای امنیتی جمهوری اسلامی اشاره دارد.

او معتقد است، تجربه رخدادهای اخیر نشان می‌دهد که در بسیاری از موارد، اعلام برخی تحولات مهم در ساختار قدرت ایران ابتدا از سوی منابع اسرائیلی منتشر شده و سپس توسط دیگر منابع تایید شده است.

رزاق در این باره می‌گوید: «اگر کشته شدن مجتبی خامنه‌ای قطعی بود، قطعا تا الان از سوی اسرائیل اعلام می‌شد، همان‌طور که خبر کشته شدن سرداران سپاه یا خبر کشته شدن علی خامنه‌ای را هم اول اسرائیل اعلام کرد. برای همین این فرضیه را من رد می‌کنم و بعید هم می‌دانم که جمهوری اسلامی دست به چنین قماری زده باشد که یک فرد مرده را به عنوان رهبر اعلام کند.»

با این حال، انتشار نخستین پیام کتبی مجتبی خامنه‌ای که به نظر می‌رسد با عجله‌ای مشهود و در فضایی پرتنش منتشر شده، نه تنها نتوانست به این گمانه‌زنی‌ها پایان دهد بلکه در مواردی حتی پرسش‌های تازه‌ای را نیز پیش کشید. نحوه انتشار این پیام و نبود هرگونه نشانه تصویری از رهبر جدید، خود به عاملی برای تداوم ابهام‌ها تبدیل شده است.

در چنین شرایطی همچنان سناریوی "حیات اما حضور در محیط امن پزشکی" محتمل‌ترین گزینه به شمار می‌رود.

گزارش‌های متعددی نیز حاکی از آن است که مجتبی خامنه‌ای احتمالا در حملات موشکی یا پهپادی روز اول جنگ دچار جراحاتی شده که ممکن است نیازمند دوره‌ای از مراقبت‌های پزشکی و محدودیت شدید دسترسی‌ها به او باشد.

حسین رزاق با اشاره به همین گزارش‌ها می‌افزاید: «مقامات اسرائیلی هم این موضوع را تایید و اعلام کرده‌اند، مجتبی در حملات روز اول جنگ به بیت مجروح شده و اکنون در جای امنی به سر می‌برد و از آنجا که حفظ جان رهبر جدید برای جمهوری اسلامی در حال حاضر اولویت بسیار زیادی دارد، دسترسی‌ها به او به شدت محدود شده است.»

در چنین شرایطی محدود کردن دسترسی‌ها به رهبر جدید و کنترل شدید جریان اطلاعات می‌تواند بخشی از یک سیاست امنیتی برای جلوگیری از درز اطلاعات درباره محل حضور یا وضعیت جسمانی او باشد که هدف آن کاهش خطرات احتمالی در بحبوحه یک بحران امنیتی گسترده است.

"غیبت" به‌عنوان تاکتیک؛ تجربه‌ای از دوران علی خامنه‌ای

حسین رزاق در عین حال با اشاره به تجربه‌ای در دوران رهبری علی خامنه‌ای، وضعیت فعلی را پدیده‌ای کاملا بی‌سابقه نمی‌داند و آن را در چارچوب نوعی الگوی رفتاری در ساختار قدرت جمهوری اسلامی تحلیل می‌کند.

به گفته او، در سال‌های گذشته نیز بارها شایعاتی درباره مرگ یا وضعیت نامعلوم علی خامنه‌ای در فضای رسانه‌ای مطرح می‌شد اما پس از مدتی با ظهور دوباره او در انظار عمومی، این شایعات فروکش می‌کرد.

رزاق در این باره می‌گوید: «در زمان حیات علی خامنه‌ای هم بارها شایعاتی منتشر می‌شد، مبنی بر اینکه او فوت کرده و در قید حیات نیست. این شایعات به صورت متناوب حتی توسط برخی نشریات و گاهی رسانه‌های معتبر هم تکرار می‌شد اما بعد از مدتی می‌دیدیم که علی خامنه‌ای دوباره در انظار عمومی ظاهر می‌شود. از منظر روانشناسی قدرت، در میان برخی از این نوع رهبران می‌توان نوعی گرایش نمایشی دید که از چنین شایعاتی به عنوان بخشی از یک جنگ روانی استفاده می‌کنند.»

به گفته این تحلیلگر سیاسی، در چنین الگوهایی گاه اجازه داده می‌شود شایعات برای مدتی در فضای رسانه‌ای گسترش پیدا کند و سپس با یک ظهور ناگهانی، نوعی نمایش قدرت شکل بگیرد؛ اقدامی که می‌تواند هم به فروکش کردن شایعات کمک کند و هم برای هواداران و مخالفان حامل پیام سیاسی باشد.

رزاق بر همین اساس احتمال می‌دهد که غیبت فعلی مجتبی خامنه‌ای نیز در نهایت بخشی از چنین سناریویی باشد: «ممکن است اکنون هم مجتبی خامنه‌ای با پنهان ماندن از انظار، اجازه گسترش شایعات درباره وضعیت سلامتی خود را بدهد تا در زمان مناسب با یک حضور علنی، هم به شایعات پایان دهد و هم نوعی قدرت‌نمایی برای حامیان و مخالفان ایجاد کند.»

جمهوری اسلامی اما برای توجیه غیبت مجتبی خامنه‌ای، آگاهانه به سراغ بازتولید مفاهیم مذهبی و سنت‌های تاریخی هم رفته است.

حسین رزاق معتقد است، "این رویکرد، پدیده‌ای جدید نیست و ریشه در سنت‌های دیرینه دارد".

او در این باره به دویچه وله فارسی می‌گوید: «در سنت ائمه شیعه، مواردی بوده که رهبرانشان در اختفا زندگی می‌کردند تا از دست حاکمانی که قصد جان آن‌ها را داشتند در امان بمانند. شناخته‌شده‌ترین روایت درباره امام دوازدهم است که هزار سال در غیبت به سر برده است. در سنت جمهوری اسلامی نیز رهبر کشور به عنوان نائب همان امام شناخته می‌شود؛ بنابراین حتی اگر نائب در مدتی دچار غیبت صغری باشد، آسیبی به مشروعیت رهبری وارد نمی‌شود.»

رزاق این نکته را مهم می‌داند که بازتولید چنین مفاهیمی، هم توجیهی برای محدودیت دسترسی‌ها و عدم نمایش عمومی رهبر جدید فراهم می‌کند و هم امکان مدیریت روانی و سیاسی جامعه هوادار را به جمهوری اسلامی می‌دهد.

پیام نخست؛ رویکرد رادیکال و سنتی رهبر جدید

برخی تحلیلگران در سال‌های گذشته معتقد بودند مجتبی خامنه‌ای شاید با "رویکردی عمل‌گرا" در پی مدرن‌سازی ساختار قدرت جمهوری اسلامی، مشابه مدل عربستان سعودی است.

با این حال، لحن و محتوای نخستین پیام او، به وضوح نشان داد که چنین فرضیه‌ای چندان درست نیست و راهبرد او رادیکال‌تر و حتی سنتی‌تر از سبک پدرش به نظر می‌رسد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

حسین رزاق می‌گوید: «آن‌طور که برخی جریان‌ها و روزنه‌گشاها تبلیغ می‌کردند که مجتبی خامنه‌ای اگر به قدرت برسد می‌تواند پروژه‌ای مشابه بن‌سلمان را در ایران پیاده کند، این پیام نشان می‌دهد او راه ادامه حکومت خود را بر همان گروه محدود هواداران وفادارش متمرکز کرده است. واژه‌هایی که در التماس دعا از امام دوازدهم به کار می‌برد، نمایانگر پیگیری همان نگاه سلفی-شیعی است که محور فکری او در این دوره خواهد بود.»

در هر صورت واقعیت صحنه سیاسی ایران نشان می‌دهد، توازن قدرت تغییر کرده است. به اعتقاد حسین رزاق، "فعلا قدرت واقعی در دست فرماندهان سپاه است و مجتبی خامنه‌ای در این برهه بیش از آنکه یک حاکم مقتدر باشد، رهبری نمادین است."

سوالات بسیاری همچنان وجود دارد و تا زمانی که تصویر یا سخنرانی زنده‌ای از سومین رهبر جمهوری اسلامی منتشر نشود، میزان توانایی او برای اداره کشور و همچنین وسعت جراحات احتمالی‌اش هم در هاله‌ای از ابهام باقی خواهد ماند.

جنگ ایران باعث افزایش هزینه‌های انرژی و کودهای شیمیایی شده و نگرانی‌ها درباره بازگشت تورم مواد غذایی را افزایش داده است. کشاورزان خود را برای کمبود منابع آماده می‌کنند که به کاهش برداشت محصولات کشاورزی منجر خواهد شد.با آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، طبیعی است که توجه جهان به نفتکش‌ها و کشتی‌های حامل گاز طبیعی مایع جلب شده که به دلیل جنگ ایران، تردد آنها از مسیر تنگه هرمز با اختلال مواجه شده است. تنگه هرمز، آبراه باریک میان ایران و عمان، یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان است و حدود یک پنجم صادرات نفت خام و گاز طبیعی مایع خلیج فارس از همین مسیر به بازارهای جهانی منتقل می‌شود.

اما حساس‌ترین محموله در اصل کودهای شیمیایی هستند که در تأمین غذا برای جهان نقشی حیاتی دارند و واردات مواد غذایی که نیاز جمعیت کشورهای حاشیه خلیج فارس مانند بحرین، عمان، کویت، قطر، امارات متحده عربی و عربستان سعودی را برآورده می‌کند و آنها را زنده نگه می‌دارد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

طبق داده‌های شرکت اطلاعات دریایی "سیگنال گروپ" کشورهای حاشیه خلیج فارس حدود ۲۰ درصد از حجم تجارت جهانی کودهای مهمی مانند آمونیاک، فسفات و گوگرد را تشکیل می‌دهند.

بر اساس اطلاعات بلومبرگ، تقریبا نیمی از کود اوره‌ای که در جهان معامله می‌شود، از منطقه خلیج فارس تأمین می‌شود و قطر به تنهایی حدود یک‌دهم عرضه جهانی را در اختیار دارد. هفته گذشته زمانی که شرکت "قطر انرژی" پس از حملات ایران به تأسیسات راس لفان، تولید خود را متوقف کرد، صدها هزار تن از مواد مغذی و مواد اولیه مهم کود شیمیایی از چرخه عرضه خارج شد.

پیامدهای فزاینده جنگ ایران می‌تواند سومین تهدید بزرگ برای امنیت غذایی جهان در شش سال گذشته باشد. پیش از آن همه‌گیری کووید۱۹ و همچنین تصرف زمین‌های کشاورزی و بنادر صادرات غلات اوکراین توسط روسیه در آغاز جنگ با اوکراین، امنیت غذایی جهان را به طور جدی تهدید کرده بودند.

کاهش تولید محصولات کشاورزی در پی کمبود کود

طبق گزارش "کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل" ماهانه حدود ۱.۳۳ میلیون تن کود شیمیایی از طریق تنگه هرمز صادر می‌شود، بنابراین بسته شدن این تنگه برای ۳۰ روز می‌تواند باعث کمبود کود و کاهش بازده محصولاتی مانند ذرت، گندم و برنج شود که به نیتروژن وابسته‌اند.

جوزف گلاوبر، پژوهشگر ارشد مؤسسه بین‌المللی تحقیقات سیاست غذایی مستقر در واشنگتن، به دویچه وله گفت: «افزایش قیمت‌ها بر انتخاب نوع محصول اثر می‌گذارد. کشاورزان ممکن است به سراغ محصولاتی بروند که کود کمتری نیاز دارند، نه محصولاتی که محتاج کود نیتروژنی زیادی هستند، تا از این طریق از هزینه‌های بالای تولید جلوگیری کنند.»

او افزود کشاورزان، به ویژه در کشورهای فقیر، ممکن است به طور کلی مصرف کود را کاهش دهند که این امر می‌تواند تولید محصولات کشاورزی را کاهش دهد.

به‌رغم آنکه دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، روز دوشنبه تأکید کرد جنگ ایران "تقریبا به پایان رسیده"، اما به گفته سازمان عملیات تجاری دریایی بریتانیا، ایران روز چهارشنبه به سه کشتی در تنگه هرمز حمله کرد؛ اقدامی که نشان از آن دارد که تهران همچنان مصمم است تنگه هرمز را عملا بسته نگه دارد.

