คิดก่อนเชื่อ

ทำไมหนาวสั่นจึงทำให้เป็นหวัด
o    ผู้ใหญ่สั่งสอนให้อาบน้ำสระผมแล้วใส่เสื้อผ้าแห้งพร้อมดื่มเครื่องดื่มอุ่น ๆ ทันทีที่เปียกฝนกลับถึงบ้าน เพราะมีความเชื่อว่า น้ำฝนอาจมีเชื้อหวัดและความหนาวเย็นทำให้ไม่สบาย

แต่ข้อมูลวิทยาศาสตร์มีว่าอย่างไร
•    มีการทดลองทางวิทยาศาสตร์โดยหยดเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่เข้าจมูกของอาสาสมัคร 44 คน (ที่ตรวจไม่พบแอนติบอดีไวรัสไข้หวัดใหญ่) แล้วทำให้ร่างกายอาสาสมัครได้รับความหนาวเย็น (อุณหภูมิห้อง 4°C และอ่างน้ำอุณหภูมิ 32°C ในบทความเรื่อง Exposure to cold environment and rhinovirus common cold. Failure to demonstrate effect. ตีพิมพ์ในวารสาร N Engl J Med ของปี 1968.) การทดลองนี้ไม่สามารถแสดงให้เห็นว่า การสัมผัสเย็นเพิ่มความไวของร่างกายต่อการเป็นหวัด 
•    บทความชื่อ Acute Cooling of the Body Surface and the Common Cold ซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Rhinology ในปี  2002 ได้อารัมภบทว่า

     โดยทั่วไปแล้ว มีความเชื่อกันว่าการติดเชื้อโรคทางเดินหายใจเฉียบพลันเป็นผลมาจากการที่ร่างกายหนาวเย็นและได้รับเชื้อก่อโรคหวัด ดังนั้นเมื่อมีงานวิจัยในปี 1968 ที่ทำแล้วไม่พบความสัมพันธ์ดังกล่าว ผู้ประพันธ์จึงได้ทำการทบทวนเอกสารว่า มีหลักฐานอะไรหรือไม่ ที่แสดงความสัมพันธ์ในความเชื่อนี้

      โดยสุดท้ายจากการทบทวนเอกสารพบว่า มีสมมุติฐานกล่าวว่า การทำให้ผิวของร่างกายเย็นลงอย่างเฉียบพลันส่งผลให้เส้นเลือดในเยื่อบุผิวของจมูกและทางเดินหายใจส่วนบนหดตัว การหดตัวของเส้นเลือดเป็นการลดปริมาณเลือดไปยังทางเดินหายใจ ส่งผลให้ระบบภูมิต้านทานโดยเฉพาะกลุ่มของเม็ดเลือดขาวลดจำนวนลง จนเมื่อได้รับเชื้อหวัดก็ต่อสู้ไม่ได้จึงเป็นไข้ตัวร้อน

มีงานวิจัยอะไรที่เกี่ยวข้องอีกบ้าง และจะมีวิธีดูแลป้องกันตัวเองไม่ให้ป่วยเป็นหวัดอย่างไร ฟังในคิดก่อนเชื่อ
 

•   มีข้อมูลว่าผู้ป่วย COVID-19 นั้น เป็นเด็กราวร้อยละ 2 จึงทำให้มีการตั้งสมมุติฐานว่าเด็กนั้นเสี่ยงน้อยเพราะการทำงานของยีนที่ควบคุมปริมาณเอนไซม์ Angiotensin-converting enzyme 2 (ACE-2) ยังอยู่ในระดับต่ำอยู่

ต่อมาได้มีบทความประเภท research letter ของกุมารแพทย์ของ Icahn School of Medicine at Mount Sinai เรื่อง Nasal Gene Expression of Angiotensin-Converting Enzyme 2 in Children and Adults ในวารสาร JAMA ของปี 2020 ซึ่งเป็นการย้อยกลับไปดูข้อมูลเก่าที่ได้ทำการเปรียบเทียบการทำงานของยีนสร้าง ACE-2 ของเซลล์เอ็พพิทีเลียวของผนังจมูกจากอาสาสมัคร 305 คน ที่มีอายุตั้งแต่ 4 ถึง 60 ปี ซึ่งอาศัยในเมืองนิวยอร์ค ระหว่างปี 2015-2018  ก่อนที่จะมี COVID-19

