คิดก่อนเชื่อ

มีบทความเรื่อง ทีมวิจัยอเมริกันพบวิธีใหม่ ใช้ ‘โควิด’ ฆ่า ‘โควิด’ เชื่อใช้รักษาผู้ติดเชื้อได้ โดยเนื้อหาในข่าวเป็นการอ้างถึงเว็บไซต์ของมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนียสเตท (Penn State) ที่กล่าวว่า ทีมวิจัยของมหาวิทยาลัยนำโดย ดร. มาร์โก อาร์เคตติ รองศาสตราจารย์ด้านชีววิทยาของมหาวิทยาลัย ประสบความสำเร็จในการทดลองเพื่อพิสูจน์แนวคิดว่า สามารถใช้เชื้อ SARS-CoV-2  ซึ่งเป็นเชื้อก่อโรคโควิด-19 ที่สังเคราะห์ขึ้น ให้ทำหน้าที่ฆ่าเชื้อ SARS-CoV-2 ด้วยกันเองได้ เมื่อผลจากการทดลองแสดงให้เห็นว่า วิธีการนี้สามารถลดปริมาณเชื้อก่อโรคโควิด-19 ได้ถึง 50 เปอร์เซ็นต์ในเวลา 24 ชั่วโมง

เรื่องนี้จริงหรือไม่ มีงานวิจัยอะไรสนับสนุนบ้าง ฟังในคิดก่อนเชื่อ

ผู้ฟังรายการช่วง คิดก่อนเชื่อ ท่านหนึ่งได้ตั้งคำถามที่น่าทึ่งมาก หลังจากฟังเรื่องเกี่ยวกับปัญหาการระเบิดของโรงงานผลิตเม็ดพลาสติกจากสไตรีนโมโนเมอร์ ที่ซอยกิ่งแก้ว 21 อ.บางพลี จ.สมุทรปราการว่า สารนี้จะมีส่วนเพิ่มในการกลายพันธุ์ของ SARS-CoV-2 ไวรัสที่ก่อโรค COVID-19 เร็วขึ้นหรือไม่

ติดตามคำตอบจากงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ ที่ ดร.แก้ว กังสดาลอำไพ นักพิษวิทยา ค้นงานวิจัยมาอธิบายได้

หลายข่าวที่เกี่ยวกับโควิด-19 มีทั้งจริง และไม่จริง 

เช่น มีข่าวเรื่อง หยุดแชร์! เตือน ‘ข่าวปลอม’ วัคซีนไฟเซอร์-โมเดอร์นา มี ‘แม่เหล็ก’ ผสม ส่งผลกระทบต่อร่างกาย โดยมีเนื้อข่าวว่า โลกโซเชียลได้มีการแชร์คลิปวิดีโอซึ่งอ้างว่าวัคซีนป้องกันโควิด-19 ที่ใช้เทคโนโลยี mRNA มี “แม่เหล็ก” เป็นส่วนผสม ซึ่งอาจทำอันตรายต่อร่างกายในระยะยาว แต่จากการตรวจสอบข้อเท็จจริงโดยสำนักข่าวต่างๆ และหน่วยงานตรวจสอบอิสระพบว่าชุดข้อมูลดังกล่าว “เป็นเท็จ” และมีคำยืนยันจากศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งสหรัฐฯ (CDC) ออกมาแล้วว่า วัคซีนโควิด-19 ที่ใช้งานกันอยู่ไม่มีส่วนผสมใด ๆ ที่จะทำให้เกิดสนามแม่เหล็กได้

มีงานวิจัย หรือบทความอะไรเกี่ยวกับเรื่องนี้บ้าง ฟังใน คิดก่อนเชื่อ กับ ดร.แก้ว กังสดาลอำไพ นักพิษวิทยาและนักวิจัย 

