ดัชต์ อิส อินดีส หรือ หมู่เกาะอินเดียตะวันออกของดัชต์ อยู่ภายใต้อำนาจเจ้าอาณานิคมยาวนานกว่า 300 ปี ขบวนการเอกราชเองก็พึ่งจะเริ่มต้น แต่แล้วเหตุการณ์ไม่คาดฝันก็เกิดขึ้น นั่นคือ ญี่ปุ่นบุก สงครามมหาเอเชียบูรพา คือ ตัวเร่งสำคัญที่ทำให้หมู่เกาะแห่งนี้เดินเข้าสู่ทางแพร่ง ที่ทางเลือกหนึ่งคือเข้ากับญี่ปุ่น อีกทางเลือกคือ ต่อต้านญี่ปุ่น เรามาเรียนรู้ไปพร้อมกันว่า ซูการ์โน และ ฮัตตา จะเลือกทางเลือกไหน เพื่อนำพาประเทศไปสู่เอกราช

ถ้าอินโดนีเซียคือรถยนต์ ซูการ์โน คือ คันเร่ง ที่เหยียบให้รถพุ่งไปข้างหน้าด้วยความเร็วและพลังมหาศาล ส่วน ฮัตตา ก็คือ พวงมาลัยและเบรก ที่คอยควบคุมทิศทางให้รถคันนี้ไปถึงเป้าหมายอย่างปลอดภัยและมีหลักการ พวกเขาทั้งคู่ถูกคนอินโดนีเซียยกย่องว่า “ทวิ ตุลกัล” หรือ 2 จิตวิญญาณในร่างเดียว 

วันนี้เรามาทำความรู้จักนักเศรษฐศาสตร์สหกรณ์ที่มีหัวใจคือประชาธิปไตยชุมชนคนนี้ไปด้วยกัน "โมฮัมหมัด ฮัตตา"
 

ผ่านมา 300 ปีหลังจากการก่อตั้งบริษัทอินเดียตะวันออกของดัชต์ (VCO) รัฐบาลดัชต์ก็เปลี่ยนนโยบายจากขูดรีดสูบทรัพยากรจากหมู่เกาะอิสต์อินดิส สู่การเริ่มต้นสร้างโรงเรียนแห่งแรกและอนุญาตให้คนในอาณานิคมได้เรียนหนังสือในปี 1901 ซึ่งนั่นเป็นปีเดียวกันกับที่เด็กชายคนหนึ่งได้ถือกำเนิดขึ้นที่เมืองสุราบายา ในครอบครัวที่มีพ่อที่เป็นครูในโรงเรียนมุสลิม และมีคุณแม่เป็นชาวบาหลีเชื้อสายพราหมณ์ เด็กชายคนนั้นเติบโตขึ้นมาจนกลายเป็นบุรุษผู้มีอนุสาวรีย์และมีรูปถ่ายมากที่สุดในประเทศอินโดนีเซียในปัจจุบัน เขาผู้นั้นคือ ซูการ์โน

ในสายตาของดัชต์ นี่คือเรื่องของการค้า ความมั่งคั่ง ความกล้า การสำรวจ และความสำเร็จ
แต่ในสายตาของคนพื้นเมือง นี่คือเรื่องของการสูญเสีย ทั้งแผ่นดินบ้านเกิด ทั้งชีวิตของคนอันเป็นที่รัก และทั้งอิสรภาพของตนเอง
.
ประวัติศาสตร์อาณานิคม อาจจะไม่ใช่แค่เรื่องอดีต แต่มันอธิบายให้เราเข้าใจโลกปัจจุบัน ทั้งความเหลื่อมล้ำ โครงสร้างเศรษฐกิจ และการต่อสู้เพื่อศักดิ์ศรี และบางทีการเข้าใจสองมุมมองคือก้าวแรกของการไม่ทำผิดซ้ำอีกครั้ง
 

การก่อกำเนิดของ Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) หรือ บริษัทอินเดียตะวันออกของดัชต์ บรรษัทข้ามชาติแห่งแรกของโลก บริษัทที่เปิด IPO ขายหุ้นให้กับประชาชนและสามารถซื้อขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ได้เป็นบริษัทแห่งแรกในโลก คือ จุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้ทั้งหมู่เกาะของประเทศอินโดนีเซียในปัจจุบันกลายเป็นผู้สูญเสียเอกราชและตกเป็นอาณานิคม
 

