Historia dla Dorosłych

Świętosława to kobieta, o której wiemy bardzo niewiele. Była ona prawdopodobnie córką Mieszka I i Dobrawy. Nie wiemy jednak kiedy się urodziła. Historycy podają możliwe daty od 960 do 972. Jeżeli jednak urodziła się przed 965 to nie mogła być córką Dobrawy, ale wcześniejszej żony Mieszka. Przypomnę, że do ślubu Mieszka z Dobrawą doszło właśnie w 965. Wcześniej Mieszko miał mieć aż 7 żon. Jeżeli więc Świętosława urodziła się przed 965 nie była córką Dobrawy. Jeżeli jednak urodziła się później, np. w 972 to była córką Mieszka i Dobrawy.

Mieszko I ożenił się z czeską księżniczką Dobrawą w 965. Niemiecki kronikarz Thietmar z Merseburga wspomina, że nakłoniła ona Mieszka do chrztu. Doszło do tego rok po ślubie czyli w 966. W kolejnym 967 roku urodził się Bolesław, który dostał później przydomek Chrobry. Jeżeli Świętosława urodziła się po nim mogło to być już w 968 roku. Nie jesteśmy jednak tego pewni. Nie ma w tym nic dziwnego, że nie znamy daty urodzin tej księżniczki. Pierwszą Polką, której znamy datę urodzin i śmierci była dopiero Ryksa Elżbieta, córka Przemysła II, ale ona żyła 200 lat później.

Świętosławę wydano ją za mąż za Eryka Zwycięskiego, króla Szwecji. Było to między 980 a 984. Jeżeli założymy, że urodziła w 968 to miała pomiędzy 12 a 16 lat. Eryk Zwycięski dostał swój przydomek dzięki zwycięstwu nad Duńczykami, których pokonał mając po swojej stronie wojska brata swojej żony czyli Bolesława Chrobrego. Dania była zagrożeniem zarówno dla Szwecji jak i dla ówczesnej Polski. Przypomnę, że Mieszko i Bolesław rządzili Pomorzem od Gdańska do Kołobrzegu.

Świętosława jako córka Mieszka i Dobrawy była z pewnością chrześcijanką. Wyszła też za mąż za chrześcijańskiego władcę, króla Szwecji Eryka Zwycięskiego. Jej mąż porzucił jednak chrześcijaństwo i wrócił do wiary swoich przodków. Nie wiemy jak na to zareagowała Świętosława, ale wnioskując z jej późniejszego (raczej niechrześcijańskiego zachowania) poparła w tym męża. Świętosława urodziła Erykowi syna Olafa. W 995 roku Eryk zmarł, a na tronie zasiadł jego syn Olaf, który mógł mieć około 15 lat. Tak naprawdę rządziła więc wtedy jego matka Świętosława.

Rok po śmierci męża czyli w 996 wyszła za mąż za króla Danii Swena Widłobrodego. Przypomnę, że jej pierwsze małżeństwo było sojuszem Szwecji i Polski przeciwko Danii. Teraz Świętosława wychodziła za Swena pieczętując sojusz Duńsko Szwedzki przeciwko Norwegii. Ta koalicja Duńczyków, Szwedów i prawdopodobnie także wojów Bolesława Chrobrego brata Świętosławy pokonała Norwegów. Było to we wrześniu 999 lub 1000 roku. Norwegia została podzielona pomiędzy Duńczyków i Szwedów. Tak więc Świętosława powiększyła królestwo swojego syna Olafa Skötkonunga.

Tak więc jej drugie małżeństwo z królem Danii było wymierzone w Norwegię. Niektóre źródła podają, że początkowo Świętosława chciała wyjść za mąż, za króla Norwegii Olafa I Tryggvasona, ale ten ją odrzucił. Tak więc Świętosława doprowadziła do sojuszu z Danią. Olaf, król Norwegii zginął. Jego państwo zostało podzielone pomiędzy Szwedów i Duńczyków, a Świętosława miała swoją zemstę. Tutaj warto się zatrzymać chwilę nad jej imieniem - Świętosława. Wikingowie przetłumaczyli je na Sygryda lub Sigrid i dodali jej do imienia przydomek Storråda, który znaczy dumna, wyniosła lub harda. Elżbieta Cherezińska napisała powieść beletrystyczno-historyczną o Świętosławie i dała jej tytuł: “Harda”.

Jako inny powód tego przydomka podaje się opowieść o oświadczynach króla Vestfoldii - Haralda Grenske. Było to malutkie państewko, dzisiaj jest to teren należący do Norwegii. Gdy ten król Harald wyraził chęć ożenienia się ze Świętosławą ona kazała go spalić żywcem, aby przestrzec innych mało ważnych królów aby nie proponowali jej małżeństwa. Doprowadziła więc do śmierci przynajmniej dwóch królów. Jednego za to, że chciał się z nią ożenić, a drugiego za to, że nie chciał.