تحلیلگران بازار کالا می‌گویند، هرچه تنگه هرمز مدت طولانی‌تری بر روی تردد کشتی‌های تجاری بسته بماند، زنجیره‌های جهانی تأمین کود شیمیایی بیشتر دچار اختلال خواهند شد.

بانک هلندی "آی‌ان‌جی" در گزارشی هشدار داده است: «اختلال طولانی می‌تواند دسترسی به کود را در مناطق وابسته به واردات مانند برزیل، هند، جنوب آسیا و بخش‌هایی از اتحادیه اروپا به‌شدت محدود کند.»

تولیدکنندگان دیگر کود مانند روسیه، چین، ایالات متحده و مراکش ظرفیت مازاد محدودی دارند و نمی‌توانند فوراً تولیدشان را برای جبران کمبود افزایش دهند. چین نیز محدودیت‌هایی برای صادرات کودهای فسفاته و نیتروژنی اعمال کرده، اما ممکن است تحت فشار قرار گیرد که این محدودیت‌ها را کاهش دهد.

جوزف گلاوبر که پیش‌تر به عنوان اقتصاددان ارشد در وزارت کشاورزی ایالات متحده فعالیت داشته، به دویچه‌وله گفت: «کود نیتروژنی را می‌توان هر جایی که گاز طبیعی یا زغال سنگ وجود داشته باشد، تولید کرد، بر خلاف پتاس یا فسفات که به ذخایر متعددی وابسته‌ هستند.» به گفته او "اما مشکل اصلی هزینه بالای گاز طبیعی است" زیرا افزایش تولید ممکن است از نظر اقتصادی صرفه نداشته باشد.

افزایش هزینه غذا در پی افزایش قیمت نفت

فراتر از محدودیت کود، باید نقش مسلط نفت در تعیین قیمت مواد غذایی را نیز در نظر گرفت. نفت تقریبا در همه مراحل زنجیره تولید غذا، از ماشین‌آلات کشاورزی و کامیون‌های حمل محصول گرفته تا کارخانه‌های فرآوری و سیستم‌های سردخانه، استفاده می‌شود. در حال حاضر همه مراحل تولید غذا در معرض افزایش شدید قیمت انرژی قرار گرفته‌اند.

به‌رغم نوسان‌های شدید قیمت نفت خام برنت که تا ۱۱۹.۵۰ دلار هم بالا رفت، این شاخص همچنان در حدود ۸۹ دلار (۷۶.۸۳ یورو) باقی مانده و اثر آن از هم‌اکنون در افزایش قیمت سوخت در پمپ‌بنزین‌ها قابل مشاهده است. قیمت گازوئیل در ساحل غربی آمریکا به ۴٫۶۹ دلار در هر گالن رسیده که در دو هفته گذشته ۱۴ درصد افزایش داشته است. در آلمان نیز قیمت گازوئیل اکنون از ۲٫۱۰ یورو در هر لیتر فراتر رفته و در چند روز حدود ۲۰ درصد افزایش داشته است.

اقتصادهای آسیایی مانند چین، ژاپن و کره جنوبی که بخش عمده نفت خود را از خلیج فارس وارد می‌کنند نیز با افزایش شدید قیمت سوخت مواجه شده‌اند. در همین حال دولت هند وعده داده قیمت بنزین و گازوئیل را ثابت نگه دارد تا از مصرف‌کنندگان و حمل‌ونقل تجاری در برابر افزایش هزینه‌ها محافظت کند.

کریستالینا جورجیوا، رئیس صندوق بین‌المللی پول، هفته گذشته به بلومبرگ گفت اگر قیمت انرژی به مدت یک سال ۱۰ درصد افزایش یابد، می‌تواند ۰.۴ درصد به تورم جهانی اضافه کند و تا ۰.۲ درصد از رشد اقتصادی جهان بکاهد.

جوزف گلاوبر نیز به دویچه وله گفت: «انرژی به طور غیر مستقیم حدود ۵۰ درصد هزینه تولید غذا را تشکیل می‌دهد.» او افزود: «بعد از اینکه بسیاری از کشورها در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ تورم بالای غذایی را از سر گذراندند، قیمت‌ها هنوز پایین نیامده‌اند، فقط سرعت افزایش آنها کمتر شده است.»

کشورهای فقیر و وابسته به واردات؛ قربانیان اصلی

هزینه انسانی جنگ ایران به‌طور یکسان توزیع نخواهد شد و کشورهای فقیرتر و وابسته به واردات بیشترین ضربه را از کمبود کود و افزایش قیمت انرژی خواهند خورد.

هند یکی از آسیب‌پذیرترین کشورهاست، زیرا تا دو‌سوم کود نیتروژنی وارداتی خود، از جمله مقدار زیادی اوره را از خلیج فارس تأمین می‌کند. کمبود کود می‌تواند فصل کاشت آینده در دوره باران‌های موسمی را در معرض خطر قرار دهد و هزینه تولید برنج، گندم و دیگر محصولات اساسی مورد نیاز ۱٫۴۵ میلیارد نفر را افزایش دهد.

برزیل که یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان محصولات کشاورزی جهان است، حدود ۴۰ درصد نیاز نیتروژنی خود را از اوره تولیدشده در خلیج فارس تأمین می‌کند. هرگونه اختلال طولانی‌مدت می‌تواند تولید سویا و ذرت را در زمانی که عرضه جهانی محدود است، تهدید کند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

در آفریقای جنوب صحرا، یا "آفریقای سیاه"، خطر حتی بیشتر است. بسیاری از کشورهای آفریقایی همین حالا هم کود را بسیار کمتر از میزان لازم برای برداشت مناسب استفاده می‌کنند. بنابراین حتی افزایش اندک قیمت‌ها می‌تواند کشاورزان محلی را مجبور کند مصرف کود را بیشتر کاهش دهند و در نتیجه برداشت محصولات کاهش یافته و گرسنگی مزمن تشدید شود.

در داخل ایران نیز، طبق گزارش بلومبرگ، تورم پیش از شروع جنگ بیش از ۴۰ درصد بوده و قیمت مواد غذایی حتی سریع‌تر افزایش یافته است. اختلال در واردات، افزایش هزینه انرژی و مشکلات لجستیکی داخلی احتمالاً تورم غذایی را بیشتر خواهد کرد و فشار بر میلیون‌ها نفر را افزایش می‌دهد.

کشورهای خلیج فارس نیز که ۸۰ تا ۹۰ درصد غذای خود، از غلات و گوشت گرفته تا لبنیات و روغن‌های گیاهی را وارد می‌کنند، به‌شدت به تنگه هرمز برای واردات وابسته‌اند. بسته شدن طولانی‌مدت این تنگه می‌تواند در عرض چند ماه ذخایر راهبردی آن‌ها را کاهش دهد و دولت‌ها را مجبور به سهمیه‌بندی مواد غذایی یا مسیرهای پرهزینه جایگزین از طریق دریای سرخ و خلیج عمان کند.

رویترز نوشت ارزیابی اطلاعاتی آمریکا نشان می‌دهد به رغم تداوم جنگ، حکومت جمهوری اسلامی هنوز در معرض خطر فروپاشی نیست. وزیر خارجه اسرائیل گفت تغییر حکومت فقط به دست مردم ایران امکان‌پذیر است، اما به کمک خارجی نیاز دارند.خبرگزاری رویترز روز پنج‌شنبه ۱۲ مارس (۲۱ اسفند) به نقل از سه منبع آگاه در گزارشی اختصاصی نوشت که ارزیابی‌های ایالات متحده نشان می‌دهد که رهبری جمهوری اسلامی، پس از سیزده روز از آغاز جنگ علیه ایران و بمباران‌های مداوم اسرائیل و ایالات متحده، تا حد زیادی مصون مانده است و در کوتاه‌مدت در معرض فروپاشی قرار ندارد.

یکی از این منابع که نخواسته‌اند هویت‌شان فاش شود، به رویترز گفته است که "مجموعه‌ای" از گزارش‌های اطلاعاتی "تحلیل‌های منسجمی" را ارائه می‌دهند مبنی بر اینکه رژیم در خطر فروپاشی نیست و "کنترل جامعه ایران را بدست دارد".

این منبع افزوده است که تازه‌ترین گزارش در این باره، ظرف چند روز گذشته تکمیل شده است.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، روز چهارشنبه در مصاحبه‌ای به سایت "اکسیوس" گفته بود که جنگ با ایران "به‌زودی" پایان خواهد یافت زیرا "تقریبا چیزی برای هدف قرار دادن باقی نمانده است". به نوشته رویترز، اما اگر رهبران تندرو در ایران همچنان مستحکم در قدرت باقی بمانند، یافتن راهی قابل قبول برای پایان دادن به جنگ، ممکن است دشوار باشد.

این خبرگزاری نوشت این مجموعه از گزارش‌های اطلاعاتی، همچنین انسجام رهبری روحانی در ایران را به‌رغم کشته شدن علی خامنه‌ای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی در نخستین روز جنگ، برجسته می‌کنند. یک مقام ارشد اسرائیلی به رویترز گفته است که مقامات اسرائیلی نیز در گفت‌وگوهای غیرعلنی اذعان کرده‌اند که هیچ قطعیتی وجود ندارد که جنگ به سقوط رژیم روحانیون در ایران منجر شود.

این منابع که هویت‌شان فاش نشده با این حال تأکید کرده‌اند که وضعیت میدانی داخل ایران همچنان در حال تغییر است و پویایی‌های درون کشور می‌تواند تغییر کند.

نهادهای اطلاعاتی آمریکا در پاسخ به درخواست رویترز از اظهارنظر در این باره خودداری کرده‌اند. کاخ سفید نیز تا کنون به درخواست این خبرگزاری پاسخ نداده است.

"اسرائیل نمی‌خواهد هیچ بخشی از حکومت دست‌نخورده باقی بماند"

از زمان آغاز جنگ، آمریکا و اسرائیل مجموعه‌ای از اهداف در ایران از جمله سامانه‌های دفاع هوایی، تأسیسات هسته‌ای و اعضای ارشد رهبری را هدف قرار داده‌اند. دولت ترامپ دلایل متفاوتی را برای جنگ مشترک ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران مطرح کرده است. ترامپ هنگام اعلام آغاز عملیات نظامی آمریکا در پیامی از مردم ایران خواسته بود تا "کنترل حکومت را به دست بگیرند". او گفته بود این احتمالا تنها فرصت مردم ایران برای چندین نسل خواهد بود تا این کار را انجام دهند.

با این حال به نوشته رویترز دستیاران ارشد ترامپ بعدا تأکید کردند که هدف از عملیات، برکناری رهبری ایران نبوده است.

هر چند بمباران‌‌های آمریکا و اسرائیل شمار زیادی از مواضع سپاه پاسداران را هدف قرار داده و منجر به کشته شدن فرماندهان ارشد این نهاد شده‌است، اما گزارش‌های اطلاعاتی آمریکا می‌گویند سپاه و همچنین چهر‌ه‌های موقت رهبری که پس از مرگ علی خامنه‌ای قدرت را در دست گرفته‌اند، همچنان کنترل کشور را در اختیار دارند.

هشت روز پس از مرگ خامنه‌ای، مجلس خبرگان مجتبی خامنه‌ای را به عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی معرفی کرد. از زمان اعلام این انتصاب، تا کنون هیچ تصویر، پیام ویدئویی یا صوتی جدید از مجتبی خامنه‌ای در مقام رهبر منتشر نشده است.

رویترز روز چهارشنبه به نقل از یک مقام ارشد اسرائیلی گزارش داده بود که ارزیابی اطلاعاتی اسرائیل این است که مجتبی خامنه‌ای در جریان حمله به بیت رهبری در روز نهم اسفند، "به طور سطحی زخمی" شده و به همین دلیل در انظار عموم ظاهر نشده است.

در همین حال رویترز به نقل از چهارمین منبع آگاه به نوشته است که اسرائیل قصد ندارد اجازه دهد هیچ بخشی از حکومت دست‌نخورده باقی بماند. با این حال طبق این گزارش، مشخص نیست که عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل چگونه می‌تواند دولت ایران را سرنگون کند.

