Eureka

Eureka

By Polskie Radio S.A.ScienceLife Sciences
Download on the App Store

Eureka episodes

  • Neuromechanizmy przywoływania słów. Zrozumieć język mikrobiomu językowego
    O tym, co dzieje się w ludzkim mózgu przed wypowiedzeniem słowa opowiada prof. Michał Kucewicz z KSM PG – badacz pamięci i umysłu, który pracuje nad terapiami demencji i chorób neurodegeneracyjnych; a o tym, jak można "zrozumieć" język mikroorganizmów w przewodzie pokarmowym i o pracach nad modelem ludzkiego mikrobiomu jelitowego – dr Tomasz Kościółek z Centrum SANO.
    39 min
  • CAR-T, endemity i szczepienia - nauka i medycyna bez granic
    Terapia CAR-T. Najnowsze badania wskazują, że wkraczamy w erę terapii komórkowych, głównie w leczeniu chorób nowotworowych. Terapia CAR-T może ratować życie tam, gdzie chirurgia i onkologia wyczerpały możliwości leczenia. Jak działa w oparciu o zaawansowane technologie, opowiada lekarka, hematolożka, prof. dr hab. n. med. Lidia Gil z Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu. Endemity-badania polsko-słowackie. Maria Kozłowska z Centrum Edukacji Tatrzańskiego Parku Narodowego opowiada o projektach dotyczących endemitów, czyli gatunków występujących tylko na ograniczonym obszarze geograficznym. Europejski Tydzień Szczepień (19-25.04.26). Jak powstają szczepionki i jak działają? Wyjaśnią eksperci: prof. Ernest Kuchar i dr Paweł Grzesiowski.
    31 min
  • Od kolekcji sztuki przez idee Immanuela Kanta po Światowy Dzień Ziemi
    Polskie współczesne kolekcje dzieł sztuki przedstawia red. Janusz Miliszkiewicz. Poszukując granic ludzkiego poznania, Kant prowadzi nas do rewizji filozofii nauki w świetle ekspansji sztucznej inteligencji, o czym opowiada prof. Bogdan Dziobkowski. Tegoroczna edycja Dnia Ziemi 2026 przebiega pod hasłem "Nasza moc, nasza planeta. Nauka dla środowiska".
    33 min
  • Wystawa w MNW. Początki życia na Ziemi. Książka o kulturze Majów
    "Kolekcjoner. Ignacy Korwin-Milewski (1846–1926)". Wystawa w MNW pokazuje zbiory tego zasłużonego dla kultury polskiej mecenasa, o którym opowiada kuratorka Renata Higersberger. Dzięki wykorzystaniu metody zegara molekularnego wiemy, że pierwszy organizm komórkowy żył na Ziemi już 4,2 mld lat temu. O początkach życia na naszej planecie opowiada prof. Barbara Kremer z IP PAN. Z prof. Jarosławem Źrałką z UJ rozmawiamy o jego książce "Majowie - na tropie wielkiej cywilizacji Ameryki Środkowej".
    36 min
  • Mikrolasy. Rowerowe podróże Marii i Piotra. Dawne drzeworytnictwo
    Katowiccy samorządowcy posadzili pierwszy w mieście mikrolas według japońskiej metody Miyawaki. O szczegółach M. Drożdż oraz M. Szafraniec. "Poza szlakiem. Rowerowe podróże Marii i Piotra" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie. Opowiada K. Pyzel.
    "W warsztacie dawnego drzeworytnika" w Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie. Na ekspozycję i warsztaty zaprasza T. Grajpel.
    36 min
  • Astrocyty-rewolucja w neurobiologii. Technika w digitalizacji dzieł sztuki. Badania krwi
    Przez ponad sto lat uważano, że za nasze myśli, emocje i pamięć odpowiadają wyłącznie neurony czyli komórki nerwowe. Tymczasem najnowsze badania okrzyknięte rewolucją w neurobiologii wykazują, że kluczową rolę w pracy mózgu odgrywają astrocyty. O tych komórkach opowiada dr Michał Wiesław Ślęzak. Jakie zdobycze techniki umożliwiają supernowoczesną digitalizację i to przestrzenną obrazów opowiada realizujący projekt badawczy "Digitalizacja i udostępnianie prac na płótnie i na papierze Edwarda Dwurnika" pan Daniel Ożga, specjalista od digitalizacji obiektów. 17 kwietnia to Światowy Dzień Chorych na Hemofilię. Krew i jej składniki (głównie osocze) są fundamentem leczenia chorych na hemofilię, chociaż współczesna medycyna stosuje głównie wysoce przetworzone koncentraty czynników krzepnięcia pozyskiwane z osocza. Gościem audycji jest prof. dr hab. n. med. Jolanta Antoniewicz–Papis.
    31 min
  • Kolekcje sztuki. Idee Immanuela Kanta. Światowy Dzień Ziemi
    Tradycja zbierania wartościowych przedmiotów wiąże się z zainteresowaniami, korzystną inwestycją czy z chęcią ratowania zabytku. Filozof niemieckiego Oświecenia zmienił europejskie postrzeganie wiedzy, o którym opowiada prof. Bogdan Dziobkowski. Naukowe działania na rzecz wspierania planety i kształtowania postaw proekologicznych propaguje między innymi Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.
    35 min
  • Zbrodnia Katyńska. Popularyzacja nauki. Struktura kosmosu
    Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. O tamtej tragicznej historii sprzed lat i o tegorocznych obchodach opowiada S. Karwat.Jak w dzisiejszym świecie komunikować badania? Jak popularyzować naukę? Jak wygląda ten szczególny rok na SGH? O tym M. Sielski. O multifraktalnej strukturze wszechświata opowiada prof. W. Macek.
    35 min
  • Władczynie Egiptu. Pochodzenie Słowian. Historia tulipanów
    Śladami starożytnych królowych i ich polskich odkrywców prowadzi Tomasz Bonek – reporter, dokumentalista, autor książki "Egipt". Prof. Marcin Wołoszyn z Uniwersytetu Rzeszowskiego podsumowuje międzynarodowy projekt badań genetycznych "HistoGenes", którego jednym z celów było rozwiązanie zagadki pochodzenia Słowian. O historii tulipanów i przyczynach ich rzadkich mutacji kolorystycznych w czasie XVII-wiecznej "gorączki tulipanowej" w Holandii opowiada botanik Wojciech Doroszewicz z UW.
    34 min
  • Ocalone nie tylko w obiektywie; Wagon salonowy z 1938 r.; Dorastanie w latach 90.
    "Ocalone nie tylko w obiektywie". Opowieść o ochronie przyrody, w której ważną rolę odgrywają zarówno leśnicy, jak i myśliwi - prowadzący zrównoważoną gospodarkę łowiecką oraz aktywnie uczestniczący w odbudowie populacji zwierząt. Rozmowa z H. M. Dwornikiem. Barwna historia niezwykłego eksponatu ze Stacji Muzeum w Warszawie. O wagonie salonowym - wyprodukowanym w 1938 r. w Poznaniu - opowiada M. Fludziński. "Przełom. Dzieciństwo i dorastanie w latach 90." - wystawa czasowa w Muzeum Zabawek i Zabawy w Kielcach. O szczegółach dr B. Kasprzyk-Dulewicz oraz P. Krystian.
    36 min

About Eureka

From the publisher's feed

Poznajemy i staramy się zrozumieć prawa rządzące światem. Odkrywamy tajemnice przyrody, informujemy o nowych terapiach i wynalazkach zmieniających świat. Cieszymy się z sukcesów, zwłaszcza polskich,…