Świętosława i Swen Widłobrody mieli około pięciorga dzieci. Warto wspomnieć o dwóch synach znanych później jako: Harald II Svensson i Kanut II Wielki oraz o córce, która też miała na imię Świętosława. O synach powiem za chwilę więcej. Warto jednak na chwilę zatrzymać się na córce. Imię tej córki jest jednym z dowodów na to, że jej matką była Świętosława. Musicie pamiętać, że kroniki często wspominały tylko o ojcach i z tego powodu nie ma zawsze pewności kim była matka. Jednak imię córki, a później także imię wnuczki brzmiało właśnie Świętosława co upewnia nas w tym, że były to dzieci i wnuki polskiej księżniczki.

Pięcioro dzieci mogłoby wskazywać na dobre małżeństwo. Tak jednak nie było. Około roku 1002 Swen wypędził swoją żonę, która wróciła do Polski i mieszkała u swojego brata Bolesława Chrobrego. Warto tutaj przypomnieć datę ślubu, był to rok 996, a wygnano ją w 1002. Tak więc małżeństwo trwało jakieś 6 lat, w tym czasie Świętosława urodziła 5 dzieci. Tak więc w zasadzie non-stop była w ciąży. W 999 lub 1000 roku pokonano Norwegów i podzielono ich kraj, a dwa lata później Swen wygnał niepotrzebną mu już żonę.

Swen zmarł w roku 1014. Jego synowie Harald i Kanut popłynęli do Polski sprowadzić swoją matkę. Kanut zdobył w 1016 roku Anglię. W swoich szeregach miał nie tylko wikingów, ale także wojska od swojego wujka Bolesława Chrobrego. Tak więc wojowie Chrobrego byli prawdopodobnie pierwszymi Polakami, którzy przybyli do Anglii. Kanutowi prawdopodobnie towarzyszyła także matka Świętosława. Kanut przeszedł do historii jako Kanut Wielki. Był królem Danii, Norwegii oraz Anglii. Nie wiemy co dalej się stało z Świętosławą, ale jest prawdopodobne, że została pochowana właśnie w Anglii.

Podsumowując. Świętosława była prawdopodobnie córką Mieszka i Dobrawy. Niektórzy kronikarze podają, że była siostrą Bolesława, a więc urodziła się prawdopodobnie po nim, być może w 968. Została żoną króla Szwecji, który był chrześcijaninem, ale potem wrócił do swojej religii. Urodziła mu syna, który rządził Szwecją po śmierci ojca. Świętosława jako królowa wdowa miała wielu konkurentów. Jednego kazała spalić żywcem. Sama chciała wyjść za mąż za króla Norwegii. Gdy jej odmówił weszła w sojusz z królem Danii, czyli wzięła z nim ślub i doprowadziła do zabicia króla Norwegii, który jej odmówił. Pół Norwegii dostał król Danii, mąż Świętosławy, a drugą połowę król Szwecji, czyli syn Świętosławy. Z małżeństwa z królem Danii urodziło się prawdopodobnie kilkoro dzieci, z których warto wymienić szczególnie Kanuta Wielkiego. Po urodzeniu tych dzieci Świętosława została wygnana z Danii i wróciła do Polski. Po śmierci jej męża jej synowie, w tym Kanut przybyli po nią do Polski. Przy okazji dostali wojsko od Bolesława Chrobrego, który był ich wujkiem. W 1016 roku zdobyli Anglię. Świętosława jeszcze wtedy żyła i prawdopodobnie była wraz z synem w Anglii.

Rodzina Świętosławy. Najpierw wyszła za mąż za króla Szwecji Eryka Zwycięskiego. Owocem tego małżeństwa był syn Olaf, który po ojcu został królem Szwecji. Później wyszła za mąż za króla Danii Swena Widłobrodego. Owocem tego małżeństwa było dwóch synów: Harald i Kanut. Harald został królem Danii, a Kanut zdobył sobie Anglię i został jej królem. Później gdy Harald zmarł Kanut został także królem Danii. Jeszcze później dołączył sobie Norwegię, tak więc ostatecznie Kanut wielki rządził Anglią, Danią i Norwegią.

Krzysztof Koziołek napisał książkę "Enigma: liczba wszystkich liczb".
Rozmawialiśmy o historii szyfrowania i łamania kodów, ale oczywiście skupiliśmy się na Enigmie. Jak trudne było złamanie Enigmy? Dlaczego tak mało osób zna tą historię?