•    ในการศึกษานั้น ได้ทำการเก็บเซลล์โดยใช้แปรงเล็ก ๆ กวาดในช่องจมูกแล้วเก็บไว้ทันทีในหลอดบรรจุของเหลวที่ช่วยทำให้ RNA ภายในเซลล์คงสภาพอยู่ได้ที่ -80 °C
•    เป็นการวัดหา mRNA ที่จะเป็นแม่พิมพ์ในการสร้างโปรตีน AEC-2
•    ผลการศึกษาพบว่า อายุนั้นเป็นปัจจัยสำคัญในการกำหนดให้ยีนเริ่มทำงานมากขึ้น ซึ่งอธิบายได้ว่า ทำไมเด็ก (4-9 ปี) จึงติดเชื้อน้อยกว่า
•    อย่างไรก็ดี ข้อมูลนั้นยังมีความย้อนแย้งกันอยู่ โดยมีบทความเรื่อง Nasal ACE2 Levels and COVID-19 in Children ตีพิมพ์ในวารสาร JAMA ในปี 2020 เช่นกัน ให้ข้อมูลว่า เคยมีการประเมินพบว่าการติดเชื้อในเด็ก ดูไม่แตกต่างหรืออาจดูสูงกว่าคนอายุ 30-49 ปี แต่ต่ำกว่าคนที่มีอายุมากกว่า 60 ปี และในบทความเดียวกันก็ได้กล่าวถึงการศึกษาหนึ่งใน Iceland ซึ่งพบว่าเด็กอายุต่ำกว่า 10 ปีจำนวน 564 คนติดเชื้อเพียงร้อยละ 6.7 ซึ่งดูน้อยกว่าเด็กอายุมากกว่า 10 ปีขึ้นไป จำนวน 8,635 คน ซึ่งติดเชื้อถึงร้อยละ 13.7 
•    ดังนั้นจึงน่าสนใจว่า เมื่อเด็กกลับจากโรงเรียนถึงบ้าน มีโอกาสเป็น asymptomatic carrier แก่คนสูงอายุหรือไม่ 
 

•  การติดเชื้อไวรัสทางเดินหายใจ เช่น ไข้หวัดใหญ่นั้นทำให้เกิดความผิดปกติในทางเดินหายใจได้นาน 7-8 สัปดาห์ ซึ่งเมื่อหายแล้วการติดเชื้อมักส่งผลให้ทางเดินหายใจมีความไวต่อสิ่งกระตุ้น และมีอาการไอได้ตลอดเวลา เนื่องจากระหว่างการติดเชื้อไวรัสนั้นมักเกิดความเสียหายต่อเซลล์ที่บุทางเดินหายใจ
•  คนไข้บางคนที่ยังมีอาการไอไม่หาย อาจถึงขั้นขอให้หมอที่คลินิกหรือโรงพยาบาลเอกชนฉีดยาให้เวลาป่วยเป็นหวัด
•  คนไข้นั้น รู้หรือไม่ว่า ยาในหลอดฉีดยานั้นคือ อะไร แล้วยานั้นเพิ่มความเสี่ยงอะไรหรือไม่

