Eureka

Eureka

By Polskie Radio S.A.ScienceLife Sciences
Download on the App Store

Eureka episodes

  • Programy naukowo-edukacyjne w pielęgniarstwie. Krzyżowa droga do Bożego Ciała. Ukryty głód
    Anna Hepa-Banasik-specjalistka w zakresie pedagogiki specjalnej, mgr pielęgniarstwa ze specjalizacją chirurgiczną, obecnie w na trzecim roku studiów doktoranckich z pielęgniarstwa opowiada o dwóch stworzonych przez siebie programach naukowo-badawczo-klinicznych, które mają wzmocnić skuteczność terapii w zakresie leczenia ran. Sebastian Duda- doktor teologii, filozof, publicysta w przeddzień Święta Bożego Ciała mówi o historii z XIII wieku o wizjonerach, roli Kościoła w życiu wiernych i Błogosławionej Joannie z Cornillon, od której zaczęło się Święto Bożego Ciała. "Ukryty głód dzieci"
    to opublikowany 1 czerwca raport, który pokazuje, jak dziś wygląda niedożywienie dzieci w Polsce. Coraz rzadziej oznacza ono pusty talerz, a coraz częściej codzienną dietę opartą na taniej, wysoko przetworzonej żywności.
    33 min
  • Nazwy asteroid związane z Polską.Czego nie umie AI?Związki chemiczne, a rozwój płciowy żab
    Kolejne nazwy asteroid związane z Polską. Jedna dotyczy księdza żyjącego w XVI/XVII wieku, a druga - współczesnych popularyzatorów mineralogii i meteorytyki. Nazwy ogłosiła oficjalnie Międzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU). Opowiada o tym dr Piotr Witek z CNK. Okazuje się, że AI nie umie wszystkiego. Tam, gdzie algorytmy sztucznej inteligencji (AI) zawodzą, wciąż niezbędny jest czas i wnikliwość ludzi. Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie (BUW) zaprasza wolontariuszy do odszyfrowywania cennych manuskryptów w ramach projektu TranskriBUW. Mówi o tym wicedyrektorka BUW Agnieszka Kościelniak-Osiak. Fabuła "Seksmisji" w rzeczywistości .Powszechnie obecne w wodach powierzchniowych związki chemiczne, obecne w tworzywach sztucznych czy lekach antykoncepcyjnych, mogą zaburzać rozwój płciowy żab, uszkadzać ich gonady i wyraźnie pogarszać kondycję ich organizmu. Opowiada lek. wet. Martyna Frątczak.
    33 min
  • Nowe cząstki RNA do walki z wirusami. Nowatorskie metody obrazowania
    O poszukiwaniu nowych cząsteczek RNA, które mogą przyczynić się do opracowania skutecznych leków przeciwko wirusom grypy i tropikalnym bunyawirusom opowiada dr Piotr Gerlach z Instytutu IMol PAN; a nanoskopii wielofotonowej - nowej technice obrazowania ludzkich komórek, np. mózgu czy oka, która pozwoli na śledzenie pojedynczych molekuł - dr inż. Piotr Zdańkowski z Wydziału Mechatroniki PW.
    39 min
  • Tajwan. Tatuaże prekolumbijskie. Spór o wykrywacze metali
    Czy historia Tajwanu uzasadnia pretensje Chin do tego terytorium? Dzieje wyspy od rdzennych społeczności austronezyjskich, po skomplikowaną sytuację geopolityczną po II wojnie światowej przypomina prof. Marcin Jacoby - sinolog z Uniwersytetu SWPS w Warszawie, autor książki "Tajwan. Herbatka na beczce prochu". Polska badaczka stworzyła jedną z największych baz danych tatuaży, które zachowały się na mumiach prekolumbijskich kultur Ameryki Południowej. Jakie motywy dominują i jaką techniką wykonywano tatuaże? O tym opowiadała Judyta Bąk - antropolog, etnolog i archeolog, doktorantka na UJ. W styczniu 2027 r. ma wejść w życie znowelizowana ustawa o ochronie dziedzictwa archeologicznego. Nowe prawo liberalizuje zapisy dotyczące stosowania wykrywaczy metali do poszukiwań zabytków przez tzw. detektorystów. Dlaczego nowelizacja budzi sprzeciw większości archeologów - wyjaśnił prof. Przemysław Urbańczyk z UKSW w Warszawie i IAE PAN.
    35 min
  • Immunoterapia. Stwardnienie rozsiane. Skarby biblioteki na Podolu