Krzsztof Koziołek:
http://krzysztofkoziolek.pl/
https://www.facebook.com/krzysztof.koziolek.licencja.na.zaczytanie/

Książka "Enigma: liczba wszystkich liczb"
http://krzysztofkoziolek.pl/index.php/18-ksiki/206-enigma-liczba-wszystkich-liczb
https://lubimyczytac.pl/ksiazka/5022185/enigma-liczba-wszystkich-liczb
https://www.empik.com/enigma-liczba-wszystkich-liczb-koziolek-krzysztof,p1309714771,ksiazka-p

Rozmawiałem o historii Singapuru z autorem książki: Na przemytniczych szlakach. Podróże przez Azję i Europę".
Dariusz Hieronim Stobiecki
https://www.facebook.com/DariuszHStobieckiAutor/

książka:
https://lubimyczytac.pl/ksiazka/4986317/na-przemytniczych-szlakach-podroze-przez-azje-i-europe

tematy, które poruszyliśmy w rozmowie
Joseph Conrad - “Ocalenie” i “Lord Jim”
Emilio Salgari - “Sandokan” (Tygrys z Malezji)
James Clavell - “Król szczurów” (obóz Changi Prison w Singapurze)

Zmiana nazwy z Temasek na Singapur (Singapura - miasto lwa). Okres piratów (Sandokan). Spalenie portu przez Portugalczyków.
Wilhelm III Orański -
Założenie współczesnego Singapuru w 1819 przez Brytyjczyków. Raffles znosi niewolnictwo w 1823.

Okupacja japońska 1942-45. Rowerowy blitzkrieg. Masakra Sook Ching 1942.
Kanał Sueski - budowa: 1859-1869
Lee Kuan Yew - pierwszy premier Singapuru (1959–1990)

1963 - przyłączenie do Malezji.
1965 - niepodległość Singapuru. Izraelscy doradcy wojskowi (“Meksykanie”).

2018 - pierwsze spotkanie Trumpa i Kim Jong Ula w Singapurze

Dzisiaj chciałbym się skupić na neandertalczyku. Skłoniło mnie do tego kilka dyskusji w internecie. Spotkałem wielu ludzi, którzy wierzą, że neandertalczyk został wybity przez ludzi. Co mówią fakty? Kim w ogóle jest neandertalczyk? O tych chciałbym wam dzisiaj opowiedzieć.

Pierwsze kości, które dziś uważa się za należące do neandertalczyków znaleziono już w 1829 roku w Belgii. Później w 1848 odkryto kości na Gibraltarze. Oglądał je Darwin i doszedł do wniosku, że to kości przodka człowieka. Potem w 1856 w niemieckim Neandertalu odkryto niekompletny szkielet o grubym wale nadczołowym. W publikacjach przedstawiono neandertalczyków jako pochylone, włochate stwory. Tutaj chciałbym zwrócić waszą uwagę na fakty. Rysownicy tych publikacji opierali się na jednym, niekompletnym znalezisku. Rysowanie pochylonych i włochatych postaci nie opierało się na faktach, ale na wyobraźni rysowników. Trzy lata później po tym odkryciu czyli w 1859 Darwin opublikował “O powstawaniu gatunków”.

Wiele osób wyobraża sobie wygląd neandertalczyka jako taką pochyloną, bardzo owłosioną małpę człekokształtną. Innym przypomina się aktor Ron Perlman, który grał w filmie “Walka o ogień”. Jaka jest jednak prawda? Rysunki przedstawiające pochylonych neandertalczyków pochodzą z czasów gdy znaleziono osobnika, który był prawdopodobnie chory. Obecnie mamy około 400 szkieletów neandertalczyków i ich budowa jest prawie taka sama jak ludzka. Czaszka neandertalczyka różni się tym, że nie ma on wysuniętej brody jak my. Mieli za to gruby wał nadczołowy. Ich czaszka jest też dłuższa podczas gdy nasza jest bardziej okrągła. Czaszka neandertalczyka jest bardziej podobna do małpiej i chyba z tego powodu uważano, że jest to przodek człowieka.

Pierwsze znalezione kości były zdeformowane i tak powstały rysunki pochylonych neandertalczyków. Później jednak znaleziono więcej kości. W tej chwili mamy około 400 szkieletów neandertalczyków. Badania antropologiczne ich szczątków oraz przedmiotów znalezionych w pobliżu wskazują na to, że neandertalczycy nie różnili się od ludzi. To byli po prostu ludzie. Mało tego znaleziono kości ludzi, którzy żyli w tym samym okresie co neandertalczycy. Wtedy powstała teoria, że ludzi wybili neandertalcyków. Jakie są fakty?