این منبع آگاه افزوده است چنین هدفی احتمالا مستلزم به کار‌گیری یک نیروی زمینی است تا مردم داخل ایران بتوانند در امنیت به خیابان‌ها آمده و دست به اعتراض بزنند.

از سوی دیگر گیدئون ساعر، وزیر خارجه اسرائیل، روز چهارشنبه ۲۰ اسفند در مصاحبه‌ای با روزنامه "تایمز اسرائیل" تأکید کرده بود که "تنها مردم ایران می‌توانند رژیم تهران را سرنگون کنند". او اظهار داشته بود: «تغییر رژیم در ایران فقط توسط خود مردم ایران امکان‌پذیر است، اما آنها نمی‌توانند بدون حمایت خارجی برای کمک به آنها در مقابله با رژیم حاکم، به این هدف دست یابند.»

ساعر گفته بود هدف از عملیات نظامی و فشار بین‌المللی، "تحمیل تغییر رژیم به طور مستقیم از خارج نیست، بلکه ایجاد شرایطی است که به ایرانیان اجازه می‌دهد تا خودشان اقدام کنند و تغییر ایجاد کنند".

تردید در مورد قدرت آتش و نفرات کردها

خبرگزاری رویترز در گزارش خود همچنین با استناد به اظهارات دو منبع آگاه نوشت، گزارش‌های اخیر اطلاعاتی آمریکا توانایی گروه‌های کرد ایرانی برای ادامه یک جنگ پایدار علیه نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی را زیر سئوال برده است. این اطلاعات نشان می‌دهند که این گروه‌ها که در اقلیم خودمختار کردستان عراق بسر می‌برند، فاقد قدرت آتش و نفرات کافی هستند.

دولت اقلیم خودمختار کردستان عراق درخواست رویترز برای اظهارنظر در این باره را بی‌پاسخ گذاشته است.

یک منبع آگاه دیگر به این خبرگزاری گفته است که گروه‌های کرد ایرانی در روزهای اخیر از مقامات ارشد دولت ترامپ و همچنین نمایندگان کنگره درخواست کرده‌اند تا ایالات متحده خودروهای زرهی و سلاح در اختیار آنان قرار دهد.

ترامپ پیش‌تر گفته بود که نمی‌خواهد گروه‌های کرد وارد ایران شوند. او گفته بود مشارکت کردها در جنگ علیه ایران را رد کرده است و واشنگتن قصد ندارد "جنگ را از آنچه اکنون هست، پیچیده‌تر کند".

عبدالله مهتدی، دبیرکل حزب کومله کردستان، روز چهارشنبه ۲۰ اسفند در مصاحبه‌ای به رویترز گفته بود شش حزب کرد ایرانی که اخیرا با یکدیگر ائتلاف کردند، در داخل ایرانی "سازماندهی گسترده‌ای" دارند و "ده‌ها هزار جوان آماده‌اند در صورت دریافت حمایت از آمریکا علیه حکومت جمهوری اسلامی سلاح به دست بگیرند".

مهتدی گفته بود گزارش‌هایی را از داخل کردستان دریافت کرده که نشان می‌دهند واحدهای سپاه پاسداران و دیگر نیروهای امنیتی از ترس حملات آمریکا و اسرائیل، برخی پایگاه‌ها و پادگان‌ها را ترک کرده‌اند.

حملات ایران به زیرساخت‌های انرژی در خلیج فارس همچنان ادامه دارد. صدای آژیر هشدار حملات موشکی و پهپادی در چندین کشور همسایه ایران به صدا درآمد. ایران بیش از همه انبارهای سوخت، میادین نفتی و کشتی‌ها را هدف قرار داده است.نیروهای جمهوری اسلامی حملات خود را بار دیگر بر زیرساخت‌های انرژی در منطقه خلیج فارس متمرکز کرده‌اند.

به گفته مقامات بحرینی جمهوری اسلامی به یک انبار سوخت در نزدیکی فرودگاه بین‌المللی این کشور حمله کرده است. وزارت کشور بحرین با انتشار پستی در شبکه ایکس (توئیتر سابق) اعلام کرد که این حمله در منطقه "المحرق" صورت گرفته که در حومه منامه، پایتخت بحرین قرار دارد.

هنوز مشخص نیست، این مخازن که مورد حمله قرار گرفته‌اند، انبار فرودگاه برای تأمین سوخت هواپیماها بوده یا به تأسیسات دیگری تعلق دارند.

وزارت کشور بحرین شهروندان را فراخواند تا به نقاطی امن پناه ببرند. این وزارتخانه در اطلاعیه‌ای از شهروندان ساکن در مناطق نزدیک به فرودگاه خواسته است، در خانه‌هایشان بماند و پنجره‌ها را بسته نگه دارند.

حملات به عراق، عربستان و امارات

در پی حمله جمهوری اسلامی به دو نفتکش در سواحل عراق، دست کم یک نفر از خدمه کشته شده است. مقامات عراقی در این رابطه همچنین اعلام کرده‌اند که ۳۸ نفر از خدمه نجات داده شده‌اند، اما عملیات برای پیدا کردن مفقودشدگان همچنان ادامه دارد.

تصاویر منتشرشده حاکی از فوران شعله‌های آتش و بلند شدن دود غلیظ از نفتکش‌های هدف قرارگرفته در آب‌های عراق است.

وزارت نفت عراق ضمن ابراز "نگرانی شدید" از حمله به این نفتکش‌ها تصریح کرد: «امنیت کشتیرانی در آب‌های بین‌المللی و مسیرهای انتقال سوخت نباید تحت‌الشعاع درگیری‌های منطقه قرار گیرد.» طبق گزارش‌ها، در این حملات از پهپادهای شناور (شهپاد) استفاده شده است.

دستگاه اداری بندر بصره در پی حمله به نفتکش‌ها اعلام کرد که فعالیت پایانه‌های نفتی خود را متوقف می‌کند.

بیشتر بخوانید: بن‌بست عراق در کشاکش جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران

از سوی دیگر وزارت دفاع عربستان سعودی بامداد پنجشنبه ۱۲ مارس (۲۱ اسفند) از سرنگون کردن یک پهپاد که به سمت میدان نفتی "شیبه" در این کشور در حرکت بوده، خبر داده است.

این وزارتخانه اعلام کرد که این سومین موردی است که در طی پنجشنبه ثبت شده است. به گفته مقامات سعودی در شب چهارشنبه به پنجشنبه ۱۸ پهپاد در شرق عربستان سعودی رهگیری و منهدم شدند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

امارات متحده عربی و کویت نیز هدف حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی بودند. به گزارش رسانه‌های خبری، یک ساختمان در دبی هدف در پی اصابت یک پهپاد سرنگون‌شده، خسارت دید. صدا و سیمای جمهوری اسلامی پیشتر از حمله پهپادی ایران به ساختمانی در دبی خبر داده و مدعی شده بود، این ساختمان "محل اختفای افسران نظامی آمریکا" بوده که "در حملات علیه ایران دست داشته‌اند".

از سوی دیگر دفتر رسانه‌ای دولت امارات متحده عربی در بیانیه‌ای در حساب کاربری خود در شبکه ایکس اعلام کرد دو پهپاد در نزدیکی فرودگاه بین‌المللی دبی سقوط کرده‌اند. در این رابطه همچنین گفته شده است که در این حادثه دو شهروند غنا و یک شهروند بنگلادش به طور سطحی و یک شهروند هند به طور متوسط زخمی شده‌اند.

مقامات اماراتی اعلام کردند که ترافیک هوایی در فرودگاه بین‌المللی دبی بدون اختلال و به‌طور عادی ادامه دارد.

وزارت دفاع کویت گفته است، "چندین پهپاد دشمن" را که به حریم هوایی شمال این کشور تجاوز کرده‌اند، رهگیری و سرنگون کرده است. وزارت برق این کشور اعلام کرد که شش دکل برق در پی اصابت تکه‌های پهپادهای سرنگون‌شده خسارت دیده‌اند.

روز چهارشنبه ۱۱ مارس (۲۰ اسفند) انبارهای سوخت در عمان در بندر صلاله را هدف حملات پهپادی قرار گرفت. در تصاویری که شبکه تلویزیونی الجزیره منتشر کرده، شدت آتش‌سوزی‌های ناشی از حمله قابل مشاهده بود. شورای همکاری خلیج فارس این حمله را به شدت محکوم کرد.

حمله به کشتی باری تایلندی

یک کشتی باری که با پرچم تایلند در حرکت بود، روز چهارشنبه در نزدیکی تنگه هرمز هدف حمله موشکی جمهوری اسلامی قرار گرفت.

این کشتی با نام "مایوری ناری" از امارات متحده عربی به مقصد هند در راه بود. از ۲۳ خدمه این کشتی ۲۰ نفر نجات یافتند. سه خدمه آن همچنان مفقود هستند و گمان می‌رود در موتورخانه کشتی محبوس شده باشند.

به گزارش رسانه‌های تایلند وزارت خارجه این کشور سفیر جمهوری اسلامی در بانکوک را احضار کرده است.

جمهوری اسلامی در پی آغاز حمله اسرائیل و آمریکا به ایران دست به حملات تلافی‌جویانه زده و به ویژه کشتیرانی در خلیج فارس و تنگه هرمز را که نقشی مهم در انتقال نفت و گاز ایفا می‌کند، مختل کرده است. این جنگ افزون بر هزینه‌های سرسام‌آوری که به همراه داشته، سبب افزایش چشمگیر بهای نفت شده؛ امری که وضعیت انرژی در سراسر جهان را تحت تأثیر قرار داده است.

نتایج یک مطالعه تحقیقاتی نشان می‌دهد که ایرانیان ساکن در آلمان به طور میانگین بهتر از بسیاری از گروه‌های دیگر در بازار کار این کشور ادغام شده‌اند. سهم زنان ایرانی در مقایسه با زنان دیگر گروه‌های مهاجر قابل توجه است.به گزارش گروه رسانه‌ای "فونکه" یک مطالعه پژوهشی که توسط مؤسسه "اقتصاد آلمان" مستقر در شهر کلن انجام شده، نشان می‌دهد که ۵۸.۶ درصد از حدود ۱۶۲ هزار ایرانی ساکن آلمان که در سن کار هستند، در مشاغلی فعالیت دارند که مشمول بیمه تأمین اجتماعی می‌شوند.

طبق این مطالعه ایرانیان ساکن آلمان به ویژه زنان ایرانی، به طور میانگین بهتر از بسیاری از گروه‌های مهاجر دیگر در بازار کار این کشور ادغام شده‌اند. در مقابل این نرخ در میان افغان‌ها، عراقی‌ها و سوری‌های ساکن در آلمان بین ۴۰ تا ۴۴ درصد است.

پژوهش این مؤسسه که بر اساس تجزیه و تحلیل داده‌های اداره آمار فدرال، آژانس کاریابی فدرال و اداره فدرال مهاجرت و پناهندگان تهیه شده، می‌گوید ۴۳.۳ درصد از ایرانیان شاغل، دارای مدرک دانشگاهی هستند در حالی‌که این رقم برای سایر کارمندان خارجی ۱۹.۵ درصد بوده است.

تقریبا سه‌چهارم از زنان و مردان ایرانی (۷۳.۱ درصد) به عنوان نیروی کار ماهر مشغول به کار هستند و حدود یک‌سوم (۳۱.۷ درصد) در موقعیت‌های "متخصص ارشد" یا "کارشناس" کار می‌کنند. برای مقایسه، در میان سایر کارکنان خارجی در آلمان این ارقام به ترتیب ۶۲.۷ درصد و ۱۸.۳ درصد است.

این پژوهش نشان می‌دهد که ایرانیان همچنین به طور متوسط درآمد نسبتا خوبی دارند. میانگین درآمد ماهانه نیروی کار ایرانی در آلمان ۳۵۲۸ یورو است، در حالی که این رقم برای کارمندان دارای سایر تابعیت‌ها ۳۲۰۴ یورو است.

بر اساس این اطلاعات، به‌ویژه زنان ایرانی در بازار کار آلمان به‌خوبی ادغام شده‌اند. سهم آن‌ها با ۴۱ درصد، کمی بالاتر از سایر زنان خارجی با ۳۹ درصد بوده است.

