Haagse Nachten (formerly known als Waanzinnig Land)

De saaiste verkiezingscampagne ooit is in de eindsprint verworden tot de meest bizarre. Plots ontvouwt zich een klassiek scenario: kiezers in links en rechts Nederland worden massaal verleid strategisch te stemmen 'om erger te voorkomen.' Maar dit is niet Amerika, we hebben geen twee partijen systeem. Wat is de waarde van strategich stemmen als je straks alsnog dezelfde samenstelling krijgt van partijen die elkaar af willen troeven door er een tweestrijd van te maken? We zijn Rutte II niet vergeten. Toch twijfelen veel mensen, zeker op links: GLPVDA groot maken ondanks fundamentele bezwaren of kiezen voor de clubs die het radicale linkse geluid in de Kamer vertegenwoordigen? Een ultiem moment dus voor een links kopje koffie - sommigen zullen zeggen 'het eerste échte linkse kopje koffie!' - met Lisa McCray, de nummer 2 van Bij1 en tevens een van de makers van de podcast Linkse Ratten.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Met nog 5 dagen te gaan tot de verkiezingen is de beer los. Wie de beer is? Eeh.. Goede vraag. In elk geval wordt er eindelijk een ideologische strijd gevoerd, vindt er debat plaats over de grote vragen van deze tijd: hoe gaan we na dertien jaar Rutte het tij keren in het belang van het collectieve welzijn en de publieke sector? Frans Timmermans werd van alle kanten aangevallen in een televisiedebat, waarbij Wilders hem met briljant gevoel voor timing en pathos in de hoek wist te zetten, maar Johan zag er iets anders in… Een Timmermans die eindelijk uit zijn geforceerde staatsman-rol stapte en zwoegend, zwetend en ploeterend, soms onhandig maar in elk geval vurig zijn ideeen en idealen stond te verdedigen. Hij weet het zeker: Dark Franna is los. Misschien is Franna dus wel de beer.

En dan een gesprek met iemand die juist al weken vurig zijn idealen uitdraagt en verdedigt. Als een van de weinigen stond Volt leider Laurens Dassen luid en duidelijk op tegen de genocidale campagne van het regime in Israel, die in naam der zelfverdediging, inmiddels tot meer dan 11 duizend Palestijnse doden heeft geleid. Anders dan bij de vorige verkiezingen, stelt Laurens zichzelf nadrukkelijk op als een leider die kleur bekent, stelling neemt en zelfs centrumlinks uitdaagt om radicaler te denken. Wat is er veranderd bij de man die zichzelf eerder vooral in de Obama-esque traditie plaatste van post-ideologie, van verbinding en pragmatisme? Of was dit altijd al zijn vuur en komt het nu pas los? Is hij de beer? 

Gekke metafoor eigenlijk: de beer is los. Nou ja. Hai hai, dag dag!

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Het gaat erom spannen de komende week. De afwachtende houding van de koplopers heeft plaatsgemaakt voor vuur en strijdlust. Logisch, want het wordt knokken om elke stem, zeker nu het al verslagen geachte GLPVDA van Frans Timmermans aka Franna Timmermangs in de laatste peiling weer wat omhoog klimt, en de VVD van Yesilgöz - notabene met de belofte van nieuwe politiek - verlosser Pieter Omtzigt met zijn NSC achter zich laat. Maar politiek gaat niet alleen over koplopers, het gaat ook over politici die met flinke tegenwind de moed erin houden.

Zo iemand is Henri Bontenbal, partijleider en lijsttrekker van het CDA. In de Balkenende jaren had Johan een enorme afkeer van Christendemocraten en ook in de jaren van Buma en Hoekstra zag hij het CDA vooral als een neoliberale, oerconservatieve bijwagen van de VVD. Maar er is ook een ander CDA: dat van de sociaal Christelijke vleugel. Het CDA van Gabrielle Heine (fractievoorzitter Maastricht), die eerder in de show te gast was. Het CDA dat werkelijk oog heeft voor een samenleving die meer is dan een BV, en die een rol ziet weggelegd voor een overheid in het bewerkstelligen van meer gelijkheid en solidariteit. Geen ideologische gelijkgestemden, maar wel mensen met wie je kunt levelen. Hoogtijd dus voor een links kopje koffie met Henri Bontenbal. Zou Henri trouwens te porren zijn voor een deelname aan een toekomstig centrumlinks Keerpunt? Het eerste Kabinet Den Uyl bestond tenslotte ook uit links + confessionelen.... Just saying.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

