Eureka

Eureka

By Polskie Radio S.A.ScienceLife Sciences
Download on the App Store

Eureka episodes

  • Ośrodek ESA w Polsce. Muzeum Historii Polski. Wynalazcy radia
    Warszawa dołączy do elitarnego grona miast, w których zlokalizowane są ośrodki Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). O szczegółach E. Zambrzycka-Kościelnicka. Ma 8 tysięcy metrów kwadratowych powierzchni i pomieści ponad 3,5 tysiąca obiektów. Muzeum Historii Polski przygotowuje największą ekspozycję historyczną w kraju. Rozmowa z dr M. Przeperskim. Kto jest wynalazcą radia: Nikola Tesla czy Guglielmo Marconi? Opowiada J. Lemański.
    36 min
  • Matematyka w obiektywie. Kresowe koleje losu. Instytut Gospodarstwa Społecznego
    Czy matematyka może być inspiracją dla sztuki? Wystawa "Matematyka w obiektywie" w Muzeum Narodowym w Szczecinie pokazuje, że tak. O szczegółach prof. M. Makiewicz oraz dr K. Milewska. "Kresowe koleje losu. W 80. rocznicę ekspatriacji" - nowa wystawa czasowa w Stacji Muzeum w Warszawie. Opowiada D. Leszczyńska. Instytut Gospodarstwa Społecznego utworzono w 1920 r. w Warszawie. Ideą przewodnią powołania IGS było rozpoznanie problemów społecznych ówczesnej Polski. W wyniku ogłoszonego konkursu jeszcze przed II Wojną Światową wydano: "Pamiętniki bezrobotnych", "Pamiętniki chłopów" oraz "Pamiętniki emigrantów". Rozmowa z prof. P. Błędowskim
    33 min
  • 505 lat Dzwonu Zygmunta. Letnie warsztaty naukowe - UW. Projekt Pro Senior 65+
    Legenda głosi, że panna, która dotknie serca Dzwonu Zygmunta, wkrótce wyjdzie za mąż. 505 lat temu, 9 lipca 1521 r dzwon umieszczono na wieży katedralnej na Wawelu a już 13 lipca po raz pierwszy zabrzmiał jego donośny dźwięk w całym Krakowie. Historia stała się inspiracją do badań dla antropologów kultury, historyków, literaturoznawców. A jaką inspiracją był dla Matejki i Wyspiańskiego? Opowiada Agnieszka Janczyk– historyczka sztuki i kuratorka zbiorów w Zamku Królewskim na Wawelu. W czasie wakacji wybrani uczniowie szkół średnich w ramach 12 edycji obozu naukowego Adamed SmartUp z Polski i Wietnamu pracują nad projektami badawczymi z chemii. O szczegółach dr Marta Buler. W Polsce żyje ponad 10 mln osób w wieku 60+ co stanowi ponad 26 całego społeczeństwa. Dane GUS wskazują, że liczba seniorów wzrosła w ciągu zaledwie kilku lat o milion. Naukowcy myślą, jak wydłużyć czas życia i sprawić aby wzrósł również komfort i jakość życia seniorów. Mówi prof. dr hab. n. med. Piotr Jankowski.
    30 min
  • Pierścień Zygmunta I Starego. Wystawa w Muzeum Azji i Pacyfiku. Koty w filozofii
    Pierścień króla zlokalizowano w niemieckim Schmuckmuseum Pforzheim. Obecnie po pozytywnej weryfikacji ponownie trafił do kolekcji w Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie, jego dzieje przedstawia dr Katarzyna Płonka-Bałus, historyk sztuki. Azjatycka kolekcja Krzysztofa Findzińskiego prezentowana jest jako gabinet osobliwości na wystawie w Muzeum Azji i Pacyfiku. Obecność inteligentnego towarzysza człowieka pojawia się w "Historii kotów " Moncrifa z 1727 roku. Wspominali o nim encyklopedyści, a także wybitny przyrodnik de Buffon. Kot był przedmiotem dyskusji uczonych epoki Oświecenia, filozof Jean Jacques Rousseau uważał koty za zwierzęta wolne i niezależne, Wolter czytał ulubieńcom fragmenty swoich dzieł - historię opowiada prof. Izabella Zatorska z Instytutu Romanistyki UW.
    34 min
  • Fontanna cezowa w Kielcach. Kwantowe "dziwactwa". Więź z naturą, a dobrostan psychiczny
    Lubimy podglądać bociany. Obrączkujemy je, podczepiamy nadajniki i kamerki i wtedy - to bociany nas podglądają. M. in. o tym, co widzą opowiada nam prof. Piotr Tryjanowski z Katedry Zoologii, bardzo wysoko ocenianej w światowym rankingu, z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Czas - to temat naszej kolejnej rozmowy z dr. inż. Piotrem Dunstem Z centrum badań Kosmicznych w Bobrowcu, a właściwie nie czas, a sposób, na razie najdoskonalszy naszych pomiarów - fontanna cezowa. Na koniec wspólnie z Michałem Roleckim odkrywamy tajemnice szumów, które towarzyszą człowiekowi i nie zawsze wiemy, skąd się biorą.
    34 min
  • Filmowy zapis Wszechświata. Kanibalizm. Kim był Daniel Chodowiecki?