مهاجرت یا امید به "فرصت تاریخی تغییر رژیم"؟

برخی از کارشناسان و نهادهای حقوق بشری با آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، احتمال افزایش موج مهاجرت از ایران را مطرح و پیش‌بینی کرده‌اند که در صورت تشدید درگیری‌ها، شمار بیشتری از ایرانیان برای پناهندگی یا مهاجرت راهی کشورهای اروپایی از جمله آلمان شوند.

گروه خبری "شبکه تحریریه آلمان" در گزارشی با استناد به آمار اداره فدرال مهاجرت و پناهندگان نوشته است که در حال حاضر حدود یک‌چهارم از پناهجویان ایرانی اجازه می‌یابند در آلمان بمانند. سخنگوی این اداره به این رسانه گفته است که در ماه ژانویه و فوریه امسال در مورد ۸۹۱ درخواست پناهندگی اتباع ایرانی تصمیم‌گیری شده است.

این مقام آلمانی افزوده بود: «هنوز نمی‌توان دقیقا مشخص کرد که تحولات در ایران و منطقه چگونه بر شیوه‌های تصمیم‌گیری تأثیر خواهد گذاشت.»

مگنوس برونر، کمیسر امور داخلی اتحادیه اروپا، پنجم مارس (۱۴ اسفند) در حاشیه نشست وزرای کشور اتحادیه اروپا به خبرنگاران در بروکسل گفته بود که در حال‌حاضر پیش‌بینی‌نمی‌شود که به دلیل جنگ در ایران، موج بزرگی از پناهجویان ایرانی به خارج از این کشور روانه شوند. او افزوده بود شرایط جنگی موجب شده تا ایرانیان در داخل کشور جابه‌جا شوند اما "در حال حاضر هیچ حرکتی به سمت اروپا یا سایر کشورهای منطقه نمی‌بینیم".

رودریش کیزه‌وتر، کارشناس سیاست خارجی حزب دموکرات مسیحی آلمان، نهم مارس (۱۸ اسفند) به روزنامه "هندلز بلات" گفته بود با توجه به تشدید تنش‌های نظامی در ایران و خاورمیانه، گروهی از سیاستمداران این حزب و حزب اتحادیه سوسیال مسیحی خواستار افزایش آمادگی آلمان و اروپا برای جریان‌های احتمالی مهاجرتی شده‌اند.

او با این حال خاطرنشان کرده بود، بسیاری از ایرانیان حملات نظامی آمریکا و اسرائیل را به چشم "یک فرصت تاریخی" برای تغییر رژیم در این کشور می‌نگرند و بنابراین ترجیح می‌دهند که در کشور خود بمانند.

از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائيل علیه ایران، در شبکه‌های اجتماعی دو تصویر کاملا متفاوت از یک واقعیت مشترک دیده می‌شود؛ تصاویری که از دو جهان متفاوت روایت می‌شوند: اندوه و نگرانی عده‌ای در مقابل رقص و شادی عده‌ای دیگر.از زمان آغاز حملات نظامی ایالات متحده و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، کاربران بسیاری در داخل کشور در شبکه‌های اجتماعی از روزها و شب‌هایی نوشته‌اند که با اضطراب و نگرانی می‌گذرند. برخی از صدای انفجارها، نگرانی برای امنیت خانواده‌ها و ترس کودکان نوشته‌اند. برخی دیگر از نگرانی از آینده، گسترش دامنه جنگ و روند فرسایشی آن گفته‌اند.

همزمان، نهادهای حقوق بشری از افزایش شمار قربانیان جنگ خبر داده‌اند. طبق گزارش‌های منتشر شده، صدها نفر در جریان حملات کشته شده‌اند که در میان آنها غیرنظامیان نیز دیده می‌شوند. تخریب برخی زیرساخت‌ها بر فضای اضطراب افزوده است.

اما در حالی که مردم داخل ایران در وحشت حملات هوایی مداوم به‌سر می‌برند، تصاویر و ویدئوهایی از شهرهای اروپایی و آمریکایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود که بخشی از دیاسپورا را در خیابان‌های شهرهای اروپایی و آمریکایی در حال برگزاری تجمعاتی همراه با رقص و آواز نشان می‌دهد.

انتقادها: چگونه از بمباران وطن خوشحال می‌شوید؟

این تضاد رفتاری، موجی از نقدهای تند را در شبکه‌های اجتماعی برانگیخته است. منتقدان در توئیتر با هشتگ‌هایی نظیر #بی‌وطن و #جنگ‌طلبی، این رفتار را "وقاحت اخلاقی" و "سادیسم سیاسی" نامیده‌اند. کاربری در ایکس (توئیتر سابق) می‌نویسد: «چطور می‌توان با دیدن موشک‌باران وطنی که ادعای رهایی‌اش را دارید، رقصید؟»

در مقابل، موافقان این شادی‌ها معتقدند که این نه جشن برای مرگ هم‌وطن، بلکه "جشن پایان یک کابوس ۴۷ ساله" و تنها راه فروپاشی ساختار سرکوب است. آن‌ها مدعی‌اند که جمهوری اسلامی پس از فجایع دی‌ماه ۱۴۰۴، تمامی راه‌های اصلاح را بسته است.

موج واکنش‌ها به‌ویژه پس از انتشار خبر کشته شدن علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در جریان حملات نظامی شدت گرفت. ساعاتی پس از انتشار این خبر، ویدیوها و تصاویر متعددی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که در آنها برخی از مخالفان حکومت ایران در خارج از کشور با شادی، رقص و شعار دادن به این خبر واکنش نشان می‌دادند.

این تضاد واکنش‌ها، بار دیگر شکاف عمیق در تجربه‌ها و نگاه‌های بخش‌های مختلف جامعه ایرانی را آشکار کرده است؛ شکافی که اکنون در سایه جنگ و خشونت، بیش از هر زمان دیگری در شبکه‌های اجتماعی دیده می‌شود.

بیشتر بخوانید: مدرسه میناب؛ موشک از کجا شلیک شد؟ آیا قوانین جنگ نقض شده؟

بسیاری از کاربران در نقد این رفتار نوشته‌اند که هیچ اختلاف سیاسی‌ای نمی‌تواند شادی از جنگ را توجیه کند: «جنگ یعنی مرگ غیرنظامیان. هیچ آزادی‌ای از دل موشک و بمب به دست نمی‌آید.» و این که «حتی اگر مخالف جمهوری اسلامی باشیم، شادی از جنگ یعنی نادیده گرفتن جان انسان‌ها.»

موافقان: این جنگ با مردم ایران نیست

در مقابل، برخی کاربران شبکه‌های اجتماعی از این شادی‌ها دفاع کرده‌اند. یکی از این موافقان رقص و شادی به دویچه‌ وله فارسی می‌‌گوید: «چرا شادی نکنم؟ الان وقت شادی کردن است و بعدا برای کشته‌شدگان گریه خواهم کرد.» او اینطور استدلال می‌کند که جمهوری اسلامی در شب‌های سرکوب معترضان دی‌ماه بیش از هزاران نفر را کشت ولی کشته‌شدگان جنگ اسرائيل و آمریکا هنوز یک‌دهم این میزان هم نیستند.

برخی نیز در شبکه‌های اجتماعی نوشته‌اند که این جنگ با مردم ایران نیست، با جمهوری اسلامی است: «چهل سال است که مردم ایران قربانی این حکومت هستند. اگر این جنگ باعث سقوط جمهوری اسلامی شود، برای بسیاری یک فرصت تاریخی است.»

برخی نیز نوشته‌اند که پس از سال‌ها سرکوب اعتراضات و بسته بودن راه‌های تغییر سیاسی، بخشی از مخالفان حکومت امید خود را به تغییر از درون از دست داده‌اند.

روانشناسی دیاسپورا؛ گسست روانی و سوگ دائمی وطن

به عقیده متخصصان سلامت روان، برای فهم این واکنش‌ها ابتدا باید پیچیدگی‌های روانشناسی "دیاسپورای ایرانی" را کالبدشکافی کرد. صبا آلاله، روان‌‌تحلیلگر سیاسی در گفت‌وگو با بخش فارسی دویچه‌ وله معتقد است:‌«بخش بزرگی از ایرانیان در سراسر جهان با مجموعه‌ای از زخم‌های روانی و تجربه‌های دشوار ناشی از سال‌های طولانی بحران و سرکوب دست‌ به‌ گریبان بوده‌اند. مهاجرت برای بخشی از این جامعه، هیچ‌گاه یک انتخاب آزادانه به منظور پیشرفت محض نبود؛ بلکه فراری ناگزیر برای دستیابی به یک زندگی عادی و معمولی بود که تحت فشارهای فزاینده سیاسی، اجتماعی و اقتصادی شکل گرفت.»

بیشتر بخوانید: باران سیاه در تهران؛ شبیخون فلزات سنگین به ریه شهروندان

به باور این روان‌شناس، این وضعیت منجر به نوعی "گسست روانی" شده است؛ به گونه‌ای که وطن برای مهاجر به یک "سوگ" دائمی بدل گشته است: «تداوم امید به بازگشت در دل این سوگ، گویای این واقعیت است که اگرچه سرزمین وجود دارد، اما دسترسی به آن برای فرد ممنوع شده است. از این رو، دیاسپورا با هر بحران یا گسستی در وطن، خود نیز دچار بحران و گسست می‌شود. این رابطه عاطفی چندجانبه با وطن باعث بروز ترکیبی از سوگ، امید، خشم و دلبستگی شده است؛ واکنش‌هایی پیچیده و متناقض که در زمان‌های بحرانی و با افزایش زخم‌های روانی، شدت می‌یابد و گاه چنان شوکه‌کننده است که باورپذیری آن دشوار می‌شود.»

انسداد سیاسی و جنگ به مثابه "تنها راه گذار"

اورال حاتمی، جامعه‌شناس مقیم آلمان، ریشه این شادی‌ها را در دهه‌ها سرکوب جستجو می‌کند. او می‌گوید: «تجربه دهه‌ها سرکوب سیاسی، زندان، اعدام، سرکوب اعتراضات و انسداد سیاسی واقعیتی غیر قابل کتمان است. به‌خصوص فجایع انسانی که جمهوری اسلامی در اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ مرتکب شد، امکان آشتی بین حکومت و مردم به‌خصوص اپوزیسیون را از میان برداشت. در نتیجه بسیاری از مخالفان حکومت به این نتیجه رسیدند که تغییر و اصلاح از درون در ساختار قدرت بسیار دشوار یا حتی ناممکن است.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

به گفته حاتمی، در این میان گروه‌هایی از اپوزیسیون با امید و حتی تشویق به مداخله خارجی، جنگ را تنها راه گذار از جمهوری اسلامی یا فرصتی تاریخی دانستند و شروع جنگ، امید به فروپاشی را در میان این گروه‌ها افزایش داد. او می‌افزاید: «این‌گونه بود که عده‌ای از این گروه‌ها در تجمعات و شبکه‌های اجتماعی ابراز به خوشحالی کردند. البته باید گفت همه مخالفان، حتی آنان که به مداخله خارجی به عنوان تنها راه می‌نگرند، ابراز خوشحالی نمی‌کنند؛ ولی گروه‌هایی هستند که جشن گرفتند و فاجعه جنگ را با رهایی یکسان دانستند.»

درماندگی آموخته‌شده و سوگیری نسبت به "ناجی بیرونی"

در تحلیل این تمایل به مداخله خارجی، آلاله به مفهوم "ناتوانی جمعی" اشاره می‌کند: «زمانی که روان جمعی دچار احساس ناتوانی و درماندگی مفرط می‌شود، به دلیل سلب امید از امکان تغییر و اصلاح درونی، به سمت عوامل و قدرت‌های خارجی متمایل می‌گردد. در این مرحله، ذهن دچار "سوگیری شناختی" یا روانی می‌شود؛ بدین معنا که فرد تمام اقدامات آن قدرت خارجی را در چارچوب "رهایی" معنا می‌کند.»

در این الگو، هر کنشی از سوی قدرت خارجی به عنوان ابزاری برای تضعیف ساختار قدرت داخلی تفسیر می‌شود.

