Kerem Önder

خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ بِٱلْحَقِّ ۖ 

يُكَوِّرُ ٱلَّيْلَ عَلَى ٱلنَّهَارِ وَيُكَوِّرُ ٱلنَّهَارَ عَلَى ٱلَّيْلِ ۖ 

وَسَخَّرَ ٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ ۖ كُلٌّ يَجْرِى لِأَجَلٍ مُّسَمًّى ۗ 

أَلَا هُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْغَفَّٰرُ

“Gökleri ve yeri hak ve hikmete uygun olarak yaratmıştır. 

Geceyi gündüzün üzerine örtüyor, gündüzü de gecenin üzerine örtüyor. 

Güneşi ve ayı da koyduğu kanunlara boyun eğdirmiştir. Bunların her biri belli bir zamana kadar akıp gitmektedir. 

İyi bilin ki O, mutlak güç sahibidir, çok bağışlayandır.” (Zümer 5)

إِذَا تُتْلَى عَلَيْهِ آيَاتُنَا  قَالَ أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ 

“Ona âyetlerimiz okununca, “Eskilerin masalları” der.” (Mutaffifin 13)

كَلَّا بَلْ  رَانَ عَلَى قُلُوبِهِم  مَّا كَانُوا يَكْسِبُونَ 

“Hayır, hayır! Doğrusu onların kazanmakta oldukları kalplerini paslandırmıştır.” (Mutaffifin 14)

كَلَّا إِنَّهُمْ عَن رَّبِّهِمْ  يَوْمَئِذٍ لَّمَحْجُوبُونَ 

“Hayır, şüphesiz onlar, kıyamet günü Rablerini görmekten mahrum bırakılacaklardır.” (Mutaffifin 15)

هَلْ جَزَاء الْإِحْسَانِ إِلَّا الْإِحْسَانُ

"İyiliğin karşılığı, yalnız iyilik değil midir?" (Rahman 60)

فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

“O hâlde, Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz?” (Rahman 61)

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ  إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالأَنصَابُ  وَالأَزْلاَمُ 

رِجْسٌ مِّنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ   فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ 

“Ey iman edenler! İçki, kumar, dikili taşlar, fal okları şeytan işi iğrenç şeylerdir. 

Bunlardan kaçının ki kurtuluşa eresiniz.” (Maide 90)

وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّـذ۪ٓي اَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَۜ  اِنَّ رَبَّـنَا لَغَفُورٌ  شَكُورٌۙ 

“Şöyle derler: "Bizden tasayı gideren Allah’a hamdolsun. 

Doğrusu rabbimiz çok bağışlayıcıdır, şükrün karşılığını eksiksiz vermektedir.” (Fâtır 34)

الَّذِي أَحَلَّنَا  دَارَ الْمُقَامَةِ  مِن فَضْلِهِ 

لَا يَمَسُّنَا فِيهَا نَصَبٌ  وَلَا يَمَسُّنَا فِيهَا 

“O, lütfuyla bizi kalınacak yurda yerleştirendir. Bize orada bir yorgunluk dokunmaz. Bize orada usanç da gelmez.” (Fâtır 35)

وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ  حَتَّىٰ نَعْلَمَ ٱلْمُجَٰهِدِينَ مِنكُمْ   وَٱلصَّٰبِرِينَ 

وَنَبْلُوَا۟ أَخْبَارَكُمْ 

“Andolsun, içinizden, cihad edenleri ve sabredenleri belirleyinceye ve durumlarınızı ortaya koyuncaya kadar sizi deneyeceğiz. (Muhammed 31)

قَالَ لَئِنِ اتَّخَذْتَ إِلَهًا غَيْرِي  لَأَجْعَلَنَّكَ مِنَ الْمَسْجُونِينَ 

“Firavun, “Eğer benden başka bir ilâh edinirsen, andolsun seni zindana atılanlardan ederim.” (Şuara 29)

وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ  إِلَى مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِّنْهُمْ 

زَهْرَةَ الْحَيَاةِ الدُّنيَا  لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ 

وَرِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَأَبْقَى 

“Onlardan bazı kesimlere, kendilerini sınamak için dünya hayatının süsü olarak verdiğimiz şeylere gözünü dikme. Rabbinin rızkı daha hayırlı ve daha kalıcıdır.” (Tâhâ 131)

قَالَ تَزْرَعُونَ سَبْعَ سِنِينَ دَأَبًا   فَمَا حَصَدتُّمْ فَذَرُوهُ فِى سُنۢبُلِهِۦٓ 

إِلَّا قَلِيلًا مِّمَّا تَأْكُلُونَ ﴿٤٧﴾

“Yûsuf dedi ki: “Yedi yıl âdetiniz üzere ekin ekeceksiniz. Yiyeceğiniz az bir miktar hariç, biçtiklerinizi başağında bırakın.” (Yusuf 47)