Zauważmy znaleziono 400 szkieletów neandertalczyków w całej Europie, między innymi w Polsce. Te szkielety różnią się między sobą. Innymi słowy ci neandertalczycy się zmieniali. Dlaczego? Jedna z teorii mówi, że krzyżowali się oni z ludźmi. Jeżeli tak było to byłby to jeszcze jeden dowód, że neandertalczycy byli jednym z gatunków ludzkich, czymś jak inna rasa. Te teorie nie opierają się wyłącznie na przypuszczeniach, naukowcy twierdzą, że niektórzy żyjący obecnie ludzie mają geny neandertalczyków. Być może należy do nich aktor Ron Perlman. Inni wskazują na fizjonomię Steve’a Woźniaka.

Dlaczego nie ma dzisiaj neandertalczyków? Czy zostali wymordowani przez ludzi? Niekoniecznie. Wspomniałem już o jednej teorii, która mówi o krzyżowaniu. Tak więc neandertalczycy dalej są wśród nas bo (jeżeli ta teoria jest prawdziwa) żyją ich potomkowie. Inna teoria mówi o zmianie klimatu np. przez wybuch wulkanu Campi Flegrei. Miał on spowodować oziembienie i wyginięcie neandertalczyków, którzy w odróżnieniu od ludzi mieszkali bardziej na północy. Inna teoria mówi o tym, że kontakt ludzi z neandertalczykami spowodował wymianę pasożytów i drobnoustrojów. Ta teoria mówi, że neandertalczyków wybiły ludzkie pasożyty.

Inna teoria mówi o tym, że ludzie byli lepiej przystosowani. Niektórzy naukowcy zwracają uwagę na przystosowanie do biegania lub oswojenie psów. Wg tej teorii ludzie nie wybili neandertalczyków, ale po prostu dzięki bieganiu i psom lepiej polowali czym zabierali żywność, której brakowało neandertalczykom.

Badanie wieku kości wskazuje, że Neandertalczycy żyli bardzo długo. Jeżeli wierzyć tym badaniom to między najstarszym neandertalczykiem, a tym najmłodszym było około 300 tysięcy lat. Wypada więc, że z każdego tysiąclecia znaleziono 1,3 neandertalczyka. Przypominam, że szkieletów było 400. Jeżeli byli oni wymordowani przez ludzi, to przyznacie, że trwało to dość długo. Wymordowanie neandertalczyków zajęło ludziom 300 tysięcy lat.

Podsumowując te różne teorie. 1. Neandertalczycy mogli się krzyżować z ludźmi, a więc dalej żyją. 2. Zostali wymordowani przez ludzi. 3. Zostali wybici przez ludzkie pasożyty. 4. Zostali zabici przez jakąś katastrofę naturalną, np. wybuch superwulkanu. 5. Byli gorzej przystosowani niż ludzie. Jak więc widzicie teorii jest wiele, a my nie wiemy jaka jest prawda. Osobiście skłaniam się do teorii, że skrzyżowali się z ludźmi. Wiele wskazuje na to, że to byli ludzie, tyle że innej rasy. Jeden z naukowców sir Fred Hoyle napisał: “There is no evidence that Neanderthal man was in any way inferior to ourselves”, co można przetłumaczyć jako: “Brak dowodów na to, żeby neandertalczyk ustępował nam pod jakimkolwiek względem”. Z kolei paleoantropolog Milford H. Wolpoff napisał: “Neandertalczycy mogli być autentycznymi przedstawicielami rasy ludzkiej”. Tak więc w zależności od autorów prac naukowych neandertalczyk klasyfikowany jako podgatunek człowieka rozumnego – Homo sapiens neanderthalensis – lub odrębny od niego gatunek – Homo neanderthalensis.

Podsumowując. Niektórzy naukowcy mają brzydki zwyczaj wyciągania wniosków z niepełnych materiałów. Np. wyciągano pospieszne wnioski z jednego dostępnego szkieletu. Później okazało się, że był to szkielet chorej osoby. Później znalezione szkielety neandertalczyków, których obecnie jest około 400 dowiodły, że nie różnili się oni wiele od ludzi. Inni naukowcy mają jeszcze inny brzydki zwyczaj. Tworzą teorię i potem mówią wyłącznie o swojej teorii nie wspominając o innych. Niestety tak jest w wypadku izraelskiego historyka o nazwisku Harari. Twierdzi on, że ludzie wymordowali neandertalczyków. Po pierwsze jego twierdzenia nie są oparta na żadnych faktach. Po drugie istnieją inne teorie równie prawdopodobne, a może nawet bardziej. Nauka nie jest zgodna co do tego czy neandertalczyk był podgatunkiem człowieka czy odrębnym gatunkiem. Jeżeli prawdą jest to pierwsze to niektórzy z nas mają geny neandertalczyków do dzisiaj.