آلاله هشدار می‌دهد: «بر اثر این سوگیری، هر اتفاق ناگواری که در درون وطن رخ دهد، برای روان فرد توجیه‌پذیر می‌گردد؛ حتی اگر بیمارستانی هدف قرار گیرد یا هم‌وطنی جان خود را از دست بدهد، ذهن با این منطق که این هزینه‌ای برای رهایی و تضعیف ساختار سرکوب است، آن را توجیه می‌کند.»

فقر اخلاق اجتماعی؛ میراث تخریبی ساختار قدرت

اورال حاتمی اما ابراز شادمانی از جنگ را نشانه یک آسیب عمیق‌تر می‌داند: «این رفتار مسئله "فقر اخلاق اجتماعی" را به عنوان یک واقعیت جامعه‌شناختی عیان کرد؛ آسیبی که اتفاقا محصول سیاست‌های فرهنگی، اجتماعی و آموزشی جمهوری اسلامی است. این تخریب آنقدر عمیق است که برخی از قربانیان آن در خارج از کشور، با اینکه در جوامع مدرن و دموکراتیک زندگی می‌کنند، نتوانسته‌اند آن را ترمیم کنند.»

بیشتر بخوانید: شیرین عبادی: پس از مرگ خامنه‌ای ادامه جنگ مشروعیت ندارد

او اخلاق اجتماعی را مجموعه‌ای از هنجارها می‌داند که مرز درست و نادرست را مشخص می‌کند و می‌گوید: «وقتی این نظام دچار فرسایش می‌شود، پیامدهای آن در سطح فردی و ساختاری ظاهر می‌شود. به لحاظ سیاسی، این جشن‌ها نشان‌دهنده قطبی‌شدن شدید است. در فضای قطبی، طرف مقابل به‌تدریج از یک رقیب سیاسی به یک "دشمن اخلاقی" تبدیل می‌شود. در چنین شرایطی، هر رخدادی که به دشمن آسیب بزند (حتی اگر برای جامعه فاجعه‌بار باشد) می‌تواند موجب احساس رضایت شود. اینجا اخلاق سیاسی جای خود را به اخلاق انتقامی داده است.»

روانشناسی بی‌تفاوتی نسبت به نابودی زیرساخت‌ها

یکی از چالش‌برانگیزترین بخش‌های این جنگ، بی‌تفاوتی برخی از ایرانیان نسبت به نابودی زیرساخت‌های ملی است.

صبا آلاله در این باره می‌گوید: «ریشه این بی‌تفاوتی در "فقدان احساس مالکیت جمعی" نهفته است. به دلیل دهه‌ها فساد و محرومیت، مردم احساس تعلق روانی خود را به این منابع از دست داده‌اند. این زیرساخت‌ها هیچ‌گاه در خدمت رفاه یا توسعه مردم نبوده و همواره به عنوان دارایی ساختار قدرت شناخته شده‌اند.»

او معتقد است در ناخودآگاه جمعی، این منابع بخشی از قدرت سیاسی حکومت تلقی می‌شوند: «تصور می‌شود جمهوری اسلامی بقا و توان سرکوب خود را از طریق همین منابع مالی و زیرساختی تأمین کرده است. از این رو در روان جمعی این بخش از جامعه، تخریب زیرساخت‌ها به مثابه فروپاشی ارکان قدرت سیاسی تعبیر می‌شود و نه خسارت ملی.»

فاصله از خطر؛ چرا دیاسپورا رادیکال‌تر است؟

آلاله تفاوت واکنش‌ها میان داخل و خارج را ناشی از "فاصله از منبع خطر مستقیم" می‌داند: «افرادی که خارج از ایران هستند، به دلیل عدم حضور در معرض تهدید فیزیکی، با آزادی بیشتری هیجانات رادیکال خود را بیان می‌کنند، چون می‌دانند پیامد مستقیمی برای آن‌ها ندارد. البته این پتانسیل در داخل هم وجود دارد؛ چنانکه اگر مردم از پیامدها مصون بودند، شاید ابراز شادمانی ناشی از حوادثی چون مرگ مقامات ارشد را ادامه می‌دادند.»

او می‌افزاید مهاجرت اجباری خشم عمیقی ایجاد کرده که امروز مجالی برای تخلیه یافته است. همچنین "امید به بازگشت" در این افراد تقویت شده است: «این امید باعث می‌شود فرد هر کنش نظامی را صرفا یک "ابزار رهایی" ببیند و از آن شادمان شود. در این لحظه، ذهن از واقعیت‌هایی نظیر کشته شدن کودکان فراتر می‌رود و تنها به تصویرسازی "آغاز دوباره" و بازسازی میهن می‌پردازد؛ همان گزاره معروف که: بازمی‌گردیم و میهن را دوباره می‌سازیم.»

بیشتر بخوانید: دیدبان حقوق بشر: حمله به مدرسه میناب دقیق انجام شده و نه تصادفی

مسئولیت اخلاقی و توهم آزادی از مسیر ویرانی

اورال حاتمی در پایان بر مسئولیت اخلاقی اپوزیسیون تأکید می‌کند: «حتی اگر جنگ را جبر تاریخی رژیم بدانیم، باز هم نمی‌توان وقوع آن را جشن گرفت. خوشحالی از جنگ به معنای پذیرش این واقعیت هولناک است که "کشتن مشروع است". این عدم پذیرش مسئولیتی اخلاقی در مقابل مردم رنج‌دیده داخل کشور است. جنگ یک ابزار انتزاعی نیست؛ قربانیان آن مردم عادی هستند که نه در تصمیم‌گیری نقشی دارند و نه توان فرار.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

او هشدار می‌دهد که وقتی جنگ به عنوان یک فرصت سیاسی تصور می‌شود، انسان‌ها به "جمعیت"، "تلفات" یا "هزینه استراتژیک" تبدیل می‌شوند. حاتمی در نهایت به توهم تاریخی آزادی از طریق جنگ اشاره کرده و می‌گوید: «تجربه جنگ‌های مداخله‌ای در خاورمیانه نشان داده که نتیجه آن‌ها اغلب فروپاشی ساختارها، تشدید خشونت داخلی و گسترش بی‌ثباتی است. جنگ به ندرت جامعه‌ای را به سوی دموکراسی هدایت می‌کند؛ بلکه بیشتر آن را وارد چرخه‌ای تازه از بحران می‌کند. تصور جنگ به عنوان راه رهایی، اغلب به معنای جایگزینی یک بحران با بحرانی عمیق‌تر است.»

فهم روانشناختی در مقابل تایید اخلاقی

صبا آلاله در جمع‌بندی خود یادآور می‌شود: «در مسیر بحران، ما با مجموعه‌ای از رفتارهای متناقض روبه‌رو هستیم؛ دلبستگی عمیق به وطن در کنار اشتیاق برای تغییر سریع که منجر به نادیده گرفتن تخریب‌ها می‌شود.»

از منظر روانشناسی، این واکنش‌ها به‌دلیل تروماهای جمعی انباشته و احساس درماندگی مفرط، کاملاً "قابل فهم" و "قابل درک" هستند، اما به گفته آلاله، این به معنای "تایید" این رفتارها نیست. ما نمی‌توانیم بر این واکنش‌ها مهر تایید یا رد بزنیم، اما می‌توانیم تحلیل کنیم که چگونه یک جامعه آسیب‌دیده، در اوج درماندگی، چنین واکنش‌های متناقضی از خود بروز می‌دهد.»

نتانیاهو روز پنجشنبه در اولین نشست خبری خود از زمان آغاز جنگ، تهدیدی غیرمستقیم علیه رهبر جدید ایران، مجتبی خامنه‌ای مطرح کرد و در عین حال تلاش کرد حمله نظامی مشترک اسرائیل و آمریکا به ایران را توجیه کند.جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد. بر اساس اعلام دفتر نخست‌وزیری اسرائیل، عملیات نظامی جدید این کشور، "غرش شیران" نام‌گذاری شده است. آمریکا نیز عملیات نظامی خود علیه جمهوری اسلامی را "خشم حماسی" نام‌گذاری کرده است.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در جریان این حملات کشته شد. بنا به اعلام ترامپ و ارتش اسرائیل تا كنون ده‌ها تن از مقام‌های عالیرتبه حکومت ایران نیز کشته شده‌اند.

جمهوری اسلامی در واکنش به حملات مشترک اسرائیل و آمریکا، تا کنون خاک اسرائیل و نیز چند کشور منطقه خلیج فارس از جمله قطر، کویت، عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی و حتی آذربایجان را نیز هدف قرار داده است.

یک هفته پس از اعلام رسمی مرگ خامنه‌ای، مجلس خبرگان رهبری، مجتبی فرزند او را به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی انتخاب کرد.

آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران

نتانیاهو مجتبی خامنه‌ای را "عروسک سپاه پاسداران" نامید

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، روز پنجشنبه ۱۲مارس (۲۱ اسفند) در اولین نشست خبری خود از زمان آغاز جنگ، تهدیدی غیرمستقیم علیه رهبر جدید ایران، مجتبی خامنه‌ای مطرح کرد و در عین حال تلاش کرد حمله نظامی مشترک اسرائیل و آمریکا به ایران را توجیه کند.

به گفته نخست‌وزیر اسرائیل این روزها "روزهای تاریخی" هستند و عملیات علیه حکومت جمهوری اسلامی در تهران همچنان ادامه دارد.

او افزود: «ما به اهداف خود رسیده‌ایم، حتی بیش از آنچه انتظار داشتیم، و به این کار ادامه خواهیم داد.»

نتانیاهو گفت که پس از نزدیک به دو هفته بمباران هوایی اسرائیل و آمریکا، ایران دیگر همان کشور سابق نیست و ضرباتی به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروی بسیج وارد شده است.

او که بین دو پرچم اسرائیل ایستاده بود و به سؤالات از طریق ویدئو پاسخ می‌داد، وعده داد حملات به حزب‌الله لبنان را ادامه دهد.

حزب‌الله، گروهی که نیابتی ایران در لبنان توصیف می‌شود، از روز سوم جنگ برای "انتقام از کشته شدن علی خامنه‌ای" آتش‌بسی را که از سپتامبر ۲۰۲۴ میان این گروه و اسرائیل برقرار شده بود پایان یافته اعلام و با موشک و پهپاد حملاتی را به این کشور آغاز کرد.

وقتی که از نتانیاهو درباره اقدامات احتمالی اسرائیل علیه مجتبی خامنه‌ای و نعیم قاسم، رهبر حزب‌الله، پرسیده شد، نتانیاهو گفت: «من برای هیچ‌یک از رهبران این سازمان تروریستی بیمه عمر صادر نمی‌کنم… قصد ندارم پیامی دقیق درباره برنامه‌ها یا اقدامات خود بدهم.»

او مجتبی خامنه‌ای، رهبر جدید ایران، را "عروسک سپاه پاسداران" خواند و گفت او نمی‌تواند در ملأ عام ظاهر شود. نتانیاهو همچنین خطاب به مردم ایران گفت که زمان یک "مسیر تازه به سوی آزادی" نزدیک است و اسرائیل در کنار آن‌ها ایستاده است.

نتانیاهو تأکید کرد که جنگ علیه ایران با هدف فراهم کردن شرایطی برای سرنگونی حکومت مذهبی توسط مردم ایران نیز انجام می‌شود و این هدف سوم جنگ است.

او گفت که دو هدف دیگر جنگ همچنان پابرجاست: "جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای و نابود کردن توانایی موشک‌های بالستیک ایران".

او همچنین اعلام کرد که در حملات اخیر اسرائیل چند تن از دانشمندان ارشد هسته‌ای ایران نیز کشته شده‌اند.

نخست‌وزیر اسرائیل در ادامه افزود که ایران و حزب‌الله دیگر تهدیدهای سابق را ندارند و او و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، هر روز با یکدیگر صحبت می‌کنند و گفت‌وگوهایشان آزاد و صریح است.

ساعاتی پیش از اظهارات نتانیاهو علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه در توئیت‌های جداگانه‌ای به تهدید آمریکا و اسرائیل و تأکید بر ادامه جنگ پرداختند.

لاریجانی در توئیت خود با کنایه به پیام‌های ترامپ در شبکه اجتماعی خود، نوشت: «شروع جنگ آسان است ولی پایان آن با چند توییت صورت نمی‌پذیرد، رهایتان نمی‌کنیم تا خطای خود را بپذیرید و تاوان آن را بدهید.»

