د خيبرپښتونخوا په ډېره اسماعيل خان کې دريو نجونو د مارچ پر ۲۹مه مذهب ته د سپکاوي په تور د مدرسې يوه استاده يا ښوونکې وژلې ده. دا لومړی ځل نه دی چې په پاکستان کې مذهب ته د سپکاوي په تور يو څوک وژل کېږی بلکې په تېرو څلور مياشتو کې د دې تور پر اساس د وژنې دا څلورمه پېښه ده. البته دا ښايی لومړی ځل وي چې په دې هېواد کې ښځې يوه بله ښځه په دې تور وژني. پوښتنه دا ده چې ايا د ښځو لخوا مذهب ته د سپکاوي دا پېښه حېرانونکی رجحان دی؟ دا او ورسره تړلې نورې پوښتنې د مشال تر رڼا لاندې بحث کې څېړل شوې دي.

د مارچ پر ۲۲مه او ۲۳مه په اسلام اباد کې د اسلامي هېوادونو همکارۍ سازمان د بهرنیو چارو وزیرانو ۴۸مه غونډه وشوه چې پکې د افغانستان پر حالاتو هم خبرې او بحثونه وشول. د دې کانفرانس مقضد څه دی او ایا د ستونزو په هواري کې عملي اقدام کولی شي؟ دا د مشال راډيو تر رڼا لاندې د دې خپرونې موضوع ده.

د پاکستان واکمن ګوند تحريک انصاف او مخالفه ګوندونو اتحاد (پی ډي اېم) پر يوه وخت په اسلام اباد کې د پارلېمان مخې ته غونډې اعلان کړې دي. تحريک انصاف د مارچ ۲۷مه او پی ډي اېم بیا د مارچ ۲۵مه د خپلو غونډو لپاره ټاکلې ده. پوښتنه دا ده چې پر يوه وخت د پارلېمان مخې ته دغسې غونډې خو به په نښتو بدل نشي؟ د او نورې پوښتنې د مشال تر رڼا لاندې کې له کارپوهانو سره بحث شوې دي.

د پاکستان حکومت مخالفه ګوندونو د مارچ پر اتمه د وزيراعظم عمران خان خلاف د عدم اعتماد تحريک جمع کړ. دوی له ډېرې مودې راهیسې د بې باورۍ تحریک وړاندې کولو خبره کوله خو بیا یې هر وخت دا کار ځنډاوه. پوښتنه دا ده چې اوس داسې څه وشول چې مخالفه ګوندونو د بې باورۍ تحريک جمع کړ او ایا دا به بریالی هم شي او که نه؟ دا او نورې پوښتنې په مشال تر رڼا لاندې خپرونه کې له کارپوهانو سره څېړل شوې دي چې تاسې یې د غږ په ځای کې اورېدای شئ.

د پاکستان حزب اختلاف د وزیراعظم عمران خان پرضد د عدم اعتماد تحريک وړاندې کولو لپاره هلو ځلو ته دوام ورکړی دی. د پاکستان جمهوري غورځنګ (پي ډي اېم) او پیپلز پارټۍ مشران نه يوازې په خپلو کې ناستې ډېرې کړي بلکې د واکمن تحريک انصاف له متحدينو سره هم ليده کاته کوي. د حزب اختلاف د دې هلو ځلو په ځواب کې تحريک انصاف او خپله وزیراعظم عمران خان هم له اتحاديانو سره ملاقاتونه پیل کړي دي. پوښتنه دا چې د حزب اختلاف له خوا د عمران خان پرضد د عدم اعتماد اقدام څومره جدي دی او ایا دې وزیراعظم پرېشانه کړی دی او که څنګه؟ دا او نورې پوښتنې د مشال تر رڼا لاندې کې څېړل شوې دي چې تاسې یې د غږ په ځای کې اورېدای شئ.

د پاکستان وزیراعظم عمران خان د فبرورۍ پر ۲۳مه پر داسې مهال د روسیې په سفر دی چې مسکو د اوکراین په ختیځ کې د دنېڅک او لوهانسک په نوم د سیمو خپلواکي په رسمیت پېژندلې او هلته یې د ځواکونو استولو اعلان کړی دی. د شوروي اتحاد تر ماتېدو وروسته په خاصه توګه په تېره يوه لسيزه کې د اسلام اباد او مسکو ترمینځ تعلقات خورا ښه شوي دي. خو د عمران خان د دوه ورځني سفر پرمهال په هغه سیمه کې ترینګلتیا خورا زیاته شوې ده چې پکې روسیه او امریکا او د لویدیځ ملګري یې یو بل ته مخامخ شوي دي. پاکستان د سړې جګړې پرمهال او اوس هم له امريکا سره ښې اړيکې لري. اخوا پر افغانستان د ۲۰۲۱ز کال په اګست کې طالبان واکمن شول چې د روسیې په ګډون هېڅ یوه هېواد لا په رسمیت نه دی پېژندلی. نو په داسې حال کې د اوکراین پر سر د روسيې او مقابل لوري امريکا او غربي هېوادونو ترمینځ ترینګلتیا پر پاکستان او د طالبانو تر کنټرول لاندې افغانستان باندې څه اغېز کولای شي او که څنګه؟ دا او نورې پوښتنې د مشال تر رڼا لاندې کې څېړل شوې دي.

