Forum IBRiS

Płaca minimalna od wielu lat rośnie zarówno szybciej niż inflacja i jak i szybciej niż średnia płaca w gospodarce. W tym roku wzrośnie o 19,6 proc., a przyszłym prawdopodobnie o 18,2 proc. do 4 254 zł, co oznacza, że dojdzie do poziomu 55,7 proc. średniej krajowej, a jeszcze w ubiegłym roku stanowiła 47,4 proc. Czy to nie za szybko? Czy to nie zaszkodzi gospodarce? „W Polsce płaca minimalna rzeczywiście jest stosunkowo wysoka, porównując do innych krajów europejskich” - mówi dr Paweł Bukowski z University College London i Polskiej Akademii Nauk, współprowadzący grupę ekonomistów Dobrobyt na Pokolenia.

„Polityka w Polsce się skończyła, kiedy zaczął rządzić PiS. Dzisiaj w większości na sali sejmowej są lewicowi populiści" - mówi poseł Artur Dziambor, prezes partii Wolnościowcy, do niedawna członek Konfederacji. Ta ostatnio w sondażach święci triumfy, wyrastając na trzecią siłę polityczną, ale czy ona rzeczywiście jest alternatywą, kiedy okazuje się, że jej lider przyciśnięty w mainstreamowych mediach przyznaje, że PIT-u, ZUS-u, ani 500+ nie zlikwiduje, bo się nie da, z UE też właściwie wyjść się nie da, a jak zmniejszyć te „rozbuchane” wydatki państwa wie, ale na razie nie powie. Też uprawia populizm, tyle, że libertariański. Inaczej się nie da?

„Recydywa neoliberalizmu znowu zaczyna brzmieć przed wyborami: że wszystkich Was krępują tylko regulacje, poradzisz sobie sam rolniku, wygrasz z Biedronką, wystarczy, że Cię przestaną ograniczać. Załóż własną firmę motoryzacyjną i wygrasz z Volkswagenem. Tego typu utopie się Polakom sprzedaje” - mówi w rozmowie z Agatą Kołodziej Jan Zygmuntowski - ekonomista, współprzewodniczący zrzeszenia ekonomistów Polska Sieć Ekonomii, pracownik naukowy Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie.

„Myślę, że politycy tej oferty wbrew pozorom nie kierują do rolników tylko do pozostałych mieszkańców wsi” - mówi dr hab. Sławomir Kalinowski z PAN w rozmowie z Agatą Kołodziej. A wśród wszystkich aktywnych zawodowo mieszkańców wsi dziś tylko 10-12 proc. to naprawdę rolnicy, którzy coś produkują. PiS znalazł więc sprytne narzędzie, by pod przykrywką rozdawać przedwyborcze pieniądze, dzieląc Polaków pomiędzy „tani” i „drogi” system ubezpieczeń społecznych w gruncie rzeczy bez uzasadnienia.

Zachód to jest szatan, zagrożenie dla Pana Boga, Zachód to słabość, bo ministrami obrony są tam kobiety. Zachód niszczy rodzinę i zmusza ludzi do zmiany płci. Zachód to pornografia. To wszystko mówi Rosjanom propaganda z lubością pokazując półpornograficzne rozpikselowane obrazy, które mają Rosjan oburzać, ale ich też fascynują. W języku propagandy nie ma już megagróźb, że Rosja zrówna z ziemią Wyspy Brytyjskie i weźmie w okupację Warszawę i to pokazuje skalę klęski Putina. Agata Kołodziej rozmawia z Agnieszką Jędrzejczyk, dziennikarką OKO.press, autorką cyklu „Goworit Moskwa”, która od 24 lutego 2022 r. dzień po dniu śledzi i analizuje rosyjską propagandę.

Ministerstwo Zdrowia nie ma świadomości, w jak długich kolejach do lekarzy czekają pacjenci, bo politycy korzystają z opieki zdrowotnej poza kolejką, a dyrektorzy szpitali boją się im odmawiać. Do tego kolejne rządy bardzo sprytnie zmieniały systemy raportowania kolejek, dzięki czemu nigdy nie możemy porównać, że za jakiegoś rządu było lepiej albo gorzej - mówi Aleksandra Kurowska, wieloletnia dziennikarka zajmująca się ochroną zdrowia.

Dzisiaj rozmawiamy o pierwszych wynikach Europejskiego Sondażu Społecznego. Gośćmi Forum IBRiS są Anna Dyjas-Pokorska, Dyrektor ds. obsługi klienta w IBRiS oraz jedna z koordynatorek ESS w Polsce, a także dr Michał Kotnarowski, narodowy koordynator Europejskiego Sondażu Społecznego i pracownik naukowy Instytutu Filozofii i Socjologii PAN. Dlaczego ESS jest tak ważny dla zrozumienia istniejących mechanizmów społecznych, nie tylko w Polsce, ale i w Europie? Czy polskie społeczeństwo jest już do bólu zmęczone obecnym stanem demokracji i dlatego rezygnuje z aktywności w jej mechanizmach? Czy przez ostatni rok podejście Polaków do kwestii migracji mogło się zmienić, zwłaszcza w kontekście niewątpliwie pozytywnego zrywu społecznego i spontanicznej pomocy uchodźcom z Ukrainy?

Czy jest jakaś różnica pomiędzy oszustem z Tindera udającym potentata diamentów, by uwodzić kobiety i wyłudzać od nich pieniądze, polskim tiktokerem, który wychwala obecny rząd za politykę energetyczną, a w zamian internauci szyderczo znajdują mu posadę prowadzącego w TVP, a dr. Maciejem Kaweckim, który zachwyca się w social mediach polskimi wynalazkami - jak się okazuje, nie zawsze wyłącznie z czystej potrzeby serca? I czy należy bać się tego, że już dziś 40 proc. młodych użytkowników internetu w wieku 18-24 lata chętniej korzysta z TikToka niż z Google, by wyszukiwać informacje? O tym Agata Kołodziej rozmawia w najnowszym odcinku podcastu Forum IBRiS z Sylwią Czubkowską, dziennikarką technologiczną, redaktorką naczelną Spider's Web+ i autorką książki "Chińczycy trzymają nas mocno”.

„W Polsce nadal popularne jest myślenie, że jak ktoś jest ubogi, najprawdopodobniej sam sobie na to zasłużył, bo był leniwy albo podejmował złe decyzje życiowe” - mówi dr Tomasz Markiewka - filozof, publicysta i tłumacz, w rozmowie z Agatą Kołodziej. 

W Nowy Rok weszliśmy z kilkoma istotnymi zmianami. Po pierwsze zmieniła się pogoda z zimowej na późnowiosenną i odnotowaliśmy rekord temperatury. Po drugie, o 10% wzrosła akcyza na alkohol i papierosy. O niemal 12% wzrośnie opłata za posiadanie psa. Do 1,5% podniesiona została kwota podatku przekazywana na rzecz OPP. Płaca minimalna wzrosła o 480 zł i wynosi teraz 3490 zł, a minimalna stawka godzinowa 22,80 zł. Do poziomu 23% wrócił VAT na gaz, energię, ciepło systemowe i paliwa. Rozmowę o przyszłości czasem warto zacząć od przeszłości - co Polacy prognozowali w styczniu 2022 roku? Czy ich przewidywania się sprawdziły? Rozmawiają Kamil Smogorzewski, Marcin Duma i Michał Kowalczyk.