عراقچی نیز تهدید کرد که دیگر درباره عدم دسترسی جمهوری اسلامی به سلاح هسته‌ای تضمینی در کار نخواهد بود. او در پستی در شبکه ایکس نوشت: «پیشنهاد ایران برای تضمین عدم دستیابی به سلاح هسته‌ای کنار گذاشته شد، زیرا مذاکره‌کنندگان آمریکایی جزئیات فنی آن را درک نمی‌کردند.»

این تهدیدها همزمان با انتشار پیام کتبی و بحث‌انگیز رهبر جدید جمهوری اسلامی بود که در آن بر ادامه جنگ، تداوم بستن تنگه هرمز، "گرفتن انتقام خون همه ایرانیان قربانی جنگ" واحتمال " گشودن جهه‌های جدید" تأکید شده است.

آمریکا از حمله به شش هزار هدف در ایران خبر داد

ارتش ایالات متحده اعلام کرده است که از آغاز جنگ تاکنون حدود شش هزار هدف در ایران را مورد حمله قرار داده است.

این موضوع را فرماندهی مرکزی آمریکا در منطقه (سنتکام) در شبکه ایکس اعلام کرده است. همچنین گفته شد که بیش از ۹۰ کشتی آسیب دیده یا نابود شده‌اند که در میان آن‌ها تعداد زیادی کشتی مین‌گذار وجود دارد.

ایران ادعای کارگذاری مین‌های دریایی در تنگه هرمز را رد کرده است. مجید تخت‌روانچی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانس پرس گفت اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در این باره نادرست است.

در همین حال، مجتبی خامنه‌ای، رهبر جدید ایران، تهدید کرد که ممکن است تنگه هرمز برای مدت طولانی بسته شود. او در نخستین بیانیه خود پس از انتصاب به این مقام گفت توقف عبور کشتی‌ها در این گذرگاه مهم برای تجارت نفت می‌تواند یک ابزار فشار تعیین‌کننده باشد.

خامنه‌ای همچنین گفت انتقام ایرانیانی که در جنگ کشته شده‌اند گرفته خواهد شد.

ترامپ: حضور تیم ملی ایران در بازی‌های جام جهانی مناسب نیست

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، گفت فکر نمی‌کند حضور تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی امسال که به میزبانی مشترک ایالات متحده، کانادا و مکزیک برگزار می‌شود "مناسب" باشد. او روز پنجشنبه ۱۲ مارس (۲۱ اسفند) در حالی که دو کشور همچنان درگیر جنگ هستند، دلیل این نظر را نگرانی‌های امنیتی عنوان کرد.

ترامپ در شبکه اجتماعی خود نوشت: «از تیم ملی فوتبال ایران برای حضور در جام جهانی استقبال می‌شود، اما واقعاً فکر نمی‌کنم حضور آن‌ها در آنجا مناسب باشد، برای جان و امنیت خودشان.»

در اوایل همین هفته، مقام‌های ایرانی نیز گفته بودند که شرکت ایران در جام جهانی "ممکن نیست."

به نوشته خبرگزاری آسوشیتدپرس، پیام ترامپ تا حدی با گفته‌های قبلی او متفاوت به نظر می‌رسد. او روز سه‌شنبه در کاخ سفید به جانی اینفانتینو، رئیس فدراسیون بین‌المللی فوتبال (فیفا) گفته بود که از بازیکنان و مربیان ایرانی برای حضور در آمریکا استقبال خواهد شد. یک مقام کاخ سفید نیز که نخواست نامش فاش شود، این پیام ترامپ به اینفانتینو را تأیید کرده بود.

کاخ سفید روز پنجشنبه توضیح نداد منظور ترامپ از "امنیت و جان آن‌ها" دقیقاً چیست و آیا منظور او احتمال تهدید علیه بازیکنان ایرانی در خاک آمریکا پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران است یا چیز دیگری.

تیم ملی ایران که یکی از ۴۸ تیم شرکت‌کننده در این دوره از جام جهانی است، طبق برنامه باید ۱۵ ژوئن در اینگلوود کالیفرنیا مقابل نیوزیلند بازی کند، ۲۱ ژوئن مقابل بلژیک قرار بگیرد و ۲۶ ژوئن در سیاتل برابر مصر آخرین بازی مرحله گروهی را انجام دهد.

این رقابت‌ها از ۱۱ ژوئن تا ۱۹ ژوئیه (۲۱ خرداد تا ۲۸ تیر ۱۴۰۵) در آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار می‌شود.

فدراسیون فوتبال ایران نیز برنامه‌ریزی کرده بود که تیم در ماه ژوئن برای اردوی آماده‌سازی به آریزونا و مجموعه کینو اسپورتس در شهر توسان برود.

ایران از ماه ژوئن در فهرست ممنوعیت سفر به آمریکا در چارچوب سیاست‌های مهاجرتی دولت ترامپ قرار دارد، اما ورزشکاران و مربیان از این ممنوعیت مستثنا هستند؛ بنابراین تیم ایران از نظر قانونی می‌تواند وارد آمریکا شود.

با این حال گفته می‌شود برخی بازیکنان ایرانی ممکن است نگران حضور در تورنمنتی در خارج از کشور باشند، زیرا ممکن است در آنجا مورد حمله ایرانیان مخالف حکومت قرار بگیرند و هم‌زمان خانواده‌هایشان در داخل ایران با فشار یا تهدید روبه‌رو شوند.

سه عضو خانواده رفسنجانی ارسال پیام تبریک برای مجتبی خامنه‌ای را تکذیب کردند

سه عضو خانواده رفسنجانی نسبت به انتشار متنی از سوی محسن هاشمی، پسر بزرگ خانواده در استقبال از رهبری مجتبی خامنه‌ای واکنش نشان داده‌اند.

محسن هاشمی در متنی که روز ۱۸اسفند (۹ مارس) از "طرف خانواده رفسنجانی" منتشر کرد، از جمله نوشت: «انتخاب سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران توسط مجلس خبرگان رهبری در حساس ترین شرایط را تبریک عرض می‌کنیم.»

فاطمه، فائره و یاسر هاشمی رفسنجانی، روز ۲۱ اسفند با انتشار متن کوتاهی با اشاره به پیام محسن با عنوان "پیام خانواده هاشمی"، نوشتند: «متنی که منتشر شده، پیام تسلیت و تبریکی در شرایط فعلی بوده که مهندس محسن هاشمی به تشخیص خود و با امضای شخصی صادر کرده‌ است.»

آنها ضمن برائت از پیام محسن رفسنجانی"نسبت دادن این پیام به خانواده هاشمی" را نادرست خوانده و ابراز تأسف کرده‌اند که "متأسفانه در برخی رسانه‌ها عمداً یا سهواً چنین عنوانی برای آن به کار رفته است".

این تکذیبه در حالی است که فائزه هاشمی رفسنجانی خرداد ماه امسال با محتمل دانستن شباهت نقش مجتبی خامنه‌ای با بن سلمان و اصلاحات او در عربستان بعید ندانسته بود که مجتبی خامنه‌ای زمینه‌ساز تغییراتی در جمهوری اسلامی ایران شود.

در این میان مهدی هاشمی دیگر فعال سیاسی سرشناس و بحث‌انگیز عضو خانواده رفسنجانی هنوز موضعی در رد یا استقبال از رهبری مجتبی خامنه‌ای نگرفته است.

خبرگزاری‌های حکومتی: همسر علی خامنه‌ای زنده است

خبرگزاری‌های نزدیک به حکومت در ایران از زنده‌بودن منصوره خجسته باقرزاده، همسر علی خامنه‌ای خبرداده‌اند.

پیش‌تر گفته شده بود که او پس از حملات هوایی اسرائیل و آمریکا به دفتر علی خامنه‌ای به کما رفته و سه روز بعد فوت کرده است.

خبرگزاری فارس روز پنجشنبه، ۲۱ اسفند، در خبری نوشت: «به‌اطلاع می‌رساند همسر رهبر شهید انقلاب در قید حیات هستند و اخبار اولیهٔ منتشرشده در مورد شهادت ایشان اشتباه بوده است.»

ماجرای سرنوشت همسر خامنه‌ای بعد از آن با ابهام بیشتری همراه شد که در اولین پیام مجتبی خامنه‌ای هیچ اشاره‌ای به فوت مادرش نشده بود.

در حمله هواپیماهای آمریکایی واسرائیلی به "بیت" خامنه‌ای در روز ۱۰ اسفند، چند نفر از اعضای خانواده او کشته شدند. زهرا حداد عادل، عروس خامنه‌ای و همسر مجتبی خامنه‌ای، مصباح‌الهدی باقری کنی، داماد او و همسر هدی خامنه‌ای، و زهرا محمدی گلپایگانی، نوه ۱۴ ماهه خامنه‌ای و دختر بشری خامنه‌ای از جمله این کشته‌شدگان بودند.

منصوره خجسته که متولد سال ۱۳۲۶ است سال ۱۳۴۳ با خامنه‌ای ازدواج کرد. چهار پسر با نام‌های مصطفی، مجتبی، مسعود، میثم و دو دختر با نام‌های ، بشری و هدی‌ حاصل این ازدواج هستند. پسران خامنه‌ای همگی به حوزه علمیه رفته و روحانی‌اند.

سازمان ملل: بیش از سه میلیون نفردر ایران مجبور به ترک خانه‌های خود شده‌اند

بر اساس گزارش کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (UNHCR)، از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل، تعداد زیادی از مردم از تهران و دیگر شهرهای بزرگ ایران فرار کرده‌اند تا در مناطق روستایی به دنبال پناهگاه باشند. انتظار می‌رود این تعداد همچنان افزایش یابد.

در این میان آوارگان افغان در ایران آسیب‌پذیرتر از سایر گروه‌ها هستند.

طبق اعلام سازمان ملل، از آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل بیش از سه میلیون نفر در ایران آواره شده‌اند. بین ۶۰۰ هزار تا یک میلیون خانوار تحت تأثیر قرار گرفته‌اند که معادل حداکثر سه میلیون و ۲۰۰ هزار نفر آواره داخلی است.

آیاکی ایتو، رئیس بخش فوریت‌های UNHCR، اعلام کرد که با توجه به ادامه حملات، این رقم احتمالاً بیشتر خواهد شد. او از وضعیت انسانی ایران به عنوان یک "نگرانی فزاینده" یاد کرد و گفت بیشتر آوارگان از تهران و دیگر شهرهای بزرگ فرار کرده‌اند تا در شمال کشور و مناطق روستایی پناه بگیرند.

UNHCR همچنین خواهان توجه به به آوارگان خارجی در ایران شد که در نتیجه جنگ آواره شده‌اند. ایتو به‌ویژه به خانواده‌های افغان اشاره کرد که "وضعیت شکننده و شبکه‌های محدود حمایتی، آن‌ها را به‌ویژه آسیب‌پذیر می‌کند".

کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل با اشاره به جنگ ایران بر "ضرورت حفاظت از غیرنظامیان، حفظ دسترسی بشردوستانه و باز نگه داشتن مرزها برای کسانی که به دنبال امنیت هستند، مطابق با تعهدات بین‌المللی" تأکید کرد.

بر اساس اظهارات مقام‌های رسمی ایران، از آغاز حملات حدود ۱۲۵۵ نفر کشته شده‌اند و بیش از ۱۲ هزار نفر زخمی شده‌اند. این آمار شامل غیرنظامیان است که بسیاری از آن‌ها در حملات مستقیم کشته یا زخمی شده‌اند.

ایالات متحده و اسرائیل از ۲۸ فوریه (۱۰ اسفند) جنگ با ایران را با حملات هوایی آغاز کردند. در همان روز اول، علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی و شماری از مقام‌های ارشد نظامی و غیرنظامی کشته شدند. از آن زمان، ایران نیز با موشک و پهپاد به اسرائیل، چند کشور خلیج فارس و تأسیسات آمریکا در منطقه حمله می‌کند.

هشدار اف‌بی‌آی در باره خطر حمله پهپادی ایران به کالیفرنیا

اف‌بی‌آی، سازمان اطلاعاتی آمریکا اعلام کرده است که جمهوری اسلامی ایران به دنبال اجرای یک "حمله غافلگیرانه" علیه اهدافی نامشخص در ایالات متحده است.