Chciałbym też zwrócić uwagę na różnicę pomiędzy historią, a archeologią. Np. historia nam mówi, że Jagiełło miał trzech synów z Zofią. Archeologia może nam tutaj pomóc. Możemy przebadać materiał genetyczny Jagiełły, Zofii i ich synów i potem np. dojść do wniosku, że Zofia zdradziła Jagiełłę. Archeologia jest nauką pomocniczą, która może potwierdzić to co wiemy z historii. Niestety gdy nie ma spisanej historii, a mamy tylko archeologię to niewiele możemy zrobić. Tym bardziej, że materiał genetyczny im starszy tym trudniejszy do badania. Tak więc wydobycie szkieletu daje nam informacje tylko o tym, że ten osobnik żył. Nie wiemy np. czy miał dzieci i czy w związku z tym Ron Perlman jest jego potomkiem.

Rzeź wołyńska (zbrodnia wołyńska) to tragedia do której doszło w okresie 1943-1944.
O tej tragedii rozmawiałem z autorką, która przedstawiła w książce wspomnienia swojej babci.

Rozmawialiśmy między innymi o tym, czy należy dzisiaj (podczas napaści Rosji na Ukrainę) milczeć o tym co się wydarzyło na Wołyniu?

Kasia Krawiecka
https://www.facebook.com/KasiaKrawieckaTlumaczy
https://wydawnictwo-zen.pl/produkt/janka-historia-ktorej-nie-znacie/
https://www.facebook.com/kasiakrawiecka007

Lubimy Czytać:
https://lubimyczytac.pl/ksiazka/4907632/janka---powiesc-nie-tylko-o-wolyniu

W tej audycji chciałbym przybliżyć czasy georgiańskie, autorkę Jane Austen oraz jej powieści. Najpierw wyjaśnijmy kilka terminów.
W Anglii rządzili Stuartowie, ponieważ jednak jeden z ostatnich królów tej dynastii był katolikiem Anglicy wygnali go z kraju. Krótko panowały jego córki Mary i Anna. Potom zaproszono elektorów hanowerskich. Królowie z tej dynasti mieli najczęściej na imię Jerzy, po angielsku George, a więc ta epoka jest nazywana epoką gregoriańską. Ciekawy okres historii to panowanie Jerzego III. Wtedy USA ogłosiło niepodległość. Później wybuchły wojny napoleońskie. Sam Jerzy III zwariował i przez 10 lat rządził jego syn Jerzy IV. Ten okres epoki georgiańskiej nazywa się okresem regencji. To 10 lat od 1811 do 1820. Jerzy IV w zasadzie jeszcze wtedy nie był królem Jerzym IV, ale był księciem Walii oraz księciem regentem. Właśnie w okresie tych 10 lat wydano 6 powieści Jane Austen. Z tego powodu nazywana jest ona autorką okresu regencji.

Co się wydarzyło w okresie regencji?
Rok 1811 - książę Walii Jerzy zostaje księciem regentem z powodu choroby umysłowej jego ojca Jerzego III. Wellington walczy z wojskami Napoleona na Półwyspie Iberyjskim. Została opublikowana pierwsza powieść Jane Austen czyli “Rozważna i romantyczna”
Rok 1812 - premier Spencer Perceval ginie w zamachu. Wybucha wojna brytyjsko-amerykańska nazywana też wojną 1812 roku. Rodzi się Charles Dickens. Napoleon wyrusza na Rosję, co później Mickiewicz opisuje w ostatniej księdze Pana Tadeusza, która jest zatytułowana Rok 1812.
Rok 1813 - została skonstruowana lokomotywa Puffing Billy, która działa do dzisiaj. Jane Austen opublikowała swoją drugą powieść “Duma i uprzedzenie”.
Rok 1814 - Napoleon abdykował i został wysłany na Elbę. Brytyjczycy spalili Biały Dom w USA, działo się to podczas tej wojny, którą nazywa się wojną 1812 roku. Jak jednak widać wojna trwała trochę dłużej, bo aż do 1815 roku. Na ulicach Londynu zapłonęły latarnie gazowe, a na rzece Tamizie odbył się ostatni jarmark. Jane Austen wydała trzecią powieść “Mansfield Park”.
Rok 1815 - to oczywiście 100 dni Napoleona, czyli jego ucieczka z Elby i później przegrana pod Waterloo. Napoleona wysłano na Św. Helenę. Weszły w życie Ustawy Zbożowe (ang. Corn Laws). Ustawy te przegłosowali arystokraci i wielcy właściciele ziemscy. Jane Austen wydała czwartą powieść “Emma”
Rok 1816 - to tzw. “rok bez lata”. Wybuchł wulkan na Indonezji, a pył w atmosferze sprawił, że na całym świecie spadła temperatura i nie było lata. Właśnie wtedy Mary Shelley napisała Frankensteina.
Rok 1817 - w wieku 41 lat zmarła Jane Austen.
Rok 1818 - opublikowano Frankensteina. Urodziła się Emily Brontë. Pośmiertnie wydano piątą i szóstą powieść Jane Austen czyli “Opactwo Northanger” oraz “Perswazje”.
Rok 1819 - Walter Scott opublikował powieść Ivanhoe. Urodziła się późniejsza królowa Wiktoria. Pierwszy statek parowy przepłynął Atlantyk. Brytyjczycy założyli miasto-port Singapur.
Rok 1820 - umiera Jerzy III, a książę regent zostaje królem Jerzym IV. Przez parlament przechodzi ustawa dająca królowi prawo do rozwodu z jego żoną Karoliną. Jerzy IV zdradzał swoją żonę, a ona jego. Właśnie to król chciał wykorzystać do rozwodu. Była ona jednak popularna i Jerzy IV się z nią nie rozwiódł. Nie zaprosił jednak żony na koronację rok później. Powstało Królewskie Towarzystwo Astronomiczne. Odkryto Wenus z Milo.