โปรตุเกสเดินทางมาถึงมะละกาในปี ค.ศ.1511 และในปี ค.ศ.1529 สเปนก็เข้ามาเคลมฟิลิปปินส์ ทั้งสองต่างมุ่งหน้าอ้างข้ออ้างในการสำรวจโลก แต่เหตุผลเบื้องหลังคือ มันเป็นยุค 3G: Gold (ทองคำและทรัพยากรธรรมชาติ ในที่นี้คือ เครื่องเทศ) Glory (ความมั่งคั่งรุ่งเรืองแห่งจักรวรรดิ์) และ God (เผยแผ่ศาสนาคริสต์) และนั่นทำให้โศกนาฏกรรมครั้งใหญ่เกิดขึ้นกับผู้คนแห่งหมู่เกาะที่ได้รับการขนานนามว่า อินเดียตะวันออก หรือ อินโดนีเซียในปัจจุบัน

อะไรคือสาเหตุที่ทำให้ประเทศที่มีน้ำมันดิบสำรองมากที่สุดในโลก กลายเป็นหนึ่งในประเทศที่ทั้งยากจน ด้อยพัฒนา และประชาชนส่วนใหญ่ยากจนแสนสาหัส ทำไมประเทศที่มีเมืองหลวงที่เต็มไปด้วยตึกระฟ้า ถนนเต็มไปด้วยยานยนต์ ห้างสรรพสินค้ามีแต่ของแบรนด์เนม 

แต่เมื่อออกไปนอกเมืองคุณกลับเจอสลัมลอยฟ้าที่เบียดเสียดอยู่บนหน้าผาของภูเขา และล้อมรอบไปด้วยหมู่บ้านที่ต้องสร้างกองกำลังป้องกันตนเอง  บางครั้งทรัพยากรมหาศาลก็กลายเป็นฝันร้าย

วิกฤตการณ์เปลี่ยนแปลงระเบียบโลก ที่สหรัฐฯ เริ่มเปิดปี 2026 โดยการใช้กองกำลังบุกเข้าจับตัว Nicolas Maduro ประธานาธิบดีแห่ง Venezuela ทำให้หลาย ๆ คนตั้งคำถามถึงระเบียบโลกที่แปรเปลี่ยนไป สัปดาห์นี้ เล่ารอบโลก ขอนำเสนอประวัติศาสตร์ประเทศที่น่าสนใจแห่งนี้

ทำไมเวลาดูรูปเก่า ๆ คนอินโดนีเซียไม่เห็นคลุมฮิญาปกันเลย ?  พวกเขากลับมาเคร่งกันเมื่อไร ? ทำไมในอินโดนีเซียมีพรรคการเมืองที่เป็นกลุ่มศาสนาอิสลาม ?  ทำไมทั่วโลกถึงยกย่องว่า มุสลิมอินโดนีเซีย เป็นสายกลางที่สมควรยึดถือเป็นแบบอย่าง ? ในอินโดนีเซียมีโรงเรียนปอเนอะหรือไม่? เล่ารอบโลกมีคำตอบ

แน่นอนว่าตำนานนักบุญทั้ง 9 ที่เราเล่าผ่านมาแล้ว 4 คน และนั่นทำให้เราได้เห็นการผสมผสานระหว่างศาสนาอิสลามที่เข้ามาใหม่ กับประเพณี วัฒนธรรม ความเชื่อ หรือแม้แต่ตำนานเทพเจ้าฮินดู จนจับอกจับใจมหาชน คนชั้นกลางบนเกาะชวา คำถามสำคัญคือ แล้วสำหรับกษัตริย์ นักรบ คนยากคนจน คนชายขอบห่างไกล หรือ แม้แต่คนที่อยู่นอกเกาะชวา การเผยแผ่ศาสนาอิสลามเกิดขึ้นและครองใจประชาชนส่วนใหญ่ของประเทศหมู่เกาะที่ได้ชื่อว่า เป็นประเทศมุสลิมที่ใหญ่ที่สุดในโลกแห่งนี้ ที่มีนามว่า อินโดนีเซีย ได้อย่างไร เล่ารอบโลก ตอนนี้มีคำตอบ