มีงานวิจัยอะไรเกี่ยวกับเรื่องนี้บ้าง
 

•    มะเร็งปอดมีสาเหตุหลักคือ การสูบควันต่าง ๆ ทั้งโดยตั้งใจและไม่ตั้งใจ 
•    ในควัน โดยเฉพาะควันบุหรี่มีสารก่อมะเร็งมากมาย ที่ส่วนใหญ่ต้องการกระตุ้นหรือเปลี่ยนแปลงโครงสร้างเพื่อออกฤทธิ์ด้วยเอนไซม์กลุ่มไซโตโครม พี-450 (Cytochrome P-450)
•    ไซโตโครม พี-450 เป็นโปรตีนที่มีในเกือบทุกชนิดของสิ่งมีชีวิตบนโลกนี้ ที่ยกเว้นนั้นเป็นแบคทีเรียบางชนิดที่ยังวิเคราะห์ไม่พบ ซึ่งไม่ได้หมายความว่าไม่มี 
•    หน้าที่สำคัญของไซโตโครม พี-450 ในสัตว์ชั้นสูงคือ การออกซิไดซ์ (การเติมออกซิเจนหรือการเอาไฮโดรเจนออก จากโมเลกุลที่เป็น substrate ของเอนไซม์) สารกลุ่มสเตียรอยด์ กรดไขมัน วิตามินเช่น วิตามินเอ และสารแปลกปลอมต่าง ๆ ที่เข้าสู่ร่างกาย
•    เอนไซม์ไซโตโครม พี-450 ชนิดที่สำคัญซึ่งมีอิทธิพลต่อการเกิดมะเร็งปอดคือ ไซโตโครม พี 450 ชนิด 2A6  ซึ่งทำหน้าที่กระตุ้นสารก่อมะเร็งชื่อ N-nitrosamine N-nitrosonornicotine (NNN) และ 4-(methylnitrosoamino)-1-(3-pyridyl)-1- butanone (NNK)

•    ความแตกต่างในแต่ละคนเป็นส่วนกำหนดความเสี่ยงของการเกิดมะเร็งปอด ซึ่งหนึ่งในนั้นคือ ความแตกต่างของปริมาณโปรตีนที่เป็นองค์ประกอบของไซโตโครม พี-450 ในการกระตุ้นสารก่อมะเร็งให้ออกฤทธิ์ได้

มีรายละเอียดงานวิจัยเรื่องนี้ว่าอย่างไร คลิกฟังใน คิดก่อนเชื่อ
 

•   ในแสงแดดมีรังสีที่มองไม่เห็นเรียกว่า อัลตราไวโอเลต (ultraviolet) ซึ่งมีทั้งประโยชน์และโทษ แบ่งเป็น 3 ชนิด 
   o  UVA ในแสงแดดถึง 95% สามารถผ่านทะลุกระจกได้ และเข้าสู่ผิวหนังชั้นลึกคือ dermisของเรา กดภูมิต้านทาน อันส่งผลให้เกิดมะเร็งผิวหนัง ทำให้ผิวแก่ก่อนวัย เหี่ยวย่น เกิดจุดด่างดำ จึงเกี่ยวกับ Aging
   o  UVB เป็นรังสีประมาณ 5% ในแสงอาทิตย์ รังสีนี้ไม่สามารถทะลุกระจกเข้ามาได้ การสัมผัสกลางแจ้งก่อให้เกิดผิวไหม้แดด เกรียมแดด จึงเกี่ยวกับ Burning แต่ก็มีส่วนในการช่วยสังเคราะห์วิตามินดีที่ผิวหนัง ถ้าได้รับในปริมาณที่พอควร
   o  UVC ปัจจุบันยังไม่ลงมายังผิวโลกเพราะถูกดูดซึมไปในชั้นโอโซนของบรรยากาศ 
•    รังสีอัลตราไวโอเลตทำให้คอลลาเจนในผิวหนังเสื่อมสภาพ เกิดริ้วรอยก่อนวัย สามารถแปลงสภาพ DNA จนก่อให้เกิดมะเร็งผิวหนัง ร่างกายก็ป้องกันได้โดยการสร้างเม็ดสีเมลานินขึ้นมาจึงทำให้ผิวคล้ำ
•    ยูวีเป็นอันตรายต่อดวงตา โดยเฉพาะ UVB ทำให้เป็นต้อกระจก (cataract) ได้ 
•    คนไทยรู้จักดัชนีรังสียูวีดีหรือไม่
   o  ระดับต่ำกว่า 2 ระดับ 3-5 (เสี่ยงปานกลาง) ระดับ 6-7 (เสี่ยงสูง) ระดับ 8-10 (เสี่ยงสูงมาก) ระดับ 11+ (ไม่อยากนึกถึง) ข้อมูลส่วนนี้สามารถดูได้จาก smartphone
   o  ต้องมีการปกป้องร่างกายด้วยเสื้อผ้า หมวก แว่นตา รองเท้า เมื่อออกรับแสงแดดที่ทำให้รู้สึกร้อน

