د طالبانو لاس ته د افغانستان لوېدو او د ولسمشر اشرف غني تر وتو وروسته د هغه هېواد د اوسني وضعيت او راتلونکي حکومت جوړولو په اړه هلې ځلې روانې دي. د افغانستان دې بدلون په پاکستان کې د سياسي ګوندونو پر بیانيو او دريځونو هم اغېز کړی دی. مذهبي ګوندونو لکه جمعیت علمای اسلام او جماعت اسلامي د طالبانو له لوري د کابل نيولو هرکلۍ کړی خو بيا پښتون ملتياله ګوندونو په زور د کابل نيولو مخالفت کړی دی. داسې اندېښنې دي چې د افغانستان دغه بدلون به په راتلونکې کې د پاکستان سياست هم تر ژور اثر لاندې راولي. د مشال تر رڼا لاندې بحث کې د ګوندونو دريځونه او په افغانستان کې د سیاسي بدلونونو د پاکستان پر سياست د ممکنه اغېز موضوعات څېړل شوي.

د پاکستان جمهوري غورځنګ (پي ډي اېم) په نوم د یو شمېر اپوزیشن ګوندونو تحریک هڅه کوي چې بيا په يوه قوت خپل ځان د عمران خان په مشرۍ د تحريک انصاف د حکومت پرضد پیاوړی کړي. په ۲۰۲۰ز کال کې په جوړ شوي دې غورځنګ کې ۱۱ ګوندونه شامل ول چې د هېواد په يوشمېر ښارونو کې یې د حکومت ضد لويې جلسې کړې وې خو د پيپلز پارټۍ او عوامي نېشنل ګوند تر وتو وروسته غورځنګ خپل پخوانی زور له لاسه ورکړ. پوښتنه دا ده چې پي ډي اېم اوس دا توان لري چې د پخوا په شان زورور شي او د حکومت لپاره مشکلات پیدا کړي؟ دا او نورې پوښتنې د مشال تر رڼا لاندې بحث کې له کارپوهانو سره څېړل شوي دي.

د افغانستان په بېلا بېلو سيمو کې د افغان ځواکونو او وسله والو طالبانو ترمينځ جګړو زور اخيستی دی. طالبانو ځينې سيمې نيولې چې پکې له چمن سره نږدې د سپین بولدک ښارګوټی هم دی. دې تازه جګړو پر ډیورنډ کرښه میشتو پښتنو ټولنيز ژوند څومره اغېزمن کړی دی؟ د مشال تر رڼا لاندې خپرونه کې دا موضوع څېړل شوې ده.

له افغانستان د امريکايي ځواکونو د وتو بهير له پيلېدو سره سم په دې هېواد کې تشدد زيات شوی او وسله والو طالبانو يوشمېر سيمې نيولي چې پکې ځینې ورڅخه افغان ځواکونو بیرته اخيستې دي. د طالبانو له خوا د سيمو نيول او د تشدد زياتېدنې په پاکستان کې هم سياست ګرم کړی دی. په دې وروستيو کې د افغانستان د وضعيت په اړه د مذهبي ګوند جميعت غلما اسلام او عوامي نېشنل ګوند ترمنځ د سختو بیانونو تبادله شوې ده. ايا د پښتنو په سيمو کې د فعالو مذهبي پارټيانو او پښتون ملتپالو ترمینځ يوځل بيا د بيانيې جګړه شديده شوې ده؟ د مشال تر رڼا لاندې کې دا او نورې پوښتنې څېړل شوې دي.

له افغانستانه د امریکايي پوځیانو د وتلو له بهیر پیلېدو سره سم، په هغه هېواد کې جګړو زور اخیستی دی. طالبانو یو شمېر ولسوالۍ نیولي چې پکې ځینې ورڅخه افغان ملي اردو بېرته اخیستې دي. خو له دې سره سره په رسنیو کې تبلیغاتي جګړه هم روانه ده. د مشال تر رڼا لاندې کې له کارپوهانو سره د تبليغاتي جګړې مختلف اړخونه څېړل شوي دي چې تاسې یې د غږ په ځای کې اورېدای شئ.

د جولای پر اوومه نېټه د هند وتلی فلمي ستوری دليپ کمار مړ شوی وو. هغه په خپل شاوخوا ۵۰ کلنۍ فلمي دوره کې په نږدې ۶۰ فلمونو کې کار کړی وو. دليپ کمار په پېښور کې زېږېدلی وو او په ۱۹۳۰ز کال کې د اته کالونو په عمر له خپلې کورنۍ سره د هند ممبۍ ښار ته کډه شوی وو. د مشال تر رڼا لاندې خپرونه د دليپ کمار ژوند او فن ته ځانګړی شوی دی.

د پښتونخوا ملي عوامي ګوند مشر سیاستوال عثمان کاکړ د مرګ پر لاملونه لاهم بحثونه تاوده دي. زیاتره سياسي ګوندونو د هغه مړینه د سيمې لپاره يو لوی تاوان بللی دی. د کاکړ مرګ د پښتونخوا ملي عوامي پارټۍ مشرتابه په سياسي لحاظ له کومو چېلنجونو سره مخامخ کړی؟

د مشال تر رڼا لاندې بحث کې دا او نورې پوښتنې شوې دي

د پاکستان وزيراعظم عمران خان ويلي، هېواد يې غواړي چې د افغانستان په سوله کې د واشنګټن ملګرتيا وکړي خو البته امريکا ته به اجازه ورنکړي چې په پاکستان کې پوځی اډې جوړې کړې. نوموړي دا خبره په امريکايي ورځپاڼه واشنګټن پوست کې ليکلې چې د جون پر ۲۱مه نېټه خپره شوې ده. امريکا ته پاکستان پخوا هم پوځي اډې ورکړې دي. پوښته دا ده چې د وزيراعظم عمران خان امريکا ته د پوځي اډو نه ورکولو دا خبره يوازې د ولس د مطمينه کولو لپاره کړې ده او که نه په رښتيا هم دغسې يو اقدام پاکستان د ځان په ګټه نه بولي؟ دا او نورې پوښتنې د مشال تر رڼا لاندې بحث کې څېړل شوې دي.

د پاکستان قامي اسمبلۍ کې د جون پر ۱۵مه نېټه د ۲۰۲۱-۲۲ مالي کال بجټ په اړه د اپوزیشن مشر میا شهباز شریف د وینا پر مهال د حکومت او اپوزيشن غړو شور جوړ کړ، یو بل ته يې سپکې سپورې وويلې او یو بل یې د بجټ په کتابچو وویشتل. د اسمبلۍ د غړو دغه برخورد پر ټولنيزو رسنيو په پراخه کچه غندل شوی. خو پوښتنه دا ده چې د پارلېمان د غړو دغسې برخورد د هغه هېواد سياست او جمهوريت ته څومره زيان رسولای شي؟ دا او نورې پوښتنې د مشال تر رڼا لاندې خپرونه کې له کارپوهانو سره څېړل شوې دي.

په داسې حال کې چې په پاکستان کې د عامو انتخاباتو لپاره شااوخوا دوه نيم کاله پاته شوي واکمن تحريک انصاف انتخابي اصلاحات دا وخت خپل لومړيتوب ګرځولي دي. حکومت د ټاکنو شفافيت لپاره دا اصلاحات مهم ګڼي خو حذب اختلاف يې مخالفت کوي. پوښتنه دا ده چې حکومت ولې پر اصلاحاتو زيات زور ورکوي او که وشي نو ټاکنې به ورسره رڼې شي او که څنګه؟ دا او نورې پوښتنې د مشال تر رڼا لاندې بحث کې څېړل شوي دي.