วัคซีนป้องกันไวรัสก่อโรค COVID-19 นั้น ต่างมุ่งที่จะกระตุ้นการสร้างแอนติบอดีที่จับหนามโปรตีน (spike protein) ของเชื้อไม่ให้เข้าสู่เซลล์ของมนุษย์ 
o    ถ้าเป็นวัคซีนเชื้อตาย การยับยั้งเชื้อนั้นจะเกิดจากแอนติบอดีหลายชนิด เพราะตำแหน่งบนเปลือก (capsid) ของเชื้อไวรัสที่แสดงความแปลกปลอม (antigenicity) ซึ่งเรียกว่า epitope (ออกเสียงว่า เอ็พ-พิ-โทป) นั้น มีหลายตำแหน่ง 
o    แต่ถ้าเป็นวัคซีนแบบ viral vector นั้น จะมีการสร้างหนามโปรตีน (spike protein) ของไวรัสออกมากระตุ้นแอนติบอดีของมนุษย์ ซึ่งอาจมีเพียงหนึ่งชนิดหรือไม่กี่ชนิด ซึ่งเป็นลักษณะเดียวกับการทำงานของวัคซีนชนิด mRNA ที่มุ่งเน้นการกระตุ้นแอนติบอดีต่อโปรตีนที่เป็นหนาม
    •  ข้อด้อยของแวคซีนที่มุ่งกระตุ้นแอนติบอดีต้านตัวไวรัสคือ การกลายพันธุ์นั้น มีผลต่อการทำงานของแอนติบอดี ทั้งนี้เพราะแอนติบอดีจะมีความจำเพาะกับ epitope   จากงานวิจัยเรื่อง Computational epitope map of SARS-CoV-2 spike protein ตีพิมพ์ในวารสาร PLoS Computational Biology ของปี 2021 ได้ใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์เพื่อสังเกตหาตำแหน่งที่ควรเป็น epitope ของหนามโปรตีนของไวรัส SARS-CoV-2 ซึ่งพบว่า น่าจะมี 9 ตำแหน่ง ดังนั้น ถ้าตำแหน่งใดมีการเปลี่ยนแปลงเนื่องจากการกลายพันธุ์ ประสิทธิภาพของวัคซีนที่มุ่งสร้างแอนติบอดีต่อหนามโปรตีนนี้อาจเกิดปัญหาได้

o    ที่จริงแล้วภูมิคุ้มกันชนิดที่ไม่ต้องกังวลกับการกลายพันธุ์ของเชื้อโรคคือ เม็ดเลือดขาวชนิด T-cells  มีนักวิจัยหลายคนได้มองที่ประเด็นนี้มานานพอควร ตั้งแต่เริ่มมีข่าวการพัฒนาวัคซีน และได้มีบทความวิชาการในวารสาร Nature ฉบับเดือนกุมภาพันธุ์ ปี 2021 เรื่อง ‘Killer’ T Cells Could Boost Covid Immunity Amid New Variants (Killer' T Cells สามารถเพิ่มภูมิคุ้มกัน Covid ท่ามกลางสายพันธุ์ใหม่) ซึ่งกล่าวถึงบทบาทสำคัญของ T-cells ในการต่อสู้เชื้อไวรัสโดยไม่สนใจว่าจะกลายพันธุ์หรือไม่

ติดตามรายละเอียดงานวิจัยใน คิดก่อนเชื่อ กับ ดร.แก้ว กังสดาลอำไพ นักพิษวิทยาและนักวิจัย ที่ค้นงานวิจัยที่ตีพิมพ์แล้วมาอธิบายให้ฟัง 

ความสูงของคนนั้น ขึ้นกับพันธุกรรม การกินอาหาร 5 หมู่ การนอนหลับพักผ่อนอย่างเพียงพอ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และเพื่อเป็นการประกันให้เด็กในวัยเจริญเติบโตสามารถสูงเต็มศักยภาพซึ่งอาจสูงกว่าพ่อแม่นั้น จำต้องกินผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่เหล่าคุณแม่ดาราต่างเลือกเสริมเพิ่มความสูงให้ลูกน้อย ซึ่งเป็นนวัตกรรมจากต่างชาติที่อ้างว่า เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ช่วยสร้างหรือกระตุ้นมวลกระดูกและกล้ามเนื้อให้แข็งแรง โดยกินคู่ไปกับอาหารหลัก 5 หมู่

