د بلوچستان په ۳۲ ضلعو کې د مې ۲۹مې نېټې د بلدياتي انتخاباتو نارسمي نتيجې ښيي چې ازادو امېدوارانو تر ټولو زياتې یعنې شاوخوا ۱،۸۹۰ څوکۍ ګټلې دي. په هغه صوبه کې نهه کاله وروسته بلدياتې ټاکنې شوې چې پکې د سياسي ګوندونو پرتله د خپلواکه نوماندانو بریاوو شننونکي حیرانه کړي دي. پوښتنه دا ده چې ازادو امېدوارانو ولې دومره لویه بریا ترلاسه کړې ده؟ دا او نورې پوښتنې په مشال تر رڼا لاندې خپرونه کې څېړل شوې دي چې تاسې یې د غږ په ځای کې اورېدای شئ.

پاکستان تحريک انصاف د مې پر ۲۵مه حکومت د انتخاباتو اعلان ته د مجبورولو لپاره د اسلام اباد پر لوري لاريون پیل کړ. خو حکومت په ځواب کې وايي چې تحریک انصاف ته د لاريون اجازه نه ورکوي او قامي اسمبلۍ به تر ۲۰۲۳ز کاله پورې خپله اييني موده پوره کوي. د پنجاب او اسلام اباد پوليسو وار له مخه د تحريک انصاف د غړو او مشرانو د نيولو لړۍ پیل کړې ده. په ځینو سيمو کې د احتجاجیانو او پوليسو ترمینځ نښتې هم شوې دي. د تحريک انصاف او واکمن ګوندونو ترمینځ ترینګلتیا بیخي زیاته شوې ده چې د هېواد سياسي نظام او اقتصادي وضعيت يې له چیلېنجونو سره مخامخ کړی دی. د مشال تر رڼا لاندې کې د روانې سياسي ناکرارۍ بېلابېل اړخونه څېړل شوي دي. خپرونه د غږ په ځای کې اورېدای شئ.

د پاکستان پوځ د پېښور کور کمانډر جنرال فیض حميد په مشرۍ يو پلاوی له ناقانونه وسله والې ډلې تحريک طالبان پاکستان سره د خبرو اترو لپاره کابل ته تللی. دا خبره د مې پر ۱۷مه نېټه يو چارواکي د نوم نه ښودو په شرط مشال راډیو ته کړې ده. حکومت او پوځ په رسمی توګه لاهم د دې تصديق نه دی کړی. دا لومړۍ ځل نه دی چې د پاکستان حکومت له وسله وال طالبان خبرې کوي بلکې تر دې وړاندې هم د دوی ترمنځ د سولې يوشمېر تړونونه شوي خو بیا مات شوي دي. پوښتنه دا ده چې حکومت ولې له طالبانو سره مذاکراتو ته اړ شوی او که چېرې د دوی ترمنځ يو تړون کېږی نو ایا دا به د پخوانيو هغو برعکس يوه نتيجه ورکړي؟ دا او نورې پوښتنې د چارو له پوهانو سره څېړل شوي دي.

د شهباز شريف په مشرۍ د پاکستان په اوسني حکومت کې شامل ګوندونو په داسې وخت کې د اپرېل پر ۱۰مه نېټه د عدم اعتماد له لارې عمران خان له حکومته ګوښه کړی وو چې د هغه د واک د ايیني مودې پوره کېدو ته څه دپاسه يوه نيم کال پاتې وو. ځينې کارپوهان فکر کوي چې بايد پخواني اپوزیشن د تحريک انصاف حکومت پرې اېښی وای چې پنځه کلن اييني وخت يې پوره کړی وای دا ځکه چې په واک کې له راتلو سره سم به دوی ونه کولای شي چې د عمران خان له حکومت ور پاتې مشکلات په يوه نيم کال کې حل کړي. پوښتنه دا ده چې ایا په واک کې له راتلو وروسته اوسني حکومت ته دا احساس شوی چې دوی له مشکلاتو سره مخامخ دي؟ دا او نورې پوښتنې د مشال تر رڼا لاندې خپرونه کې له کارپوهانو پوښتل شوې دي.

په پاکستان کې دا ځل درې جلا، جلا اخترونه ولمانځل شول. په هغه هېواد کې هرکال د روژې، کوچني اختر او لوی اختر مياشت ليدل یوه لانجمنه موضوع وي چې په نتیجه يې اکثر پر یوه ورځ روژه نه نیول کېږي او اختر هم د ټول هېواد پر کچ پر یوه ورځ نه وي. دا چې سپوږمۍ يوه ده او د پاکستان او ګاونډیو هېوادونو ترمینځ یې جغرافیايي فاصله هم بیخي کمه ده نو بیا ولې په مختلفو سيمو کې پر مختلفو ورځو مياشت لېدل کېږي؟ د دې او نورو پوښتنو ځواب د غږ په ځای اورېدای شئ.

