หลบมุมอ่าน

#Patani Book Club พื้นที่ของคนรักการอ่านในจังหวัดปัตตานี ที่เปิดโอกาสให้ผู้สนใจมีส่วนร่วมในการนำหนังสือมาพูดคุยแลกเปลี่ยนและการออกแบบกิจกรรมร่วมกันเพื่อสร้างสิ่งแวดล้อมแห่งการอ่าน

#หลบมุมอ่าน ชวน อารีฟีน โสะ แห่ง Patani Book Club มาร่วมพูดคุยถึงที่มาและแรงบันดาลใจในการสร้างกลุ่ม ร้านหนังสือในจังหวัดปัตตานี เพื่อน ๆ ที่มารวมกลุ่มกันอ่านอะไรกันบ้าง รวมถึงหนังสือเล่มโปรดของเขาอย่างผลงานนวนิยายชุดจตุรภาคเกาะบูรูของปรามูเดีย อนันตา ตูร์

#พระจันทร์เดือนกันยา นวนิยายเรื่องแรกของ กันย์นรา พิชาพร (นามปากกาของ สุพร นราพิชญ์) ที่บอกเล่าเรื่องราวชีวิตของผู้หญิงชาวจีนในฐานะลูกสาว ลูกสะใภ้ และแม่เลี้ยงเดี่ยว ลำดับเหตุการณ์ตั้งแต่ พ.ศ.2496 จนถึง พ.ศ. 2563 ระยะ 67 ปีของชีวิตและประสบการณ์ที่ดำเนินไปพร้อมกับวิถีชีวิต วัฒนธรรมของครอบครัวชาวจีน

#หลบมุมอ่าน ชวนนักเขียนเจ้าของผลงานมาพูดถึงเส้นทางการทำงานเขียน แรงบันดาลใจการอ่าน-การเขียนที่สุพร นราพิชญ์ได้รับจากลูกสาว และงานเขียนอย่าง #สงครามชีวิต ของ ศรีบูรพา ให้อะไรกับเธอ

อาจารย์วรเชษฐ เขียวจันทร์ นักวิชาการอิสระด้านมานุษยวิทยา นักเขียน เจ้าของสำนักพิมพ์ วิทยากร และผู้ก่อตั้ง “Book Towns หนังสือเปลี่ยนเมือง” จะมาร่วมพูดคุยกับ #หลบมุมอ่าน เกี่ยวกับแรงบันดาลใจในการส่งต่อการอ่านในส่วนภูมิภาคที่จังหวัดพัทลุงและจังหวัดปัตตานี รวมถึงหนังสือเล่มที่เปลี่ยนชีวิตในช่วงวัยเด็กและช่วงศึกษาต่อระดับปริญญาโทและปริญญาเอก อาจารย์วรเชษฐบอกว่า การเป็นเด็กวัดในวัยเด็กทำให้มีโอกาสเข้าถึงหนังสือและการอ่าน เรามาฟังกันว่าหนังสือนอกจากเปลี่ยนชีวิตคนอ่านแล้ว หนังสือเปลี่ยนเมืองและสร้างวัฒนธรรมการอ่านได้อย่างไร

“ผมเป็นเด็กวัดและการเข้าถึงหนังสืออย่างมีข้อจำกัด ในวัยเด็กของเราพอเราไปอยู่วัด เราจึงได้เห็นหนังสือบ้าง” อาจารย์วรเชษฐ เขียวจันทร์ กล่าว

ผศ.ดร.วราภรณ์ ฉัตราติชาต อาจารย์ประจำคณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และนักวิจัยแลกเปลี่ยนของ LABOUR Project มาร่วมพูดคุยกับ #หลบมุมอ่าน และพาผู้ฟังไปทำความรู้จักมอลโดวาจากการเป็นนักวิจัยที่นั่น ผ่านพิพิธภัณฑ์วรรณกรรม นักเขียน/ผลงานของนักเขียน ห้องสมุด และร้านหนังสือ ซึ่งสะท้อนประวัติศาสตร์ของมอลโดวาจากมุมมองที่หลากหลาย

สามารถอ่านบันทึกจากต่างแดนของนักวิจัย ในเว็บไซต์ South Asia Insight https://southasiainsight.com