มีงานวิจัยอะไรที่เกี่ยวกับสารอาหารที่เสริมให้เด็กสูงขึ้นบ้าง ฟังในคิดก่อนเชื่อ 

วัคซีนป้องกันไวรัสก่อโรค COVID-19 นั้น ต่างมุ่งที่จะกระตุ้นการสร้างแอนติบอดีที่จับหนามโปรตีน (spike protein) ของเชื้อไม่ให้เข้าสู่เซลล์ของมนุษย์ 
o    ถ้าเป็นวัคซีนเชื้อตาย การยับยั้งเชื้อนั้นจะเกิดจากแอนติบอดีหลายชนิด เพราะตำแหน่งบนเปลือก (capsid) ของเชื้อไวรัสที่แสดงความแปลกปลอม (antigenicity) ซึ่งเรียกว่า epitope (ออกเสียงว่า เอ็พ-พิ-โทป) นั้น มีหลายตำแหน่ง 
o    แต่ถ้าเป็นวัคซีนแบบ viral vector นั้น จะมีการสร้างหนามโปรตีน (spike protein) ของไวรัสออกมากระตุ้นแอนติบอดีของมนุษย์ ซึ่งอาจมีเพียงหนึ่งชนิดหรือไม่กี่ชนิด ซึ่งเป็นลักษณะเดียวกับการทำงานของวัคซีนชนิด mRNA ที่มุ่งเน้นการกระตุ้นแอนติบอดีต่อโปรตีนที่เป็นหนาม
    •  ข้อด้อยของแวคซีนที่มุ่งกระตุ้นแอนติบอดีต้านตัวไวรัสคือ การกลายพันธุ์นั้น มีผลต่อการทำงานของแอนติบอดี ทั้งนี้เพราะแอนติบอดีจะมีความจำเพาะกับ epitope   จากงานวิจัยเรื่อง Computational epitope map of SARS-CoV-2 spike protein ตีพิมพ์ในวารสาร PLoS Computational Biology ของปี 2021 ได้ใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์เพื่อสังเกตหาตำแหน่งที่ควรเป็น epitope ของหนามโปรตีนของไวรัส SARS-CoV-2 ซึ่งพบว่า น่าจะมี 9 ตำแหน่ง ดังนั้น ถ้าตำแหน่งใดมีการเปลี่ยนแปลงเนื่องจากการกลายพันธุ์ ประสิทธิภาพของวัคซีนที่มุ่งสร้างแอนติบอดีต่อหนามโปรตีนนี้อาจเกิดปัญหาได้

o    ที่จริงแล้วภูมิคุ้มกันชนิดที่ไม่ต้องกังวลกับการกลายพันธุ์ของเชื้อโรคคือ เม็ดเลือดขาวชนิด T-cells  มีนักวิจัยหลายคนได้มองที่ประเด็นนี้มานานพอควร ตั้งแต่เริ่มมีข่าวการพัฒนาวัคซีน และได้มีบทความวิชาการในวารสาร Nature ฉบับเดือนกุมภาพันธุ์ ปี 2021 เรื่อง ‘Killer’ T Cells Could Boost Covid Immunity Amid New Variants (Killer' T Cells สามารถเพิ่มภูมิคุ้มกัน Covid ท่ามกลางสายพันธุ์ใหม่) ซึ่งกล่าวถึงบทบาทสำคัญของ T-cells ในการต่อสู้เชื้อไวรัสโดยไม่สนใจว่าจะกลายพันธุ์หรือไม่

ติดตามรายละเอียดงานวิจัยใน คิดก่อนเชื่อ กับ ดร.แก้ว กังสดาลอำไพ นักพิษวิทยาและนักวิจัย ที่ค้นงานวิจัยที่ตีพิมพ์แล้วมาอธิบายให้ฟัง 

