Joseba Aurkenerenak esan digunez, batzuek diote, marinelek ekarri zutela Agate Deuna siziliarra goraipatzeko ohitura Euskal Herrira. Beste batzuek aldiz, jai hau zaharragoa dela diote. Neguko solstizioaren ondorengo jaietako bat izan liteke, lurra iratzartzeko erritmopean. Abere gisa irudikatzen baita euskal usadioan Agate Deuna.