คลิกฟังรายละเอียดงานวิจัยเกี่ยวกับแสงยูวี และวิธีป้องกันอันตราย
 

เมื่อวันที่ 17 มิถุนายน 2563 เว็บไซต์ข่าวในจีน รายงานข่าวว่าเกิดเหตุช็อกครอบครัวจีน เครื่องทำน้ำอุ่นระเบิดตอนอาบน้ำให้ลูก ลูกน้อยวัย 1 ขวบ 5 เดือน ถูกลวกเป็นแผลสยองเกือบทั้งตัว เจ็บหนักทั้งบ้าน สภาพห้องน้ำพังเละ ซึ่งเครื่องทำน้ำอุ่นที่ระเบิดเป็นเครื่องทำน้ำร้อนที่ใช้แก๊สหุงต้ม เป็นตัวทำความร้อน 

ซึ่งในไทยบางจังหวัดในพื้นที่ที่อากาศหนาว ก็มีการติดตั้งเครื่องทำน้ำอุ่นระบบแก๊ส เช่นรีสอร์ทบนดอย 

เพื่อเป็นการระมัดระวัง มาฟังรายละเอียดว่ามีงานวิจัยหรือข้อมูลอะไรที่ระบุถึงการติดตั้งและใช้เครื่องทำน้ำอุ่นระบบแก๊ส ให้ปลอดภัยบ้าง  

ข้อความที่นำเสนอทางอินเทอร์เน็ต เมื่อวันที่ 16 มิถุนายน 2020 รายงานว่า เว็บไซต์ข่าวต่างประเทศเว็บไซต์หนึ่งให้ข่าวว่า ผู้สูบบุหรี่มีแนวโน้มที่ถูกตรวจพบว่าเป็น “บวก” ต่อ coronavirus น้อยกว่า คนทั่วไป ซึ่งแสดงเหมือนว่าการสูบบุหรี่ช่วยลดความเสี่ยงจากการติดเชื้อ COVID-19

แต่อย่าเพิ่งเชื่อ เพราะในตอนแรก ๆ นั้น ข้อมูลมักเป็นในลักษณะว่า การสูบบุหรี่นั้นทำให้ติดเชื้อง่ายขึ้น และในอดีตเคยมีคนอ้างเอาเองว่า การสูบบุหรี่ลดความเสี่ยงต่ออาการ “ไซนัสอักเสบ” มาแล้ว

      o จนวันหนึ่งก็มีข้อมูลว่า Does smoking put you at greater risk of the coronavirus? Scientists discover critically ill patients are more likely to be smokers - but one Chinese study finds they are LESS likely to get the killer infection in the first place แปลเป็นไทยว่า นักสูบบุหรี่มีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไปที่จะติดเชื้อโคโรนาไวรัส หรือเป็นเพราะนักวิทยาศาสตร์พบว่า ผู้ที่มีอาการป่วยหนักเนื่องจากการติดเชื้อนั้นเป็นนักสูบ

แต่ก็มีงานวิจัยชิ้นหนึ่งจากจีนที่พบว่านักสูบดูเหมือนจะติดเชื้อน้อยกว่า พร้อมมีข้อมูลสรุปย่อยต่อไปว่า 
    ผู้เชี่ยวชาญชาวจีนพบว่าหนึ่งในสี่ของผู้ป่วยที่ติดเชื้อรุนแรงเป็นผู้สูบบุหรี่
    ในการเปรียบเทียบผู้ป่วยที่มีอาการเล็กน้อยเพียง 11% เท่านั้นที่สูบบุหรี่
    การศึกษาอื่นในหวู่ฮั่นที่ซึ่งการระบาดใหญ่เริ่มต้น - ก็พบเช่นเดียวกัน
    แต่นักวิจัยอีกทีมหนึ่งพบว่า ผู้สูบบุหรี่มีโอกาสน้อยที่จะติดเชื้อไวรัสมรณะ
    ในขณะที่นักวิจัยอีกทีมพบว่า ผู้สูบบุหรี่มีแนวโน้มที่จะประสบปัญหาแทรกซ้อนในการป่วยรุนแรงกว่า