เครื่องฟอกอากาศ ถ้าเป็นแบบฟอกเฉพาะฝุ่นละอองขนาดเล็ก หรือฟอกเชื้อโรค ก็ฟอกเอาสารพิษออกไม่ได้ เพราะแผ่นกรองอากาศ HEPA Filter  หรือ High Efficiency Particulate Air ซึ่งจัดเป็นแผ่นกรองอากาศคุณภาพสูง ที่มีประสิทธิภาพในการกรองอากาศมากกว่าแผ่นกรองทั่วๆ ไป โดยแผ่นกรองอากาศ HEPA ทำมาจากเส้นใยไฟเบอร์กลาสที่ถักทอจนความถี่ของเส้นใยมีขนาดเล็กมากๆ ซึ่งตามมาตรฐานอุตสาหกรรม แผ่นกรองชนิดนี้จะต้องสามารถดักจับฝุ่นที่มีอนุภาคเล็ก 0.3 ไมครอนได้ ดังนั้น แผ่นกรองอากาศ HEPA จึงสามารถกรองฝุ่น PM 2.5 รวมถึงเส้นผม ฝุ่นที่เห็นด้วยตาเปล่า เชื้อรา ไวรัส (โดยเฉลี่ย) แบคทีเรีย และละอองเกสรที่ล่องลอยอยู่ในอากาศได้ ส่วนสารพิษที่เป็นก๊าซนั้นมีโมเลกุลเล็กมาก ๆ เครื่องฟอกแบบนี้ไม่สามารถกรองได้

และเครื่องฟอกอากาศแบบไหนที่ฟอกสารพิษได้  ติดตามฟังใน คิดก่อนเชื่อ 

มีรายงานข่าวเกี่ยวกับเครื่องสำอางมากกว่าครึ่งที่จำหน่ายในสหรัฐฯ และแคนาดา เต็มไปด้วยสารเคมีที่ใช้ทางอุตสาหกรรม ซึ่งส่งผลให้เกิดปัญหาสุขภาพที่ร้ายแรง รวมไปถึงมะเร็งและการที่เด็กน้ำหนักแรกเกิดต่ำกว่าปรกติ 

และมีงานวิจัยเรื่อง Fluorinated Compounds in North American Cosmetics ตีพิมพ์ในวารสาร Environmental Science & Technology Letters ของปี 2021 ได้สำรวจเครื่องสำอาง 231 ตัวอย่าง ที่วางจำหน่ายในสหรัฐและแคนาดา โดยทำการวิเคราะห์ปริมาณของสาร PFAS (Per- and polyfluoroalkyl substances)  พบว่า มีระดับสูงที่สุดอยู่ในมาสคาร่าแบบกันน้ำถึง 82% และในลิปสติกชนิดติดทนนาน 62% และพบว่ามีผลิตภัณฑ์ 29 อย่าง ซึ่งส่อว่ามีสารเคมีกลุ่ม PFAS บางอย่างระหว่าง 4 ถึง 13 ชนิด แต่มีผลิตภัณฑ์เพียงชิ้นเดียวที่ระบุว่ามีสาร PFAS หรือสารเพอร์ฟลูออโรอัลคิล และโพลีฟลูออโรอัลคิล เป็นส่วนผสมไว้บนฉลาก (เครื่องสำอางเป็นสินค้าที่ไม่ว่า อย. ประเทศไหนก็ให้ความสนใจน้อยสุด เพราะเป็นสิ่งที่ใช้ภายนอกของร่างกายและไม่จำเป็นต่อชีวิต)