په کراچۍ پوهنتون کې په چاودنه کې د درې چینايي وګړو په ګډون څلور کسان وژل شوي دي. بلوڅ بېلتونپالې وسله والې ډلې بلوچ لېبرېشن ارمي په بیان کې ادعا کړې چې د اپرېل ۲۶مې نېټې حمله يوې ځانمرګې بريدګرې وکړ. هغې ناقانونه ډلې د مبینه بریدکوونکې تصوير خپور کړی او نوم يې شاري بلوڅه عرف برمش ياد کړی دی. په بلوچستان کې په وروستيو کې پر امنيتي ځواکونو او چينايي وګړو بريدونه زیات شوي دي. پوښتنه دا ده چې د بلوڅ وسله والو ډلو د زیاتېدونکو بريدونو لاملونه څه دي او د دې د پاکستان او چين پر تعلقاتو، په تېره بیا د چين-پاکستان اقتصادي راهدارۍ پر پروژو، څه ډول اغېز شونی دی؟ دا او نورې پوښتنې په بحث کې له پوهانو سره څېړل شوې دي چې تاسې یې د غږ په ځای کې اورېدای شئ.

د پاکستان او د طالبانو حکومت ترمینځ اړيکې تر هغه وروسته لږ څه سړې شوې چې د اپرېل پر ۱۶مه پاکستانیو ځواکونو په خوست او کونړ کې بمباري وکړه. د ځايي چارواکو او عيني شاهدانو په وينا، په دې حملو کې تر ۴۵ زیات ولسي وګړي وژل شوي او لسګونه ټپیان دي. په دې کې یې یوه بمباري په خوست کې د وزیرستانیو کډوالو پر کورونو شوې وه. تر پېښې وروسته د طالبانو حکومت په کابل کې د پاکستان سفير منصور احمد احضار کړ او ورته يې احتجاج وکړ. اسلام اباد وروسته په بیان خپرولو سره د حملې ذکر و نه کړ البته و یې ويل چې د افغانستان د خودمختارۍ او خپلواکۍ احترام کوي. د ۲۰۲۱زکال د اګست په مياشت کې پر افغانستان د طالبانو تر واکمنېدو وروسته دا لومړی ځل دی چې پاکستان د افغانستان پر خاوره حملې کړې دي. تازه حملو ته په کتو سره پوښتنه پیدا کېږي چې پر افغانستان بریدونه د طالبانو حکومت او پاکستان تعلقات څومره خراب کړي؟ دا او نورې پوښتنې مو د مشال تر رڼا لاندې بحث کې له کارپوهانو سره څېړلې دي. خپرونه د غږ په ځای کې اورېدای شئ.

د مسلم ليګ (ن) مشر شهباز شريف د اپرېل پر ۱۲مه نېټه د پاکستان قامي اسمبلۍ وزیراعظم وټاکه. تر دې وړاندې اسمبلۍ د اپرېل پر ۱۰مه نېټه د نه باور تحريک له لارې د تحريک انصاف مشر عمران خان د لومړي وزیر له څوکۍ لیرې کړ. عمران خان څه باندې درې نيم کاله واکمن وو. د هغه د حکومت مخالفه ګوندونو به تور پورې کاوه چې د عمران خان په واکمنۍ کې د هېواد اقتصاد خراب شوی، سياسي او د رسنیو ازادۍ محدودې شوې دي. اوس چې شهباز شريف د وزیراعظم په توګه په رسمي توګه کار پیل کړی نو پوښتنه دا ده چې هغه له کومو چيلېنجونو سره مخامخ دی؟ دا پوښتنه مو په مشال تر رڼا لاندې بحث کې له پوهانو سره څېړلې چې تاسې یې د غږ په ځای کې اورېدای شئ.

په پاکستان کې د اپرېل پر درېيمه نېټه د قامي اسمبلۍ د ډېپټي سپیکر قاسم شاه سوري له خوا د غونډې پر مهال د وزیراعظم عمران خان پرضد د اپوزیشن د عدم اعتماد تحريک ردولو اقدام په هغه هېواد کې سياسي کړکېچ زېږولی دی. تر دې ګام وروسته، ولسمشر ډاکټر عارف علوي د عمران خان په سپارښتنه قامي اسمبلۍ ماته کړې ده. دې وضعيت په پاکستان کې د قانون واکمنۍ او د هغه هېواد سياسي نظام په اړه بحثونه پارولي دي. د مشال تر رڼا لاندې خپرونه کې له کارپوهانو سره په دې کړکېچ کې د ګوندونو او سپریم کورټ پر رول او ننګونو بحث شوی دی.

د خيبرپښتونخوا په ډېره اسماعيل خان کې دريو نجونو د مارچ پر ۲۹مه مذهب ته د سپکاوي په تور د مدرسې يوه استاده يا ښوونکې وژلې ده. دا لومړی ځل نه دی چې په پاکستان کې مذهب ته د سپکاوي په تور يو څوک وژل کېږی بلکې په تېرو څلور مياشتو کې د دې تور پر اساس د وژنې دا څلورمه پېښه ده. البته دا ښايی لومړی ځل وي چې په دې هېواد کې ښځې يوه بله ښځه په دې تور وژني. پوښتنه دا ده چې ايا د ښځو لخوا مذهب ته د سپکاوي دا پېښه حېرانونکی رجحان دی؟ دا او ورسره تړلې نورې پوښتنې د مشال تر رڼا لاندې بحث کې څېړل شوې دي.