په کراچۍ کې د ترهګرۍ ضد عدالت د فبرورۍ پر ۱۵مه د پښتون ژغورنې غورځنګ د يو مخکښ او په قامي اسمبلۍ کې د جنوبي وزیرستان استازي علي وزير د ضمانت درخواست رد کړ. پر نوموړي د رياست او ریاستي ادارو پرضد له کرکې ډکې ويناګانو تور دی چې هغه یې ردوي. د علي وزیر پرضد جوړې مقدمې د پاکستان د مهمو سیاسي مسلو په توګه یادېږي او د بشري حقونو سازمانونو په بیا بیا پر حکومت غږ کړی چې هغه خوشې کړي. پښتون ژغورنې غورځنګ هم د فبرورۍ له ۱۳مې راهیسې په کراچۍ کې د علي وزیر د خوشې کېدو د غوښتنې لپاره د سيند اسمبلۍ مخې ته پرلت وهلی دی چې لا هم دوام لري. پوښتنه دا ده چې د علي وزیر پرضد مقدمه سياسي که قانوني انګېزه لري؟ دا او نورې پوښتنې د مشال تر رڼا لاندې بحث شوې دي چې تاسې یې د غږ په ځای کې اورېدای شئ.

د پاکستان په سياست او رسنيو کې د بلوچستان د شخړې په اړه یو وار بیا بحثونه تاوده شوي دي. دا تر هغې وروسته ده چې د فبرورۍ پر دويمه نېټه بلوڅ بېلتونپالي وسله وال په پنجګور او نوشکي ضلعو کې د امنيتي ځواکونو مرکزونو ته ننوتل چې ورسره سم، د هغوی او حکومتي عسکرو ترمینځ نښتې پیل شوې. په نوشکي کې نښتې د فبرورۍ پر درېیمه پای ته ورسېدي خو په پنجګور کې تر درو ورځو پورې روانې وې. د بريدونو ذمه واري بلوڅ بېلتونپالې ډلې بلوچ لېبرېشن ارمي (بي اېل اې) منلې وه. د پاکستان پوځ د عامه اړيکو ادارې (ای اېس پي ار) وايي چې په نښتو کې نهه عسکر او۲۰ وسله وال وژل شوي دي. خو بي اېل اې د خپلو ۱۶ وسله والو او تر ۱۰۰ څخه د زیاتو سرتېرو د وژنو دعوه کوي. مشال راډیو په خپلواکه ډول د دواړو غاړو د دعوو تصديق نه شي کولای. د بلوڅ بېلتونپالو چې له تېرو شاوخوا ۱۶ کلونو راهيسې د پاکستان پرضد وسله واله جګړه کوي، دومره لويو حملو زیاتره خلک حیرانه کړي دي. د پاکستان پوځ به ادعا کوله چې په بلوچستان کې يې د بلوڅ وسله والو ملا ورماته کړې ده. پوښتنه دا ده چې بلوڅ وسله والو د دومره لویو حملو توان څنګه پیدا کړ او ایا د بلوچستان د شخړې یو تلپاتی حل شته او که څنګه؟ دا او نورې پوښتنې په مشال تر رڼا لاندې خپرونه کې څېړل شوې دي چې تاسې یې د غږ په ځای کې اورېدای شئ.

د پاکستان سېنېټ د جنورۍ پر ۳۱مه په هغه هېواد کې د صدارتي يا ولسمشريز نظام راوستو پرضد قرارداد منظور کړی وو. قراداد د حزب اختلاف غړي رضا رباني د هغو ګنګوسو او بحثونو په رڼا کې وړاندې کړ چې له تېرو څو اوونيو راهیسې په پاکستان کې د ولسمشريز نظام د نافذولو په اړه پر ټولنيزو رسنيو او مطبوعاتو کې روان دي. د واکمن تحريک انصاف سېنېټر شهزاد وسيم د سېنېټ په غونډه کې واضحه کړه چې حکومت له هغو اوازو او بحثونو سره هېڅ تړاو نه لري او کله هم د صدارتي نظام خوښوونکی او راوستونکی نه دی. د ۱۹۷۳ز کال له اساسي قانون سره سم، پاکستان یو وفاقي پارلېماني جمهوریت دی. خو په هغه هېواد کې مخکې درې ځلې ولسمشريز نظام ازمویل شوی دی. د هغه هېواد زیاتره سياسي ګوندونه د ولسمشريز نظام مخالفان دي. پوښتنه دا ده چې د ولسمشريز نظام په اړه تازه بحث چا او ولې راپورته کړی دی؟ دا او نورې پوښتنې د مشال تر رڼا لاندې بحث کې څېړل شوې دي چې تاسې یې د غږ په ځای کې اورېدای شئ.

په پاکستان کې له هغه وروسته سیاست زیات تود شوی چې د جنورۍ پر ۲۵مه نېټه د روڼتيا نړيوال سازمان (ټراسپېرنسي انټرنېشنل) په خپل نړيوال کلني رپورټ کې وويل چې په پاکستان کې په ۲۰۲۱ز کال کې د نورو کالونو په پرتله درغلي يا کرپشن زيات شوی دی. د درغلۍ پرضد مبارزه هغه مهمه نکته وه چې له کبله يې وزيراعظم عمران خان په واک کې راغلی وو. خو د شفافيت نړيوال سازمان دې تازه رپورټ د عمران خان سیاست له يو نوي چېلنج سره مخامخ کړی. پوښتنه دا ده چې دې رپورټ د عمران خان د درغلۍ پرضد سياسي بیانيې ته څومره ضربه رسولې ده؟

دا او نورې پوښتنې د مشال تر رڼا لاندې کې بحث شوي دي.