•    สาร PFAS มีใช้ในผลิตภัณฑ์ที่ต้องการความทนความร้อนสูงและคงกะพัน เช่น หล่อลื่นในสายไฟ ภาชนะชนิดทอดโดยไม่ต้องใช้น้ำมัน ภาชนะบรรจุอาหาร พรมและเฟอร์นิเจอร์กันน้ำ รวมถึงผลิตภัณฑ์ที่ไม่ต้องการให้น้ำเกาะ ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด อุปกรณ์หลายส่วนในรถ เครื่องสำอางบางประเภท (ที่ต้องกันน้ำ) รวมถึงแชมพู ยาทาเล็บ มาสคารา และอื่น ๆ ตลอดจนถึงโฟมดับเพลิง
•    สารกลุ่ม PFAS ก่อปัญหาสุขภาพมากมาย เช่น ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ มะเร็งบางชนิด ชะลอการเติบโตของตัวอ่อนทำให้น้ำหนักตัวแรกเกิดต่ำ ลำไส้อักเสบ (Ulcerative Colitis ซึ่งเกิดเนื่องจากภูมิแพ้ที่สารกลุ่มนี้กระตุ้น IgA และ IgE) ผลกระทบต่อต่อมไทรอยด์ 

ติดตามรายละเอียดเพิ่มเติม ฟังใน คิดก่อนเชื่อ
 

ตอบคำถามผู้ฟัง เกี่ยวกับสารสไตรีนโมโนเมอร์ ที่เกิดเหตุการณ์ระเบิดและไฟไหม้โรงงาน ถ.กิ่งแก้ว 21  เมื่อมีการฟุ้งกระจายของสารสไตรีนโมโนเมอร์ ลอยปนเปื้อนในอากาศ และถ้าฝนตกลงมา พืชผลทางเกษตรโดนน้ำฝนที่ปนเบื้อนสารเคมีนี้ จะเป็นอย่างไร จะเกิดการสะสมในสิ่งแวดล้อมหรือไม่

ฟังข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ ด้านพิษวิทยา จาก ดร.แก้ว  กังสดาลอำไพ นักพิษวิทยา  ใน คิดก่อนเชื่อ 

การใส่หน้ากากอนามัยช่วยป้องกันการติดเชื้อไวรัสโควิด-19 ได้ แต่ถ้าใส่หน้ากากอนามัยแล้วมันเปียกชื้นเหงื่อ จะสามารถป้องกันได้อยู่หรือไม่ 

มีงานวิจัยบทความเรื่อง Humidity from masks may lessen severity of COVID-19 ซื่งแปลได้ใจความว่า ความชื้นจากหน้ากากอาจลดความรุนแรงของ COVID-19  เพราะ  
•    หน้ากากอนามัยหรือหน้ากากผ้า ทำหน้าที่เป็นเกราะป้องกันผู้ที่สวมหน้ากากไม่ให้แพร่หรือรับเชื้อไวรัส SARS-CoV-2 ซึ่งเป็นไวรัสที่ก่อให้เกิดโรค COVID-19 จากคนสู่คน ผ่านละอองเข้าหรือออกทางเดินหายใจ ละอองเหล่านี้เดินทางไปในอากาศเมื่อไอ จาม หรือพูดคุย 
•    หน้ากากอนามัยหรือหน้ากากผ้าเป็นสิ่งกีดขวางง่าย ๆ ที่ช่วยป้องกันละอองทางเดินหายใจ จากการศึกษาก่อนหน้านี้พบว่า หน้ากากช่วยลดการปล่อยหรือรับละอองเมื่อสวมทับจมูกและปาก
•    งานวิจัยยังชี้ให้เห็นว่า การสวมหน้ากากอนามัยอาจช่วยลดความรุนแรงของ COVID-19 หากเกิดการติดเชื้อ ซึ่งมีความเป็นไปได้ว่า ความชื้นที่เกิดขึ้นภายในหน้ากากอาจมีบทบาทเนื่องจากความชื้นเป็นปัจจัยสำคัญในกระบวนการขับเอาอนุภาคที่หายใจเข้าไปออกจากปอด

ติดตามงานวิจัยอื่นๆ เกี่ยวกับหน้ากากอนามัย ใน คิดก่อนเชื่อ