We vielen al bijna in slaap bij de vlakke campagnestrijd, maar opeens leek Pieter Omtzigt op een onbewaakt moment zijn voorkeurscoalitie prijs te geven. Zelf sprak Pieter over centrumrechts maar als je naast CDA ook VVD, BBB, JA21 en de SGP noemt, heb je het centrum ruimschoots verlaten. Het nieuws verspreidde zich als een olievlek en zowel de VVD, als GL-PVDA zagen hun kans schoon. Omtzigt probeerde de uitspraak nog terug te nemen, maar damage control werkt zelden. Johan kruipt in de hoofden van de campagneteams van NSC/VVD/GL-PVDA: zouden zij achter de schermen kans zien echt te profiteren van deze slip of the tongue of is het juist NSC dat ook hier uiteindelijk weer het meest van zal profiteren? En waarom vindt Johan nu dat Timmermans beter voor een rol als oppositieleider moet gaan ipv het premierschap in een waterig rechts, liberaal en conservatief kabinet? In het gesprek praat Johan verder met Dylan Ahern en Jochen Jordaan aka De Kiesmannen. Met hen blikte hij maandag in E29 al uitvoerig terug op het RTL Debat, vandaag vraagt hij deze political rock 'n roll sensatie onder Gen Z hoe het toch kan dat jongeren zo weinig gaan stemmen en wat we daaraan kunnen doen?

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Waar hebben we naar zitten kijken zondag? Het RTL-debat met Yesilgöz, Timmermans en Omtzigt was vooral meer van hetzelfde en een beetje saai. Toch viel er ook genoeg op. Samen met all round rock 'n roll political forces in de wereld van Gen Z en Millennials aka De Kiesmannen Dylan Ahern en Jochem Jordaan, bespreekt Johan het debat en de stand van de campagne. Zagen we nu echt Timmermans 'in de wacht' staan? Durft iemand het Omtzigt nog moeilijk te maken? En wat kan Timmermans nog doen om de boel op te schudden? Een nabeschouwing en een blik vooruit op de komende weken.

De laatste twee weken tot de verkiezingen verschijnt Waanzinnig Land vaker in je feed. Woensdag zijn we er weer met de Weekly en stay tuned voor nog wat premium gasten.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

NRC publiceerde een stevig en kritisch stuk over de vermeende grilligheid van Pieter Omtzigt. Wekenlang hadden zij, samen met hun collega's van de landelijke parlementaire pers, elke scheet van Omtzigt beschreven als God's woord en de voorman van NSC neergezet als Nieuwe Verlosser. Maar nu was het kennelijk tijd voor een hitjob. Tja: zo gaat dat in Den Haag... Eerst maken, dan kraken. Op die dynamiek gaan we nader in.

Zou het misschien ook komen omdat de parlementaire pers vaak op zoek is naar een horse race, terwijl de frontrunners van deze campagne juist inhoudelijk in gesprek willen? GL/PvdA en NSC besloten, tamelijk uniek in de Nederlandse politiek, om een gezamenlijke avond te organiseren, buiten de tv-debatten om. Een gesprek tussen Timmermans en jawel: Omtzigt. Zonder de VVD en dat was geen toeval. Het werd een opvallend gemoedelijke avond, in een sfeer waarin consensus de boventoon voerde. Sympathiek, maar ja... werd het niet wat té gemoedelijk? Dat je elkaar moet kunnen vinden in polderland Nederland is een gegeven, maar verkiezingen gaan over een botsing der ideeën en idealen. Moet Franna Timmermangs zijn innerlijke Bernie niet eens gaan loslaten of is deze grote verbindingsshow een uitgekiende strategie?

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Terwijl Israël de bombardementen op Gaza opvoert, zijn de gemoederen bij GL/PVDA beslist nog niet bedaard. De koorddans van Timmermans ging dus gewoon door in het College Tour debat, waar het onderwerp Israël / Palestina sowieso ferm op de voorgrond bleef staan. Desondanks ging het voor het eerst ook over andere onderwerpen, die de laatste weken een beetje naar de achtergrond waren geduwd. Hoe hielden Omtzigt, Yesilgöz, van der Plas en Timmermans zich staande voor een zaal bomvol studenten? Wat zegt het debat over hun inborst, strategie, coalitievoorkeur en obstakels?

En dan was er nog de groep rijksambtenaren die een open brief schreef waarin de Nederlandse regering werd opgeroepen de militaire aanvallen van Israël op Gaza een halt toe te roepen en onschuldige burgers te beschermen. Die brief leidde tot veel ophef, want: mogen ambtenaren eigenlijk wel openlijk moreel kleur bekennen? Yesilgöz vond van niet, anderen vonden van wel. Hoe dan ook is de vraag over de individuele verantwoordelijkheid van de ambtenaar na het Toeslagenschandaal actueler dan ooit. Een perfect onderwerp om over te spreken met Ouafa Oualhadj, al zeven jaar rijksambtenaar op het Ministerie van Financiën, maar sinds kort ook kandidaat Kamerlid voor D66. Hoe kijkt zij naar de scheiding tussen politiek en ambtenarij en wat zijn haar drijfveren om nu zelf de stap te zetten haar het domein van de politicus?

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Voor het eerst in jaren maakt Links weer kans om te grootste te worden bij de Tweede Kamerverkiezingen. GroenLinks en de PvdA zijn praktisch gefuseerd onder het leiderschap van Frans Timmermans (aka Franna Timmermangs aka Fratima). Maar deze Brusselse klimaatpaus positioneert zichzelf bij uitstek als iemand die waarden en realpolitik aan elkaar verbindt. Maakt hij daarbij niet dezelfde fout die de PvdA in het verleden maakte: het verwateren van de idealen?