ธนกร การิสุข นักศึกษาระดับปริญญาตรี ภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จะมาร่วมพูดคุยกับ #หลบมุมอ่าน เกี่ยวกับความสนใจในประเทศเวียดนาม การเดินทางครั้งล่าสุดของเขาในเมืองเดียนเบียนฟู การไปเยือนพิพิธภัณฑ์ชัยชนะครั้งประวัติศาสตร์แห่งเดียนเบียนฟู เรื่องราวในวาระครบรอบ 70 ปี สมรภูมิเดียนเบียนฟู (7 พฤษภาคม 1954-7 พฤษภาคม 2024) หนังสือที่เป็นแรงบันดาลใจให้ไปเยือนเวียดนาม รวมถึงมุมมองต่อการรบที่เดียนเบียนฟูว่าเป็นจุดเปลี่ยนของประวัติศาสตร์อาณานิคมของอินโดจีนอย่างไร

#เฟมินิสต์แบบบ้านๆ หนังสือความเรียงประสบการณ์ในช่วงชีวิตของคนทำงานทางสังคมของผู้เขียนคือ จะเด็จ เชาวน์วิไล ผู้อำนวยการมูลนิธิหญิงชายก้าวไกล ซึ่งถ่ายทอดเรื่องราวตั้งแต่วัยเด็ก วัยเรียน และวัยทำงาน สะท้อนให้เห็นถึงการถูกบ่มเพาะจากแม่ เรียกได้ว่า #เฟมินิสต์เริ่มต้นจากที่บ้านของแท้ ต่อมาเมื่อเข้าศึกษาต่อในระดับมหาวิทยาลัย การทำกิจกรรมร่วมกับรุ่นพี่และเพื่อน ๆ การลงสนามเพื่อเรียนรู้ชีวิตของคนงาน การเผชิญกับข้อท้าทายในฐานะคนทำงานทางสังคม และสิ่งที่ทำให้ยืนหยัดมาจนถึงปัจจุบัน

หนังสือ #เฟมินิสต์แบบบ้านๆ มีความสำคัญในฐานะบันทึกประวัติศาสตร์การต่อสู้ของคนงานคนเล็ก ๆ ในโรงงานและคนทำงานทางสังคม ที่รวมตัวรวมพลังกันเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิและสวัสดิการของคนในสังคม

#หลบมุมอ่าน ชวน จะเด็จ เชาวน์วิไล มาร่วมพูดคุย ชีวิตในแต่ละช่วงตั้งแต่เด็กจนถึงปัจจุบันว่า เฟมินิสต์แบบบ้านๆ และบริบทของคนงานตั้งแต่ยุคที่เขาเริ่มต้นทำกิจกรรมจนถึงในอนาคต มีความเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร โดยเฉพาะคนงานตอนนี้ไม่ได้จำกัดแต่ในโรงงานอีกต่อไป แต่พวกเขาไปอยู่ตามแพลตฟอร์มต่าง ๆ และมีคนงานอีกจำนวนหนึ่งที่เป็นชาวต่างชาติ ซึ่งต้องคำนึงถึงสิทธิและสวัสดิการของกลุ่มนี้เช่นกัน

งามศุกร์ รัตนเสถียร อาจารย์ประจำสถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา ผู้มีความสนใจพม่า (เมียนมา) และใช้หนังสือเป็นหนึ่งในการทำความเข้าใจสถานการณ์ของพม่าตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน จะมาร่วมพูดคุยกับ #หลบมุมอ่าน ผ่านหนังสือแปลสามเล่ม ได้แก่ ร้าวรานในวารวัน (The Glass Palace) ของ Amitav Ghosh, พม่ารำลึก (Burmese Days) ของ George Orwell และ เปียโนจูนเนอร์ (The Piano Tuner) ของ Daniel Mason ซึ่งแต่ละเล่มสะท้อนและนำเสนอพม่าในแต่ละยุคสมัยแล้วเชื่อมโยงมาจนถึงยุคปัจจุบัน