Teraz chciałbym omówić powieści Jane Austen i ich osadzenie w historii.
Jane Austen zaczęła pisać dość wcześnie. Jej pierwsze trzy powieści czyli “Rozważna i romantyczna”, “Duma i uprzedzenie” oraz “Opactwo Northanger” napisała jeszcze w latach 1790-tych. My znamy je z wersji opublikowanych w czasach regencji czyli około 20 lat później. Niewiele wiemy o tych wcześniejszych wersjach, ale istnieje pogląd, że np. “Duma i uprzedzenie” początkowo było powieścią epistolarną czyli skonstruowaną w formie listów. Austen napisała inną swoją powieść “Lady Susan” właśnie w tej formie. W wersji “Dumy i uprzedzenia”, które my znamy spora część to listy, np. list, który napisał Darcy do Lizzy.
Pierwsze dwie powieści (“Rozważna i romantyczna” oraz “Duma i uprzedzenie”) skupiają się na sytuacji kobiet z wyższych klas. Miały one komfortowe życie tak długo jak żył ich ojciec. Po jego śmierci często zostawały z niczym. Majątek przechodził najczęściej na najstarszego męskiego potomka rodu, czasami był to daleki kuzyn tak jak William Collins z “Dumy i uprzedzenia”. Kobieta musiała wyjść dobrze za mąż aby zaopiekować się swoją matką oraz rodzeństwem. Stare panny często pozostawały na utrzymaniu swoich braci, którzy mogli pracować. Praca dla kobiet była bardzo ograniczona.
Sama Jane Austen pisała dużo i była zachęcana przez ojca do tego, ale przez długi czas nic nie zarabiała. Za wydanie “Rozważnej i romantycznej” Austen zapłaciła £460. To pierwsze wydanie to było 750 egzemplarzy. Sprzedano je w ciągu dwóch lat i Austen zarobiła £140. Książka była wydana w trzech tomach, a na okładce jako autorkę podano “Pewną panią” (ang. “A Lady”).
Drugą książkę czyli “Dumę i uprzedzenie” opublikowano w 1813 roku. Na okładce napisano, że powieść napisała autorka “Rozważnej i romantycznej. Tym razem Austen nie bawiła się w płacenie za wydanie tylko zażądała od wydawcy £150 za prawa do wydawania. Dostała tylko £110. Za pierwszą książę była odpowiedzialna i gdyby się nie sprzedała Austen musiałaby za to zapłacić. W 1813 nie wiedziała jeszcze, że pierwsza książka się sprzedała w całości i że zarobiła £140, tak więc podjęła tą decyzję, że sprzedała prawa do wydawania swojej drugiej książki, która okazała się najbardziej znaną. W tej drugiej powieści warto zwrócić uwagę na relację Lizzy z siostrą i ojcem. Bardzo to przypominało prawdziwe relacje autorki z siostrą Kasandrą oraz ojcem pastorem.
Trzecią wydaną w 1814 książką był “Mansfield Park”. W tej książce jest poruszona sprawa niewolnictwa. Już sam tytuł zdaje się do tego nawiązywać. Lord Mansfield podczas procesu w sądzie powiedział, że “angielskie powietrze jest zbyt czyste, aby oddychali nim niewolnicy”. Chodziło o to, że każdy niewolnik przywieziony do Anglii automatycznie miał zostać uwolniony. Główną bohaterka tej powieści jest Fanny Price. Jest ona córką ubogiej krewnej i zostaje wybrana spośród swojego rodzeństwa aby zostać adoptowaną przez bogatszych krewnych. Podobny los spotkał trzeciego brata autorki. Edward został adoptowany przez rodzinę o nazwisku Knight i był później znany jako Edward Knight. Zapewnił on matce i swojej siostrze dom w posiadłości, którą odziedziczył po ludziach, którzy go adoptowali. Ostatnie lata życia Jane Austen spędziła właśnie w domu w Chawton, domu, który dostała od brata Edwarda.