به گزارش رسانه‌ها، جمهوری اسلامی می‌تواند در واکنش به حملات آمریکا با استفاده از پهپادها حمله‌ای به کالیفرنیا انجام دهد.

مقام‌های پلیس در سواحل غربی آمریکا در حالت آماده‌باش قرار دارند، زیرا احتمال داده می‌شود که ایران پهپادها را از یک کشتی در اقیانوس آرام پرتاب کند.

در هشدار منتشرشده در ماه فوریه ۲۰۲۶، پیش از شروع جنگ، آمده بود: «اطلاعاتی دریافت کرده‌ایم که ایران از ابتدای فوریه ۲۰۲۶ قصد داشته است در صورتی که آمریکا به ایران حمله کند، از یک کشتی نامشخص در نزدیکی سواحل آمریکا، حمله‌ای غافلگیرانه با پهپاد علیه اهداف نامشخص در کالیفرنیا انجام دهد.»

مقام‌های آمریکایی تاکنون اطلاعات دقیقی دربارهٔ زمان، روش، اهداف یا عاملان احتمالی این حمله ارائه نکرده‌اند.

استاندار کالیفرنیا تأکید کرده که هیچ تهدید فوری یا موثقی برای این ایالت در حال حاضر وجود ندارد و مقام‌های امنیتی در همکاری با نهادهای فدرال هوشیاری خود را افزایش داده‌اند، اما هشدار را به‌عنوان اقدام احتیاطی تلقی کرده‌اند.

این نوع حمله یادآور پهپادهایی است که سال گذشته توسط ناوگان سایه روسیه از نفتکش‌ها پرتاب شد و فرودگاه‌ها و پایگاه‌های نظامی در اروپا را هدف قرار دادند. گزارش‌ها حاکی است که روسیه با تاکتیک‌های پیشرفته پهپادی که از جنگ اوکراین آموخته است، ایران را برای هدف‌گیری پایگاه‌ها در خاورمیانه یاری می‌کند.

مجاهدین: جنگ ابزار مناسبی برای سرنگونی حکومت نیست

به گفته یک سخنگوی شورای ملی مقاومت ایران، وابسته به مجاهدین خلق، حملات آمریکا و اسرائیل به ایران ابزار مناسبی برای سرنگونی رهبری در تهران نیست.

محمد محدثین، مسئول سیاست خارجی شورای ملی مقاومت ایران روز پنجشنبه ۱۲ مارس (۲۱ اسفند) در یک کنفرانس مطبوعاتی در پاریس گفت "قیام مردمی که از درون کشور شکل بگیرد می‌تواند چنین کاری انجام دهد".

او گفت: «جنگ دوازده‌روزه در ماه ژوئن و جنگ کنونی که اکنون نیز ۱۲ روز طول کشیده است نشان داده‌اند که بمباران‌ها نمی‌توانند این رژیم را سرنگون کنند.»

بنا بر داه‌های جمهوری اسلامی، در جریان نزدیک به دو هفته بمباران حدود ۱۲۰۰ نفر کشته شده‌اند که در میان آن‌ها علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، نیز بوده است. همچنین بخش‌های بزرگی از دستگاه نظامی و امنیتی کشور آسیب دیده‌اند.

محدثین افزود: «حتی اگر ۵۰ هزار سرباز مسلح در زمین حضور داشته باشند، باز هم به حمایت مردم ایران نیاز است. باید یک قیام مردمی وجود داشته باشد.»

در دیماه امسال اعتراضات گسترده مردمی در ایران با شدت بسیار سرکوب شد و هزاران نفر کشته شدند. گفته می‌شود سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که از نظر نظامی و اقتصادی بسیار قدرتمند است، پس از این سرکوب قدرت خود را بیشتر تثبیت کرده است. این نهاد تهدید کرده هرگونه ناآرامی را به شدت سرکوب خواهد کرد.

اکنون نیز با انتخاب مجتبی خامنه‌ای به عنوان رهبر جدید سیاسی و مذهبی ایران، فردی تندرو که روابط نزدیکی با سپاه پاسداران دارد در رأس جمهوری اسلامی قرار گرفته است.

مقر گروه شورای ملی مقاومت ایران در پاریس است و هسته محوری آن را سازمان مجاهدین خلق تشکیل می‌دهد. این گروه تا سال ۲۰۱۲ از سوی ایالات متحده آمریکا در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داشت.

چند روز پیش از شروع جنگ این سازمان مدعی شد که با ده‌ها تن از اعضای مسلح خود به منطقه مسکونی و اداری مورد استفاده علی خامنه‌ای حمله کرده است که در جریان آن تعداد زیادی از اعضای این سازمان کشته یا بازداشت شده‌اند. این ادعا و وسعت عملیات از سوی منابع مستقل تایید نشد.

سازمان مجاهدین، سال ۱۳۶۷ در پایان جنگ ایران و عراق کوشید از درون خاک عراق، با حمله نظامی تا تهران پیش‌روی کند، ولی این عملیات به شکست انجامید. در همین سال شمار بزرگی از آعضای این سازمان که دوران محکومیت خود در زندان‌ها را طی می‌کردند، در جریان اعدام‌های گسترده سال ۱۳۶۷اعدام شدند.

در حال حاضر مشخص نیست که این سازمان از چه میزان حمایت مردمی در داخل کشور برخوردار است.

محمد محدثین در کنفرانس مطبوعاتی پاریس اذعان کرد که این گروه به تنهایی قادر به سرنگونی حکومت نیست. با این حال او انتظار دارد اعتراضات گسترده مردمی که پیش از سرکوب در دی‌ماه وجود داشت، پس از پایان بمباران‌ها دوباره آغاز شود و در نهایت توازن قدرت در ایران را تغییر دهد.

واده‌فول: مناقشه کنونی تنها از راه دپیلماتیک قابل حل است

وزیر امور خارجه آلمان خواستار تلاش مشترک سیاسی میان اروپا و کشورهای حوزه خلیج فارس برای پایان سریع جنگ با ایران شد.

یوهان واده‌فول، سیاستمدار حزب دموکرات مسیحی آلمان، پس از دیدار با هاکان فیدان، همتای ترکیه‌ای خود در آنکارا، گفت: «باور دارم که تنها از راه دیپلماسی می‌توان به یک راه‌حل قابل اعتماد و پایدار دست یافت.»

او افزود یکی از نتایج مهم سفر چند روز اخیرش این بوده که "باید منافع مشترک کشورهای منطقه خلیج فارس و همچنین همسایگان منطقه را با یکدیگر هماهنگ و تجمیع کنیم".

واده‌فول همچنین گفت که خوب است موشک‌ها در ترکیه و کشورهای خلیج فارس تا حد زیادی رهگیری می‌شوند، اما تأکید کرد: «اینکه ایران با حمله به همسایگان خود در منطقه، به‌ویژه در منطقه خلیج فارس، تنش‌ها را مدام افزایش می‌دهد، بسیار خطرناک است.»

در پاسخ به این پرسش که آیا آلمان ممکن است مثلاً با اعزام یک ناوچه نیروی دریایی ارتش آلمان به ابتکار کشورهای گروه هفت برای اسکورت نفتکش‌ها و کشتی‌های باری در تنگه هرمز بپیوندد، واده‌فول پاسخ مستقیمی نداد.

او تنها گفت: «همه می‌دانند که تنگه هرمز یکی از شریان‌های حیاتی اقتصاد جهان است و همه ما باید تلاش کنیم که این مسیر هرچه سریع‌تر دوباره به حالت عادی بازگردد.»

هاکان فیدان نیز حملات ایران به کشورهای خلیج فارس را محکوم کرد، اما در عین حال حمله اسرائیل و آمریکا به ایران را هم نادرست و غیرقانونی خواند.

او گفت ترکیه و آلمان در این موضوع هم‌نظر هستند که جنگ باید فوراً پایان یابد.

نگرانی از موج جدید پناهجویان

واده‌فول همچنین گفت با توجه به اینکه ترکیه از سال ۲۰۱۵ تعداد زیادی پناهجوی سوری را پذیرفته است، طبیعی و آینده‌نگرانه است که آنکارا اکنون درباره احتمال موج جدید پناهجویان به دلیل جنگ ایران فکر کند.

او افزود: «تا امروز چنین موجی مشاهده نشده است، اما ما همه علاقه مشترکی داریم که از بروز چنین وضعیتی جلوگیری کنیم.»

به گفته او، اروپا تماشاگر بی‌طرف جنگ در خاورمیانه نیست و اگر در منطقه دگرگونی‌های ژئوپولیتیک، فروپاشی، جنگ داخلی یا موج‌های مهاجرتی ایجاد شود، همه تحت تأثیر قرار خواهند گرفت. او افزود که پیامدهای اقتصادی این بحران هم‌اکنون نیز احساس می‌شود.

پس از دیدار با وزیر خارجه ترکیه، واده‌فول با رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، نیز برای تبادل نظر دیدار کرد.

واده‌فول مستقیماً از یک سفر چندروزه به خاورمیانه و منطقه خلیج فارس به آنکارا رفته بود. او در این سفر ابتدا از قبرس (عضو اتحادیه اروپا) و سپس اسرائیل، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر نیز دیدار کرده بود.

اولین پیام بحث‌انگیز مجتبی خامنه‌ای؛ تأکید بر ادامه جنگ و گشودن "جبهه‌های جدید"

مجتبی خامنه‌ای رهبر جدید جمهوری اسلامی چند روز پس از تصمیم بحث‌انگیز مجلس خبرگان به برگماری او به این مقام و در حالی که هیچگونه اثر تصویری و صوتی از او منتشر نشده است، روز پنجشنبه ۲۱ اسفند (۱۲ مارس) نهایتا با یک پیام کتبی "با مردم" سخن گفت.

مجتبی خامنه‌ای در پیام کتبی‌ای که به او نسبت داده می‌شود مدعی است که "انتخاب" خود به رهبری جمهوری اسلامی را از تلویزیون شنیده است. او گفته است که خود را در جایگاهی نمی‌ببیند که به جای خمینی و خامنه‌ای بنشیند: «این نیست که بنده در حد رهبر شهید باشم چه رسد به اینکه بخواهم برتر از ایشان فرض شوم».

علی خامنه‌ای در زمان انتخابش به رهبری جمهوری اسلامی گفته بود که "بدا به حال ملتی که من رهبرش بشوم". منتقدان می‌گویند که با توجه به کارنامه رهبری علی خامنه‌ای این اظهار نظر رهبر جدید شاید نشانه‌ای از چشم‌انداز یک وضعیت بدتر برای جامعه ایران باشد.

خامنه‌ای در همین اولین پیام خود با استناد به جنگ جاری، شدیدتر از پدرش جنگ لفظی علیه آمریکا و "استکبار" را شروع کرد. او در همین پیام اول در نقش ولی فقیه در "چارچوب تعیین تکلیف" برای مردم نوشته است: «یکی از وظایف رهبری و بعضی مسئولین دیگر گوشزد کردن بعضی از این نقش‌ها به آحاد یا اقشار جامعه است. از این رو اهمیت حضور در مراسم روز قدس ۱۴۴۷[سال قمری] را یادآور می‌شوم که باید عنصر دشمن‌شکنی در آن مورد توجه همگان باشد.»

خامنه‌ای در ادامه بر تداوم جنگ جاری تأکید کرده و مدعی شده است که این "خواست توده‌های مردم" است. او همچنین تهدید به گشودن جبهه‌های جدید کرده است: «خواست توده‌های مردم، ادامه دفاع موثر و پشیمان‌کننده است. همچنین قطعاً همچنان از اهرم مسدود کردن تنگه هرمز باید استفاده شود. در مورد گشودن جبهه‌های دیگری که دشمن در آن تجربه ناچیزی دارد و به شدت در آن آسیب‌پذیر خواهد بود مطالعاتی صورت گرفته است و فعال‌سازی آن در صورت استمرار وضع جنگی و بنا بر رعایت مصالح صورت خواهد گرفت.»

خامنه‌ای در ادامه پیامی که به او نسبت داده می‌شود، قول داده که از بابت جنگ از آمریکا و اسرائیل غرامت بگیرد: «به هر صورت ما از دشمن غرامت خواهیم گرفت و اگر امتناع کند به اندازه‌ای که تشخیص بدهیم از اموالش برخواهیم داشت و اگر آنهم مقدور نباشد به همان اندازه از اموالش را نابود خواهیم کرد.»