    Położone w Chile Obserwatorium im. Very C. Rubin rozpoczyna najbardziej szczegółowy filmowy zapis Wszechświata. Rozmowa z prof. B. Czerny.
    Kanibalizm nie zniknął przypadkiem: był zbyt kosztowny dla kultur, które go praktykowały. Autorzy pracy opublikowanej na łamach "Proceedings of the National Academy of Sciences" (PNAS) sugerują, że kanibalizm "nie opłaca się biologicznie". Opowiada dr M. Misiak. "Całe życie rysowałem życie" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Gdańska. Ekspozycja przybliża postać Daniela Chodowieckiego, jednego z najwybitniejszych grafików epoki oświecenia. O szczegółach dr A. Gierszewski.
    35 min
  • Kim był Homer. Ostatnia królowa Mongolii. Canis lupus familiaris – czyli historia psa.
    Czy Homer rzeczywiście istniał? Jeśli tak, to kim był? A może Iliada i Odyseja nie są dziełem tego samego twórcy? Na te m.in. pytania odpowiada prof. Marek Węcowski – historyk starożytności z UW - w swojej najnowszej książce „Homer na nasze czasy”. W 1911 r. upadły Chiny cesarskie, co umożliwiło zależnej od Pekinu Mongolii – ogłoszenie niepodległości. Władcą Mongolii został obwołany dotychczasowy przywódca duchowy Bogda Chan, który na rok przed śmiercią ożenił się po raz drugi z młodziutką 18-letnią Genepil. Jej tradycyjny strój, makijaż i fantazyjnie uczesanie stało się inspiracją dla filmowej królowej Amidali z „Gwiezdnych Wojen”. Postać ostatniego chana Mongolii i jego żony Genepil przypomina prof. Agata Bareja-Starzyńska – mongolistka z UW. Związek Homo sapiens z „Canis lupus familiaris” liczy sobie kilkanaście tysięcy lat. Jak wyglądały „nasze” pierwsze psy i skąd „przyszły” do nas „rasowe” czworonogi? To wyjaśnia archeozoolog – prof. Daniel Makowiecki z UMK w Toruniu.
    34 min
  • Kuchnia molekularna. Bajkoterapia. Przemoc domowa - analiza badań
    Kuchnia molekularna to jedna z dziedzin technologii gastronomicznej i higieny żywności, która w ostatnim czasie rozwija się niezwykle dynamicznie. O szczegółach opowiada dr inż. Artur Głuchowski z SGGW. Katarzyna Nawrocka z zaczytani.org opowiada o nowych projektach, które służą wzmocnieniu potencjału zdrowia u dzieci. Przemoc domowa - eksperci dokonali oceny skali problemu na podstawie przeprowadzonych wielu badań naukowych. Goście: Urszula Kubicka-Kraszyńska z Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę, Piotr Hartmann - lekarz pediatra i Michał Lewoc - prawnik-sędzia z Legnicy.
    31 min
  • Koty w pałacach władców. S. Staszic - ojciec Uniwersytetu Warszawskiego. AI w szkole
    Modzie na koty uległ król Francji Ludwik XV, którego ulubieniec uczestniczył w ważnych dla państwa posiedzeniach. Kardynał de Richelieu i minister Colbert otaczali się w swoich gabinetach kilkunastoma przedstawicielami różnych ras, a historię kotów przedstawia prof. Izabella Zatorska z Instytutu Romanistyki UW. Postać geologa, społecznika i wizjonera edukacji przypomina nowa wystawa w Pałacu Kazimierzowskim, przygotowana przez Muzeum Uniwersytetu Warszawskiego pod tytułem "Oblicza nauki. Nowoczesność w badaniach Stanisława Staszica". Badania naukowe podsumowujące ostatni rok szkolny wskazują na wzrost korzystania przez uczniów ze sztucznej inteligencji. Celem polepszenia efektów edukacji staje się wdrożenie programów, które pokazują nauczycielom jak uczyć dzieci i młodzież korzystania z AI, rozumiejąc jej działanie i ograniczenia.
    32 min
  • 75 lat Politechniki Bydgoskiej. Dom "Zośki" w Zalesiu Dolnym. Miejskie ringi
    Przed głównym gmachem Politechniki Bydgoskiej z okazji 75-lecia istnienia uczelni odsłonięty został pomnik jej patronów: Jana i Jędrzeja Śniadeckich. O szczegółach prof. S. Różański. Otwarcie wystawy stałej w Domu „Zośki” w Zalesiu Dolnym (obecnie Piaseczno) pt. "Pięknie żyć. Opowieść o rodzinie Zawadzkich". Rozmowa z V. Jarząbkowską oraz P. Jakuboszczakiem. Od Wiednia i Budapesztu po Kraków, Brno i Koszyce — miejskie ringi były czymś więcej niż tylko nowymi arteriami komunikacyjnymi. Powstające na miejscu dawnych fortyfikacji stały się symbolem nowoczesności. Opowiada dr K. Ruszała.
    35 min

About Eureka

From the publisher's feed

Poznajemy i staramy się zrozumieć prawa rządzące światem. Odkrywamy tajemnice przyrody, informujemy o nowych terapiach i wynalazkach zmieniających świat. Cieszymy się z sukcesów, zwłaszcza polskich,…