Gímaldið

Hvernig eru afbrot í samfélaginu mæld og metin? 

Fjölbreyttum upplýsingum er safnað um afbrot sem gefa vísbendingar um fjölda og þróun þeirra í samfélaginu. Haldið er utan um fjölda handtaka, ákærðra og fjölda sem sitja í gæsluvarðhaldi eða afplána dóm í fangelsi. Þrátt fyrir það ná gögn sem til eru ekki yfir nema brot af þeim afbrotum sem framin eru hverju sinni, flest afbrot eru hvergi tilkynnt og rata því ekki í opinber gögn. 

Þetta kemur fram í nýjasta þætti Sirkabát þar sem rætt er við Margréti Valdimarsdóttur, dósent í félags- og afbrotafræði við Háskóla Íslands, um túlkun gagna um afbrot. Þannig séu ýmis atriði sem hafa þurfi í huga þegar litið er á tölur úr opinberum gögnum yfir lengri tíma. 

Tölur um ákærur á hendur erlendum ríkisborgurum hér á landi hafa verið nokkuð til umræðu eftir að dómsmálaráðuneytið sendi frá svar við fyrirspurn þingmanns sem reyndist innihalda reiknivillu, líkt og Gímaldið sagði frá í frétt um málið. Hvað má lesa úr þessum tölum og hvaða aðferðum er hægt beita til að skoða gögnin í réttu samhengi? Þetta er rætt í nýjasta þætti Sirkabát.

Gímaldið er nýr áskriftarmiðill sem meðal annars gefur út hlaðvarpið Sirkabát. Hægt er að gerast áskrifandi hér.
Hver einasta áskrift skiptir okkur máli <3

Umsjón: Georg Gylfason og Brynjólfur Gauti Guðrúnar Jónsson.

Blaðamenn Gímaldsins fara yfir mál sem fjallað hefur verið um í vikunni. Væringar innan VG og rekstrarstuðningur við fjölmiðla eru meðal þess sem er til umfjöllunar.

Gímaldið er nýr fjölmiðill í áskrift, hægt er að lesa eða hlusta 

Umsjón: Eyrún Magnúsdóttir og Aðalheiður Ámundadóttir.

Nágrannar eru nýir hlaðvarpsþættir Gímaldsins sem Erla Hlynsdóttir stýrir. Gestur hennar að þessu sinni er Anna Ólafsdóttir Björnsson sem hefur átt fjölmarga nágranna í gegn um tíðina, jafnvel þó hún hafi nú búið á sama stað í 45 ár. Anna talar um sig sem ákveðið lukkudýr í nágrannamálum og aldrei átt leiðinlega nágranna, ekki einu sinni nágranninn sem hún var fyrirfram vöruð við en reyndist síðan hinn besti karl. Hún segir frá áhugaverðum sögum af samskiptum við nágranna fyrr og síðar.

Þú getur keypt áskrift að Gímaldinu hér og fengið aðgang að öllu efni.
Hver einasta áskrift skiptir okkur máli  

Árið hófst á vonbrigðum þegar árleg verðbólga skaust úr 4,5% í 5,2% á einum mánuði. En hvað liggur að baki? Þáttastjórnendur Sirkabát kafa  ofan í vísitölu neysluverðs, skoða flokkana sem ýttu henni upp og reikna út hvað hefði gerst ef lagabreytingar á vörugjöldum ökutækja hefðu ekki tekið gildi um áramótin.

Niðurstaðan: Gagnrýnin á gjaldahækkunina á við, en svartsýnisspáin kannski ekki. Lestu lengri greiningu Sirkabát á verðbólgutölum á Gímaldinu.
Gímaldið er nýr fjölmiðill í áskrift. Hver einasta áskrift skiptir okkur máli og hjálpar okkur að halda úti vandaðri umfjöllun.

Sástu tölu í fréttum sem þú vilt skilja betur? Sendu okkur línu á [email protected]

Umsjón: Georg Gylfason og Brynjólfur Gauti Guðrúnar Jónsson.

Nýlegar fréttir hafa bent á mikla fjölgun erlendra lífeyrisþega. En hvaða samhengi vantar? Þorsteinn Siglaugsson hagfræðingur hjá Hagstofunni  bendir á að þótt fjöldinn hafi aukist hefur hlutfallið haldist lágt: aðeins 3,6% útlendinga á vinnumarkaði þiggja örorku- eða endurhæfingarlífeyri, samanborið við 18% Íslendinga. Gott dæmi um mikilvægi þess að greina tölur áður en þeim er slegið upp.
Sirkabát er hlaðvarp sem rýnir í tölurnar í fréttum og fréttirnar í tölum.
Þáttastjórnendur Sirkabát eru Brynjólfur Gauti Guðrúnar Jónsson tölfræðingur og Georg Gylfason sagnfræðingur.