Czwarta powieść wydana w 1815 roku to Emma. Autorka nauczyła się już na błędach z przeszłości, że nie warto sprzedawać praw do swoich książek i sama wydała tą powieść. Mimo, że to czwarta książka na okładce wspomniała tylko o drugiej powieści. Czytamy tam, że “Emmę” napisała autorka “Dumy i uprzedzenia”. Widać z tego, że już wtedy ta druga powieść była najpopularniejsza. Ta czwarta powieść czyli “Emma” została zadedykowana księciu regentowi. Wcale nie dlatego, że Jane Austen go lubiła, ale dostała taki rozkaz od królewskiego bibliotekarza, który twierdził, że książe regent lubi powieści Austen. W pierwszych trzech powieściach Austen opisywała kobiety, które były zmuszone szukać męża albo żyć w biedzie. Ta czwarta powieść opisuje losy bogatej Emmy, która zaraz na początku zapowiada, że nie wyjdzie za mąż, bo nie musi. Austen przedstawia w tej powieści dość humorystyczną postawę snobistycznej panny, która początkowo uważa, że wszystko wie najlepiej. Mimo tych wad dla wielu jest to jedna z ulubionych postaci z książek Austen.
Piąta powieść to “Opactwo Northanger”. Została ona wydana w 1818 czyli rok po śmierci Jane Austen. Ta książka przypomina trochę “Don Kichota”. Opowiada historię dziewczyny, która naczytała się powieści gotyckich i wierzy, że prawdziwe życie wygląda tak jak fabuła takiej książki. Wyjaśniając tytuł. Król Henryk VIII zarekwirował wszystkie klasztory i sprzedał je ludziom prywatnym. Tak więc tytułowe “Opactwo” to miejsce, które w przeszłości było klasztorem, a teraz jest siedzibą generała Tilneya.
Szósta powieść to wydane także w 1818 roku “Perswazje”. Jest to moja ulubiona powieść tej autorki. “Opactwo” i “Perswazje” zostały w tym 1818 roku razem w czterech tomach. Na okładce dalej nie było nazwiska Jane Austen. Akcja książki dzieje się w 1814 roku. Jest to ważne dla czytelnika. Przypomnę, że to był rok spokoju. Napoleon był na Elbie. Jednak czytelnik czytający wtedy wiedział, że choć książka kończy się happy endem w 1814, to w następnym roku wojna odżyje na nowo i bohaterowie będą musieli wypłynąć na wojnę. Chociaż więc wojna nie jest wspomniana wprost to czytelnik w tamtych czasach wiedział co znaczy rok 1814. Podobnie jak pierwsi czytelnicy Pana Tadeusza wiedzieli co oznaczał rok 1812.
Wiele osób wierzy, że Austen napisała tylko tych 6 powieści. Jeden z brytyjskich czytelników zażartował kiedyś i gdy go zapytano ile powieści przeczytał powiedział: “Wszystkie sześć”. Miał oczywiście na myśli tych sześć najbardziej znanych powieści Austen. Jednak w 1871 roku czyli 54 lata po śmierci opublikowano drugie wydanie biografii Austen napisanej przez jej najstarszego brata Henry’iego. W tym drugim wydaniu dodano nigdy nie opublikowaną krótką nowelę epistolarną. Wydawca na grzbiecie tego wydania umieścił tytuł “Lady Susan”. Dawało to wrażenie, że jest to gruba książka podczas gdy tak naprawdę było to drugie wydanie biografii i tej krótkiej powieści. Wg wielu badaczy “Lady Susan” jest najstarszą ukończoną książką Austen. Nie wydała jej jednak za życia. Dlaczego? Większość bohaterek jej książek jest moralnie dobra (...)