    • เมื่อ 12 พฤษภาคม 2020 เว็บไซต์ของ University of California, San Francisco มีข้อมูลจากบทความเรื่อง Smoking Nearly Doubles the Rate of COVID-19 Progression ว่า 
       o  ในการวิเคราะห์อภิมาน (meta-analysis) ของการศึกษาต่าง ๆ ที่รวมจำนวนผู้ป่วย COVID-19 ได้ 11,590 คน นักวิจัยพบว่าในหมู่คนที่ติดเชื้อไวรัสนั้น ความเสี่ยงของการเกิดโรคในคนที่สูบบุหรี่หรือเคยสูบบุหรี่ก่อนหน้านี้เป็นเกือบ 2 เท่าของผู้ไม่สูบบุหรี่ นอกจากนี้ยังพบว่า เมื่ออาการของโรคแย่ลง ผู้สูบบุหรี่ในปัจจุบันหรือเคยสูบในอดีต จะมีอาการรุนแรงหรือเสียชีวิต  โดยรวมแสดงว่า การสูบบุหรี่มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเพิ่มขึ้นเกือบสองเท่า

คลิกฟังรายละเอียดงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง
 

•  กัญชงเป็นพืชที่มีความใกล้เคียงกับกัญชามากทั้งลักษณะและองค์ประกอบของสารเคมี
•  สารเคมีธรรมชาติที่เป็นลักษณะเด่นของใบและต้นกัญชงคือ cannabidiol หรือ CBD ในขณะที่สารธรรมชาติที่เด่นในกัญชาแต่มีน้อยในกัญชงคือ tetrahydrocannabinol หรือ THC
•  THC เป็นสารออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท ทำให้ผู้ได้รับสารนี้ มีสภาพเหมือนหลุดไปจากโลกแห่งความเป็นจริง ในขณะที่ CBD ไม่มีฤทธิ์ดังกล่าวแต่สามารถออกฤทธิ์บำบัดอาการผิดปรกติทางสมองเช่น ลมชักในเด็กได้
•  US.FDA ได้ให้ทะเบียนยาที่มี CBD เพียงตำรับเดียว (ซึ่งคงพิสูจน์ได้ว่ามีปริมาณ CBD สูงและไม่มี THC) และยังคงไม่ยอมรับให้มีการขาย CBD ในรูปผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร (ซึ่งไทยก็ไม่มีการอนุญาตเช่นกัน และไม่ควรสับสนระหว่างน้ำมันซีบีดีที่สกัดจากต้น-ใบกัญชงและน้ำมันจากเมล็ดกัญชง)

•  เว็บไซต์ของ US.FDA มีบทความเรื่อง What You Need to Know (And What We’re Working to Find Out) About Products Containing Cannabis or Cannabis-derived Compounds, Including CBD ให้ข้อมูลว่า ผลิตภัณฑ์ CBD อาจก่อให้เกิดผลข้างเคียงเช่น
  o    เกิดอันตรายต่อตับ
  o    รบกวนการทำงานของยาชนิดอื่นจนส่งผลให้เกิดผลข้างเคียง
  o    เพิ่มความเสี่ยงอันตรายในการง่วงเหงาหาวนอนในคนที่ดื่มอัลกอฮอลหรือยาระงับประสาทหรือยานอนหลับอื่น 
  o    ลดการตื่นตัวระวังภัย
  o    มีผลต่อระบบสืบพันธุ์ชาย
  o    มีผลต่อระบบทางเดินอาหารอาจทำให้ถ่ายท้องหรือเบื่ออาหาร
มีงานวิจัยและข้อควรระวังอะไรบ้าง

