Eureka

Eureka

By Polskie Radio S.A.ScienceLife Sciences
Download on the App Store

Eureka episodes

  • Statua Wolności. Zagadkowe groby z Pnia. Bitwa pod Kadesz- starcie starożytnych potęg
    4 lipca mija 250 rocznica ogłoszenia Deklaracji Niepodległości Stanów Zjednoczonych. Niekwestionowanym symbolem tego kraju jest nowojorska Statua Wolności, która była darem narodu francuskiego na stulecie powstania USA. Historię tego monumentu przypomina dr Rafał Kuś amerykanista z UJ. W miejscowości Pień koło Bydgoszczy od ponad 2 dekad prowadzone są prace wykopaliskowe na tamtejszym XVII-wiecznym cmentarzysku. Najbardziej intrygującym pochówkiem jest ten, w którym spoczęła młoda kobieta. Archeolodzy odnaleźli na jej szyi sierp, a na palcu u nogi – zawieszoną kłódkę. O tzw. „wampirce Zosi” i innych zagadkowych grobach z Pnia opowiada prof. Dariusz Poliński z UMK w Toruniu. Rozegrana 3300 lat temu bitwa pod Kadesz uznawana jest za jedną z najlepiej udokumentowanych bitew starożytności. Do starcia między ówczesnymi potęgami Bliskiego Wschodu: Egiptem a państwem Hetytów doszło w Syrii, która była terenem spornym obu mocarstw. Szczegóły wyjaśnia egiptolog – dr Filip Taterka z PAN.
    33 min
  • Czy upał wpływa na jakość wody? Era komputerów kwantowych. Nowe odkrycia w mikrobiomie
    Jakość wody ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa ludzi, zwierząt i całego ekosystemu. Przeprowadzane są w związku z tym regularne badania wody, aby odpowiednio wcześnie wykryć ewentualne nieprawidłowości i jeśli jest taka konieczność to zostają wdrożone natychmiastowe działania. Jak się bada wodę w rzekach, jeziorach czy w innych zbiornikach a także w wodach gruntowych opowiada hydrobiolożka: dr hab. n. biol. Agnieszka Kolada. Czym charakteryzują się komputery kwantowe, czy wyprą z użycia te których teraz używamy, czym ma być: dzień Q–Day i czego dotyczy świeżo opublikowany raport Instytutu Łączności o bezpieczeństwie w erze komputerów kwantowych opowiada: dr. inż. Elzbieta Andrukiewicz. Co wiedzieliśmy do tej pory a co wynika z najnowszych badań dot. funkcji mikrobiomu dla poznania mechanizmu wielu chorób czy opracowania nowych terapii a także nowych możliwość ćwiczenia układu odpornościowy opowiada badacz mikrobiomu dr n. med. Tomasz Hutsch.
    34 min
  • Obrona Warszawy w 1656 r. Mądrość w filozofii Arystotelesa. Światowy Dzień Architektury
    1 lipca 1656 roku podczas "potopu" szwedzkiego wojska Korony odniosły zwycięstwo w oblężonej od kwietnia Warszawie. W 470. rocznicę wydarzeń prof. Konrad Bobiatyński przypomina ich przebieg i pamięć historyczną dotyczącą szwedzkich grabieży polskich dóbr kultury i stan obecny zwrotu zrabowanych dzieł sztuki. W traktacie pod tytułem "Zachęta do filozofii" Arystoteles opowiada w prosty sposób o spełnieniu człowieka poprzez filozofowanie, refleksję i kontemplację. Tekst komentuje prof. Michał Zembrzuski, filozof. Z okazji Światowego Dnia Architektury, Marek Chrobak, prezes SARP-u mówi o wyzwaniach współczesnej architektury w kształtowaniu otoczenia, a także o niedawnym Kongresie Architektów Polskich, który przebiegał pod hasłem "Przestrzeń – wartość i odpowiedzialność".
    33 min
  • Misja IGNIS. Sieci modernizmu. Gazety ulotne
    Mija rok od wylotu dr S. Uznańskiego-Wiśniewskiego na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Lot odbył się w ramach polskiej misji technologiczno-naukowej IGNIS. Rozmowa z płk M. Mazurem. Architektura to budowanie relacji – między budynkami a ich otoczeniem oraz między ludźmi, którzy ją tworzą i z niej korzystają. Muzeum Architektury we Wrocławiu zaprasza na wystawę "SPLOTY. Barbara Brukalska, Helena Syrkus i sieci modernizmu". O szczegółach M. Jędrzejczyk oraz A. Kędziorek. Gazety ulotne odegrały znaczącą rolę - także w historii Polski. Czym były? Opowiada T. Grajpel.
    36 min
  • Słowiańscy niewolnicy. Odkrycia w mauzoleum cesarza Chin. Co zawdzięczamy Bizancjum
