Kiến Minh

Mình nói về quá trình hình thành và phát triển tham vấn nhân vị trọng tâm quá các giai đoạn trị liệu phi điều hướng, trị liệu thân chủ trọng tâm, những điều kiện cần và đủ, tiếp cận nhân vị trọng tâm, và những bộ lạc của quốc gia nhân vị trọng tâm.

Mình nói lan man về lý thuyết nhân cách thân chủ trọng tâm. Trên cơ sở đó, đưa ra ý tưởng rằng bản thân sự c⁠hấp nhận và thấu cảm của nhà trị liệu là một trải nghiệm mang tính đe doạ đối với ý niệm về cái tôi bị điều kiện hoá của thân chủ. Như vậy trong trị liệu thân chủ trọng tâm, thân chủ không chỉ bị đe doạ bởi trải nghiệm mâu thuẫn với điều kiện có giá trị mà còn là trải nghiệm mâu thuẫn với toàn bộ mô hình điều kiện có giá trị.

Carl Rogers và Susan Johnson trải qua một tiến trình khám phá ảnh hưởng của thấu cảm rất tương đồng. Họ thử nghiệm và nhận thấy lắng nghe và phản hồi các cảm nhận của thân chủ đem lại tiến triển các thân chủ dù là cá nhân hay cặp đôi nhưng họ đều đi đến một thời điểm không thực sự biết vì sao điều đó lại hiệu quả, rồi cố gắng tìm kiếm câu trả lời hợp lý để lý giải cho tác động của nó. Với Rogers, ông đã kết hợp các lý thuyết khác nhau để tạo ra lý thuyết nhân cách thân chủ trọng tâm. Với Susan, lý thuyết gắn bó giúp bà hiểu điều gì đã xảy ra giữa các cặp đôi được lắng nghe thấu cảm. Sự tương đồng và khác biệt này dường như có một hàm ý đó là trị liệu thân chủ trọng tâm là trị liệu có thể thực hành mà không dựa trên lý thuyết nhân cách, nó hoàn toàn dựa trên triết lý và thái độ của nhà trị liệu. Mặt khác lý thuyết của Rogers cũng chỉ là một trong những lý giải khả dĩ cho tiến trình xảy ra trong một tương giao như vậy, thậm chí có thể không đủ khả năng để giải thích những tiến trình đó.

Podcast: Using Attachment Theory with MASTER Therapist Dr. Sue Johnson

Nhân vị trọng tâm, thân chủ trọng tâm, và phi điều hướng: Một phân biệt đơn sơ và những lan man về cụ Thu Giang Nguyễn Duy Cần, tư duy tuyến tính và vòng tròn, tư vấn du học thạc sỹ tham vấn trị liệu nhân vị trọng tâm, phân biệt giữa tham vấn và trị liệu, mục tiêu của nhà trị liệu, vai trò của lý thuyết nhân cách trong thực hành, niềm tin vào khả năng của thân chủ, sự phát triển cá nhân.

Một số tài liệu được đề cập: (1) Một Nghệ thuật Sống của Thu Giang Nguyễn Duy Cần (2) Làm Cha mẹ Hiệu quả (Parent Effectiveness Training, P.E.T.) của Thomas Gordon (3) Đào tạo Giáo viên Hiệu quả (Teach Effectiveness Training, T.E.T.) của Thomass Gordon (4) Giao tiếp Bất bạo động (Nonviolent Communication) của Marshall Rosenberg

Tôn trọng người khác vô điều kiện? Sự Và những lan man về AI, văn hoá Mỹ, tiếng ồn, và đạo Phật. Một trong những khía cạnh của sự nhìn nhận tích cực vô điều kiện trong trị liệu thân chủ trọng tâm là tôn trọng thân chủ vô điều kiện. Ý tưởng này có phần xa lạ với mình. Mình tình cờ biết được cách lý giải từ góc độ văn hoá Mỹ của học giả Harry van Belle và so sánh nó với góc nhìn có thể tương đồng hoặc thay thế trong đạo Phật.

Carl Rogers nhiều lần mô tả thái độ nhìn nhận tích cực vô điều kiện, hay chấp nhận vô điều kiện, đối với một cá nhân như là một sự tôn trọng cá nhân ấy, nhìn nhận cá nhân ấy là có giá trị, bất kể điều kiện, hoàn cảnh, hành vi, cảm nhận, và suy nghĩ của người ấy là gì. Tôi đã mất một khoảng thời gian khá lâu để có thể hiểu được ý tưởng này. Thậm chí, đến nay, sau một thời gian dài cả thập kỷ tìm hiểu và thực hành tiếp cận nhân vị trọng tâm, tôi vẫn không dám chắc là mình đã hiểu đúng ý tưởng của Rogers. 

Khi bắt đầu tìm hiểu về tiếp cận nhân vị trọng tâm, người ta có thể cảm thấy bối rối với các thuật ngữ “nhân vị trọng tâm,” “thân chủ trọng tâm,” và “phi điều hướng,” kết hợp với các thuật ngữ khác như “tiếp cận,” “tham vấn,” “trị liệu,” hoặc “tham vấn và trị liệu.” Bài này sẽ lần lượt đi qua từng khái niệm đó một cách căn bản để bước đầu cung cấp một phân biệt đơn sơ làm cơ sở cho sự đào sâu thêm về sau trong quá trình học hỏi.

Carl Rogers làm rõ sự khác biệt giữa nỗ lực hiểu biết thấu cảm và phản ánh các cảm nhận. 

Về sự kiên nhẫn và chấp nhận của nhà trị liệu trong thời điểm thân chủ tiến tới những phần khó khăn và đáng sợ bên trong bản thân họ.

Một vài suy tư về sự tương đồng giữa tiến trình tham vấn với quá trình tìm kiếm nhân dạng ở các cá nhân.