หลบมุมอ่าน

หนังสือเล่มโปรดของ ณัตชา กิตติปัณณ์ อาทิ “ปรัชญาชีวิต” ของ คาลิล ยิบราน, “เจ้าชายน้อย” ของ อองตวน เดอ แซ็งเต็กซูเปรี, “สูญสิ้นความเป็นคน” ของ ดะไซ โอซามุ, “1000 ปี แห่งความรื่นรมย์และขมขื่น” ของ อ้าย เว่ยเว่ย ฯลฯ ต่างมีอิทธิพลต่อความคิดในแต่ละช่วงวัย ประสบการณ์ และการเติบโต เธอพูดถึงการอ่านของตัวเอง ว่าไม่ต่างจากลมหายใจ และเคยถูกช่วยชีวิตเพราะหนังสือ

#หลบมุมอ่าน ชวน ณัตชา กิตติปัณณ์ มาร่วมพูดคุยถึงการอ่านแสนสุขในแต่ละโมงยาม ทำไม “ปรัชญาชีวิต” จึงเป็นหนังสือที่เธอพกติดตัวตลอดเวลาเดินทาง และในฐานะคนเคยทำงานในร้านหนังสือ เธอมีร้านหนังสือในฝันแบบไหนกันนะ 

หนังสือ #ทุนนิยมอาหาร กับขบวนการเคลื่อนไหวเกี่ยวกับอาหารและภาคเกษตร นำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับระบบอาหารและความสัมพันธ์กับผู้คนในฐานะผู้บริโภค ว่าอาหารในชีวิตประจำวันสัมพันธ์กับระบบนิเวศ สภาวะอากาศ ประวัติศาสตร์ ชนชั้น สีผิว รายได้ ฯลฯ รวมถึงขบวนการเคลื่อนไหว อาทิ ขบวนการเกษตรกรรมทางเลือก ขบวนการสโลว์ฟู้ด ขบวนการความยุติธรรมทางอาหาร อธิปไตยทางอาหารท่ามกลางการเปลี่ยนแปลง ประเด็นต่าง ๆ ในหนังสือเป็นการสร้างทางเลือกที่จะนำไปสู่ความยั่งยืนทางอาหารและการสร้างความตระหนักรู้ ซึ่งเป็นกรณีศึกษาจากของต่างประเทศ

ผศ.ดร.สร้อยมาศ รุ่งมณี อาจารย์ประจำวิทยาลัยพัฒนศาสตร์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ผู้เขียน #ทุนนิยมอาหาร ร่วมพูดคุยใน #หลบมุมอ่าน ถึงระบบทุนนิยมอาหารที่ยั่งยืน ดีต่อสุขภาพ ยุติธรรม และเป็นประชาธิปไตย

อาจารย์ทิพภา ปลีหะจินดา จะมาร่วมพูดคุยกับ #หลบมุมอ่าน เกี่ยวกับบทบาท/ความสำคัญของบรรณารักษ์และห้องสมุดจากยุคเปลี่ยนผ่านสู่ยุคดิจิทัล ความเป็นมาของ “ห้องสมุดยับ เอี่ยน ฉ่อย” ประจำเมืองเก่าสงขลา พื้นที่ทางสังคมของชุมชน แหล่งศึกษาค้นคว้า เชื่อมผู้คนเชื่อมโลกผ่านหนังสือ การอ่าน เรื่องเล่า และกิจกรรม

ปรัชวิชญ์ บุญยะวันตัง นักเขียน กวี นักอ่าน ผู้ก่อตั้งร้านหนังสือ #นกนางแอ่น (Swiftlet Books hop & Coffee) ในจังหวัดพัทลุง ร่วมพูดคุยกับ #หลบมุมอ่าน เกี่ยวกับความทรงจำวัยเด็กที่มีต่อร้านหนังสือ การอ่าน ห้องสมุดของโรงเรียน การเติบโตไปกับการอ่านในแต่ละช่วงเวลา ชีวิตการเป็นนักเขียน/กวีกับผลงานสามเล่ม ได้แก่ หนังสือบทกวี “การเดินอากาศบางประการ”, แคนโต้สภาวะสามบรรทัด “สิโรรสมีรสฝาด”, นิยายเรื่อง “การกลับมาของกลับไป” และการสร้างพื้นที่บทสนทนากับผู้คน บทกวี หนังสือทำมือ กิจกรรม เวิร์คชอป ภายในร้านหนังสือนกนางแอ่น

การตระหนักและรับรู้เกี่ยวกับเรื่องสิทธิมนุษยชน ด้านหนึ่งสามารถสื่อสารผ่านหนังสือและงานวรรณกรรม เพื่อให้ผู้อ่านได้ซึมซับเรื่องราวระหว่างบรรทัด

#หลบมุมอ่าน ชวน อาจารย์งามศุกร์ รัตนเสถียร อาจารย์ประจำสถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล มาเล่าถึงหนังสือเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชน ได้แก่ #แมวแห่งบูเก๊ะกรือซอ ของ กนกพงศ์ สงสมพันธุ์, #เด็กเก็บว่าว (The Kite Runner) ของ ฮาเหล็ด โฮเซนี แปลและเรียบเรียงเป็นไทยโดย วิษณุฉัตร วิเศษสุวรรณ ในวาระครบรอบ 20 ปีวรรณกรรมเรื่องเด็กเก็บว่าว และ #อ่อนหวานและหาญกล้า ของ ร เรือในมหาสมุทร

เหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 และ 6 ตุลาคม 2519 เป็นสองเหตุการณ์ในหน้าประวัติศาสตร์ของไทย ได้ถูกบันทึกไว้หลากหลายรูปแบบ เช่น หนังสือ บันทึก วรรณกรรม ดนตรีและบทเพลง งานวิชาการ งานวิจัย และหนึ่งในนั้นมีหนังสือหลายเล่มและผลงานศิลปะหลากหลายรูปแบบของสินธุ์สวัสดิ์ ยอดบางเตย ศิลปิน นักคิด นักเขียน และผู้ได้รับรางวัลศรีบูรพา ประจำปี 2562 ได้บันทึกประวัติศาสตร์ในช่วงเวลานั้น รวมถึงบทบาทของ #แนวร่วมศิลปินแห่งประเทศไทย ซึ่งเป็นหมุดหมายสำคัญของประวัติศาสตร์ศิลปะไทย

#หลบมุมอ่าน ชวน สินธุ์สวัสดิ์ ยอดบางเตย มาร่วมพูดคุยเพื่อฉายภาพดรุณแห่งชีวิตในทางและเวลา สิ่งที่หล่อหลอมแนวคิดทางสังคม การเมือง ศิลปวัฒนธรรม ตั้งแต่วัยเยาว์จนถึงปัจจุบัน

#สยามโมเดิร์นเกิร์ล หนังสือนำเสนอให้เห็นถึงพื้นที่และบทบาทของผู้หญิงในสังคม ผ่านอาชีพนางผดุงครรภ์และนางพยาบาล ซึ่งเป็นกลุ่มอาชีพแรก ๆ ที่ผู้หญิงเข้าไปเกี่ยวข้อง และยังเป็นเครื่องมือในการแสดงออกถึงความทันสมัย

#หลบมุมอ่าน ชวน ผศ.ดร.ภาวิณี บุนนาค ผู้เขียน สยามโมเดิร์นเกิร์ล มาร่วมพูดคุยถึงความเปลี่ยนแปลงในแต่ละช่วงเวลาของอาชีพนางผดุงครรภ์และนางพยาบาล สิ่งที่ต้องเผชิญภายใต้ข้อจำกัดทางสังคม วัฒนธรรม การเมือง มาตรฐานแบบตะวันตก และเรื่องราวของพวกเธอทุกคนคือฟลอเรนซ์ ไนติงเกล แห่งสยาม

หนังสือ #แบบเรียนไทย นอกจากจะเป็นสื่อทางการเรียนการสอนในแต่ละยุคสมัยแล้ว ยังเป็นสื่อที่สะท้อนบริบทสังคม การเมือง วัฒนธรรม และประวัติศาสตร์ในมิติต่าง ๆ

#หลบมุมอ่าน ชวน ธนภัทร สายพรหม ผู้สนใจเรื่องเกี่ยวกับภาษาและวรรณคดี มาร่วมพูดคุยถึงพลวัตและวิวัฒนาการแบบเรียนไทย ตั้งแต่ยุคสมัยรัชกาลที่ 5 ไล่เลียงสู่ยุคเปลี่ยนแปลงการปกครอง, ยุคสงครามเย็น จนถึงยุคปัจจุบัน

หนังสือรวมบทกวีไร้ฉันทลักษณ์ #ไกลกว่ารั้วบ้านของเรา ซึ่งเข้ารอบสุดท้ายรางวัลซีไรต์ ปี 2559 ผลงานของ โรสนี นูรฟารีดา ได้มีการนำมาตีความและสร้างสรรค์ข้ามศาสตร์ ปรากฏในสื่อรูปแบบอื่น อาทิ คลิปวีดีโอ ละครเวที ภาพยนตร์สารคดี ซึ่งทำให้สถานะของ #ไกลกว่ารั้วบ้านของเรา เป็นสะพานเชื่อมทางวัฒนธรรมในหลากหลายแขนง

#หลบมุมอ่าน ชวน โรสนี นูรฟารีดา มาร่วมพูดคุยถึง #ไกลกว่ารั้วบ้านของเรา ตลอดระยะเวลา 7 ปีที่ผ่านมาทั้งในประเทศและในต่างประเทศ การนิยาม #สารคดีในรูปแบบของบทกวี หรือ #บทกวีสารคดี หรือ Documentary Poetry ของหนังสือเล่มนี้ รวมถึงภารกิจล่าสุดของกวี ในฐานะวิทยากรพิเศษร่วมเสวนาในงานวรรณกรรมนานาชาติ Payakumbuh Poetry Festival 2023 ที่เกาะสุมาตรา ประเทศอินโดนีเซีย

การประกวดนางงามในยุคแรกเริ่มของสังคมไทยสัมพันธ์กับการเมือง แนวคิด นโยบายของรัฐ และยังสะท้อนถึงการเปิดพื้นที่ บทบาทให้กับผู้หญิงที่แต่เดิมต้องอยู่กับเหย้าเฝ้ากับเรือน ได้เริ่มออกมาในพื้นที่สาธารณะ รวมถึงการเป็นสัญลักษณ์ของความทันสมัย

#หลบมุมอ่าน ชวน ณัฐธิดา ทองเกษม นักประวัติศาสตร์นางงาม ผู้เขียนวิทยานิพนธ์เรื่อง “การเมืองและผลประโยชน์ในการประกวดนางงามระดับท้องถิ่น” และสนใจศึกษาเรื่องเครือข่ายอำนาจในการประกวดนางสาวไทย ทศวรรษ 2470-2540 มาร่วมพูดคุยถึงพลวัตการประกวดนางงามในสังคมไทยตั้งแต่ยุคแรกเริ่มจนถึงปัจจุบัน ผ่านมุมมองประวัติศาสตร์สังคมการเมือง และเศรษฐกิจสร้างสรรค์