Hoe kijkt hij naar iemand als de Amerikaanse senator Bernie Sanders die juist een nieuwe generatie voor hem won door te kiezen voor een ondubbelzinnig linkse politiek? Het is bijna niet te geloven, maar Johan sprak ze allebei: Bernie en Franna, over idealen, macht en verbinding.

DISCLAIMER: deze aflevering stond op de planning voor vorige week, maar door situatie in Israël en Palestina kozen we toen voor het maken van een andere aflevering en publiceren we deze nu pas. De interviews gaan dus niet in op de huidige actuele ontwikkelingen in het Midden Oosten. Belangrijk om te vermelden, want na de walgelijke, sadistische, onaanvaardbare vergeldingsbombardementen op Gaza, en de steun van GL/PvdA aan een Kamermotie die feitelijk, al dan niet impliciet, zegt dat we Israël niet al te streng aan het internationaal oorlogsrecht kunnen houden in 'The fog of war', zou het extreem vreemd zijn als daar niet naar zou worden gevraagd.

Producer / Redactie / Editing - Thom Aalmoes

Eindsong Dark Franna production and mix: Spasmatic / female leadvocal: Eva van Manen

Verder lezen en kijken:

-What's Left? (documentaire van Frenkie Media en BNNVara. Regie: Juul op den Kamp & Johan Fretz. Producent: Anne van der Ven. Te zien op NPO Start en 2doc)

-Het is oké om kwaad te zijn op het kapitalisme (Nieuwst boek van Bernie Sanders, in vertaling uitgegeven door Bot Uitgevers)

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Johan sprak voor Waanzinnig Land afgelopen week notabene met zijn politieke held Bernie Sanders (starstruck!) én met GL/PvdA leider Frans Timmermans (aka Franna Timmermangs), maar het voelde toch vreemd en ongepast om een aflevering over linkse roots, klassenstrijd en de koers van de Groene Sociaaldemocraten te releasen in een week waarin Hamas onvoorstelbaar wrede terreurslagen pleegde op Israël, wat weer leidde tot ongekend harde vergeldingsacties in Gaza, en bovenal tot een geopolitieke vloedgolf en tot een stortvloed aan emoties, meningen, aantijgingen en tirades. Johan zocht naar houvast, weifelend, zoekend. Naar orde in de chaos. Waarom werd het in zijn linkse omgeving door sommigen al bijna verdacht gevonden om de terreur van Hamas af te wijzen? Je kunt toch heus ook onmenselijke terreur afwijzen zonder te vervallen in laf both-sidism? Mocht je ook domweg even stilstaan bij de tragedie zonder uit te zoomen, gewoon als mens? Wat Johan betreft wel, al vond hij het ook zeer terecht dat een vriendin hem er liefdevol, kritisch op wees dat dit absoluut niet het moment was om een speech van MLK te posten. Hoogtijd door de wirwar aan gedachten en emoties te ploegen. Dat doet Johan in De Monoloog, maar ook in een gesprek met schrijver Maurits de Bruijn, wiens Instagram post over de gebeurtenissen viral ging.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Jort Kelder, die onlangs voorstelde om mensen die weinig of geen belasting betalen hun stemrecht te ontnemen, vindt dat de rijken teveel belasting betalen. Hij is niet de enige. Vastgoedman Cor Zadelhoff (vermogen: 420 miljoen) en talloze andere vermogenden vinden dat Nederland langzaam is veranderd in Havana aan de Noordzee. Hun oplossing? Boerenkool met spek. Dat wil zeggen: dinertjes met de VVD-top waar de campagnekas flink wordt gespekt. De VVD kas zit inmiddels goed vol: met 1 miljoen aan donaties. Dat roept de vraag op: gaan wij Amerika achterna, waar het grote geld in de politiek onbetwist doorslaggevend is? Zijn ook onze verkiezingen te koop? En hoe zit het eigenlijk met al die oud politici die voor grote bedrijven gaan lobbyen bij hun voormalige collega's op het Binnenhof? Voor De Monoloog duikt in de materie, onder de noemer Lobby da Basi, vrij naar de albumtitel van Typhoon. Misschien is niet Lobi (liefde), maar Lobby (geld) de baas. Hoogtijd daar wat tegenover te stellen.

In Het (Linkse) Kopje Koffie spreekt Johan met Calvin van Laaren, beter bekend als politiekfluencer & Gen-Z TikTok ster @cutbeans. In zijn mateloos populaire TikToks legt hij complexe actuele, politieke en maatschappelijke vraagstukken uit in toegankelijke en compacte explainers. Een regelrechte hit onder de nieuwe generatie lefties. Kan hij boomer millenial Johan mooi eens uitleggen hoe die generatie naar politiek Nederland kijkt en hoe hij zijn eigen rol ziet richting de verkiezingen in november.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.