«حسین را شیعیانش کشتند» «معاویه اکثر مردم را با پول و وعده خریده بود راهی جنگ با حسین کرده بود» این گزاره‌ها و جملاتی از این دست را به وفور می‌شنویم و بعضا تکرار می‌کنیم اما آیا به راستی این طور بود؟ هیچ وقت شده که پس از این جملات بپرسیم:«واقعا؟» این رویکرد به ماجرا جز تقلیل مسئله عاشورا آورده دیگری نخواهد داشت. گروه‌های فکری-سیاسی گوناگونی در جبهه مقابل حسین‌بن‌علی حضور داشتند که هریک با دیگری تفاوت بسیار داشت اما نقطه مشترک آن‌ها اختلاف و دشمنی با فرزند علی بود. شناخت هریک از این جریان‌ها به شناخت دقیق‌تر آنچه حسین به آن «نه» گفت کمک می‌کند پس بر هرکس که خود را مخاطب حسین می‌داند لازم است که آنچه او در نفی آن قدن برداشت را بشناسد.