Eureka

Eureka

By Polskie Radio S.A.ScienceLife Sciences
Download on the App Store

Eureka episodes

  • O degradacji łowisk. Rękopis dzieł św. Augustyna. Czym jest stoicki spokój?
    W "Science" ukazał się artykuł o degradacji łowisk i karleniu ryb współautorstwa prof. J. Kozłowskiego - wybitnego biologa ewolucyjnego z UJ.
    Do Wrocławia powrócił cenny zabytek średniowiecznego piśmiennictwa - rękopis dzieł św. Augustyna z XV w., od lat uznawany za wyjątkowy element śląskiego dziedzictwa kulturowego. O szczegółach dr A. Haaker. Kim był twórca filozofii stoickiej - Zenon z Kition? Czego nauczał? I co to znaczy "zachować stoicki spokój"? O tym prof. Krzysztof Łapiński.
    37 min
  • Qaszqasz król Makurii. Papieże a rekonkwista. Uratryjskie odkrycia
    Dzięki odkryciu nieznanego dokumentu nasi specjaliści potwierdzili istnienie półlegendarnego króla Makurii Qaszqasza. O szczegółach opowiadają prof. Artur Obłuski i Tomasz Barański z CAŚ UW. Czy walki z muzułmanami na Płw. Iberyjskim miały charakter krucjat na wzór tych z Ziemi Świętej? To wyjaśnia mediewista i iberystka Joanna Mendyk. Polscy badacze odkryli unikatową figurkę idola oraz największe w Armenii cmentarzysko urnowe z czasów królestwa Urartu. Gościmy szefa misji dr. Mateusza Iskrę z UW.
    33 min
  • Ile kosztuje nas depresja? Rola geofitów w ekosystemie. Dojrzewający mężczyzna
    Każdą jednostkę chorobową daje się oszacować finansowo. Zajmuje się tym wiedza zwana ekonomiką zdrowia, będąca dziedziną ekonomii. Tym razem pod lupę wzięto zdrowie psychiczne a głównie: depresję i stany lękowe. Jakie są koszty depresji opowiada ekonomista Piotr Szwędrowski, ekspert zdrowia psychicznego. Prof. Marcin Zych – biolog, badacz ewolucjonista, etnobotanik, dyrektor Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Warszawskiego opowiada czym są geofity, jak daleko sięga historia badań nad geofitami. Jak zmienia się dojrzewający mężczyzna? Opublikowano pierwszy w Polsce raport poświęcony społecznemu postrzeganiu starzenia się mężczyzn. O szczegółach dr n. med. Piotr Paweł Świniarski.
    33 min
  • Ogrody Ujazdowa. Ssaki epoki lodowcowej. Filozofia prof. Hellera
    Historia królewskiego zwierzyńca przekształconego w ogród miejski w XIX wieku. W Muzeum Ziemi PAN zaprezentowane zostaną odkrycia paleontologiczne naturalnej wielkości, opisuje je prof. Błażej Błażejowski. Ks. prof. Michał Heller, w filozofii fizyki upatruje rozwiązań zagadek Wszechświata, które odkrywa Wojciech Bonowicz.
    37 min
  • To co jemy a mózg. Jak ewolucja kształtowała nasze zachowania? Rok 2026 w planach MNiSW
    Ten rok został przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego ogłoszony rokiem popularyzacji. Jako audycja popularnonaukowa cieszymy się z tego bardzo. Rozmawiamy o tym z wiceminister resortu dr Karoliną Zioło-Pużuk. W ramach popularyzacji nauki prof. Bogusław Pawłowski, biolog ewolucyjny z Uniwersytetu Wrocławskiego wskazuje na różnice biologiczne wynikające z ewolucji między kobietami i mężczyznami, a dr. hab. Aneta Brzezicka, profesor Uniwersytetu SWPS, kierowniczka Centrum Badań Neuropoznawczych Wydziału Psychologii, Katedry Psychologii Biologicznej opowiada o zależności między mikrobiotą w naszych jelitach a praca mózgu.
    34 min
  • Egipska mumia z Wrocławia. Sekrety Bolkowa. Książka o Czyngis-chanie
    Przeprowadzono kompleksowe, nieinwazyjne badania mumii egipskiego chłopca sprzed 2 tys. lat, która od 1914 r. znajduje się we Wrocławiu. O wynikach opowie prof. Agata Kubala z UWr. Co ujawniły prace archeologiczne na zamku w Bolkowie – perle szlaku zamków piastowskich na Dolnym Śląsku? Wyjaśnia dr Przemysław Nocuń z UJ. Ukazało się polskie tłumaczenie pracy J. Weatherforda "Czyngis-chan. Architekt nowoczesnego świata". O fenomenie mongolskiego władcy rozmawiam z prof. Agatą Bareją-Starzyńską z UW
    33 min
  • Słabe strony glejaka. Jak usprawnić zasilanie w komputerach? Dziecko w świecie on-line
    W Polsce każdego roku rozpoznaje się około 2,5 tys. nowych przypadków nowotworów mózgu, z czego około 75 proc. stanowią glejaki. Najnowsze badania naukowe, które właśnie poznaliśmy wprowadzają istotną zmianą w leczeniu glejaków. Odkryto też słaby punkt glejaka – jego swoistą piętę achillesową, w którą wymierza się atak aby zniszczyć komórki nowotworowe. Jak usprawnić zasilanie w komputerach. Stawiamy na energochłonność! Badania wskazują, że ponad 76 proc. polskich nastolatków doświadcza zagrożeń w sieci, w tym: agresji elektronicznej, kontaktu z pornografią lub niebezpiecznymi znajomościami. Badania wskazują na bardzo poważny problem nie tylko natury wychowawczej, sytuacji w naszych domach czy komunikacji między rodzicami a dziećmi. To też problem gwarancji prawnych dla zapewnienia bezpieczeństwa dzieci
    31 min
  • Eksperymenty myślowe. Średniowieczne miasta. Matematyka w dobie AI
    Filozoficzne funkcje eksperymentów myślowych opierają się na narzędziach, które mogą służyć do krytycznej oceny, skutecznej argumentacji i doskonaleniu intuicji moralnej. O kształtowaniu się demokracji miast polskich i europejskich opowiada prof. Grzegorz Myśliwski, historyk. Usprawnienia potrzebne w matematyce i informatyce w dobie szybko rozwijających się nowych technologii przedstawi prof. Andrzej Blikle.
    33 min
  • Owocowa ekoskóra. Czym jest antropozoologia? Granice życia komórkowego
    Studenci z koła naukowego Rolka Politechniki Białostockiej stworzyli owocową ekoskórę. W przyszłości może stać się alternatywą dla skóry naturalnej czy sztucznej. Gość: dr Małgorzata Krasowska. Czym jest antropozoologia, czyli nauka o relacji ludzi i zwierząt? Jak twierdzą Dorota Łagodzka i Dariusz Gzyra, redaktorzy książki "Podstawowe pojęcia studiów nad zwierzętami", daje wieloaspektowe spojrzenie na zwierzęta, ponieważ jest obszarem, na którym spotykają się dyscypliny humanistyczne, społeczne i przyrodnicze. Granice życia komórkowego, czyli najmniejszy genom odkryty przez polskich naukowców. Rozmowa z dr hab. Piotrem Łukasikiem z Wydziału Biologii UJ.
    32 min

About Eureka

From the publisher's feed

Poznajemy i staramy się zrozumieć prawa rządzące światem. Odkrywamy tajemnice przyrody, informujemy o nowych terapiach i wynalazkach zmieniających świat. Cieszymy się z sukcesów, zwłaszcza polskich,…