او در باره این که چگونه این غرامت‌گیری انجام خواهد شد و در حالی که أموال زیادی از خود ایران به سبب تحریم‌ها در خارج مسدود است از کدام اموال برداشت خواهد کرد توضیحی نداده است.

در حالی که حمله به کشورهای جنوبی خلیج فارس تنها به پایگاه‌های آمریکا محدود نمانده و زیرساخت‌های این کشور و تاسیسات نفتی آنها هم مورد حلمه قرار گرفته‌اند خامنه‌ای در پیام منتسب به او مدعی شده که "در هجوم اخیر، بعضی از پایگاه‌های نظامی مورد استفاده قرار گرفت که طبعاً ما همانطور که هشدار صریح داده بودیم و بدون اینکه تعرضی به آن کشورها صورت دهیم، صرفاً همان پایگاه‌ها را مورد حمله قرار داده‌ایم".

بخش عمده پایگاه‌های آمریکا در منطقه باخواست خود کشورهای این منطقه و در پی استقرار جمهوری اسلامی و تحت عنوان مقابله با تهدیدات آن دائر شده‌اند. با این حال، مجتبی خامنه‌‌ای ضمن تأکید بر تداوم حملات به "این پایگاه‌ها"، همچون علی خامنه‌ای که همیشه بر برچیده‌شدن آنها در منطقه تأکید داشت به کشورهای منطقه "توصیه" کرده است که "هر چه زودتر آن پایگاه‌ها را تعطیل کنند".

عدم حضور تصویری خامنه‌ای همچنان این سوال و این بحث را زنده نگه داشته که آیا واقعا او زنده است، و اگر پاسخ مثبت است میزان جراحت او در جریان بمباران روز اول "بیت" پدرش تا چه حد است که امکان حضور تصویری در گفت‌وگو با مردم را ندارد؟ و به این ترتیب اصولا او تا چه میزان قادر به ایفای نقشی است که قانون اساسی جمهوری اسلامی به رهبر این حکومت بخشیده است؟

در پیام اول و بحث‌انگیز خامنه‌ای هیچ نشانه‌ای از توجه و التفات به حقوق اساسی مردم و پاسخگویی به مطالبات آنها در عرصه داخلی و تغییر اساسی در سیاست خارجی دیده نمی‌شود، امری که از نظر منتقدان و مخالفان می‌تواند بستر تداوم چالش و مقاومت جامعه در برابر جمهوری اسلامی با رهبری جدیدش باشد.

هزینه هفته اول جنگ برای آمریکا بیش از ۱۱ میلیارد دلار بوده است

بر اساس گزارش‌های هم‌زمان چند رسانه، هفته نخست جنگ ایران برای ایالات متحده حدود ۱۱.۳ میلیارد دلار (نزدیک به ۹.۸ میلیارد یورو) هزینه داشته است. این رسانه‌ها به برآوردی که از سوی دولت آمریکا انجام شده، استناد می‌کنند، هرچند گفته می‌شود که این رقم تمام هزینه‌های جنگ را دربر نمی‌گیرد.

برخی اشاره‌ها و اظهارات دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، حاکی از این است که او احتمالاَ برای ادامه جنگ از کنگره درخواست بودجه اضافی خواهد کرد . با این حال به نظر می‌رسد این موضوع فعلاً در مرحله تصمیم‌گیری نهایی نیست.

راجر ویکر، سناتور جمهوری‌خواه و رئیس کمیته نیروهای مسلح سنای آمریکا نیز گفته است که انتظار ندارد در همین ماه درخواست رسمی برای اختصاص بودجه اضافی به کنگره ارائه شود.

خسارت ۶۰۰ میلیون دلاری روزانه به صنعت گردشگری

در همین حال اعلام شده است که جنگ جاری روزانه ۶۰۰ میلیون دلار به صنعت سفر و گردشگری خاورمیانه خسارت می‌زند.

طبق اعلام شورای جهانی سفر و گردشگری (World Travel and Tourism Council)، جنگ میان آمریکا و اسرائیل با ایران باعث شده بخش سفر و گردشگری خاورمیانه روزانه دست‌کم ۶۰۰ میلیون دلار از درآمدهای مربوط به گردشگران بین‌المللی را از دست بدهد.

این نهاد اعلام کرد که اختلال در پروازها، کاهش اعتماد مسافران و کاهش ارتباطات منطقه‌ای باعث افت تقاضا در سراسر منطقه شده است. خاورمیانه حدود ۵ درصد از کل ورود گردشگران جهان و ۱۴ درصد از ترانزیت بین‌المللی مسافران را در اختیار دارد.

مراکز و فرودگاه‌های مهم هوانوردی مانند دوحه، ابوظبی، دوبی و بحرین که معمولاً روزانه حدود ۵۲۶ هزار مسافر را جابه‌جا می‌کنند، تقریباً دو هفته است که با تعطیلی‌ها و آشفتگی عملیاتی روبه‌رو هستند. این وضعیت به‌شدت بر سفرهای جهانی تأثیر گذاشته و باعث افزایش شدید قیمت بسیاری از بلیت‌های هواپیما شده است.

تحلیل شورای جهانی سفر و گردشگری بر اساس پیش‌بینی پیش از جنگ برای سال ۲۰۲۶ انجام شده است؛ پیش‌بینی‌ای که انتظار داشت ۲۰۷ میلیارد دلار هزینه گردشگران خارجی در خاورمیانه در این سال ثبت شود.

در این گزارش آمده است: «هرگونه اختلال در جریان سفر به سرعت به تأثیر اقتصادی قابل توجهی در کل اکوسیستم گردشگری منجر می‌شود.»

با این حال، گلوریا گوِوارا، رئیس و مدیرعامل این شورا گفت که صنعت سفر و گردشگری یکی از مقاوم‌ترین بخش‌های اقتصادی است و سابقه‌ای طولانی در بازگشت سریع پس از بحران‌ها دارد.

حمله موشکی به پایگاه نیروهای ایتالیایی در اقلیم کردستان

وزارت دفاع ایتالیا روز پنج‌شنبه، ۱۲ مارس (۲۱ اسفند) اعلام کرد که یک پایگاه نظامی ایتالیا در اقلیم کردستان عراق شب گذشته هدف حمله موشکی قرار گرفت، اما این حمله به تلفات یا جراحاتی منجر نشده است.

این وزارتخانه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اندکی پس از نیمه‌شب پنج‌شنبه اعلام کرد: «یک موشک به پایگاه ما در اربیل اصابت کرد. در میان نیروهای ایتالیایی هیچ کشته یا زخمی وجود ندارد. همه آن‌ها سالم هستند.»

بر اساس این پیام، در پی این حادثه گیدو کروستو، وزیر دفاع ایتالیا، در تماس مداوم با فرماندهان ارشد نظامی بوده است.

بنا بر گزارش خبرگزاری رویترز، آنتونیو تاجانی، وزیر امور خارجه ایتالیا، نیز در پیامی جداگانه در ایکس اعلام کرد که نیروهای نظامی ایتالیا در یک پناهگاه پناه گرفته بودند و همه آن‌ها "در سلامت و امنیت کامل" هستند.

بر اساس اطلاعات وب‌سایت وزارت دفاع ایتالیا، این کشور حدود ۳۰۰ نیروی نظامی در اربیل دارد که وظیفه آن‌ها آموزش نیروهای امنیتی کرد است.

موج تازه حملات اسرائیل به ایران؛ حمله به سایت هسته‌ای طالقان

اسرائیل پس از حملات موشکی و پهپادی روز چهارشنبه ۱۱ مارس (۲۰ اسفند) که به کشته شدن نیروهای امنیتی انجامیده بود، پنجشنبه نیز به عملیات خود ادامه داده و موج تازه‌ای از حملات به زیرساختارهای جمهوری اسلامی را آغاز کرده است.

ارتش اسرائیل با انتشار پیامی در شبکه ایکس اعلام کرد که یک سایت مرکزی هسته‌ای را پس از "تلاش‌های ناموفق رژیم برای بازسازی به منظور توسعه سلاح هسته‌ای" هدف قرار داده است.

در این پست آمده است که "در چارچوب این حملات، ارتش دفاعی اسرائیل سایت "طالقان" را که توسط رژیم برای پیشبرد برنامه سلاح هسته‌ای استفاده می‌شد هدف قرار داد. به گفته مقامات اسرائیلی این سایت در سال‌های اخیر "برای توسعه مواد منفجره و انجام آزمایش‌ها در چارچوب پروژه "عماد" برای توسعه سلاح هسته‌ای ایران مورد استفاده قرار می‌گرفت.

اسرائیل اعلام کرد که این سایت را در ماه اکتبر ۲۰۲۴ هدف قرار داده بود، اما با توجه به تلاش‌های جمهوری اسلامی برای بازسازی آن، بار دیگر به آن حمله کرده است.

تهدید قالیباف به "ّآغشته کردن خلیج فارس به خون"

محمدباقر قالیباف، رئیس‌ مجلس شورای اسلامی تهدید کرد که خلیج فارس "به خون مهاجمان" آغشته خواهد شد. او در پستی در شبکه ایکس (توئیتر سابق) تحت عنوان "وطن یا مرگ" نوشت که "هرگونه تجاوز به خاک جزایر ایرانی، تمامی موانع را خواهد شکست".

رئیس‌ مجلس شورای اسلامی در پست خود نوشت: «ما همه موانع را کنار خواهیم گذاشت و خلیج فارس را به خون مهاجمان آغشته خواهیم کرد.»

قالیباف در پیام خود همچنین نوشت که "ترامپ شخصا مسئولیت خون سربازان آمریکایی را بر عهده دارد".

حمله پهپادی به ساختمانی در دبی؛ سرنگونی دو پهپاد در نزدیکی فرودگاه

به گزارش صدا و سیمای جمهوری اسلامی یک ساختمان در دبی هدف حمله پهپادی ایران قرار گرفته است. این رسانه حکومتی مدعی شد که این ساختمان "محل اختفای افسران نظامی آمریکا" بوده که "در حملات علیه ایران دست داشته‌اند".

مقامات امارات متحده عربی در این میان خبر داده‌اند، آتش‌سوزی‌ای که در پی این حمله پهپادی بروز کرده، مهار شده و کسی در جریان آن زخمی نشده‌ است.

پیش از آن خبرهایی از سوی مقامات امارات در مورد برخورد یک پهپاد سرنگون‌شده با یک ساختمان واقع در منطقه "کریک هاربور" خبر داده بودند.

دیگر گزارش‌ها حاکی از سقوط پهپادهایی در نزدیکی فرودگاه دبی هستند.

دفتر رسانه‌ای دولت امارات متحده عربی در بیانیه‌ای در حساب کاربری خود در شبکه ایکس اعلام کرد دو پهپاد در نزدیکی فرودگاه بین‌المللی دبی سقوط کرده‌اند.

در این رابطه همچنین گفته شده است که در این حادثه دو شهروند غنا و یک شهروند بنگلادش به طور سطحی و یک شهروند هند به طور متوسط زخمی شده‌اند.

مقامات اماراتی اعلام کردند که ترافیک هوایی در فرودگاه بین‌المللی دبی بدون اختلال و به‌طور عادی ادامه دارد.

اسرائیل از چهارمین حمله موشکی ایران از نیمه‌شب پنج‌شنبه خبر داد

تایمز اسرائیل به نقل از ارتش این کشور خبر داد که تازه‌ترین پرتاب موشک بالستیک از ایران تلفات جانی به همراه نداشته است. این چهارمین حمله موشکی ایران به اسرائیل از نیمه‌شب پنجشنبه ۱۲ مارس (۲۱ اسفند) بود.

ارتش اسرائیل اعلام کرد که سه موشک دیگر که پیش از آن از سوی جمهوری اسلامی شلیک شده بودند، توسط پدافند هوایی رهگیری شده و یا به نقاط غیرمسکونی اصابت کرده‌اند. در نقاط مرکزی اسرائیل صدای آژیر هشدار به صدا درآمد.

به نوشته تایمز اسرائیل صدای آژیر در نقاط مختلف اورشلیم (بیت‌المقدس)، بخش‌هایی از جنوب اسرائیل و همچنین در کرانه غربی رود اردن شنیده شد.