Forum IBRiS

Świat żegna 265. papieża, pierwszego od 598 lat, który odważył się abdykować, ot tak po prostu przejść na emeryturę, choć przecież „z krzyża się nie schodzi”. Kim właściwie był Benedykt XVI? Kim był Joseph Ratzinger? Pancernym kardynałem? Strażnikiem ortodoksji? Człowiekiem, który za swoich monachijskich czasów przymykał oko na pedofilię w Kościele? A może właśnie pierwszym odważnym, który powiedział „dość" przenoszeniu księży-pedofilów z parafii do parafii rozpoczynając prawdziwą rewolucję? Agata Kołodziej rozmawia z prof. Arkadiuszem Stempinem, historykiem, politologiem i watykanistą z Wyższej Szkoły Europejskiej im. Ks. Józefa Tischnera w Krakowie i Uniwersytetu we Freiburgu.

Jakie są największe wyzwania stojące przed Polską? Jakie są konsekwencje nadmiarowej polaryzacji? Co wojna w Ukrainie powiedziała o Polsce? Czy kampania wyborcza w 2023 roku upłynie pod znakiem bezpieczeństwa? Estera Flieger pyta o to prof. Antoniego Dudka.

„Kaczyński miał bardzo dobry pomysł” - mówi Józef Wojciechowski, jeden z najbogatszych Polaków, właściciel firmy deweloperskiej JW Construction w rozmowie z Agatą kołodziej. I przyznaje, że jego z firma z niego skorzystała - chodzi o budowanie domów z gotowych elementów drewnianych. Sam na tym zarobił, a rząd ostatecznie nie umiał wybudować ani jednego takiego domu. „Jeśli urzędy, szczególnie samorządy, nie zaczną pomagać deweloperom, to branża stanie się bardzo mało atrakcyjna dla deweloperów i mieszkania rzeczywiście staną się luksusem” - mówi Wojciechowski.

W dzisiejszym odcinku rozmowy Kamila Smogorzewskiego, Marcina Dumy i Michała Kowalczyka łączymy dwa pozornie niezwiązane ze sobą wątki - wyniki Raportu Świątecznego IBRiS oraz oceny występu reprezentacji Polski na mundialu, dokonane przez Polaków. Ile wydamy na tegoroczne święta? Czy zaciągnęliśmy wydatkowy hamulec, czy tylko jedziemy na tempomacie? A może po prostu zdjęliśmy nogę z gazu? I dlaczego ubóstwo traktowane jest jako cnota? Z drugiej strony - ile powinni zarabiać piłkarze reprezentacji Polski? Czy 30 mln to odpowiednia suma za jakość gry i jej wyniki? 

57,4 procent Polaków deklaruje, że ułatwienia dostępu do broni palnej zmniejszy ich poczucie bezpieczeństwa (IBRiS dla "Rzeczpospolitej"). Zupełnie inaczej jest w Stanach Zjednoczonych, gdzie na mieszkańca przypada około 1,2 sztuk broni. Do Senatu weszła zaś polityczka, która w publicznych wypowiedziach neguje strzelaninę w Sandy Hook, podczas której zginęło 20 osób, snując spiskową teorię, że to inscenizacja przygotowana przez przeciwników dostępu do broni. Cofnijmy się do grudnia 2016 roku: do jednej z waszyngtońskich pizzerii wszedł z karabinem mężczyzna, który znalazł się w grupie 15 procent Amerykanów wierzących w to, że światem rządzi spisek satanistów-pedofilów. Cztery lata później, 6 stycznia, podobni do niego wyznawcy QAnon ruszą na Kapitol, kwestionując wyniki wyborów, w których władzę stracił Donald Trump. Wszystkie kropki, objaśniając zawiłości amerykańskiego systemu wyborczego, a także opowiadając o kryzysie demokracji, kondycji amerykańskiego społeczeństwa i polaryzacji, w rozmowie z Esterą Flieger łączy Andrzej Kohut, autor książki "Ameryka. Dom podzielony" i prowadzący podcast "Po amerykańsku".

Polacy powinni więcej wiedzieć. O czym? O tym, co naprawdę im grozi, czy nadchodzi wojna, gdzie jest najbliższy schron. O tym, że to nie Putin jest największym zagrożeniem dla świata. O tym, że od 2013 r. Chiny przygotowują się do wojny i to one są najszybciej rozwijającym się militarnie państwem na świecie. O tym, że wojna USA-Chiny może być nieunikniona. „Wszystko wskazuje na to, że świat drugiej połowy XXI wieku będzie światem chińskim, w którym Amerykanie będą musieli zejść z pudła, z pierwszego miejsca”. Gościem Agaty Kołodziej jest generał Bogusław Pacek.

W kolejnym odcinku rozmowy o aktualnych nastrojach Polaków, Kamil Smogorzewski, Marcin Duma i Michał Kowalczyk rozmawiają o trzech kwestiach: o wzroście zadowolenia Polaków z własnej sytuacji materialnej; o możliwych konsekwencjach incydentu w Przewodowie; oraz o tym czy Polaków interesuje łamanie praw człowieka w Katarze, przy okazji trwającego właśnie mundialu. 

„Politycy są przepełnieni poszukiwaniem wielkości Polski, ale nie mamy ani siły militarnej mierzonej bronią jądrową i lotniskowcami, ani demografią nic nie zwojujemy, ani nawet nie mamy soft power. Jedyne, co nam wychodzi, to gospodarka” - mówi w rozmowie z Agatą Kołodziej Zbigniew Jagiełło, były wieloletni prezes PKO BP.

Gdyby RPP zrobiła to, co od tygodni zapowiada i czego chce większość Polaków, poległaby w walce z inflacją, a Polska mogłaby podążyć śladami Turcji. Czas na miękkie lądowanie, czyli na okiełznanie inflacji bezkosztowo, był rok temu. Dziś nie da się jej zwalczyć bez bólu. Ten ból to podniesienie stóp procentowych do 9-10 proc., choć ich szczyt powinien na chwilę dotknąć nawet 10,5-11 proc. Dałoby się mniej, gdyby RPP dokonała zwrotu w swojej komunikacji, ale jest to bardzo mało prawdopodobne - mówi dr Łukasz Rachel, ekonomista z University College London, w rozmowie z Agatą Kołodziej.