رُّسُلًا مُّبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ  لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى ٱللَّهِ حُجَّةٌۢ بَعْدَ ٱلرُّسُلِ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَزِيزًا حَكِيمًا

“Müjdeleyiciler ve uyarıcılar olarak peygamberler gönderdik ki, peygamberlerden sonra insanların Allah’a karşı bir bahaneleri olmasın. Allah, mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.” (Nisâ 165)

Bil ki, bu söz de, yahudilerin şüphesine bir cevaptır. Bu şöyle izah edilir; Peygamber göndermekten maksat, insanları, Allah'a kulluk ile meşgul olmaları mukabilinde müjdeleyip kulluktan yüz çevirmeleri halinde de, onları uyarmaktır. İşte peygamber göndermenin esas maksadı budur. Bu maksat hasıl olunca, gaye kemâle ermiş, amaç tamamlanmış olur. Bu esas maksat, bu matlûb ve gayenin izahını ihtiva eden kitabın indirilmesiyle (inzal) hasıl olur.

Kitabın Parça Parça İndirilmesinin Faydası

Malumdur ki, bu gayenin durumu, o kitabın levhalar üzerinde yazılı olup olmamasıyla, bir defada veyahut da parça parça nazil olmasıyla değişmez. Hatta, "Kitabın parça parça, (müneccemen) indirilmesi, insanların menfaatine daha elverişlidir" denilirse, bu daha evlâdır. Çünkü kitap bir defada indirilirse, mükellefiyetler (bir anda) çoğalmış olur, hep birden mükellefe yöneltilmiş olur ki, bu durumda onu kabul edip yapmak insanlara zor ve ağır gelir. İşte bu sebepten dolayı, Musa (a.s)'nın kavmi, inadda ısrâr etti ve bu mükellefiyetleri kabul etmedi. Ama kitap, peyderpey ve parça parça indirildiği zaman böyle olmaz. Aksine, mükellefiyetler azar azar, kısım kısım iner ve o zaman, topluluk (daha kolay) inkıyâd ve itaat eder. Bu cevabın özü şudur: Peygamberler göndermekten ve kitaplar indirmekten maksat, ı'zâr (özür kapısını kapatmak) ve inzâr etmek, korkutmak, sakındırmaktır. Bu maksat, kitap bir defada indirilse de indirilmese de tahakkuk eder. Binaenaleyh yahudilerin, kitabın bir defada indirilmesini teklif edip istemeleri, yanlış bir tekliftir, Bu, aynı zamanda bu şüpheye verilmiş son derece güzel bir cevaptır.

Sonra Cenâb-ı Hak âyet-i kerimeyi, "Allah, aziz ve hakimdir" sözüyle tamamlamıştır. Bu, "O yahudilerin, peygamberden istedikleri şey, Allah'ın kudreti için çok kolay bir şeydir. Ama siz ey yahudiler, bunu inadınızdan, inâd ederek istediniz. AllahuTeâlâ azizdir... Ve O'nun izzeti, işi yokuşa sürenin talebine icabet edilmemesini gerektirir. Aynı şekilde O'nun hikmeti, Allah bunu yapsa bile, onların bu inadlarında devam edeceklerini bildiği için, bunu yapmamasını, icabet etmemesini gerektirir. Bu böyledir. Çünkü Allah Teâlâ, Hz. Musa'ya bu şerefi vermiş, buna rağmen kavmi, ona karşı kibir, inâd ve ısrarlarını sürdürmüşlerdir. Allah en iyi bilendir.

Alimlerimiz bu âyeti, Allah Teâlâ'yı bilmenin vacip olmasının, ancak nakil yoluyla sabit olduğu hususuna delil getirmişler ve şöyle demişlerdir: Çünkü Allah Teâlâ'nın, "ta ki, Peygamberler (geldikten) sonra, insanların Allah 'a karşı ileri sürebilecekleri bir bahaneleri olmasın." buyruğu, peygamber gönderilmeden önce, tâat ve ibâdetleri terk hususunda, insanların lehine bir hüccet ve bir bahane bulunduğuna delâlet etmektedir. Bunun bir benzeri de, "Biz bir resul göndermedikçe, (hiçbir kimseye ve kavme) azâb edici değiliz" (isra. 15) ve "Eğer biz onları daha evvel azab ile helak etmiş olsaydık, muhakkak diyeceklerdi ki: "Ey Rabbimiz, bize bir peygamber gönderseydin de, şu zillete ve rüsvaylığa uğramadan evvel âyetlerine tâbi olsaydık ya!" (Taha, 134) âyetleridir.” Razi

Bütün Peygamberler, İslam'ı anlattı!