    Badacze od dawna zastanawiali się, jak Piastowie finansowali rozwój swojego państwa. Dziś nie ma wątpliwości, że dochodowym towarem eksportowym byli niewolnicy dostarczani na rynki arabskie i do Bizancjum. O tym m.in. pisze w książce „Korzenie Polski 2” - prof. Przemysław Urbańczyk – archeolog z UKSW i PAN. Pierwszy cesarz Chin Qin Shi Huang zmarł w 210 r. p.n.e. Jego grobowiec ukryty pod wielkim kopcem nie został otwarty przez archeologów, natomiast teren wokół wzgórza dostarcza co jakiś czas sensacyjnych znalezisk. Ostatnio odkryto tam bogaty pochówek prawdopodobnie cesarskiego syna księcia Gao - opowiada dr Albert Kozik – sinolog z UW. Co z dorobku Bizancjum na trwałe wpisało się we kulturę nowożytnej Europy? O ocalonych greckojęzycznych antycznych dziełach, fundamentach prawa, chrystianizacji plemion słowiańskich przez Bizantyńczyków czy wreszcie o … widelcu, który także przyszedł do nas ze wschodu – opowie dr Andrzej Kompa – bizantynista z Uniwersytetu Łódzkiego.
    34 min
  • Opieka wobec osób transpłciowych w praktyce medycznej. LEX AI. KangDuo SR2000
    Opieka afirmacyjna wobec osób transpłciowych w praktyce medycznej– to cykl naukowych wykładów zorganizowanych w czasie sesji edukacyjnej przez Warszawski Uniwersytet Medyczny. Wydarzenie to było pokłosiem opublikowanych wyników badań w Nature dot. tkz. stanu dobrostanu i zaopiekowania osobami transpłciowymi. Jak rozumieć ten rodzaj seksualności wyjaśnia prof. Kinga Janik–Koncewicz. LEX AI. to polska aplikacja prawnicza oparta na sztucznej inteligencji a stworzona specjalnie do pracy z polskim prawem. O tym zupełnie nowym narzędziu dla prawników, ale i dla osób potrzebujących porady prawnej, której może udzielić robot humanoidalny opowiada mecenas Kajetan Komar–Komarowski. KangDuo SR2000. Pierwszy w Europie zabieg z użyciem nowego systemu robotowego KangDuo wykonano w Polsce a promocja tego wydarzenia odbyła się: 24.06.26. O zalrtach dla operatora, ale i dla pacjenta opowiada dr hab. n. med. prof. UM MSC Tomasz Szopiński.
    33 min
  • Teatry Stanisława Augusta. Renowacja zabytków Mazowsza. Wspomnienie prof. Z. Batowskiego
    Zainteresowania teatralne króla skupiały się wokół autorów takich jak Sofokles, Szekspir, Molier i Racine. Ich wizerunki zdobiły teatry dworskie w Starej Oranżerii i Amfiteatrze, które działały w Łazienkach od 1788 roku. Liczne dwory, parki i ogrody na terenie Mazowsza przechodzą rewitalizację i są odtwarzane na wzór dawnych fotografii i map. Zespoły parkowo-pałacowe zyskują nowe oblicze poprzez odbudowę zieleni, pielęgnację starodrzewu, alej dojazdowych czy zabudowań dworskich. Zamek Królewski w Warszawie uczcił 150. rocznicę urodzin wybitnego historyka sztuki wystawą "Zygmunt i Natalia Batowscy. O sztuce epoki Stanisława Augusta”.
    35 min
  • Zamek Krzyżtopór. Centralny Magazyn Próbek Geologicznych. Czy można wyleczyć złamane serce
    Po ponad 50 latach do Zamku Krzyżtopór w Ujeździe (Świętokrzyskie) mają wrócić cenne zabytki archeologiczne przechowywane dotąd na Wawelu. Z tej okazji porozmawiamy o Zamku i jego mieszkańcach. W Leszczach powstał Centralny Magazyn Próbek Geologicznych, jedno z najnowocześniejszych archiwów geologicznych w Europie. Obiekt wybudowany przez Państwowy Instytut Geologiczny pomieści 930 km bieżących rdzeni wiertniczych z ponad 10 tys. otworów z całej Polski. Czy można wyleczyć złamane serce, złagodzić ból rozstania "powszechnym" środkiem przeciwbólowym? Na to pytanie odpowie tropiący niezwykłe doniesienia naukowe Michał Rolecki z OKO.Press.
    35 min
  • Wyprawa na Spitsbergen. Muzeum Politechniki Warszawskiej. Czas samurajów
    17 czerwca z portu w Gdańsku wyruszyła jubileuszowa 40. wyprawa badawcza AREX na Spitsbergen realizowana na pokładzie statku badawczego Oceania. Jest to wyjątkowy moment podsumowujący cztery dekady nieprzerwanych badań prowadzonych przez naukowców z Instytutu Oceanologii PAN. O szczegółach prof. S. Sagan. Po kilku miesiącach prac adaptacyjnych sala wystawiennicza Muzeum Politechniki Warszawskiej jest już w pełni dostępna dla zwiedzających. Rozmowa z K. Czajką-Kalinowskim. Wystawa "Czas samurajów" w Muzeum Narodowym w Lublinie. Ekspozycja czynna jest do 27 września, a towarzyszy jej cykl spotkań "Samurajowie a buddyzm zen". Opowiadają M. Tymochowicz, M. Siedlaczek i M. Drewniak.
    35 min

About Eureka

From the publisher's feed

Poznajemy i staramy się zrozumieć prawa rządzące światem. Odkrywamy tajemnice przyrody, informujemy o nowych terapiach i wynalazkach zmieniających świat. Cieszymy się z sukcesów, zwłaszcza polskich,…