เมื่อเห็นอยู่โดยถูกต้อง ย่อมเบื่อหน่าย

เพราะความสิ้นไปแห่งนันทิ

จึงมีความสิ้นไปแห่งราคะ

เพราะความสิ้นไปแห่งราคะ

จึงมีความสิ้นไปแห่งนันทิ

เพราะความสิ้นไปแห่งนันทิและราคะ

กล่าวได้ว่า "จิตหลุดพ้นแล้วด้วยดี" ดังนี้.

ภิกษุทั้งหลาย ! ภิกษุเป็นผู้ไม่เขี่ยไข่ขาง เป็นอย่างไรกันเล่า ?

ภิกษุทั้งหลาย ! ภิกษุในกรณีนี้

ไม่อดกลั้น (อธิวาเสติ) ไม่ละ (น ปชหติ)

ไม่บรรเทา (น วิโนเทติ) ไม่ทำให้สิ้นสุด (น พยนฺตีกโรติ) ไม่ทำให้หมดสิ้น (น อนภาวงุคเมติ)

มิคชาละ !

ภิกษุผู้ไม่ประกอบพร้อมแล้ว

ด้วยการผูกจิตติดกับอารมณ์ด้วยอำนาจแห่งความเพลิน

นั่นแล เราเรียกว่า "ผู้มีการอยู่อย่างอยู่ผู้เดียว"

เรากล่าวว่า

"ผู้ใด เพลิดเพลินอยู่ ในสิ่งที่เป็นทุกข์

ผู้นั้น ย่อมไม่หลุดพ้นไปได้จากทุกข์" ดังนี้.

เรากล่าวว่า

"ผู้ใด เพลิดเพลินอยู่ ในสิ่งที่เป็นทุกข์

ผู้นั้น ย่อมไม่หลุดพ้นไปได้จากทุกข์" ดังนี้.

บุคคลนั้นหนอ

ยังละราคานุสัย อันเกิดจากสุขเวทนาไม่ได้

ยังบรรเทาปฏิฆานุสัย อันเกิดจากทุกขเวทนาไม่ได้

ยังถอนอวิชชานุสัย อันเกิดจากอทุกขมสุขเวทนาไม่ได้

อินทรียสังวร_บทน

อินทรียสังวร_คำอนุโมทนา

อินทรีย์ภาวนาชั้นเลิศ

อานนท์ ! อารมณ์อันเป็นที่ชอบใจ-ไม่เป็นที่ชอบใจ เป็นที่ชอบใจและไม่เป็นที่ชอบใจ อันบังเกิดขึ้นแก่ภิกษุนั้น ย่อมดับไปเร็วเหมือนการกระพริบตาของคน อุเบกขายังคงดำรงอยู่. อานนท์ ! นี้แล เราเรียกว่า อินทรีย์ภาวนาชั้นเลิศในอริยวินัย...

-บาลี อุปริ. ม. ๑๔/๕๔๗๘๕๖.

นี้ไคือ มรรคมีองค์ ๘ อันประเสริฐ คือ

สัมมาทิฏฐิ สัมมาสังกัปปะ

สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ

สัมมาวายามะ ส้มมาสติ สัมมาสมาธิ.