บริษฎ์ พงศ์วัชร์ ผู้ก่อตั้งร้านหนังสือ SOMEWHERE BOOKSHOP นักเขียนเจ้าของผลงานเรื่อง “WALTZ เต้นรำในวอดวาย” และเรื่อง “SOMEWHERE BOOKSHOP” จะมาร่วมพูดคุยเกี่ยวกับการเติบโตทางการอ่านของเขาท่ามกลางหนังสือของคุณพ่อและคุณแม่ การใช้หนังสือเป็นสะพานเพื่อไปหาคนอื่นๆ การทำให้หนังสือ/การอ่านเชื่อมโยงกับผู้คนผ่านร้านหนังสือ SOMEWHERE BOOKSHOP ที่ทำให้คุณคนอ่านรู้สึกใจฟูกับการเดินทางเล็กๆ ในร้านแห่งนี้ และมาฮีลใจกันต่อว่า “จริงๆ เราหลงรักคนผิดได้นะ” ปักหมุดไปร้านหนังสือประตูสีแดงๆ กับ #หลบมุมอ่าน

อานนท์ ชวาลาวัณย์ ผู้ก่อตั้ง #พิพิธภัณฑ์สามัญชน ซึ่งเขาเรียนทางด้านประวัติศาสตร์ เป็นคนชอบเที่ยวพิพิธภัณฑ์ และสนใจการเมือง จะมาร่วมพูดคุยกับ #หลบมุมอ่าน ถึงที่มาของการก่อตั้งพิพิธภัณฑ์ในรูปแบบออนไลน์, เรื่องเล่าจากสิ่งของจัดแสดงอย่างสื่อสิ่งพิมพ์, มิติวิถีชีวิตทางการเมืองของผู้คน, การทำแหล่งเรียนรู้และมิวเซียมอิสระภายใต้ข้อจำกัดของผู้ก่อตั้งเพื่อเป็นทางเลือกแก่ผู้สนใจ พร้อมกับพาผู้ฟังเที่ยวไปในบางพิพิธภัณฑ์ และกิจกรรม #อ่านออกเสียงอภิวัฒน์สยาม

“ในพิพิธภัณฑ์สามัญชนเราจะเสนอว่า ในทุกการเคลื่อนไหว ในทุกปรากฏการณ์ ในทุกการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางนโยบายของรัฐ ส่วนหนึ่งมาจากการเคลื่อนไหว การผลักดันของภาคประชาชน การเคลื่อนไหวของประชาชนจึงนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงในโครงสร้างใหญ่” อานนท์ ชวาลาวัณย์ กล่าวในการพูดคุยกับ #หลบมุมอ่าน

สมาน อู่งามสิน นักสะสมหนังสือ มาร่วมพูดคุยกับหลบมุมอ่าน เกี่ยวกับประสบการณ์ชีวิตช่วงเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 และอิทธิพลของหนังสือ “โฉมหน้าศักดินาไทย” ผลงานของ จิตร ภูมิศักดิ์ ซึ่งเป็นหนังสือเล่มแรกที่เขาอ่านจบในวันเดียว ต่อมาเขาและเพื่อน ๆ ได้ก่อตั้งห้องสมุดที่บ้านของเพื่อนเพื่อเป็นพื้นที่แลกเปลี่ยนทางความคิด การอ่านที่หลากหลายจึงนำไปสู่การสะสมหนังสือประเภทต่าง ๆ เช่น หนังสือประวัติศาสตร์สังคมการเมือง ปรัชญา ศาสนา วรรณกรรม และวัฒนธรรม ปัจจุบัน สมานมีหนังสือสะสมมากกว่าหมื่นเล่ม ทั้งหนังสือทั่วไปและหนังสือหายาก

#หลบมุมอ่าน ชวนคุณผู้ฟัง มารับฟังเรื่องราวของ สมาน อู่งามสิน ในแต่ละช่วงเวลาตั้งแต่ก่อนปี พ.ศ. 2516 จนถึงปัจจุบัน ว่าชีวิต ประสบการณ์ การอ่านหนังสือ การสะสมหนังสือ การทำสำนักพิมพ์ และหนังสือที่เขานำมาแนะนำในรายการ ล้วนเชื่อมโยงและเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์สังคม แล้วปิดท้ายด้วยการพาผู้ฟังไปทำความรู้จักกับกลุ่ม “The Bedouin-สู่การแสวงหา สู่การเรียนรู้”