    Ruszyła 5. edycja kampanii "Immunoterapia Ratuje Życie". Obejmuje podsumowanie pięciu lat działań edukacyjnych w obszarze immunologii i dyskusję o rozwoju tej metody leczenia. O tym, dlaczego immunoterapia jest określana jako rewolucja w leczeniu nowotworów, opowiedział dr hab. n. med. Damian Tworek z Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie. Skarbnica zbiorów naukowych z biblioteki na Podolu. Podole przez ponad 300 lat należało do Korony Królestwa Polskiego. O artefaktach z biblioteki arystokratów opowiedział Tomasz Kuba Kozłowski - badacz i popularyzator historii z Domu Spotkań z Historią. Stwardnienie rozsiane - choroba o wielu twarzach i wyzwaniach. Światowy Dzień SM obchodzony jest 30 maja. Celem jest zwiększanie świadomości, wsparcie pacjentów i promocja badań. O aktualnym stanie wiedzy i niewiadomych opowiedział prof. dr hab. n. med. Adam Stępień z Kliniki Neurologicznej Wojskowego Instytutu Medycznego.
    33 min
  • Tajemnicza śmierć Augusta II. Filozoficzny sens życia. Dziedzictwo kultury ziemiańskiej
    Historycy od ponad 300 lat ustalają okoliczności i przyczyny śmierci króla Augusta II Sasa. Najnowsze badania przedstawia prof. Urszula Kosińska z Wydziału Historii UW. Dialogi Platona prowadzą nas niezmiennie do poszukiwań odpowiedzi na pytania współczesnego świata, na ciągłe odczytywanie go na nowo. Z Janem Tokarskim, historykiem idei, zastanawiamy się jakie pytania Platon mógłby zadać nam, czemu wracamy do jego koncepcji sprzed dwóch i pół tysiąca lat i dlaczego to Platon czyta nas, a nie my czytamy Platona. Zabytkowe rezydencje szlacheckie po II wojnie światowej zazwyczaj ulegały zniszczeniu, popadały w ruinę. Obecnie wiele z nich, dzięki pamięci i tradycji rodzin, do których należały, odzyskuje dawny splendor. Losy dworów i pałaców w powojennej Polsce opisuje dr Marcin Schirmer w książce "Powrót ziemian".
    34 min
  • Muzeum Historii Naturalnej. Zagadka Psałterza N. Cesarz Aśoka
    Pod auspicjami PAN planowana jest budowa Muzeum Historii Naturalnej. O szczegółach mówi prof. Jarosław Stolarski. Fragmenty XI-wiecznego anglosaskiego Psałterza N zostały odnalezione w Bibliotece Elbląskiej, co dało podstawę do odtworzenia historii rękopisu, o czym opowiada prof. Monika Opalińska z UW. Prof. Marek Mejor z UW przypomina postać cesarza Aśoki z III w p.n.e., jednego z najwybitniejszych indyjskich władców, pod którego rządami buddyzm rozprzestrzenił się na cały subkontynent indyjski.
    35 min
  • Nagroda "Przewroty". Zero Cukru. Leczmy z troską
    22 maja 2026 w Centrum Nauki Kopernik odbywa się Gala finałowa III edycji Nagrody "Przewroty". Udział w wydarzeniu to szansa na poznanie finalistów i laureatów, czyli inspirujących twórców, ludzi odważnych i skutecznych w działaniach edukacyjnych. Ekspertka: dr Katarzyna Młynek– Z–ca–Dyr. Programowej ds. Komunikacji i Edukacji Naukowej w CNK. Na cukrzycę w Polsce choruje około 3 mln osób, a kolejne 5 mln znajduje się w stanie przedcukrzycowym. Aż 1,5 mln rodaków nie zdaje sobie sprawy ze swojej choroby, a kraj zmaga się z jednym z największych w Europie wzrostów zachorowań na cukrzycę typu 1 u dzieci. Stąd temat napojów z tkz. zerową zawartością cukru m.in. w szkolnych sklepikach czy automatach zainteresował naukowców. Gość: mec. Jan Karsznicki. Ruszyła 3. edycja konkursu Leczmy z troską. Konkurs skierowany jest do fundacji i stowarzyszeń prowadzących działania edukacyjne, pomocowe i wspierające pacjentów oraz ich opiekunów, również w obszarach pozamedycznych.
    28 min
  • Pamiętniki Stanisława Stempowskiego. Polski Czerwony Krzyż. Muzyka renesansu
    Ziemianin, socjalista, partner życiowy Marii Dąbrowskiej znany był również z sympatii dla ukraińskich dążeń niepodległościowych. Najstarsza organizacja humanitarna utworzona po odzyskaniu niepodległości towarzyszyła kilku pokoleniom Polaków w ważnych wydarzeniach historycznych. Staropolska muzyka dworska czy religijna inspirowała się wzorcami włoskimi, czasem węgierskimi, pozostając pod wpływem sarmackiej tradycji.
    35 min

About Eureka

From the publisher's feed

Poznajemy i staramy się zrozumieć prawa rządzące światem. Odkrywamy tajemnice przyrody, informujemy o nowych terapiach i wynalazkach zmieniających świat. Cieszymy się z sukcesów, zwłaszcza polskich,…