•  ข้อมูลจากการวิจัยที่มีการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการต่าง ๆ ที่กล่าวว่า น้ำมันซีบีดีนั้นมีผลในการบำบัดโรคหรือทุเลาบางอาการนั้น ต้องรู้ว่า เป็นการทดลองในคน หรือสัตว์ทดลอง หรือเพียงแค่ในหลอดทดลอง 

ฟังรายละเอียดว่า น้ำมัน CBD มีงานวิจัยอะไรที่เกี่ยวข้องบ้าง เกี่ยวกับการสกัดนำไปบำบัดโรค เช่น พาร์กินสัน, อาการอักเสบต่าง ๆ ,สิว,  สะเก็ดเงิน,  กระดูกหัก, อาการจากโรควัวบ้า, เบาหวาน,  ความดันโลหิตสูง    

•  และยังมีบทความวิจัยที่รายงานผลการศึกษาการใช้น้ำมันซีบีดีใน โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ คลื่นไส้ วิตกกังวล สมาธิสั้น  โรคจิตเภท อาการติดยา อาการอยากเหล้า อยากบุหรี่ โรคหัวใจ อาการลำไส้แปรปรวน และความจำเสื่อมหรืออัลไซเมอร์ ซึ่งทำให้เห็นว่าน้ำมันซีบีดีนั้นเข้าข่ายเป็นยา แม้ว่าจะเป็นยาครอบจักรวาล
•  การสกัดน้ำมันซีบีดีคุณภาพสูงจากต้นและใบกัญชงมีขั้นตอนที่มีค่าใช้จ่ายสูงกว่าการสกัดน้ำมันจากเมล็ดกัญชงมาก 
  o  น้ำมันซีบีดีนั้นมีปริมาณน้อยมาก 
  o  อุปกรณ์และเครื่องมือที่มีราคาแพง ต้องใช้การสกัดด้วยคาร์บอนไดออกไซด์เหลวที่อุณหภูมิต่ำมาก
 

ข้อมูลจากการวิจัยที่มีการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการต่าง ๆ ที่กล่าวว่า น้ำมันซีบีดีนั้นมีผลในการบำบัดโรคหรือทุเลาบางอาการนั้น ต้องรู้ว่า เป็นการทดลองในคน หรือสัตว์ทดลอง หรือเพียงแค่ในหลอดทดลอง 

  •  การสกัดน้ำมันซีบีดีคุณภาพสูงจากต้นและใบกัญชง มีขั้นตอนที่มีค่าใช้จ่ายสูงกว่าการสกัดน้ำมันจากเมล็ดกัญชงมาก 
    o  น้ำมันซีบีดีนั้นมีปริมาณน้อยมาก 
    o  อุปกรณ์และเครื่องมือที่มีราคาแพง ต้องใช้การสกัดด้วยคาร์บอนไดออกไซด์เหลวที่อุณหภูมิต่ำมาก
  •   แพลทฟอร์มต่าง ๆ ที่มีการขายน้ำมันจากกัญชงได้พยายามโฆษณาให้ผู้บริโภคเข้าใจผิด (เอง) ว่า น้ำมันเฮมพ์มีศักยภาพคล้ายน้ำมันซีบีดี หรือสินค้าบางยี่ห้อระบุเลยว่า น้ำมันที่ขายนั้นสกัดจากทั้งใบ ต้น ดอกและเมล็ด 
  •   ในอนาคตอีกไม่นานน้ำมันจากเมล็ดกัญชงอาจมีการขายได้ตามกฏหมายในรูปผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร แต่ต้องเป็นน้ำมันที่สกัดจากเมล็ดกัญชงที่ถูกทำให้งอกไม่ได้แล้ว ไม่ใช่น้ำมันที่สกัดจากทุกส่วนของต้นแล้วขายในราคาค่อนข้างแพง โดยอ้างสรรพคุณรวมทุกอย่างผสมกันไป

ฟังรายละเอียดว่าคุณสมบัติที่กล่าวอ้างว่าน้ำมันกัญชงสามารถบำบัดหลายโรคนั้น มีงานวิจัยอะไรที่เกี่ยวข้องบ้าง