“Wowa, Wołodia, Władimir. Tajemnice Rosji Putina” to książka wydana w 2016 roku. Teraz wznowiono ją w marcu 2022 roku czyli miesiąc po rosyjskiej agresji na Ukrainie. Autorka przedstawia trudne dzieciństwo Putina. Próbuje też wyjaśnić jego współczesne postępowanie tym dzieciństwem. Współczesna propaganda przedstawia jego dzieciństwo inaczej. Dlaczego demokracja w Rosji tak szybko się skończyła.

wymienione książki:
Krystyna Kurczab-Redlich - Wowa, Wołodia, Władimir. Tajemnice Rosji Putina
https://lubimyczytac.pl/ksiazka/5008710/wowa-wolodia-wladimir-tajemnice-rosji-putina
Bill Browder - Czerwony alert. Jak zostałem wrogiem numer jeden Putina (2015)
https://lubimyczytac.pl/ksiazka/4981366/czerwony-alert-jak-zostalem-wrogiem-numer-jeden-putina

niektóre daty:
9 sierpnia 1999 - premier
31 grudnia 1999 - pełnił obowiązki prezydenta po rezygnacji Jelcyna
sierpniu 2000 - zatonięcie Kurska
październiku 2002 - ataki terrorystów czeczeńskich na Teatr na Dubrowce w Moskwie
7 maja 2004 - druga kadencja
wrześniu 2004 - atak na szkołę w Biesłanie
7 maja 2008 - Miedwiediew prezydentem, a Putin premierem
20 stycznia 2009 - Obama zostaje prezydentem
6 marca 2009 - Sekretarz Stanu Hillary Clinton z czerwonym przyciskiem "Reset" ("peregruzka")
listopad 2009 - pobicie prawnika w moskiewskim więzieniu
4 marca 2012 - prezydent Putin (3 raz)
7 lutego 2014 - 22. Zimowe Igrzysa Olimpijskie w Soczi
20 lutego – 26 marca 2014 Aneksja Krymu przez Rosję
18 marca 2018 - prezydent Putin (po raz 4 został prezydentem na 6 lat)
24 lutego 2022 - Inwazja Rosji na Ukrainę

Film “Polityka” 2019 - Patryk Vega
1998-2005 - burmistrz gminy Brzeszcz
10 i 24 maja 2015 - wybory prezydenckie
25 października 2015 - wybory parlamentarne
10 lutego 2017 - wypadek w Oświęcimiu
7 grudnia 2017 - głosowanie w sprawie wotum nieufności
23–26 maja 2019 - wybory do Parlamentu Europejskiego

Małgorzata Jurkowska
https://wartoczytac.wixsite.com/start

Rozmowa o książce "Nasze prywatne Bohaterki. Jesteś jedną z nich…"
https://www.spreaker.com/user/bilberry/dok76-krotkie-recenzje
Rozmowa o książce "Beata Szydło - zerwana umowa?"
https://www.spreaker.com/user/bilberry/dok77-beata-szydlo

M.B. Morgan jest autorką książki "Naucz mnie kochać". Część akcji książki dzieje się na Zanzibarze. Książka porusza też temat historii niewolnictwa na Zanzibarze.

Link do książki w wydawnictwie Amare
https://wydawnictwo-amare.pl/ksiazka/naucz-mnie-kochac/

Link do książki w Empiku
https://www.empik.com/naucz-mnie-kochac-morgan-m-b,p1298394954,ksiazka-p

Link do Instagrama MB Morgan
https://www.instagram.com/m.b_morgan/

14 czerwca 1946 - Donald urodził się w nowojorskiej dzielnicy Queens
7 kwietnia 1977 - ślub Donalda i Czeszki (Ivana Zelníčková) - dzieci: Donald Jr., Ivanka, Eric
26 września 1981 - śmierć starszego brata Freda (alkoholizm)
1986 - odnowienie lodowiska Wollman Rink w Central Parku
1989 - Trump poznaje późniejszą drugą żonę Marla Maples - córka: Tiffany
1992 - cameo w filmie Kevin sam w Nowym Yorku (hotel Hotel Plaza)
2000 - prawybory w Partii Reform (centrowa partia Rossa Perota)
2003 - reality show, The Apprentice
22 stycznia 2005 - ślub Donalda i Melanii (obecni między innymi Hillary i Bill Clinton)
16 czerwca 2015 - ogłosił, że będzie ubiegał się o nominację Partii Republikańskiej
8 listopada 2016 - wybory, Trump - 304 głosy elektorskie, Clinton - 227 głosów elektorskich
14 maja 2018 Ambasada Stanów Zjednoczonych w Jerozolimie została otwarta

Książka Darka na stronie wydawnictwa Novae Res
https://novaeres.pl/katalog/tytuly?szczegoly=cena_wolnosci_kamien_wegielny,druk

Darek Tokarski, fanpage na facebooku
https://www.facebook.com/DWTstrona/

link do książek Darka na lubimyczytac.pl
https://lubimyczytac.pl/ksiazka/4893894/cena-niesmiertelnosci-bursztynowa-zagadka
https://lubimyczytac.pl/ksiazka/4991866/cena-wolnosci-kamien-wegielny