Sirkabát er þáttur sem Gímaldið gefur út. Hægt er að gerast áskrifandi að Gímaldinu hér. Hver einasta áskrift skiptir okkur máli. 

Hallur Hallsson, rannsóknarlögreglumaður hjá kynferðisbrotadeild, ræðir störf deildarinnar og alþjóðlegt samstarf til að finna og greina barnaníðsefni á netinu þar sem markmiðið er að koma þolendum til bjargar.
Erla Hlynsdóttir ræðir við hann.

Gímaldið er nýr fjölmiðill í áskrift. Þú getur keypt áskrift og verið þannig með í að lýsa upp samfélagið. Hver einasta áskrift skiptir okkur máli. 

Fjöldamótmæli gegn aðgerðum ICE hafa farið fram víða um Bandaríkin að undanförnu. Ríkisstjórn Trump hefur lagt mikla áherslu á fjölgun ICE-liða og þjálfunartími þeirra styttur til að koma sem flestum á göturnar sem fyrst. Þá hefur Trump snaraukið fjárframlög til ICE.
Hvað þarf til að komast inn í ICE? Hversu miklum fjármunum er veitt í þetta fyrirbæri og hvað gerist næst í Bandaríkjunum?
Erla Hlynsdóttir blaðamaður fjallar um ICE – Innflytjenda- og tollaeftirlitið alræmda

Gímaldið er áskriftarmiðill
Hver einasta áskrift skiptir okkur máli
Þú getur keypt áskrift hér

Lilja Dögg Alfreðsdóttir hefur tilkynnt um framboð til formanns Framsóknarflokksins, en hún er varaformaður flokksins.

„Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn á að mínu að mati að sækja fram og koma með lausn­ir," segir Lilja Alfreðsdóttir í viðtali við Gímaldið. Lilja nefn­ir til dæm­is lausn­ir sem Fram­sókn geti tal­að fyr­ir á vett­vangi efna­hags­mála. „Ég við­ur­kenni að efna­hags­stefna Kristrún­ar kem­ur mér á óvart,“ seg­ir Lilja sem tel­ur við­brögð rík­is­stjórn­ar­inn­ar, til að ná nið­ur verð­bólg­u, ekki trú­verð­ug.
Aðalheiður Ámundadóttir ræðir við Lilju í hlaðvarpi fyrir Gímaldið.

Gímaldið er nýr áskriftarmiðill. Hver einasta áskrift skiptir okkur máli.
 
Þú getur gerst áskrifandi hér

„Norð­ur­lönd­in eru að búa sig und­ir stríð, ekki bara með hern­að­ar­upp­bygg­ingu held­ur einnig með öðr­um við­bún­aði til dæm­is á sjúkra­hús­um og með birgða­söfn­un,“ seg­ir Dag­ur B. Eggertsson þingmaður í viðtali við Gímaldið.

„Mað­ur vill ekki mála upp of dökka mynd en þetta er svo­lít­ið eins og í al­manna­vörn­un­um að við verð­um að vera samt heið­ar­leg með það sem get­ur teikn­ast upp og axla ábyrgð á að búa okk­ur und­ir það. Hluti af því er að fólk átti sig á því að í þess­um breytta heimi get­um við ekki bara leg­ið á bak­inu og von­að það besta,“ segir hann í viðtalinu.

Dag­ur er for­mað­ur Ís­lands­nefnd­ar NATO­­-þings­ins og átti sæti í þing­manna­nefnd þeirri sem lagði grunn að ör­ygg­is­ og varn­ar­stefnu sem er til með­ferð­ar á Al­þing­i. Áð­ur en Dag­ur sett­ist á þing var hann um ára­bil for­mað­ur Al­manna­varn­ar­nefnd­ar. Gímald­ið ræð­ir við Dag um heims­mál­in, vest­ræna sam­vinn­u, sam­band­ið við Banda­rík­in og Evr­ópu, vígbúnað Norðurlandanna og hvern­ig Ís­lend­ing­ar eiga að fara að því að verj­ast mögu­leg­um ófrið­i. Aðalheiður Ámundadóttir ræðir við Dag.

Gímaldið er nýr fjölmiðill. Hver einasta áskrift skiptir okkur máli.
Þú getur tekið þátt í að lýsa upp samfélagið með því að kaupa áskrift